Ekde observilo de radioastronomio detectiĝis primaran materion por formigxo de la unuaj steloj en galaksioj kiuj formigxis kiam la universo havis nure 3.000 milionojn da jaroj, malpli ol kvarono de sia aktuala agxo. Tio malfermas la vojon por studado de kiel en tiaj komencaj galaksioj formigxis la unuajn stelojn.

La observoj farigxis de la grupo da radioteleskopoj ATCA, kiaj trovigxas apude Narrabri, Nova Geles de la Suro ( Auxtralio ) . Gxi dependas de CSIRO ( Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation ).

Tiu grupo da radioteleskopioj estas unu el la malmultaj en la mondo kun kapablo por fari tiajn laborojn pro sia sensitiveco kaj povas ricevi la adekvatajn longitud-ondojn de radio.

La teamo de la astronomisto Bjorn Emonts, el la CESIRO, uzis la grupon da radioteleskopioj por studi malproksiman kaj masivan konglomeraton da “kumuloj”de formajxo da steloj aux “ protogalaksioj ”. Tia strukturo , nomata “ araneajxo-n ”, trovigxas pli ol 10.000 milionojn da lum-jaroj de distanco. De la tero gxi vidigxas kiel antaux 10.000 milionojn da jaroj , kiam gxi emitis la lumon kiun nuntempe estas alvenanta al nia regiono el la Universo. Cxio celas ke la stato en kiu ni vidas tiutempe la “ kumuloj-n ” estas konforma al proceso de unuigo de cxiuj aux multe da ili en unu sola masiva galaksio.

Emonts kaj siaj kolegoj pruvis ke La Araneagxo enhavas almenaux 60.000 milionojn da fojoj la Sun-maso en molekulara Hidrogeno, etendata sur distanco de kvazaux unu kvarono da miliono de lum-jaroj. Gxi devas esti la brulajxo por stel-formajxo kiu aperas en marsxo en multaj zonoj el la Araneagxo. Emonts kalkulas ke la kvanto da materio estas suficxa materialo por subteni la formajxon de steloj dum almenaux 40 milionoj da jaroj pli ekde la nuntempa epoko divisata en la observajxoj.

Fonto