Group: Esperanto-Forumo Z


Ĉu la retejo "La Bona Lingvo" kondutas kontraŭFundamente?


Anĉjo PacHorano (Andrea Fontana)
May 16, 2012 - 10 comments - 542 visits

Karaj,
permesu al mi tiklan sed gravan demandon.

Mi nur nun malkovris ke la retejo “La Bona Lingvo” (kies mi estas, cetere, kunlaboranto) enhavas la sekvan paĝon:

www.bonalingvo.org/index.php/Radikoj_maloficialigindaj

El rapida kontrolo, ŝajnas al mi ke ĉiuj listigitaj radikoj estas radikoj de la Oficialaj Aldonoj.

Nu, tia paĝo ŝajnas al mi tute kontraŭFundamenta, ĉar ŝajnas al mi ke ĝi okulfrape disrompas la sekvajn principojn de la Antaŭparolo:


1) Riĉigadi la lingvon per novaj vortoj oni povas jam
nun, per konsiliĝado kun tiuj personoj, kiuj estas
rigardataj kiel la plej aŭtoritataj en nia lingvo, kaj zorgante
pri tio, ke ĉiuj uzu tiujn vortojn en la sama formo; sed tiuj
ĉi vortoj devas esti nur rekomendataj, ne altrudataj; oni devas
ilin uzadi nur en la literaturo; sed en korespondado kun
personoj nekonataj estas bone ĉiam peni uzadi nur
vortojn el la « Fundamento » ĉar nur pri tiaj vortoj ni
povas esti certaj, ke nia adresato ilin nepre trovos en sia
vortaro. Nur iam poste, kiam la plej granda parto de la novaj vortoj
estos jam tute matura, ia aŭtoritata institucio enkondukos ilin
en la vortaron oficialan, kiel « Aldonon al la
Fundamento
»


2) Se ia aŭtoritata centra institucio trovos, ke tiu aŭ
alia vorto aŭ regulo en nia lingvo estas tro neoportuna,
ĝi ne devos forigi aŭ ŝanĝi
la diritan formon
, sed ĝi povos proponi formon novan,
kiun ĝi rekomendos uzadi paralele kun la formo
malnova. Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos la
formon malnovan
, kiu fariĝos arĥaismo, kiel ni
tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo. Sed, prezentante
parton de la fundamento, tiuj ĉi arĥaismoj neniam
estos elĵetitaj
, sed ĉiam estos presataj en ĉiuj
lernolibroj kaj vortaroj samtempe kun la formoj novaj, kaj tiamaniere
ni havos la certecon, ke eĉ ĉe la plej granda
perfektiĝado la unueco de Esperanto neniam estos rompata kaj
neniu verko Esperanta eĉ el la plej frua tempo iam perdos sian
valoron kaj kompreneblecon por la estontaj generacioj.

(Cetere, estas evidente ke la menciita centra institucio nur povas esti la Akademio. Ĝi do eĉ ne estus la grupo La Bona Lingvo...)

Kion vi opinas pri tio ĉio?
10 comments - The latest ones
Pierre Levy
Pierre Levy
Mi fosas mian propran sulkon. Krom la Fundamento, kiun
mi provas kiel eble plej rigore sekvi, mi akceptas nur
rekomendojn, kiujn mi kritike traktas. Kelkaj proponoj de
LBL ŝajnas al mi interesaj, aliaj troigaj.
5 years ago.
Esperanto Forumo Z
Esperanto Forumo Z
1) Tio, ke iu opinias iujn radikojn maloficialigindaj, per si mem ne estas kontrau-Fundamenta.

2) Lau Velger (1994: 32) la maloficialigo tamen estas "kontraukonstitucia":

"Lau A10.4 [...] kaj A8.1 la Akademio povas nur pligrandigi, sed neniam shanghi la Fundamenton. Tio signifas, ke ghi povas enkonduki novajn vortojn kaj regulojn, sed ne rajtas forigi iujn jam oficialajn vortojn au regulojn - ech ne tiujn, kiujn ghi mem enkondukis! [...]
Pro la neabrogaciebleco de oficialaj vortoj, ekz. 'koncentra' restas oficiala, spite al jena kontraukonstitucia, do nevalida normo:
'Oka Oficiala Aldono al la UV, II.B/1. La vorto koncentra perdas sian oficialecon: ghian signifon oni jam delonge esprimas per: samcentra'[...]
Tamen la citita frazo ne nepre estas tute sensignifa; ghi povas esti interpretata kiel simpla malrekomendo koncerne 'koncentra' kaj rekomendo koncerne 'samcentra'."

3) Mia konkludo: La alvoko je tio, ke la Akademio de Esperanto maloficialigu oficialan au Fundamentan radikon, estas rigardebla kiel alvoko je kontrau-Fundamenta ago.

4) En www.bonalingvo.org/index.php/Radikoj_maloficialigindaj la "Oni uzu ..."-frazoj sugestas, ke la proponitaj anstatauaj esprimoj havas la saman signifon, kiel la respektivaj maloficialigindaj radikoj. Mi ne povas ekskluzivi, ke en unuopaj okazoj tio estas ia redifino au novdifino de radikoj jam eventuale alisignife difinitaj en la Fundamento au oficiala aldono al ghi. En la koncernaj okazoj lau mi tiu sugestado estas rigardebla kiel alvoko uzi ne-trafajn esprimojn. Konkreta ekzemplo: Se mi volas esprimi la ideon de "animalo" (de la Akademio oficiale difinita kiel "komuna vorto por bestoj kaj homoj"), mi uzas "animalo" kaj ne "besto", kiel tio estas sugestita en la dirita retejo. Sekvi la sugeston povus kauzi miskomprenon.

5) Pri "La Bona Lingvo" bonvole priatentu nian rezolucion EFZ-2011-0002
( www.ipernity.com/group/170715/discuss/34540 ).

Referenco:

Velger, Helmuto (1994): "Kontribuoj al la norma esperantologio. Enkondukoj - Ekspertizetoj - Kritikoj". Marburg, info-servo r. a.

Amike

Andreas
5 years ago.
Anĉjo PacHorano (Andrea Fontana)
Anĉjo PacHorano (And…
kara Andreas,
Mi samopias pri ĉiuj viaj rimarkoj.

Rilate al www.ipernity.com/group/170715/discuss/34540 , ĉu vi (demando al vi ĉiuj) opinias ke estus oportune fari etan aldonon al tiu nia rezolucio, kaj mencii ankaŭ la kazon de la pretendo, de la grupo "La Bona Lingvo" (kun siaj 3 - ĉu 3? - akademianoj Corsetti, Lowenstein kaj Cramer), proponi maloficialigon de oficialigitaj vortoj?

Mi kredas ke tia aldono estus oportuna.
5 years ago.
Esperanto Forumo Z has replied to Anĉjo PacHorano (And…
En aneksajho A de nia statut-malneto*) efektive estas inter la esplorindaj lingvaj kaj prinormaj demandoj tiu:
"Kiom kontrauas decidoj de la Akademio de Esperanto superajn normojn? (Ekzemple: Chu maloficialigoj de vortoj estas pravigeblaj per la por Esperanto valida normaro?)".

Mi opinias, ke prie EFZ faru apartan gheneralan rezolucion (pri-enhave pli-malpli lau la konkludoj de Velger), rezolucion, en kiu noto eble atentigu pri la koncerna agado de "La Bona Lingvo". Laumiascie da maloficialigoj fare de la Lingva Komitato kaj/au Akademio de Esperanto estis ghis nun du: "koncentra" (en la signifo de "samcentra"; en 1974**)) kaj "analogi'" (en 1923***)).

*) www.ipernity.com/group/170715/discuss/32420 .
**) Detaloj: h.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/8oa.html (en "B/ Diveraj ghustigoj").
***) Prie en la "Sepa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro" (publikigita en "Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 1 Decembro 1958") estas dokumentita jeno:
"Lau la vochdono de la Lingva Komitato, publikigita en cirkulero de la 12-a de Majo 1923, la radikon analogi'(o) de la 1-a Oficiala Aldono oni shanghis al analog'(a) kaj analogi' ne plu estas oficiala."

Amike

Andreas
5 years ago. Edited 5 years ago.
Anĉjo PacHorano (Andrea Fontana)
Anĉjo PacHorano (And…
Andreas:
" Mi opinias, ke prie EFZ faru apartan gheneralan rezolucion (pri-enhave pli-malpli lau la konkludoj de Velger), rezolucion, kiu noto eble atentigu pri la koncerna agado de "La Bona Lingvo". "

Mi tute konsetas, kara Andreas.
Tre bona solvo.
Ĉu mi povas peti al vi, ke vi mem - tre pli sperta ol mi pri rezoluciverkado - bonvolu proponi vortumon de tia rezolucio?

Mi ankaŭ substreku, ke la agado de "La bona Lingvo" estas duoble grava (kaj laŭ mi malprava), pro tio ke ĝi eĉ ne estas la Akademio de Esperanto...
5 years ago.
Esperanto Forumo Z has replied to Anĉjo PacHorano (And…
En mia antaua komento
( www.ipernity.com/group/170715/discuss/130083/comment/18022443#comment18022443 )
mi jhus korektis la frazon, kiun Anchjo citis: "... rezolucion, en kiu noto ..."

Anchjo, jes, mi preparos rezoluci-malneton. Mi tamen bezonos kelkajn tagojn, kredeble ech kelkajn semajnojn.
5 years ago.
Anĉjo PacHorano (And… has replied to Esperanto Forumo Z
Gratulon!
Rapidege verkita, brila kaj kuraĝa (pro la petoj al la Akademio) malneto!
5 years ago.
Bernardo
Bernardo
Ni diskutis tiun temon jam tie ĉi: www.ipernity.com/blog/37943/343090 kaj konkludis:

"... la diskuto pri "fundamenta" kaj "oficiala" tre klare montris, ke ĉio dependas de tio, ĉu oni pensas, ke la Akademio estas la "aŭtoritata centra institucio" [= ACI], menciita en la Antaŭparolo.

Se jes, mi (kaj pli frue Welger) elmontris la konsekvencojn. Se ne, ni restas ĉe la tradicia interpreto. Miaopinie necesas ankoraŭ pli profunda diskuto, ĉu vere "Ak = ACI" (Zamenhof origine pensis pri ekstermovada institucio, kiel asocio de naciaj akademioj, interkonsento inter "regnoj" ktp.)."

Se Ak /= ACI, la OA-oj estas nur "(fortaj) rekomendoj", kiujn oni povas ŝanĝi, se Ak = ACI regas la principo "unu fojon en la F-to, eterne en la F-to".

Sendepende de tiu demando, do eĉ se oni neas, ke Ak = ACI, kiel faras Ak mem, por mi kontinueco pli gravas ol "ĝusteco" (kiu ĉiam estas nur relativa). Tio estas tute konforma al la spirito de Zamenhof, vd. Antaŭparolon:

"La erareco en la nacia traduko de tiu aŭ alia vorto ne prezentas grandan malfeliĉon, ĉar, komparante la kuntekstan tradukon en la aliaj lingvoj, oni facile trovos la veran sencon de ĉiu vorto; sed senkompare pli grandan danĝeron prezentus la ŝanĝado de la traduko de ia vorto, ĉar, perdinte la severan netuŝeblecon, la verko perdus sian eksterordinare necesan karakteron de dogma fundamenteco, kaj, trovante en unu eldono alian tradukon ol en alia, la uzanto ne havus la certecon, ke mi morgaŭ ne faros ian alian ŝanĝon,
kaj li perdus sian konfidon kaj apogon. Al ĉiu, kiu montros al mi ian nebonan esprimon en la Fundamenta libro, mi respondos trankvile: jes, ĝi estas eraro, sed ĝi devas resti
netuŝebla, ĉar ĝi apartenas al la fundamenta dokumento, en kiu neniu havas la rajton fari ian ŝanĝon."

La sama principo miaopinie ankaŭ validas por OA-oj.
5 years ago.
Anĉjo PacHorano (And… has replied to Bernardo
Tre interese, kara Bernardo.
5 years ago.

You must be member of this group to reply to this topic.

» Join Esperanto-Forumo Z