Amsterdam - De Krijtberg

De Krijtberg of Sint-Franciscus Xaveriuskerk is een rooms-katholieke rectoraatskerk in het centrum van Amsterdam, gewijd aan de heilige Franciscus Xaverius. Zij wordt bediend door priesters van de Sociëteit van Jezus, beter bekend als de jezuïeten. De kerk staat aan de Singel en maakt deel uit van binnenstadsparochie van de Heilige Nicolaas. Ze staat in de volksmond ook wel bekend als De Rijtjeskerk.

De Krijtberg is de opvolger van een schuilkerk die sinds 1654 was gevestigd in een huis met de naam Crijtberg en werd bediend door jezuïeten. Met de bouw van de huidige kerk werd in 1881 begonnen. De neogotische kerk werd ontworpen door architect Alfred Tepe. Net als eerder bij de Sint-Willibrorduskerk in Utrecht moest Tepe een grote kerk bouwen op een relatief klein oppervlak, dit keer tussen de bestaande grachtenpanden in. Omdat de beschikbare grond alleen aan de oostkant aan een straat grensde werd de kerk niet georiënteerd. Om de ruimte optimaal te benutten werd de breedte van de zijbeuken beperkt en werd de kerk voorzien van galerijen. In plaats van een transept kreeg de kerk een pseudotransept ter breedte van de zijbeuken. Voor een optimale lichtinval kwamen de meeste ramen zo hoog mogelijk. De inwendige hoogte van het gewelf bedraagt 31 meter.