Tonyo Published on May 4, 2008
by Tonyo

Tonyo's blog

Browse posts
Ĉu ni estas solaj?
Posted on July 12, 2008
9 comments (latest 17 months ago)
UEA kaj futbalo
Posted on June 10, 2008
1 comment (latest 18 months ago)
Retaj forumoj
Posted on May 28, 2008
2 comments (latest 17 months ago)
Loteribileto
Posted on May 12, 2008
1 comment (latest 18 months ago)
Tipe hispana eraro en Esperanto
9 comments (latest 19 months ago)
Le Punk
Posted on April 12, 2008
La leĝo pri maksimuma harfendumado
Posted on April 5, 2008
2 comments (latest 20 months ago)
Jorge lernas la ĉinan
Posted on March 27, 2008
4 comments (latest 18 months ago)
Murdo kaj malkuraĝo
Posted on March 8, 2008
6 comments (latest 21 months ago)

More information

This post is public
All rights reserved
  1. Read 870 times

Tipe hispana eraro en Esperanto

Sunday May 4, 2008 at 10:09PM

Estas du trajtoj de ĉiuj lingvoj parolataj en Hispanio, kiujn ĉiuj hispanoj kaj hispanparolantoj preskaŭ neeviteble ŝovas en niajn klopodojn paroli aliajn lingvojn.

Unu estas la konfuzo inter bo kaj vo. Tio estas kurioze, kaj mi foje aŭskultis alilingvanojn esprimi miron pri tio, ĉar ŝajne temas pri du sufiĉe malsimilaj sonoj. Tamen, en Hispanio la sono v ne ekzistas. Por esti preciza, la sono de b inter vokaloj estas neeksploda, kaj do iel similas la vo-sonon, sed la vera vo nur ekzistas en kelkaj izolitaj lokoj en valenciparolantaj lokoj (sed mi ie legis la hipotezon ke temas pri posta reenkonduko aŭ pri troĝusteco; mi ne certas, mi tute ne estas lingvisto). En la nuna eŭska normo oni eĉ entute forigis la literon. La afero ŝajne venas jam el antaŭromiaj tempoj, kaj mia latina instruisto rakontis al ni ke ekzistis diraĵo en la antikva Romo: feliĉuloj la hispanoj por kiuj vivere (vivi) estas bibere (trinki). Do, ne surpriziĝu se vi aŭskultas hispanon demandi “Ĉu vi bolas?”

La alia trajto estas la neeblo prononci la likvidan son (s) en la komenco de vorto. Oni klopodu kiom ajn, ĉiuj hispanoj prononcas tiajn vortojn kiel estrato, eskui, espegulo. Mi iam aŭdis rimarkon de anglo: « Se iu diras “I'm Spanish” sen sono inter la mo kaj la so, tiu mensogas ». Eĉ en vortoj kiel elstara, ofte ŝoviĝas sono de e inter la lo kaj so (aŭskultu Radion Kubon). Pli amuze estas ke tial la hispana havas la saman vorton por du tute malsamaj (eĉ malaj) nocioj: skatologio kaj eskatologio, kaj ke tio eĉ konfuzis iun tre elstaran hispanan esperantiston (mi legis iam la artikolon, sed ne memoras nun ĉu temis pri Régulo aŭ De Diego aŭ alia).

Kial ĉiuj ĉi konsideroj? Nu, nur por iom pravigi stultan kaj hontigan (sed samtempe amuzan) eraron en lasta artikolo en mia blogo: kiel atentigis Kalle, mi ne volis paroli pri “nebranĉiĝanta senfolia tigo” kiam mi skribis skapo. Ne, mi volis esti tro ĝusta, kaj kompreneble celis eskapon.

Kia estultaĵo!

9 Comments / add your comment?

Farri says:
Interesa rimarkigo. Fakte konfuzigo de B kaj V ankaŭ faras okcitanoj, kaj katalunoj nur la norduloj ĉemaraj. Okcidentaj kaj sudaj dialektoj (Lejdo kaj Valencilando), kaj tiuj de la insuloj, perfekte distingas inter V kaj B.

Rimarkindas ankaŭ stranga komuna fenomeno nur "iberiaj" (t.e. okazantaj en la lingvoj de Iberia Duoninsulo kaj Okcitanio (suda triono de Francio)), t.e. en la lingvoj galeg-portugala, kastilia, eŭska, aragona, kataluna kaj okcitana, kie literojn B, G kaj D oni ne prononcas simile se ili estas inter vokaloj ol se ili estas post konsonanto.

Pri la prononco de hispanlingvanoj en Esperanto, mi ege rimarkas la penon prononci kelkajn konsonantojn. Estas tre stereotipe aŭdi "seθ mi ne esθias ĉu ji okasos je la kŭara aŭ je la kŭina ĥoro" (sed mi ne scias ĉu ĝi okazos je la kvara aŭ je la kvina horo).
Posted 19 months ago. ( permalink )
Lars Sözüerpro replies:
En la fina citaĵo mi klare aŭdas bonan amikon el Katalunujo :-)
Posted 19 months ago. ( permalink )
Tonyo replies:
Kompreneble vi scias multe pli pri la prononcado de la katalunoj, sed mi ĉiam havis la impreson ke, kvankam teorie eblas fari tiun distingon, en la praktiko neniu prononcas vere la "v" malsame al kastililingvanoj. Ŝajnas ke temas pri trajto komuna, eble de la epoko antaŭ la romianoj.
Kaj, jes, vi pravas ke ekzistas aliaj malbonaj prononcadoj de la hispanoj. Mi insistis nur pri tiuj komunaj al Hispanio, sendepende de la lingvo. Specife por kastilianoj, plej malfacile estas distingi inter "s" kaj "z". Kaj pli frape, prononci "h" kiel "ĥ". Al la ceteroj ni povas alkutimiĝi, eĉ al "ĵ", "ĝ" aŭ "kv", sed "h" kaj "z" estas tro :-)
Posted 19 months ago. ( permalink )
Harri Lainepro says:
Kie hispanoj aldonas vokalon antaŭ komplikan grupon de konsonantoj, tie finnoj trankvile forfaligas sufiĉe da komencaj konsonantoj por ke restu nur unu: se la hispana tiris sian escuela el la latina schola aldonante sian amatan e, la finna senskrupule forĵetis la komencan s tiel ke la vorto nun estas koulu. Se finno volas paroli tiel, ke aliaj opinias lin aŭ ŝin ne malklera, hodiaŭ jam oni devas klopodi laŭlitere prononci fremdvorton kiel strategia, sed ne malmultaj elbuŝigas nur ian ratekia. Kaj distingi la sonojn s z ŝ ĵ estas jam heroaĵo, kiu meritas aplaŭdon, dum nia lingvo havas nur unu sonon kiu estas, ja nur proksimume, la esperanta s.
Posted 19 months ago. ( permalink )
Manolopro replies:
Do, pri la konfuzo tiujn s-similajn sonojn finnoj kaj hispanoj havas multon komunan!
Posted 19 months ago. ( permalink )
Manolopro says:
Mi aldonas, al tiu amuza artikoleto, ke foje aŭdeblas en televido kaj radio tiun "trokorektismon" de la v-literoj. Do oni prononcas ĝin frikative, samkiel en esperanto.

Estis unu fama ĵurnalisto kiun mi uzas kiel modelo de tiu trokorektismo. Li nomiĝas Jesús Hermida. Kiam mi volas klarigi pri la prononco de la valencia aŭ esperanta v-sono mi diras: "prononcu ĝin kiel Jesús Hermida".
Posted 19 months ago. ( permalink )
Belgabirdopro says:
Mi estis aŭdinta ke la prononco de v malaperiĝis en la hispana ĉirkaŭ la 17a jarcento, sed povas esti konfuzaĵo. La aldono de e- antaŭ s + konsono estis kvankam stranga kelkfoje. Ĉiuj hispanparolantoj (aŭ preskaŭ) kapablas diri "transportar" aŭ "instrucción". Sed kiam temas pri fremdaj lingvoj, ni panikiĝas kaj diras "in Espejn" antaŭ "in Spejn" (vi komprenas: in Spain en la angla). Same en la franca: des statistiques (destatistik'), ni prononcas (desestatistik').
Hermida, jes, sed kelkaj kantistoj ankaŭ, ĉu ne? Julio Iglesias... ĉu Serrat? Amiko mia kiam li kantas prononcas la v-sonon, kaj kiam li parolas li neniam faras tion...
Posted 19 months ago. ( permalink )
Belgabirdopro says:
Ah, Farri, bonan rimarkon. La plimulto de hispanparolantoj ne rimarkas la malsimilan prononcadon de B, G kaj D se ili estas inter vokaloj ol se ili estas post konsonanto. Kiam oni demandas kelkajn prononci vortojn kiel "dedo", kaj insistas en la posicio de la lango, ili rimarkas.
Instruistino mia estis en Grekujo kaj iu demandis ŝin pri la prononcado de la tabak-marko "DUCADOS" (skribita tiel). Ŝi respondis kaj la alia diris al ŝi: Sed kial vi prononcas malsame la du D-leterojn?
Posted 19 months ago. ( permalink )
NAVAVAR ՆԱՒԱՎԱՐ says:
Multaj lingvoj ne ŝatas kunpremon de komenca S kun postaj malvokaloj kaj kreas aldonan silabon. Tio okazas en la persa kaj mia denaska armena. Eĉ la nomon de Hispanio Սպանիա armene oni skribas sen la komenca vokalo! Ĉar vole-nevole oni ĝin elparolas.

Ne forgesu ankaŭ la grekan kie la dua alfabetlitero Beta estis Vita. La slavoj kiuj tradukis la Biblion tiutempe el la greka diras Vavilon (Babelo), Vizantia (Bizanco) kaj Pavel (Paŭlo).

En la hebrea Bet kaj Vet estas la sama litero, kaj nur ena punkteta igas la unuan esti elparolata Bet.
Posted 19 months ago. ( permalink )

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of comments related to this post.

 

Català | Čeština nové | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | More...