Group: Lingva helpejo


Libro


Tjeri
By Tjeri
August 21, 2011 - 43 comments - 1 769 visits

Libro havas kovrilon, kie kutime legeblas titolo kaj aŭtoro.
La malkovrilo, kutime nomiĝas dorso (vidu PIVon: malantaŭa parto de objekto: dorso de poŝtkarto, de libro, de folio)
Bone. Sed kiel nomiĝas la parto videbla en biblioteko, kiam libroj flankalflanke staras?
Laŭ la Bildvortaro de Eichholz, tiu parto nomiĝas.... librodorso. Laŭ iu franca-esperanta vortaro, tranĉoparto.
43 comments - The latest ones
KaGu:-}
KaGu:-}
"dorso de libro" laŭ OSE de EV.

La kovrilo estas kunigita per la parto nomata "dorso de libro" kaj kutime ampleksas 4 paĝoj Mi preferas diri "la antaŭa flanko de la kovrilo" por la titolpaĝo, kaj "la malantaŭa flanko de la kovrilo" por paĝo numero kvar de la librokovrilo.

Problemo estas, kion oni nomu paĝoj 2 kaj 3 de la kovrilo.

Eble "la interna flanko de la antaŭa flanko de la kovrilo", kaj "la interna flanko de la malantaŭa flanko de la kovrilo".

Pli mallonga esprimoj: La antaŭa kovrilpaĝo, kaj la malantaŭa kovrilpaĝo.
6 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Tre bona demando, ĉar vi tuŝas fakvortojn, kiujn mi ne trovis en la vortaroj, nek (kompreneble) en vikipedio. Mi proponas:

La librobloko konsistas el presitaj, foldigitaj, glue aŭ fadene kunligitaj kaj tranĉitaj unuopaj folioj de papero. La partoj de la librobloko estas la paperfolioj, fortikigaĵo, fendoferma rubando (»Kapitalband«), interliga folio (»Vorsatz«), bloka kovrogluaĵo (»Hinterklebung«) kaj legrubando.
La libroblokon ĉirkaŭas la librokovro, ilin ligas la algluita interliga folio. La librokovro estas tegita ekz. per ledo. La deklapeblaj partoj de la librokovro kutime estas nomataj antaŭa kaj malantaŭa librokovriloj, sed mi kredas, ke »libroklapoj« same taŭgas (jen la respondo al Tjeri). Ĉirkaŭ la librokovro oni metas kromkovrilon aŭ librojakon. La tri eĝoj de la librobloko, je kiuj oni povas malfermi la libron, nomiĝas supra (kapa), antaŭa kaj malsupra (pieda?) (tranĉo-) eĝoj.

La mallarĝa flanko de libro estas la librodorso.

Mi atendas la kontribuaĵojn de Bernardo, Petro Desmet' kaj Paul Peerarts, kiuj pli bone ol mi konas la terminojn de la fako.
6 years ago.
Harri Laine
Harri Laine
Interesa demando. Ĉar mi jam dufoje ĉi tie menciis pri tiu parto de libro ĉi tie en Ipernity, mi havas la ĝojon ĉerpi el vivanta ligvo, nome el mia propra teksto :)

Unu fojon mi nomis tion "dorso" (vidu la tekston sub la bildo http://www.ipernity.com/doc/harri/2311635 )

Alian fojon mi parolis pri "librodorso" ( http://www.ipernity.com/doc/harri/4171976 )

Do, ŝajnas ke por mi la dorso de libro ne estas ĝia malfronta kovrilo, sed ĝuste tiu pli mallarĝa parto, kiun oni vidas sur biblioteka breto.

Sed ĉu tio estas nepre la plej taŭga termino?

Ne estas plene klare, kion PIV celas per "dorso de libro" , ĉar ekz. la difino de "kovrilo" tekstas "tiu ekstera parto de libro, kiu konsista el ... kaj kiu estas kunkudrita sur la dorso de la kunkudritaj kajeroj". Mi pensas, ke almenaŭ Germane, Svede kaj France (ankaŭ Finne) oni nomas tiun parton per vorto signifanta ankaŭ "dorso". Ruse estas "koreŝok", kiu eble estas derivaĵo de vorto kiu signifas "radiko". La angla vorto estas "spine" (spino), almenaŭ kiel termino de bindado, sed ŝajnas al mi ke "backs of books" povas ankaŭ esti priskribo por foto pri librobreto, ĉu iu povas konfirmi?

"Dorso" estas klara vorto por la malantaŭo de (preskaŭ) dudimensia objekto, kiel folio aŭ monero aŭ foto. Sed libro estas tridimensia, kaj por tiaj la vorto povas esti plursenca. Iom simile, kiam temas pri ia kesto aŭ bloko, ne estas ĉiam tute memklare, kiu dimensio estas longo, larĝo kaj alto aŭ eble eĉ profundo.

Mi trovis hazarde en Ipernity ankaŭ la esprimon "la dorso de la libro" (Edmund Grimley Evans, http://www.ipernity.com/blog/28331/316508 meza alineo), kiu eble signifas la malfrontan kovrilon. En recenzo trovita sur paĝoj de UEA, mi legas pri "la dorso de la libro" tute klare kun la signfo "la malfronta kovrilo, kun la reklama teksto".

En la Tekstaro de Esperanto aperas 3-foje la vorto "librodorso". Ŝajnas al mi, ke du el tiuj signifas la mallarĝan, kolonan parton (kiel ĉe mi), pri la tria mi ne scias.

Do, se iu parolas pri dorso kiam temas pri libro, ŝajnas ne esti klare, kiu estas la priparolata faco.

Kvankam mi mem elektis paroli pri dorso, kiam temis pri la videbla parto de libro staranta sur breto, mi pensas, ke "spino" (laŭ la Angla) estus pli unusenca kaj eble rekomendinda termino.
6 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Laŭ la LEO-vortaro (dict.leo.org):

hispane: el lomo
itale: costola del libro, dorso del libro (costola=ripo?)

Mi pensas, ke la plejmulto de la eŭropaj lingvoj diras "dorso".
6 years ago.
Tjeri
Tjeri
Ankaŭ en la franca, sed multaj francoj malĝuste diras dorson por la kvara de kovrilo.
6 years ago. Edited 6 years ago.
Riŝo
Riŝo
En presejo mi kutimas paroli pri librokovrilo au kovrilo. La titolpagho de la kovrilo estas la unua pagho, la lasta pagho de la kovrilo estas la kvara pagho; ofte kun indikoj pri la enhavo de la libro. Sur la dua kaj la tria kovrilpaghoj plej ofte ne estas presita teksto. Kelkfoje bindita libro havas protektan kovrilon, kiun eblas depreni. La librodorso estas inter la unua kaj la kvara kovrilpaghoj, tie kie la libro estas bindita au broshurita. Vidu la ilustrajhon:

http://fr.wikipedia.org/wiki/Premi%C3%A8re_de_couverture

De maldekstre dekstren: 4a kovrilpagho, dorso, 1a kovrilpagho.
6 years ago.
Paŭl
Paŭl
Hmmm. Mi nomas tion "la spino" jam de dekoj da jaroj. Sed mi ne kontrolis, ĉu vortaroj konfirmas mian uzadon ...
6 years ago.
Tjeri
Tjeri
Spino evitas miskomprenon. Tio plaĉas al mi.
6 years ago.
rughulo
rughulo
almenaŭ en nPIV ne ekzistas " spino" de libro .

Ankaŭ tute bonas kaj kompreneblas : kapo de libro piedo de libro ,
korpo , pugo, intesto- enhavo , vertebraro - eĉ "organo " estas uzata por nomi periodaĵon .
Ĉio dependas de propra gusto aŭ plaĉo
6 years ago. Edited 6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Spino elvokas medicinan terminon; miaj vortaroj kaj Reta Vortaro ĉiam indikas librodorson au dorso de libro. Difinon oni povas trovi ekzemple en PIV 2005 sub kovrilo 4. La ŝirmkovrilo estas ankaŭ nomata jaketo.
6 years ago.
rughulo
rughulo
Librodorso estu konvena faktermino . Z. proponus kunvoki bibliotekistojn por interkonsento.

Sed "malkovrilo " proponita de Tjeri estas certe malĝusta esprimo
6 years ago.
Tjeri
Tjeri
Ĝi tute taŭgas por signifi la malon de kovrilo.
6 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Mi pensas, ke Paul estas la plej sperta el ni pri tiu temo, kaj tial kutime akceptas lian lingvouzon.
6 years ago.
Harri Laine has replied to Michael Lennartz
Bone, ke vi akceptas ankaŭ mian hezitan rekomendon :) Sed memoru, ke la vorto "(libro)dorso" estas fakte uzata kun tiu senco (kaj eble kun alia senco), kaj ankaŭ tiun vorton indas kompreni.
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Mi ne dubas pri la sperto kaj kompetento de Paul, sed li mem sin demandas ĉu spino estas ĝenerala lingvouzo por librodorso. Per Tekstaro mi trafis 21 spino, sed neniu havas la signifon de librodorso, nur tiun en la anatomia senco kaj kelkfoje figurasencan signifon (la spino de la Movado). Por librodorso mi havis 3 trafojn.
6 years ago.
Tjeri
Tjeri
Vi certe pravas, Riŝo, sed se iu parolas al mi pri librodorso, mi tuj demandos: ĉu vi celas la spinon aŭ la malantaŭan kovrilon? Ĉar mi scias, ke, en la franca, multaj homoj eraras pri tiuj difinoj...
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
http://www.grafiska.se/web/ordlista.aspx

Laŭ tiu sveda vortaro oni uzas la terminon "ryggstrimla" (dorsostrio) por la parto inter "frampärm" (antaŭa kovrilo) kaj "bakpärm" (malantaŭa kovrilo). La tuta aranĝo oni nomas "pärm" = "librokovrilo".

Se oni nepre bezonas distingi, ke temas pri la dorso de libro oni povus uzi la vorton "dorsostrio de libro" aŭ "dorsostrio". Sur tiu parto oni kutime presas la titolon de la libro.
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Mi pensas ke oni devas imagi libron ne kuŝanta sur tablo, sed staranta sur librobreto. Tiam la libro turnas al ni la dorson, do librodorso taŭgas kiel ekzemple ankaŭ dorso de tranĉilo.
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
Bone. Kiel oni do nomu la kontraŭan flankon de la libro, t.e. la flanko kie oni malfermas la libron je legado. La tranĉilo ja havas "eĝon" je sia kontraŭa flanko ;-)
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Verŝajne "antaŭa tranĉo", sed mi ne scias ĉu tiu termino estas oficiala en Esperanto. Post la bindado kaj antaŭ la enmeto en la kovrilon, oni tranchas la tri flankojn: supra tranĉo, malsupra tranĉo kaj antaŭa tranĉo (bildo kun nomoj en la germana):
http://de.wikipedia.org/wiki/Buchschnitt
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
La difinoj de la tranĉitaj flankoj de la libro ŝajnas al mi facile kompreneblaj.
6 years ago.
rughulo
rughulo
Certe temas pri ĵargona lingvaĵo de librofaristoj .

"Antaŭa tranĉo" nur estas komprenebla por librobindisto .

"Malkovrilo" estas simpla ilo por malkovri . Ekz. korktirilo , lorno, pioĉo .

Pli taŭga esprimo estus "kovraĵo"
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
En Reta Vortaro vi trovas sub "kovrilo 4": "Papera, kartona, leda ekstera parto de libro: kovro de libro (Z)."
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
rugulo diras: "Antaŭa tranĉo" nur estas komprenebla por librobindisto"

La plena esprimo estas, laŭ Riŝo: "antaŭa tranĉo de libro".

Kiel Riŝo jam indikis: Libro montras tri flankojn, kie oni fortranĉis troajn partojn de la paĝoj.

Mi suspektas, ke troviĝas multaj specoj de "antaŭaj tranĉoj" tamen nur unu "antaŭa tranĉo de libro"

Ĉar temas pri objekto, kiun plej multaj homoj posedas, mi ne perceptas la klarigojn de Riŝo kiel "fakterminoj", sed uzeblaj terminoj pri certaj partoj de libroj.

La terminoj ŝajne mankas en la vortaroj. Tial oni povas solvi la problemon per prunto de t.n. "fakterminoj" (laŭ vi "ĵargono") uzata de metiistoj.

Mi tradukus "antaŭa tranĉita flanko de libro" al la sveda per "bokens främre renskärning", kiu plej probable bezonas ioman klarigon, ĉar mi neniam aŭdis iun paroli pri tiu parto de libroj.

Kompreneble ankaŭ eblas nomi tiun flankon la "malfermebla flanko" de la libro (tamen mi iom hezitas pri la precizeco de la esprimo). Mi ne havas klaran percepton, pri kiu el la esprimoj estas la plej komprenebla esprimo.
6 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
"Tranĉo" estas pli malpli rekta traduko el la germana.

Vd. mian unuan kontribuon: mi proponis "(tranĉ-)eĝo".
6 years ago.
Riŝo has replied to Michael Lennartz
Michael, vi bone priskribis la ĉefajn partojn de libro. Tiajn priskribojn oni ŝatus trovi en Vikipedio kaj la koncernajn fakvortojn en komunlingvaj vortaroj. Laŭ mia scio bedaŭrinde ne ekzistas fakvortaro pri presarto aŭ presindustrio en esperanto. Por exgo aŭ tranĉo mi trovis ankaŭ "tranĉparto (de libro)".
6 years ago.
Andreo Peetermans has replied to Riŝo
Eblas trovi limigitan nombron da terminoj en tiu ĉi libreto: http://www.esperanto.be/fel/but/lib/mjur.html
6 years ago.
Riŝo has replied to Andreo Peetermans
Dankon pro la indiko. Bedaŭrinde kovro kaj kovrilo ekzemple ne troviĝas tie, tamen bindi estas priskribita.

La libro havas sian relativan utilecon, ĉar intertempe (eldonjaro 1988, teknikoj de la 1970-aj jaroj) multaj aferoj en ĵurnalismo kaj grafika industrio ŝanĝiĝis kaj necesus reprilaboro de la tuto laŭ la aktuala stato.

Mi devas ankaŭ riproĉi al la eldonisto la neallogan tipografion de tiu libreto. Oni uzis speciale malbelan litertipon tro larĝe-grasan, eble utiligeblan por titoloj, sed por legado de grandkvanta teksto netaŭgan. Tio forpuŝas anstataŭ instigas nin al legado.
6 years ago.
Michael Lennartz has replied to Andreo Peetermans
Mi havas. Indas denove trarigardi ĝin.
6 years ago.
Andreo Peetermans has replied to Riŝo
Mi devas ankaŭ riproĉi al la eldonisto la neallogan tipografion de tiu libreto

Mi certe devas konsenti kun vi pri tio...
6 years ago.
rughulo
rughulo
La germana estas mia denaska lingvo- tial mi scias, ke nur fakulo scias pri " tranĉo de libro"
Pri mi estus pli klara la esprimo faco(j) _ supra suba meza de paĝaro, Tion mi proponas
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Fine mi povis konsulti PIV 2005 kaj "tranĉparto" signifas: parto de libro, kie la folioj estis samnivele tranĉitaj por bindado: "libroj en marokenaj bindoj kaj kun oraj tranĉpartoj (Z.)".
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
Dankon pro la informo.
Ĝi tuj eniras kiel noto, en la elektronike serĉeblan version de la vortaro de Paŭl Nylén. Ŝajnas al mi, ke "librobindo" estas pli bona ol "librokovrilo", kiu OSE donas kiel traduko por "bokpärm". Svedlingve mi dirus "bokens renskurna kanter " = justige tranĉitajn flankojn aŭ partojn de la libro.
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Laŭ mia scio "librobindo" kaj "librokovrilo" ne estas identaj. "bindi: kunkudri la kajerojn de libro kaj surmeti sur ilin rigidan kovrilon, ekz. marokene bindita libro (komparu broŝuri, kartoni) -- bindaĵo: tuto de la kudraĵo, kovriloj kaj dorso de kudrita libro, ekz. bovidleda bindaĵo, tolbindaĵo" (PIV 2005).

Ne sufiĉe preciza (eble eĉ erariga) estas lau mi la difino de "bindaĵo = librokovrilo" en Reta Vortaro.
6 years ago.
KaGu:-}
KaGu:-}
Mi ne konsultis REVON ;-)

Bedaŭrinde mi ne disponas je PIV 2005, tamen la klarigon en tiu vortaro probable estas pli preciza kaj ekzakta ol mia sponta eldiro ;-)
Ŝajnas ke mi devas aĉeti version 2005
6 years ago.
rughulo
rughulo
"Tranĉparto" estas tre bona propono de Z. sed ankaŭ mia tranĉfaco estas akceptebla - sed nepre necesas la kunteksto de libro.
Anstataŭ ne akceptebla , ĉar erariga esprimo " malkovrilo " mi proponas: reversa ( malantaŭa ) kovrilo ( kovro - kovraĵo ) de libro .
Pli saĝe estus lerni la profesion de librobindisto ol aĉeti PIV-on de jaro 2005
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Konsentite "malkovrilo" ne taŭgas. Nuntempe multaj libroj ne plu estas binditaj laŭ la tradicia metio de librobindisto, kiu uzas fadenon por kunkudri la kajerojn dorse kaj poste alglui la kovrilon al la librobloko. Specialaj maŝinoj gluas la kovrilon rekte sur la dorson de la librobloko. Librobindisto laŭ la tradicia maniero preparas la kovrilon aparte kaj poste per speco de ĉarniraj bendoj gluas ĝin al la librobloko. La malantaŭa parto de la kovrilo do estas la lasta paĝo de la kovrilo. Mi proponas anstataŭ "malkovrilo": lasta kovrilpaĝo.
6 years ago.
rughulo
rughulo
"la lasta kovrilpaĝo" - ankaŭ estas klara kaj facile komprenebla esprimo .
Pri librobindado mi ne kompetentas- certe ekzistas faka ĵargono nur komprenebla por inicito . ekz. Z uzis la " marokena bindado
En mia profesio mi ankaŭ uzas sekretan lingvon. ( medicina fakterminaro )
6 years ago.
Raŝi - Audino
Raŝi - Audino
Ĉu la esprimo "librakso" (libro+akso) estas taŭga por tiu ideo?
6 years ago.
rughulo
rughulo
libroakso
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Akso elvokas ĉe mi la ideon de rotacio (radakso). Mi dubas ĉu paĝoj de libro komplete rotacias, kiam oni turnas ilin. Cetere, kial inventi novajn vortojn kiam ekzistas jam taŭgaj terminoj? Ĉi tiu diskuto komenciĝis ĉar oni intermiksis la nociojn de librodorso, tranĉparto kaj lasta kovrilpaĝo.
(Intertempe mi eksciis ke spino devenas de la angla vorto "spine", librodorso.)
6 years ago.
rughulo
rughulo
"Akso" ankaŭ estas uzebla metafore - tute same kiel " dorso" " "spino" la lasta ne estas angladevena - sed latina
6 years ago.
Riŝo
Riŝo
Pli malpli ĉiu vorto povas esti uzata metafore (figurasence). -- Kiel multaj vortoj "spino" devenas de la latina "spina" kaj eniris aliajn lingvojn. En la angla "spine" povas signifi "librodorso", sed en la latina kaj en esperanto ĝi ne havas ĉi tiun signifon (almenaŭ ĝis nun) .
6 years ago.

You must be member of this group to reply to this topic.

» Join Lingva helpejo