Sumin U'an's blog

W020080314438711009768

终南望余雪 NEĜO SUR SUDA MONTO

img313458

--- 祖咏 --- Zu Yong ---

终南阴岭秀， Bela ombro de Zhongnan monto,
积雪浮云端， Blanka nubo estas ĉe neĝa pinto,
林表明霁色， La arbaron glacia brilo orkoloriĝas,
城中增暮寒。 Urbeta vespero pli malvarmiĝas.

祖咏 Zu Yong (690-746) loĝis en 洛阳 Lou Yang de 河南 Henan provinco. Li estis 进士 gxinsxi-o, kiu estis titolo donita al sukcesinto de plej altaj imperiaj ekzamentoj dum feŭdaj dinastioj de Ĉinio.
Lia ŝtatoficista kariero estis plena de malfacilaĵoj kaj danĝeroj. Fine li kaŝite kaj malfacile vivis en Zhongnan monto.
Laŭdire, la poemon li skribis en ekzamenejo. Laŭ bezono de ekzameno li devis skribi 12 frazojn. Tamen li nur skribis 4 frazojn, jam sentis sufiĉe, ne daŭre. Poste la poemo iĝis lia sukcesa verko.
Li ankaŭ estis poeto de monto, rivero kaj kampo. Li estis ankaŭ amiko de 王维 Wang Wei.

4257732229089e874623e8c3

Tang - dinastio (618-907) dauxris 290 jarojn kun 22 Imperiestroj kaj 1 Imperiestrino.
Poemo de Tang - dinastio estas la plej alta pinto de poema historio de Cxinio. Pli ol 50 mil da poemoj ekzistas gxis nuntempe. Kaj famaj poetoj estis pli ol 2 mil da homoj.
Oni elektis 300 poemojn el 50 mil poemoj de Tang - dinastio por eldoni, kiun oni nomas "300 poemoj de Tang - dinastio".
Ekde hodiaux mi provas traduki al Esperanto el Han / Cxina - lingvo.


春 晓 PRINTEMPA MATENO
--- 孟浩然 --- Meng Haoran

春眠不觉晓， En printempa mateno mi kusxas,
处处闻啼鸟， Ne vekigxis gxis birdoj krias,
夜来风雨声， Pluvis kaj ventis dum la nokto,
花落知多少。 Falis kiom da floro..

孟浩然 Meng Haoren (689-740) estis poeto pri monto kaj rivero, liaj poemoj estis simplaj , facile kompreneblaj, kiel parolado. Li lasis sian animon cxe la montoj kaj riveroj. Dum la tuta vivo lia aspiro kaj deziro ne estis praktikinta.
Iu foje li vizitis 王维 Wang Wei, kiu estis lia amiko. Gxuste Imperiestro 玄宗 Sxjuanzong / 李隆基 Li Longji venis，kiu estas kuzo de 王维 Wang Wei. Meng evitis sub liton haste. Tiam ordinara homo ne povis vidi al Imperiestron laux legxo. Tamen La Wang ne kuragxis mensogi, kvakam li kun Imperiestro estas kuzoj. Imperiestro lasis Meng-n veni kaj dektami siajn poemojn.
En lia poemo estiss frazo: "Senkapablo, la mastro forlasi min." La Imperiestro malgxojis kaj diris: "S -ro, vi ne petu al mi por fari oficiston, kial vi kalumnas al mi ?" Poste lasis Meng-n reveni al sia hejmeloko/ 襄阳 Xiang Yang de 湖北 Hu Bei provinco.
Tiam la oficisto nomis la Imperiestro kiel Mastro.

20080113113602562

245e8bcae93ecb9ec817682b

Cxinio havas 56 naciojn, pli ol 95% de la popolo parolas per Han / Cxina lingvo. Inter tiuj homoj, kiuj parolas per Han-lingvo, estas, kiuj eble tute ne komprenas unu la alian reciproke. Cxar Cxinio estas tre vasta, oni parolas per lokaj sonoj, lokaj vocxoj, tio estas dialekto. Multe el ili ne scias paroli 普通话/ ordinarajn vortojn, ecx ne povas legi aux skribi, speciale maljunuloj.

Antaux 30 jaroj, kiam trafika stato ne estis oportuna, iu matene, maljuna virino, kiu jxus venis el 合肥 Hefei urbo, logxis en hotelo de auxtobusa stacio en 芜湖 Wuhu urbo. Distanco inter la du urboj estas pli ol 120 km-oj. Sxia filo laboris en Hefei urbo, post viziti la filon, sxi revojagxis hejmen en 绩溪 Ji- Xi gubernion, kiu estas for de 芜湖 Wuhu urbo cx. 200 km-ojn. Sxi acxetis auxtobuso-bileton por la morgauxa tago.
La cxambro de la hotelo estis grandega, en gxi estis kelkdeko da litoj, viroj, virinoj kune logxis en sama loko.
Niaj litoj estis apud sxia, ni vidis, ke sxia agxo estis pli ol 60 jara. Sxi maltrankvile sidis sur la lito, manoj protektis 2 - 3 pakojn. Sxi ne respondis, kiam oni salutis al sxi, kaj sxi parolis nenion.
Pasis kelke da horoj, eble sxi bezonis iri al necesejo, sxi portis paperon el interna posxo, sur papero estis skribita:
Mia patrino ne scias paroli ORDINARAN VORTON, sxi veturos al Ji - Xi gubernio,mi ne havas tempon akompani sxin. Mi PETAS vin kamaradoj, dum la vojo helpu al sxi ! Koran Dankon! Revolucian Saluton!
Bone mi sciis, la gubernio, kie estas tre fama kultura loko en Cxinio - hejmurbo de fama verkisto 胡适之 Hu Shi - zhi. Mi laboris en 旌德 Jing -De gubernio – en Popola Hospitalo, apud sxia gubernio. Ofte homoj el Ji - Xi gubernio vizitis la kuracistojn de nia hospitalo. Felicxe flegistinoj de nia hospitalo povas traduki por ili.
Poste iu mezagxa virino helpis la maljunan virinon, sxi povis paroli ankaux dialekton de Ji - Xi. La maljunulino tuj trankvile, venontmatene foriris agrable.

Antaux kelkaj jaroj "granda majstro - grupo” de CCTV volis intervjui la faman kirurgon, Akademianon de Cxina Scienca Akademio 裘法祖 Qu Fa - zu (1914.02.06-2008.06.14), tamen oni neniam havis eblecon por kontakti al Dr. Qiu. Tage per lia laboro li estis okupita, vespere li bezonis zorgi sian edzinon, kiu malsanigxis jam antaux multaj jaroj. Speciale Dr. Qiu ne volonte estos intervjuita de jxurnalisto.
Poste oni vizitis amikon de Qiu, kiu ankaux estis fama medicina specialisto (pardonu, mi forgesis lian nomon), ili studis en Germanujo preskaux samtempe. Jxurnalisto petis lin helpi. Li tuj telefonis al Qiu en la germana. Jxurnalisto mirinde demandis: S-ro, kial vi parolas per eksterlanda lingvo? La specialisto respondis: S-ro Qiu parolas per dialekto de 浙江 Zhe - Jiang provinco, mi ne povas bone kompreni lin.
Certe S - ro Qiu ricevis la jxrnaliston en tempo, kiam lia edzino dormis.

Antaux ne longa tempo, diris mia Hungara amikino, ke du Cxinoj, kiuj komercas en Hungario dum multaj jaroj, iutage renkontigxis. Tre agrable, gxoje, varme ili ekparoladis, tamen ili subite trovis, ke ili tute ne komprenas unu la alian. Ili ambaux sentis embarason, subite unu parolis per Hungara, alia flue respondis per Hungara. Cxiuj, kiuj estis tie ege ridadis.

xinsrc 05210021311052182784666

xin 1531106031635921299244

Nuntempe disvastigxas la faro en Cxinio --- Patrino oferis sian hepaton al filo, kiu estas 18 jara, malsana denaske pro nesuficxa funkcio de la hepato. Li ofte enhospitaligxis, kaj kun altigxo de lia agxo, lia malsana stato malbonigxas iom post iom.
陈玉荣/ Chen Yu-rong (nomo de la patrino), havas 55 jarojn. Kiam sxi eksciis, ke transplanto de hepato povas savi sian filon, sxi decidis donaci la sian. Tamen post kontrolo evidentigxis, ke sxi malsanas de "grasa hepato" de la meza gxis grava gradoj.
Ekde la tago, kiam la patrino eksciis pri sia "grasa hepato", sxi piediras 10 km-ojn cxiutage frumatene, ecx en granda vento kaj pluvo. Sxi ne pauxzis unu fojon dum 236 tagoj. Iutage sxi preskaux mortis en tempesto. Cxar sxi ne povis multe mangxi, dum la piedira tempo sxi ofte sentis malforton de kruroj kaj kapturnigxon.
Denove sxin akceptis kontroli la hospitalo post 7 monatoj. Kuracisto mirinde trovis, ke sxia hepato estas tute orda. La korpa pezo estas 60 kg-oj, antauxe estis 68 kg-oj.
Antaux hieraux (la 3an de novembro) la kuracistoj faris la operacion de hepato-transplanto en Wu - Han urbo de Hu - Bei provinco.
Nuntempe patrino kaj filo ambaux estas en bona stato en la hospitalo.

4591257196953366

1257122220 O4bgsd

En la cxielo devas esti nubo, kiu posedas iun certan gradon de la akva vaporo. Tio rilatas al temperaturo, gxenerale malpli ol "0" grado. Oni nomas gxin "malvarma nubo", interne ekzistas malgrandaj akveroj kaj etaj negxkristaloj. Tamen ili estas tre malpezaj, nur flosadas en cxielo kaj ne povas fali.
Se oni disjxetas partiklo-substancon en la nuba tavolo, tuj grandigxas la negxkristaloj, kiuj venkas flosan forton de aero, tuj negxas !
La substanco estas Argxenta Jodido.
La disjxetadilo estas la raketo.
Cxi foje estis artefarita negxo (10.31- 11.1) en Pekino, kiu solvis sekecon cxirkaux de Pekino - regionoj. Tamen komentariisto bedauxris, ke antauxe oni ne prognozis, subite negxis, influis la vivon de la popolo.
Jes, bedauxrinde! La artefarita negxo ankoraux ne havas certecon en 100 %. Do plenumisto fari praktikajxon estas tre malfacile, cxu ne?

菊花－北京

o200711321346

La 9-an de la 9-a monato laux lunkalendaro estas Chong - Yang Festo.
"Yang" – estas la virseksa aux pozitiva principo de la naturo. "Yin"- estas la virinseksa aux negativa principo de la naturo. Laux Cxina filozofio la numero 9 apartenas al "Yang", 6 aprtenas al "Yin".
La dato estas 9 kaj la monato ankaux estas 9, okazas ripeto de la 9, do la festo nomigxas Chong - Yang. "Chong" signifas "ripeti".
En la festo oni portas "medikamentan kornuson", spektas krizatemojn kaj trinkas alkoholajxon de krizantemo, grimpas sur altan lokon por gxui foran pejzagxon. Gxenerale dum la festo cxiam estas bela vetero, por ekskurso estas tre bona periodo.Oni faras cxion cxi por la longa vivo. Do Chong - Yang Festo estas la festo de longa vivo en Cxinio, aux Maljunula Festo.

270522

2006051717121469990

La Somerumejo de Qing - dinastiaj Imperiestroj trovigxas en Chengde urbo de Hebei provinco, la distanco de Pekino estas 230 km. Gxin oni ekkonstruis en 1703 jaro. Post 90 jaroj la someruma - montvilao estis konstruita.
La someruma montvilaon oni konstruis en la loko, kie Qing - dinastiaj Imperistroj somerumis kaj oficiis.
Gxin oni komparas al la Malpermesita Urbo (Imperiestra Palaco) en Pekino. La Someruma Montvilao estas pli simpla sed eleganta, kaj cxirkauxas gxin naturaj montoj kaj riveroj. Gxi estas la plej granda Palaco kun Gxardeno de antikva Imperiestro en Cxinio.
En jaro 1994 oni listis gxin en katalogo de Monda restajxo.

La somera palaco trovigxas en la okcidenta parto de Pekino, kiu estas grandega gxardeno de monto kaj lago, kiujn oni ko

2008315862514 2

20090202154206855

20090904152732935

nstruis artefarite. Gxi estas ankaux la plej bone konservita Imperiestra gxardeno.
La gxardenon oni konstruis en la jaroj 1750-1764. Gxia areo estas 2.97 kvadratkilometroj. Gxi estis fajrita en la jaro 1860, kaj suferis rabadon kaj detruadon de La Unuigita Armeo de Ok Sxtatoj en la jaro 1900. Gxi estis rekonstruita aparte en la jaroj 1866 kaj 1902.
La gxardeno cxefe konsistas el 万寿山 Wan - Shou - Shan monto kaj 昆明湖 Kun - Miang - Hu lago. La akva-areo posedas 3 kvaronon. La longa koridoro atingas 728 metrojn, kiu ligas la diversajn pejzagxojn. En la koridoro ekzistas 14000 pentrajxoj, kiuj posedas altan valoron.

001a

060ch

天坛 Tain - Tan / Templo de la Cxielo

天坛 Templo de la Cxielo trovigxas en Pekino, gxin oni konstruis en la jaro 1420. Tiu estis la loko, kie la Imperiestroj de Ming-dinastio kaj Cxing-dinastio kultis al la Cxielo por bona pluvado kaj ricxa rikolto.
La areo de la Templo estas 2720 mil kvadratmetroj, kiu estas duoblo de Imperiestra Palaco. En la loko kreskas arboj sur grandega areo.
La Templo ricxe havas atmosferon de Cxina kulturo kaj historio. Gxi apartenas al herdajxo de Monda kulturo.

200811251454132544 big

200792062685673

Cxirkauxdomaro ekzistas en suda parto de 福建 Fu - Jian provinco, kaj aperis en Ming-dinastio (1368-1644 jaroj) .
Formoj de cxirakuxdomaro estas ronda aux kvadrata. Ilia antauxa direkto estas kvadrata kaj iomete malalta, posta estas ronda kaj iomete alta. Antauxe de la pordego ili havas lageton. Tiel ili posedas bonan sunon, venton kaj facile povas forigxi la akvo de la domaro. Cxar ofte blovas vento sud-orienta somere, kaj ofte venas nord-okcidenta vento vintre en Cxinio.
La domaro konsistas el multege da domoj, gxenerale ili havas 2-4 etagxojn po konstuajxo. La kortoj havas putojn, en la domoj trovigxas akvovazegoj por preventi fajrojn. Kovrilo de la pordego estas fera sxelo. La 4 kornoj (anguloj) de la kostruajxoj havis pafilo-fotikajxojn. En iuj domoj eskzistis truoj por trasdiri sonojn, vortojn. Eble la konstruajxoj havis sekretan vojeton sub la tero por rifugxi en dangxera tempo.
La konstruajxo posedas defendecon por la logxantoj, kiuj estis en sangparenca rilato.

01300000242001122155386999432

060321023a 3

La Blanka - Gruo - Trabo trovigxas en riverlito de Chang - Jiang rivero cxe 涪陵城 Fu - Ling urbo, 重庆 Chong - Qing Urbego, similas al grandega krokodilo. Gxia longeco estas 1600 m, kaj largxeco de dorso estas 15 m, cxirkauxajxo de la trabo estis arbaro. Centoj, ecx miloj da blankaj gruoj ripozis kaj dancis sur la trabo dum la auxtuno kaj la vintro. La trabo surhavas gravurojn pri 108 da hidrologioj, pri 180 da belskribadoj kaj 300 da poemoj, en diversaj formoj de skribado. Gxi tute surhavas skribajxojn de antikvaj famaj verkistoj dum 1200 jaroj: ekde 763 j. de Tang-dinastio gxis 1963 j. UNESKO opinias, gxi estas la plej bone konservita antikva kaj unika hidrologia stacio en la mondo. Cxar estis konstruita granda baro sur 三峡 San - Xia Gorgxo de Chang - Jiang Rivero, baldaux oni surigos la akvon, do antauxe oni konstruis la muzeon sub la akvon. Nuntempe jam finigxis la konstruado kaj oni povas viziti la muzeon.

070126111098871

070126112132821

La Skribo sur ostoj kaj testudaj sxeloj trovigxis en 1898-a jaro.
王懿荣 Wang Yi-rong estis cxef-oficisto de plej alta institucio de supera eduko en lastaj jaroj de Cxin-dinastio (1644-1911). Li rigardis "drakan oston" (fosilia fragmento), kiu estas Cxina medicinajxo. Li rimarkis, ke ili havas desegnon, kaj cxuj similas al "skriba lingvo".
Li acxetis cxiujn "drakajn ostojn". (Fakte ili ne apartenas al "draka osto"), li trovis similajn desegnojn sur cxiuj pecoj. Wang certe kredis, ke gxi estis "skriba lingvo".
Wang sercxis la lokon, kie estis trovita "la draka osto", tiu estas 小屯村 Xiao-Tun vilagxo, cxe 安阳市 An-Yang urbo, en 河南 He-Nan provinco. En la loko ree estis fosita multe da "drako-ostoj". Vere cxiuj estis testudkarapacoj kaj bestostoj.
La vilagxo estas cxefurbo-restajxo de Sxang-dinastio cx.. 1711 a.K.- cx..1066 a.K.
Nun oni kolektis pli ol 100 mil pecojn da testudkarapacoj kaj bestostoj, sur ili ekzistas 5000 desegnoj. Jam oni konas signifojn de pli ol 1000 desegnoj.

405401950 f07a9f9491

chinavvv 0802221559361720

La sonorilaro aperis en Sxang-dinastio ĉe 1711 a.K. - ĉ.1066 a.K., prosperis dum Okcidenta Gxou-dinastio 1066 a.K. - 771 a.K. Ĝi disvastiĝis dum Periodo de Printempo kaj Aŭtuno 770 a.K. - 476 a.K., Cxin kaj Han dinastioj 221 a.K. - 220 p.K.
Post Song-dinastio 960 p.K. - 1127 p.K. oni iom post iom pli malofte uzis ĝin.
Tiutempe ĝi estis uzata ĉefe en festenoj de la kortego.
Komence, dum Sxang-dinastio la sonorilaro konsistis nur el 3 eroj de grupo, dum Periodo de Okcidenta Gxou-dinastio oni evoluigis ĝin ĝis 8 eroj de ĉiuj grupoj. Dum Meza kaj Lasta tempo de periodo de Printempa kaj Aŭtuna, la nombro de la sonoriloj jam atingis 13 erojn de grupoj.
En la jaro 1978 oni trovis sonorilaron el la komenca periodo de Militantaj Regnoj 475 a.K. - 221 a.K., kiu konsistis el 65 eroj (sonoriloj) de grupo.

Spektu Sonorilaro-muziko http://you.video.sina.com.cn/b/9383158-1337237701.html

埙Xun estas antikva ovoforma, truhava blovinstrumento el argilo. La plej frua Xun, kiun oni trovis, estis fabrikita

20062615475999285

01000000000000119091221380924…

antaux 7000 jaroj.
Komence gxi nur havis 1 truon, tiel transpasis cx. 3000 jarojn. Cxe 700 a.K. gxi jam havis 6 truojn, cxirkaux la okcidenta Gxoux-dinastio 1066 a.K. – 771 a.k. aux periodo de Primtempo kaj Auxtuno 770 a.K. – 476 a.K.
Post Cxin-dinastio 221 a.K. – 206 a.K. kaj Han-dinastio 206 a.K – 24 p.K. oni cxefe uzis gxin, kiel kortegan muzikilon.
Nuntempe Xun havas 9 truojn, gxi povas soni skalo/gamon, duontonon.
Tembro de Xun estas primtive simpla, bonaroma, malalta kaj profunda. Gxi povas esti solinstrumento, instrumenta kunludanto kaj akompananto de al aliaj muzikiloj.

Spektu Xun-muziko: Postkuri al Songxo! http://www.56.com/u68/v_NjQxMzU4NQ.html

14841

1164332951505

Laux bordoj de riveroj oni elektis lokojn, kie estas krutaj rokoj kaj pendigis la cxerkojn en gxusta loko: meze de krutajxo, super la riveran akvon 20-100 metrojn alte. Tiuj estas penditaj cxerkoj.
Laux kontrolado, la mortintoj vivis antaux 2600 jaroj.
Oni cxizis truojn en kruta roko, enmetis lignajn bastonojn, metis la cxerkon sur la bastonojn, tio estis unu rimedo pendi la cxerkon.
Laux alia rimedo oni sercxis la truojn (grotojn) de krutaj rokoj, kaj enmetis cxerkojn en la truojn.
Tamen, la truoj estas tre alte. Kiel oni metis cxerkojn al la truoj? Gxis nun neniu en Cxinio vere scias, kiel antikvuloj faris? Cxu vi konas?

cyandangshan

2005121216562578839

Yan-Dang-Shan monto trovigxas en 乐清 Le-Qing urbo de 浙江 Zhe-Jiang provinco.
Supero de la monto havas lagon, en kiu kreskas multe da fragmitoj, la lago sxangxigxis marcxo. Auxtuna sovagxa ansero (雁）) logxas en la marcxo (荡) , do oni nomas gxin 雁荡山 Yan-Dang-Shan monto. Tio signifas, ke la marcxo apartenas al sovagxa ansero.
Cxar gxi situas en la zono, kie antikva vulkano vigle agis, la korpo de la monto montras tiel, kiel ili aparte similas al pinto, al kolono, al teramaso, al truo kaj muro k.t.p el strangaj rokoj kaj groteskaj sxtonoj.
Nokta pejzagxo de 灵峰 Ling-Feng pinto en norda Yan-Dang-Shan monto, estas speciale bela, mistera kaj admirinda

W020090602564210394989

1146392

Lu-Shan monto trovigxas cxe la suda bordo de 长江 Chang-Jiang rivero, cxe 鄱阳湖 Po-yang-hu lago en 江西 Jiang-Xi provinco.
Pejzagxa regiono estas 302 kvadrataj kilometroj, la cxirkauxa protektata zono estas 500 kvadrataj kilometroj.
Falakvoj de Lu-Shan estas tre famaj, iu el ili faras formon de paro da akvofalo, iu 3 refaldas el falakvo, ies faldistanco de akvo atingas la 155 metrojn.
Lu-Shan estas fama somerumejo. Anglaj, usonaj, fracaj, germanaj, k.t.p – entute 18 landaj - konstru-stiloj renkontigxas cxi tie cxe la 600 etagxdomoj. Oni nomas cxi tiun terenon "vilagxo de terglobo".
Kreskajxgxardenon de Lu-Shan oni konstruis en la jaro 1934. Gxi estas grava protekta loko de kreskajxoj. Lu-Shan havas 171 specojn de birdoj. Dum vintro cxirkaux miliono da birdoj restas cxe la lago. Inter ili trovigxas la plej granda aro da blankaj gruoj, laux sumo ili donas 95%-ojn de blankaj gruoj de la mondo.

200812112942131 2 (1)

U19P9T1D16069F6DT2009032309304…

Huang-Shan monto trovigxas en Huang-Shan urbo, en suda parto de 安徽 Anhui provinco. La areo estas 1078 kvadrataj kilometroj. Cxieliro de suno, strangaj pinoj, groteskaj sxtonoj, nuba maro, varma fonto, vintra negxo estas delikataj en montaro.
La monto havas 72 pintojn, krutajxoj kaj profundaj valoj, aux grandiozaj aux graciaj estas tre natura liganta.
En la monto ekzistas 2 lagetoj, 3 falakvoj, 16 fontoj, 24 riveretoj. Kaj 1500 specoj de kreskajxoj kaj 500 specoj de bestoj. La monto estas kultura kaj natura heredajxo de la mondo kaj geologia parko de la mondo.
Kiam oni piediras al altajxo sxajnas, ke oni estas en nebulo, rigardante cxirkauxen, oni sentas, kiel cxe la maro. Iam aperas monto-pintoj en nebulo aux nubo, iam malaperas.