Oegstgeest - Jelgersmakliniek

De Jelgersmakliniek was een psychiatrische instelling in het Nederlandse dorp Oegstgeest. Tot circa 1950 stond de kliniek bekend onder de naam Rhijngeest.

n 1895 verkocht jonkheer Leonard Adrien Charles Gevers om financiële redenen het kasteel Endegeest aan de gemeente Leiden. De gemeente wilde op het terrein een psychiatrische kliniek vestigen, met hoogleraar psychiatrie Gerbrandus Jelgersma als initiatiefnemer en oprichter.

In 1899 kocht de gemeente ook de naastgelegen buitenplaats Rhijngeest aan, eveneens van jonkheer Gevers. Het landhuis van de buitenplaats werd in 1903 verbouwd tot paviljoen eerste klasse voor vrouwelijke patiënten en kreeg de naam Sanatorium Rhijngeest. De oude moestuinen van Rhijngeest leverden groente en fruit aan de keuken van Endegeest, totdat ze na de Tweede Wereldoorlog niet meer rendabel waren en werden opgeheven.

Tussen 1900 en 1903 werd op het terrein van de buitenplaats Rhijngeest een nieuw hoofdgebouw voor de kliniek opgetrokken. Dit hoofdgebouw was door G.L. Driessen ontworpen in chaletstijl en bood ruimte aan zo'n 80 patiënten. Om mannen en vrouwen van elkaar te scheiden, was het gebouw symmetrisch van opzet. Boven de ingang werd de naam van de psychiatrische instelling aangebracht: Rhijngeest. Tevens verrees er op het terrein een woning voor de directeur-geneesheer.