Maastricht - Servaasbasiliek

De Sint-Servaasbasiliek is een kerkgebouw in het centrum van de Nederlandse stad Maastricht.

De kerk is, volgens de legende, gebouwd op het graf van Sint-Servaas en wordt beschouwd als de oudste nog bestaande kerk van Nederland. De grote, driebeukige kruisbasiliek is grotendeels in romaanse stijl gebouwd met gebruikmaking van kolenzandsteen, mergel en andere natuursteen. Het kerkgebouw fungeert als parochiekerk van de rooms-katholieke Sint-Servaasparochie en is tevens dekenaatskerk van Maastricht. Sinds 1985 voert de kerk de titel basilica minor ("basiliek").

De bouw van de huidige romaanse kerk vond in drie fases plaats. In de tweede helft van de tiende eeuw werd de bestaande kerk tot op de fundamenten gesloopt en werd het terrein opgehoogd en geëgaliseerd, waarna de bouw van de nieuwe kerk begon. Van deze kerk staan nog grote delen overeind, o.a. het middenschip met de oorspronkelijke pijlers.

Tijdens de tweede bouwfase in de tweede helft van de elfde eeuw werden belangrijke wijzigingen aangebracht. Men bouwde verder aan het westwerk, verving men het polygonale transept door een rechthoekig dwarsschip met twee annexkapellen (de huidige schatkamer en de afgebroken Maternuskapel), vernieuwde men de viering met de vieringscrypte eronder, en verbouwde men de oostpartij.

De derde bouwfase vond plaats in de twaalfde eeuw onder de ambitieTijdens deze fase kreeg de oostpartij een ander aanzien door een nieuwe apsis met dwerggalerij en flankerende koortorens, naar het voorbeeld van de domkerken van Speyer en Mainz. Het westwerk werd in deze periode voltooid met een westkoor, een atrium met omringende galerijen, een zogenaamde keizersloge, een proostenkapel en op de hoogste verdieping de Keizerzaal.