Group: Esperanto-Forumo Z


EFZ-2011-0004-M02 Rezolucio de la Esperanto-Forumo Z Starpunkto de EFZ pri vortelementoj en esprimoj de scienco kaj tekniko (malneto M02; stato: 15-a de Augusto 2011)


Esperanto Forumo Z
August 15, 2011 - 179 visits

Kiselman (2011: 36-37) demandas: "bio/, chu akceptebla kiel prefikso? Kion pri biogaso, biomalkombinado, bionafto, bioritmo, biosfero, ... ?
eko/, chu akceptebla kiel prefikso? Kion pri ekobredado, ekologio, ekonomio, ekoturismo, ... ?", kaj skribas, ke "oni povas observi kombineblon de vortelementoj en la teknikaj
kaj sciencaj kampoj. Ekzemple NPIV listigas la jenajn afiksojn.
bio/ [...]
eko/ [...]
ekto/ [...]
-gen/ [...]
homo/ [...]
infra/ [...]
-it/ [...]
-it/ [...]
-iz/ [...]
mikro/ [...]
-oz/ [...]
-skop/ [...]
tele/ [...]
ultra/ ..." (rimarko: NPIV estas Waringhien 2002).

Kiselman (2011: 51) mencias raporton verkitan de la Sekcio "Faka Lingvo" de la Akademio de Esperanto okaze de la kontrolado de libromanuskripto: "Unu sekciano verkis apartan opinion, kiu estas aldonita al la raporto. Temas i. a. pri la 'sciencaj afiksoj' de NPIV. Lau tiu aparta opinio estas 'malprudente en tia dokumento nomi la koncernajn vorterojn afiksoj'."

Kiselman (2011: 30) redonas la eldiron de alia sekciano. Lauopinie de tiu chi estas - pri internaciaj sciencaj vorteroj - "pli akcepteble vidi en ili parton de la radiko: ekz-e ekoturism/."

Pri la supraj demandoj kaj opinioj la Esperanto-Forumo Z alprenas jenan starpunkton:

La koncernaj vortelementoj ne estas akcepteblaj kiel afiksoj, sed nur kiel vortradikopartoj. Tio chi estas jene pravigebla per la por Esperanto valida normaro:

Vortradikoj kun tiaj vortelementoj, kiel ekzemple "mikroskop'" kaj "televid'", estis oficialigitaj kiel respektivaj unuradikajhoj (okaze de la ekzemploj: en Cart 1919 kaj Albault 1976a).

La koncernaj vortelementoj ne estas akcepteblaj kiel afiksoj, char tio chi ne estas pravigebla per la por Esperanto valida normaro:

(1) La Akademio de Esperanto ja oficiale rekonis - sen oficialigado - la ekziston de unu afikso (pli precize: sufikso) nek Fundamenta nek oficiala per diskonigado de sia opinio pri "la okazo de la sufikso -io" (Albault 1976a), sed tio chi validas nur por la dirita sufikso kaj ne estas gheneraligebla.

(2) En la senco de la Fundamento (Zamenhof 1905, 10a eldono: 138) la esprimo "vorto" ja inkluzivas ankau afiksojn kaj vorterojn ("Vortoj, kiuj formas kune unu ideon, estas skribataj kune, sed dividataj unu de la alia per streketo, tiel ekzemple la vorto `frat'in'o`, prezentante unu ideon, estas kunmetita el tri vortoj, el kiuj chiun oni devas serchi aparte."), sed tio chi ne validas por la signifo de la esprimoj respondaj al "vortoj" (t. e. "mots", "words" k. c.) aperantaj en la tekstoj de Regulo 15 (Zamenhof 1905, 10a eldono: 56; 61; 67; 73; 78-79). Kvankam Regulo 15 ne determinas, kiel kondichon por sia apliko, tion, ke vorto, kiun la plimulto de la lingvoj prenis el unu fonto, en tiu fonto kaj/au la plimulto de la prenintaj lingvoj devas esti uzata kiel memstara vorto, la Zamenhofa lingva respondo redonita en Waringhien (2002, 6a eldono: 34-34) "Pri la vortoj kun pseudosufiksoj" klarigas uzeblecon lau Regulo 15 ne por la pseudosufikso mem, sed nur por la vortradiko, kies parto estas la pseudosufikso: "Tiaj formoj, kiel ekzemple 'redakcio', 'civilizacio', estas nek kontrau-Esperantaj, nek novaj, char lau la § 15 de nia gramatiko ili plene apartenas al nia lingvo jam de la unua momento de ghia naskigho."

Atentigoj:

A. Kiselman (2011: 36) prezentas jenon kiel pridiskuteblan: "planti, verbo en la Fundamento, nun planto en la senco de 'radikohava, plantebla vegetajho' au 'vegetajho' (NPIV); kreskajho en la Fundamento." Char la oficiala Akademia dokumento (Albaut 1976b) atribuas dukategoriecon al "plant'" ("Plant/ estas dukategoria: -o kaj -i"), la afero jam ne estas pridiskutinda, sed de longe solvita de la Akademio.

B. Kiselman (2011: 15) skribas, ke en sia prelego li "prilumos, surbaze de spertoj en la Sekcio pri faka lingvo de la Akademio de Esperanto, la strechitecon inter unuflanke la emo elcentre stiri kaj aliflanke chies emo evoluigi parolatan lingvon". Tia "strechiteco" tamen ne estas, char la emo evoluigi parolatan lingvon ne bezonas esti elcentre stirata, dum ghi ne deflankighas disde la por Esperanto valida normaro. Se entute estas ia "strechiteco", tiam ghi estas ene de la koncerna Akademia sekcio, kiu evidente ankorau ne estas alpreninta unuecan starpunkton pri tio, kiel kion rigardi la koncernajn vortelementojn. Prie alprenita starpunkto tamen estas la kondicho, por fidinde plenumi jenajn taskojn specifitajn en la statuto de la Akademio (Akademio de Esperanto 2009): "Ghi verkas teknikajn terminarojn, au kontrolas kaj aprobas tiajn terminarojn, verkitajn de aliaj autoroj. Ghi revizias aperintajn verkojn kaj kritikas ilin el lingva vidpunkto."

Notoj:

(1) La Esperanto-Forumo Z estas grupo de esperantistoj, kies tasko estas prezenti en la formo de rezolucioj respondojn al tiaj lingvaj kaj prinormaj demandoj koncerne Esperanton, pri kiuj trafas jeno: Por ilin respondi evidentighas, ke ne sufichas simpla resendo al regulo, decido de la Akademio de Esperanto (au Lingva Komitato) au modelo trovebla en la por Esperanto valida normaro. Pli:
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/32420 .
(2) Tiu chi rezolucio estas rigardata kiel automate nuligita tiam, kiam pri la koncerna afero estas oficiala decido au oficiala rekomendo au io simila fare de la Akademio de Esperanto.
(3) La diskutado ene de la Esperanto-Forumo Z antau la pretigo de tiu chi rezolucio estas publikigita en
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/117549,
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/119555 kaj
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/119532 .

Referencoj:

Akademio de Esperanto (2009): "Statuto de la Akademio de Esperanto". http://h.akademio-de-esperanto.org/faktoj/statuto.html 13-a de Augusto 2011.
Albault, André (1976a): Oka Oficiala Aldono al la Universala Vortaro. En: "Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 10 – Aktoj de la Akademio II 1968-1974". Northgate, Blackburn, Lancashire, The Blackburn Press.
Albault, André (1976b): Baza Radikaro Oficiala. En: "Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 10 – Aktoj de la Akademio II 1968-1974". Northgate, Blackburn, Lancashire, The Blackburn Press.
Cart, Théophile (1919): Dua Oficiala Aldono al Universala Vortaro. En: "Esperantista Dokumentaro". Kajero trideka. Paris, Esperantista Centra Oficejo.
Kiselman, Christer (2011): "Strechiteco inter planlingvo kaj chiutaga lingvo. Spertoj el la Sekcio pri faka lingvo de la Akademio de Esperanto". Prelego kadre de la Terminologia Forumo de la 96a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago. http://www2.math.uu.se/~kiselman/strecxiteco.pdf 13-a de Augusto 2011.
Waringhien, Gaston (2002, 6a eldono): "Lingvaj respondoj. Konsiloj kaj opinioj pri Esperanto". Marmande, Francaj Esperantaj Eldonoj.
Waringhien, Gaston (2002): "La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto". Paris, Sennacieca Asocio Tutmonda.
Wennergren, Bertilo (2007): Naua Oficiala Aldono al la Universala Vortaro. En: "Akademio de Esperanto - Oficialaj informoj Numero 8 - 2007 03 10. http://h.akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_8_2007.html 13-a de Augusto 2011.
Zamenhof, Leyzer Ludwik (1991, 10a eldono): "Fundamento de Esperanto". Pisa, Edistudio.

Membroj de la Esperanto-Forumo Z en la tempo de la aprobo de tiu chi rezolucio (15-a de Augusto 2011):
Andrea Fontana
Andreas Kueck
Bernardo
Cyril Brosch
Elma
Pierre Levy

You must be member of this group to reply to this topic.

» Join Esperanto-Forumo Z