Michael Lennartz

Michael Lennartz

Posted on 04/22/2009


Photo taken on April 22, 2009


See also...

Bibliografio de Esperanto Bibliografio de Esperanto



Keywords

esperanto
romano
becker
krimromano
ellersiek
von merten


Authorizations, license

Visible by: Everyone
All rights reserved

980 visits

ARGUS: Pro kio? (krimromano). Mondial: New York 2008.

ARGUS: Pro kio? (krimromano). Mondial: New York 2008.
ARGUS (Ellersiek, Friedrich): Pro kio? Mondial: New York 2008.

La libro estas la represo de verko aperinta en 1920 en la germana Esperanto-Eldonejo Friedrich Ellersiek. Jes, vi legas gxuste, auxtoro kaj eldonisto estas identaj.

Friedrich Ellersiek (1880-1959) estis germana esperantisto, li kelkjare redaktis la »Germanan Esperantiston«, en lia eldonejo aperis lernolibroj, vortaroj, varbiloj, belliteraturo ktp. kaj ankaux lia propra krimromano - la unua en la historio de Esperanto.

Pri la enhavo. Cxe urbeto oni trovis la kadavron de juna sinjorino. La Berlina cxefpolicejo sendas la spertan komisaron von Merten por esplori la kazon. Von Merten rapide pruvas sian kapablon, kiel liaj pli famaj literaturaj gekolegoj Holmes, Poirot, Marple li vidas detalojn, komprenas ilian signifon. Plia sercxado je la krimulo kondukas komisaron von Merten al Dresden, London kaj al Riviero, kie okazas fulma finigxo. Dresden evidente estas tre sxatata de Ellersiek, liaj priskriboj montras favoron kaj scion pri la urbo. Estas menciinde, ke la leganto povas bone sekvi la konkludojn kaj agadon de komisaro von Merton. En modernaj nacilingvaj krimromanoj la leganto ofte devas kredi, ke la auxtoro pravas, cxi tie suspektoj kaj motivoj estas konkludeblaj kaj kompreneblaj.

En la kriminalan rakonton estas plektita amhistorio, kiu estas tiom stranga pro sia malmoderneco kaj kavalireco. Sed gxuste tial la romano estas atestajxo pri sia tempo.

Skribante pri la tempo: La auxtoro mem atentigas piednote, ke la romano ludas en tempo, kiam la nova cxefstacidomo de Leipzig ankoraux ne estas finkonstruita, do certe antaux 1915. Mi konjektas, ke la romano estas ekverkita tiutempe, kelkajn jaron antaux la unua eldono. Tio klarigus la tre germanan stilon. Ulrich Becker, kiu estas respondeca pri la reeldono, glatigis la tekston kelkloke por plifaciligi la komprenon. Postrestis (neniu germano evidente rimarkis tion) la nomo »Weißer Hirsch« (ekde 1921 kvartalo de Dresden), oni ne forigis la germanan literon »ß«, kiu estas prononcata kiel »s«.

Konklude la romano estas bone kaj flue legebla, aparte post la polurado fare de U. Becker. Mi lauxdas, ke Ellersiek rezignis pri esperantigo de geografiaj kaj familiaj nomoj (Becker aldonis liston kun originala kaj esperantigita skribmaniero). Antauxnomoj estas esperantigitaj, la leganto mem jugxu, cxu tio estas gajno por la verko.

Esperanto Klubo Jules Verne, An Olijslagers have particularly liked this photo


Comments