Group: Esperanto-Forumo Z


EFZ-2010-0003 Rezolucio de la Esperanto-Forumo Z: Konstatoj pri la statuso kaj celo de la Antauparolo al la "Fundamento de Esperanto" kaj krome pri la autoritateco de la Akademio de Esperanto (stato: 11-a de Novembro 2010)


Esperanto Forumo Z
November 11, 2010 - 612 visits

En Bulonjo-che-Maro (france: Boulogne-sur-Mer) en la 9-a de Augusto 1905 la "Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo" (mallongige nomata Bulonja Deklaracio) estis akceptita de la unua kongreso de esperantistoj (fonto: Kökény, Bleier [redaktintoj] 1979, 2a eldono: 104). Paragrafo 4, frazo 3, de la Bulonja Deklaracio enkondukas la fundamenton de la lingvo Esperanto: "La sola unu fojon por chiam deviga por chiuj Esperantistoj fundamento de la lingvo Esperanto estas la verketo 'Fundamento de Esperanto', en kiu neniu havas la rajton fari shanghon." La verketo "Fundamento de Esperanto" estas publikigita interalie en Zamenhof (1991, 10a eldono). Char en la Bulonja Deklaracio tekstas "la verketo 'Fundamento de Esperanto'" kaj char la teksto kun la titolo "Antauparolo" trovighas sub la linio "FUNDAMENTO DE ESPERANTO" en la verketo "Fundamento de Esperanto", la tekstparto "la verketo 'Fundamento de Esperanto'" de la Bulonja Deklaracio lausence inkluzivas ankau la Antauparolon al la "Fundamento de Esperanto". Tial la Antauparolo al la "Fundamento de Esperanto" estis akceptita de la unua kongreso de esperantistoj kadre de la akcepto de la Bulonja Deklaracio, kaj per chi tio la ideoj de la Antauparolo ricevis "leghan sankcion" ("leghan sankcion" estas vortigo uzita en la Antauparolo mem). La Antauparolo lau sia celo estas "institucia regularo" (Velger 1994: 7). En la Antauparolo estas skribita interalie tio, ke "la sekvantaj tri verkoj estas rigardataj kiel fundamento de Esperanto: 1.) La 16-regula gramatiko; 2) la 'Universala Vortaro'; 3) la 'Ekzercaro'. Tiujn chi tri verkojn la autoro de Esperanto rigardadis chiam kiel leghojn por li, kaj malgrau oftaj tentoj kaj delogoj li neniam permesis al si (almenau konscie) ech la plej malgrandan pekon kontrau tiuj chi leghoj; li esperas, ke pro la bono de nia afero ankau chiuj aliaj esperantistoj chiam rigardados tiujn chi tri verkojn kiel la solan leghan kaj netusheblan fundamenton de Esperanto."

En la enkonduko al la Sepa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro (de Decembro 1958) la Akademio de Esperanto oficiale diskonigis jenon: "'Fundamenta' estas vorto trovebla en la 'Fundamento de Esperanto'. Ghi estas neshanghebla. 'Oficiala' estas vorto aldonita al la 'Universala Vortaro' per decido de la Akademio au de la antaua Lingva Komitato. La 'Fundamento de Esperanto' fakte konsistas el 4 partoj: la 'Antauparolo', la 'Gramatikoj' (en 5 lingvoj), la 'Ekzercaro' kaj la 'Universala Vortaro'. En la unuaj tri partoj trovighas pluraj radikoj, kiuj ne estas entenataj en la U. V. kaj la Akademio nun decidis per tiu chi 'Sepa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro' pri la fundamenteco de tiuj radikoj."

La autoritateco de la Akademio de Esperanto bazighas sur jeno: En la unua kongreso de esperantistoj estis starigita "Komitato simple lingva kun Dro Zamenhof kiel prezidanto, por konsilighi kun li pri chiuj demandoj rilataj al la lingvo", komitato, el kiu estighis la Lingva Komitato kaj Akademio de Esperanto (fonto: Kökény, Bleier [redaktintoj] 1979, 2a eldono: 340).

Notoj:

(1) La Esperanto-Forumo Z estas grupo de esperantistoj, kies tasko estas prezenti en la formo de rezolucioj respondojn al tiaj lingvaj kaj prinormaj demandoj koncerne Esperanton, pri kiuj trafas jeno: Por ilin respondi evidentighas, ke ne sufichas simpla resendo al regulo, decido de la Akademio de Esperanto (au Lingva Komitato) au modelo trovebla en la por Esperanto valida normaro. Pli:
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/32420 .
(2) Tiu chi rezolucio estas rigardata kiel automate nuligita tiam, kiam pri la koncerna afero estas oficiala decido au oficiala rekomendo au io simila fare de la Akademio de Esperanto.
(3) La diskutado ene de la Esperanto-Forumo Z antau la pretigo de tiu chi rezolucio estas publikigita en
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/32801 .

Referencoj:

Kökény, Lajos; Bleier, Vilmos (redaktintoj) (1979, 2a eldono): "Enciklopedio de Esperanto. I. Volumo". Budapest, Hungara Esperanto-Asocio.
Velger, Helmuto (1994): "Kontribuoj al la norma esperantologio. Enkondukoj - Ekspertizetoj - Kritikoj". Marburg, info-servo r. a.
Zamenhof, Leyzer Ludwik (1991, 10a eldono): "Fundamento de Esperanto". Pisa, Edistudio.

Membroj de la Esperanto-Forumo Z en la tempo de la aprobo de tiu chi rezolucio (6-a de Novembro 2010):
Andrea Fontana
Andreas Kueck
Bernardo
Cyril Brosch
Pierre Levy

This discussion has been closed by Esperanto Forumo Z.