Nederlandse landhuizen en kastelen

Kasteel Poelwijk is een landgoed en voormalig kasteel gelegen ten zuiden van het stadje Gendt, onderdeel van de gemeente Lingewaard in de Nederlandse provincie Gelderland. Van het kasteel is nog de gracht en een woontoren bewaard gebleven. De woontoren is een rijksmonument. De overgebleven woontoren is waarschijnlijk in de 15e eeuw gebouwd, mogelijk was toen de hoofdburcht reeds verdwenen. Toen ter plaatse in 1864 een boerderij werd gebouwd moest een deel van het kasteel hiervoor wijken. Alleen de woontoren bleef staan. Na storm- en oorlogsschade werd de toren overgedragen aan de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen en in 1959 gerestaureerd. In 1959-1960 zijn bij opgravingen nog restanten gevonden van het oorspronkelijke huis, waaronder de fundamenten van twee torens. Vanaf 1959 is de toren in het bezit van Het Geldersch Landschap.

Het Kasteel van Bokhoven was een kasteel in Bokhoven, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het bevond zich aan de huidige Gravin Helenastraat 2. De precieze datum van de stichting van het kasteel is niet bekend, maar ligt ergens in de 14e eeuw. Mogelijk omstreeks 1365 werd het gebouwd, toen de heerlijkheid Bokhoven een leen werd van het prinsbisdom Luik en zo een buffer vormde tussen het graafschap Holland, het hertogdom Brabant en het hertogdom Gelre. De bouw geschiedde mogelijk door Jan Oem van Arkel. Deze had de heerlijkheid van Arnoud van Herlaar gekocht. In 1392 werd door Jan Oem een kapel in het kasteel gesticht, wat de status ervan verhoogde. In 1498 had het kasteel te lijden onder de Geldersen, nadat de toenmalige heer, Jan van der Aa, in de Gelderse Oorlogen partij voor de Habsburgers had gekozen. Aldus werd Jan door Maximiliaan van Oostenrijk bevorderd tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies en in 1499 werd de heerlijkheid bevorderd tot baronie. De daaropvolgende jaren moesten er echter heel wat herstelwerkzaamheden aan het kasteel worden uitgevoerd. In 1540 overleed Jan van der Aa. In 1570 kwam het kasteel aan het geslacht Van Immerzeel en in 1640 werd de baronie tot graafschap verheven en werd Engelbert II van Immerseel de eerste graaf. Hij overleed in 1652 en werd begraven in de kerk van Bokhoven. Het grafmonument van Engelbert II en zijn vrouw Hélène de Montmorency werd in 1650 vervaardigd door Artus Quellinus. Ondertussen bleef Bokhoven een onafhankelijke enclave binnen de Republiek der Verenigde Nederlanden. Het kasteel groeide uit tot een groot gebouw. Een inventarislijst uit 1624 laat zien dat alleen de voorburcht al 44 ruimten bevatte. Het kasteel bestond uit een zware donjon, een zaalgebouw van circa 5 x 9 meter, een binnenplaatsje met waterput en een aanzienlijk poortgebouw. Het kasteel heeft daarna sterk geleden, onder meer door de Franse legers die in 1672 binnenvielen. Deze hadden het kasteel doen opspronghen, zodat het selve casteel niet alleenlijk en is onbewoonbaar, maar geheel ligt in ruwiene. Slechts de neerhof bestond nog, maar deze was heel wankelbaer en slecht. Uiteindelijk waren er geene andere overblijfselen meerder overig als alleen de poort boven welken een kamer is, die tot vergaderplaats der Regenten van 's Graavschap wordt gebruykt ende noch twee torens, mitsgaders de graften. De graaf, Thomas Ignatius van Immerzeel was met zijn vrouw, Magdalena 't Serclaes de Tilly, vertrokken naar het Kasteel van Loon op Zand, alwaar hij ook de heer was. Blijkbaar werden de gebouwen daarna weer hersteld, want in 1702 wordt gemeld dat graaf Charles van Immerzeel met syn persoon, bedienden, paarden en gehelen treyn residentie houdt op het kasteel. Ook in 1794 verbleef de graaf, Anne Lodewijk Alexander de Montmorency, prins van Robecq, op het kasteel. In 1794 echter werd het kasteel, en nu voorgoed, door de Fransen verwoest. Tegenwoordig resteert van het kasteel slechts nog een deel van de noordelijke buitenmuur van de voorhof. Dit is geklasseerd als rijksmonument. Archeologisch onderzoek bracht de fundamenten van het kasteel aan het licht, maar deze zijn tegenwoordig niet meer zichtbaar. In 1988 en 2001 werden opgravingen uitgevoerd. Daaruit kwam naar voren dat het kasteel gelegen was op een oeverwal die al in de 12e of 13e eeuw was bewoond. Mogelijk heeft op deze plaats al eerder een hoeve gestaan. Verder kwam de bouwgeschiedenis naar voren. De kern van het kasteel was 14e-eeuws, de voorburcht 15e-eeuws en deze werd omstreeks 1500 nog naar het westen uitgebreid en voorzien van een poortgebouw. Er zijn plannen om dit poortgebouw te reconstrueren. De grachten zijn nog gedeeltelijk in het terrein terug te vinden. Bron: Wikipedia

Kasteel Endegeest is een kasteel in de Nederlandse gemeente Oegstgeest. Het ligt in een bos annex park aan de Endegeesterstraatweg 5. De oudste vermelding van een kasteel Endegeest dateert van 1307. Van 1641 tot 1643 verbleef de Franse filosoof René Descartes op het kasteel. Een borstbeeld van Descartes (gemaakt door Erszébet Baerveldt) op het kasteelplein herinnert nog aan deze beroemde bewoner. Het huidige kasteel is echter aanmerkelijk jonger en werd tussen 1647 en 1651 gebouwd in opdracht van Elisabeth van Schouwen van Endegeest en haar echtgenoot Jacob van Berchem. Daarna werd het gedeelte tussen de twee torens volgebouwd. Voor het kasteel ligt een plein dat door een poort toegankelijk is. Boven de poort prijkt het familiewapen. In 1895 werd Endegeest aangekocht door de gemeente Leiden om het als psychiatrische inrichting in gebruik te nemen, samen met de naastgelegen buitenplaats Rhijngeest. Meer dan 100 jaar lang werden het kasteel, het omliggende park en het landgoed gebruikt voor de geestelijke gezondheidszorg. De raad van bestuur en de concernstaf van GGZ Rivierduinen zetelden tot november 2016 in het kasteel.

Kasteel Endegeest is een kasteel in de Nederlandse gemeente Oegstgeest. Het ligt in een bos annex park aan de Endegeesterstraatweg 5. De oudste vermelding van een kasteel Endegeest dateert van 1307. Van 1641 tot 1643 verbleef de Franse filosoof René Descartes op het kasteel. Een borstbeeld van Descartes (gemaakt door Erszébet Baerveldt) op het kasteelplein herinnert nog aan deze beroemde bewoner. Het huidige kasteel is echter aanmerkelijk jonger en werd tussen 1647 en 1651 gebouwd in opdracht van Elisabeth van Schouwen van Endegeest en haar echtgenoot Jacob van Berchem. Daarna werd het gedeelte tussen de twee torens volgebouwd. Voor het kasteel ligt een plein dat door een poort toegankelijk is. Boven de poort prijkt het familiewapen. In 1895 werd Endegeest aangekocht door de gemeente Leiden om het als psychiatrische inrichting in gebruik te nemen, samen met de naastgelegen buitenplaats Rhijngeest. Meer dan 100 jaar lang werden het kasteel, het omliggende park en het landgoed gebruikt voor de geestelijke gezondheidszorg. De raad van bestuur en de concernstaf van GGZ Rivierduinen zetelden tot november 2016 in het kasteel.

Kasteel Oud-Poelgeest is gelegen in de Nederlandse plaats Oegstgeest ten noordwesten van Leiden. Het kasteel ontstond kort na 1300 als een versterkt huis in een gebied 'omzoomd door moerassen en poelen'. Het kasteel ligt op een landgoed (buitenplaats Oud-Poelgeest) van ruim 10 ha met loofbos, vijver en waterlopen waarop ook een koetshuis uit de 19e eeuw, een kapel, een tuinmanswoning en een waterput te vinden zijn. Het kasteel is rond 1640 opgebouwd in de huidige stijl en heeft vele eigenaren gekend. Een beroemde bewoner van het kasteel was de Leidse professor Herman Boerhaave rond 1725. Hij plantte bijzondere bomen en gewassen aan op het landgoed en legde er een kruidentuin aan. De uivormige torens dateren van de 19e eeuw.

Kasteel Oud-Poelgeest is gelegen in de Nederlandse plaats Oegstgeest ten noordwesten van Leiden. Het kasteel ontstond kort na 1300 als een versterkt huis in een gebied 'omzoomd door moerassen en poelen'. Het kasteel ligt op een landgoed (buitenplaats Oud-Poelgeest) van ruim 10 ha met loofbos, vijver en waterlopen waarop ook een koetshuis uit de 19e eeuw, een kapel, een tuinmanswoning en een waterput te vinden zijn. Het kasteel is rond 1640 opgebouwd in de huidige stijl en heeft vele eigenaren gekend. Een beroemde bewoner van het kasteel was de Leidse professor Herman Boerhaave rond 1725. Hij plantte bijzondere bomen en gewassen aan op het landgoed en legde er een kruidentuin aan. De uivormige torens dateren van de 19e eeuw.

Kasteel Oud-Poelgeest is gelegen in de Nederlandse plaats Oegstgeest ten noordwesten van Leiden. Het kasteel ontstond kort na 1300 als een versterkt huis in een gebied 'omzoomd door moerassen en poelen'. Het kasteel ligt op een landgoed (buitenplaats Oud-Poelgeest) van ruim 10 ha met loofbos, vijver en waterlopen waarop ook een koetshuis uit de 19e eeuw, een kapel, een tuinmanswoning en een waterput te vinden zijn. Het kasteel is rond 1640 opgebouwd in de huidige stijl en heeft vele eigenaren gekend. Een beroemde bewoner van het kasteel was de Leidse professor Herman Boerhaave rond 1725. Hij plantte bijzondere bomen en gewassen aan op het landgoed en legde er een kruidentuin aan. De uivormige torens dateren van de 19e eeuw.

Kasteel Oud-Poelgeest is gelegen in de Nederlandse plaats Oegstgeest ten noordwesten van Leiden. Het kasteel ontstond kort na 1300 als een versterkt huis in een gebied 'omzoomd door moerassen en poelen'. Het kasteel ligt op een landgoed (buitenplaats Oud-Poelgeest) van ruim 10 ha met loofbos, vijver en waterlopen waarop ook een koetshuis uit de 19e eeuw, een kapel, een tuinmanswoning en een waterput te vinden zijn. Het kasteel is rond 1640 opgebouwd in de huidige stijl en heeft vele eigenaren gekend. Een beroemde bewoner van het kasteel was de Leidse professor Herman Boerhaave rond 1725. Hij plantte bijzondere bomen en gewassen aan op het landgoed en legde er een kruidentuin aan. De uivormige torens dateren van de 19e eeuw.

Reeds vanaf de periode rond 1600 stond er op de plek van het huidige landgoed Schothorst al een boerderij, die later met bijgebouwen is uitgebreid en in 1780 tot de buitenplaats Schothorst is gesticht. In 1846 stond het inmiddels aangeduid als heerlijkheid en vier jaar later kwam het landgoed in handen van de familie Verloren van Themaat. Tussen 1861 en 1876 werden de tuinen en het landhuis aangepast naar een ontwerp van tuinarchitect Samuel van Lunteren, inclusief een uitbreiding met koetshuis en oranjerie.