Stanislao's blog

Karaj Geamikoj, estu bonvola komenci la Novan Jaron 2010 per legado de la Internacia Gazeto - la reta GAZETO, kiu aperadas jam dum KVIN jaroj. Interesan legadon kaj... alsend(ad)on tekstojn por ni internacie loĝantaj GELEGANTOJ. Vizitu:www.internacia-gazeto.com

Feliĉdonan Novan Jaron 2010 - al ĉiuj miaj Ipernity-GEAMIKOJ! Stanislao Smigielski, Pollando

Ale takie kwiaty, jakie kwitną tu,

Na warszawskim placu

- to prawdziwy cud,

Szpicle i armaty stoją przeciw nam,

Pałki, automaty, tresowane psy.

Nielegalne kwiaty, zakazany krzyż,

co dnia rozkwitają z betonowych płyt.

Ludzie je składają,

wierni sercom swym

co w nadziej trwają

przeciw mocom złym.

To najdroższe kwiaty,

jakie widział świat.

Można za nie płacić w celi parę lat,

można stracić zęby za gożdziki trzy,

liczyć krwawe pręgi, długie łykać łzy...

Takich długich kwiatów

co dzień świeży stos

niosą warszawiacy, kiedy mija noc.

Ciemna noc dla tamtych,

dla nas jasny dzień.

Z nami słońce prawdy

z nimi zdrady dzień.

Niepodległe kwiaty,

niezniszczalny krzyż.

Huczą gabinety i imperium drży.

Szydzi z generałów,

nie lęka się wojska

nielegalny naród, zakazana Polska!

Song śpieany przez Jana Pietrzaka

Kwietne krzyże stały się w Polsce

jedną z form sprzeciwu wobec stanu

wojennego. Pierwszy krzyż z kwiatów pjawił się

na warszawskim Placu Zwycięstwa w połowie kwietnia 1982 roku,

na miejscu, gdzie stał ołtarz papieski

podczas I Pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny

w roku 1979. Póżniej zwyczaj układania kwiatowych krzyży

rozpowszechnił sie w wielu innych miastach Polski.

Baziliko de la Nacia Voto al la Sankta Koro

Post la malvenkego de 1870, la francaj katolikoj decidis starigi per nacia subskripcio, pregxejon konsekritan al la Sankta Koro, kiel pentan ateston kaj espermanifestadon. La Nacia Asembleo en 1873 deklaris gxin: publika afero!

La planoj de Abadie estis elektitaj. En 1876, komencigxis la laboroj, sed tuj montrigxis malfacilaj; cxar multaj sxtonminoj subfosis la grundon; oni sxtopis per masonajxo 83 sxaktojn profundajn 36 metrojn, kiuj estis kunligitaj per arkoj. En 1884 mortis Abadie, pluraj arkitektoj postvenis, el ili Lucien Magne starigis la kampanilojn; kvankam restis multo por fari, la baziliko estis konsekrita en 1919; gxi kostis 40 milionojn da frankoj, tute pagitajn de la francaj fideluloj.

Tiu alta, blanka silueto nun apartenas al la pariza pejzagxo, same kiel la katedralo Notre Dame au Eiffel-turo.

La ega kupolo (83 m) kaj la kampanilo (94 m) superstaras multajn kupoletojn. La kripto okupas la pacon de la subpregxejo. En la sonorilturo lokigxas la plej dika franca sonorilo La Savoyarde, kiu pezas 19 tunojn, fandita en Annecy (1895); gxin donacis la savojaj diocezoj.

La supreniro al la kupolo estas kurioza; dum bela vetero, el la belvedero, la vidokampo etendigxas gxis 50 km. La malsupreniro donas desupre emocian vidon super la interna pregxejo.

Interno estas bonege adaptita al la rolo de pilgrima pregxejo, gxi estas tre ricxe ornamita: multnombraj mozaikoj, tiu de la hxoreja volbo estas giganta; en gxi Luc-Olivier Merson elvokis la piecon de Franclando al la SANKTA KORO.

En cxi tiu baziliko, en PARIZO, eksonos la Internacia Lingvo ESPERANTO, sojle de julio 2010, dum la JUBILEA Kongreso de IKUE - je la 100-a datreveno de la IKUE-Kongrso en la jaro 1910!

Bonvenon al SANKTA KORO-Baziliko en Paris!

La 63-a IKUE-Kongreso estos en PARIZO - la ĉefurbo de FRANCIO, en la semajno: 27-a de junio - 03 de julio 2010. Pliajn informojn serĉu ĉe: www.ikue.org Bonvenon en PARIZO!

Se Vi - karaj Ipernity-Geamikoj volas konatigxi kun la teksto pri la ekstermado de gepoloj dum la lasta monda milito, estu bonvola viziti Internacian Gazeton: www.internacia-gazeto.com

La autoro de cxi tiu artikolo tre volonte ricevos Viajn afablajn rimarkojn je cxi tiu temo. Anticipajn dankojn por Viaj reagoj.

Stanislao Śmigielski (PL)

Jan Twardowski (1915-2006)

NI RAPIDU

(por Anna Kamieńska)

Ni hastu ami homojn ili rapide foriras

restos post ili botoj muta telefono

nur bagatelaj^ trenas sin kiel bovino

kaj gravaj^o rapidas tuj efektivigxas

poste normala muto do neeltenebla

kiel c^asto naskita simple el espero

se pri iu ni pensas jam sen li restante

Ne pensu ke vi tempon havas c^ar cert necerta

prenas de ni sentemon kiel felic^ c^ia

venas samtempe kvazau^ patos^ kaj humoro

kiel pasi^ duopbla pli febla ol unu

tiel rapide foras muta kiel turd^ julie

kiel son^ malgracia au^ seka korpklino

por vivi vere oni fermas la okulojn

kvankam pli granda risko naskig^i ol morti

ni amas tro malmulte kaj c^iam malfrue]

Ne skribu pri am^ ofte sed skribu por c^iam

do vi estos serena kaj forta delfene

Ni hastu amui homojn ili rapide foriras

ec^ tiuj kiuj restas ne c^iam revenos

kaj oni ne ekscios dirante pri amo

c^u la unua lastas c^u lasta primaras

tradukis Lidia Ligęza

Ora nubo nokton traripozi

sur la brusto de giganta klifo;

kaj matene - plu, lau^ sia drivo,

en c^iela blu^ brilante flosis.

Tamen la humida spuro oras

en la sulko de l^ oldul^ giganta.

Staras g^i, profunde meditanta,

en dezerto kaj silente ploras.

(Sezonoj, 1989: 20)

La 10-an de oktobro 2009 la pola prezidento Lech Kaczyński subskribis en Varsovio la traktaton de Lisboa - la konstitucion de Europa Unio.

Kion Respubliko Pollando malgajnas je cxi tiu UE-konstitucio el Lisboa?

1. La traktato de Lisboa forprenas la ekonomian kaj politikan suverenecon, ekz. en akrikulturado - en kiu Pollano havas diskrimnaciajn limigojn, same en energetiko.

2. La subskribita dokumento forturnas la regulon de helpemo. Europa Unio posedas preferojn difinadi tion, kion gxi povas transprenadi el sxtatoj-membroj.

3. Germanio ne respektas regulojn de publika helpo, realigante proprajn ekonomiajn profitojn.

4. La diskriminacia sistemo de balotado - la forto de la vocxo de Pollando kompare kun aliaj grandaj sxtatoj malaltigxas je 40 %. Malaltigxas la decida rango de Pollano.

5. Troa autoritativeco - EU konfesas nur la legxojn, kiujn gxi mem fiksadas.

6. Rifuzo flanke de EU cxiujn rilatojn al kristaneco.

7. La mondkoncepta anarkio, egaligo de malbonaj sintenoj kun bonaj je la preteksto de la defendo de tiel nomitaj minoritatoj, la lando kondamnita pri la disrimnado de ili povas esti senigita de sia vocxo en EU.

8. Plifortigo de la ekzekutivaj kompetencoj de la pov-strukturoj de EU sisteme limigados la povon de naciaj parlamentoj ( la polan Sejmon).

9. La alcentrigo de la komuna eksterlanda politko, la limigo de la ebleco retiri el komunaj decidoj de la UE-sxtatoj, ecx en la kazo de la demokratia sxangxo de registaro.

Kelkaj gepoloj demandas unu la alian - kiomfoje oni devus organizadi en la nuntempa Pollando la referendumojn, por ke polaj civitanoj respondu por la konstitucio de EU el Lisboa - jes?

Post vaka VI ka koron CI

sxi en konverso mise busxis

kaj cxiujn kordojn de l^ pasi^

en la anim revanta tusxis.

Ensorcxas min sxia fascin^ -

mi staras, kaj la pensoj velas...

Mi diras al sxi: Vi tre belas!

Kaj pensas: mi tre amas CIN!

(Literatura Foiro, 1987:102)

Ni pri Universala Esperanto Asocio - plenigu la sociologian INTERRETAN enketilon. Limdato: 31-10.2009. Vi trovos gxin sub: http://enketo.shortURL.com AU: Interlingvistikaj Studoj Transdonu la informon al VIAJ GEAMIKOJ. Koran dankon por Via partopreno en la sociologia enketado pri UEA. Zbigniew Galor (PL), Jukka Pietilainen (FI), Johan Derks (NL)

Georgette Limboko ( Mozambik )

Życ to coś tworzyć, jak kwiat.

To marzyć o czymś pięknym,

Wielkim, to wierzyć

I spodziewać się lepszego świata.

Żyć to rodzić sie na nowo,

Wierzyć każdego dnia,

Każdego dnia być lepszym,

Uśmiechać sie w każdej chwili.

Żyć to zużywać swoje siły

Z powodu czegoś szlachetnego,

To być otwartym na rzeczywistość,

To stawać sie posłańcem dobra i pokoju.

Żyć to nie odpoczywać,

Dopóki w świecie są wojny, nienawiść, głód;

Żyć to walczyć o ideały

I nie uważać sie nigdy za pokonanych.

Tłumaczył Alfred Bocian

viziti: http://www.1939.warszawa.ap.gov.pl

Alproksimiĝas la 70-a datreveno de la eksplodo de la dua monda milito - la 1-a de septembro 1939. Jen la plej gravaj faktoj, kiuj atstas pri la senprecedenca rolo de Pollando en tiu monda milito, pri kiuj memoras ne nur gepoloj.

1. II mondmilito komenciĝis nehazarde ek de la agreso al Polujo, ĉar ĵus Polujo kiel la unua ŝtato kontraŭiĝis al Hitler kaj kiel la unua ekdiris "ne!" al la senpuna alproprigado de lauvicaj landoj de Eŭropo fare de krimema Germanio - nomata tial III Reich (III Regno).

2. Neniu alia ŝtato en Eŭropo gvidadis armeajn agadojn tiel longtempe kiel Pollando dum la dua mondmilito ( ek de la 1-a de septembro 1939 ĝis la 8-a de majo 1945 ).

3.Neniu alia lando - krom Pollando - estis atakita fare de du agresantoj - Germanio de Hitler kaj Sovetio de Stalin.

4. Dum la dua mondmilito rezulte de agresoj de Germanio kaj Rusio estis konkeritaj kaj pli poste okupataj multaj ŝtatoj ( inter alie Francujo, Grekujo, Austrujo, Danujo, Belgujo, Litovujo, Finnlandujo, Norvegujo ), sed nur polujo estis entute aneksita fare de ambaŭ agresintoj kaj nennigita sur la mapo de Eŭropo. Aliaj ŝtatoj estis okupataj aŭ aneksataj sed konservis sian nomon kaj limigitan sian ŝtatecon. Nur Polujo devis prokrasti ekzisti por ĉiam fare de la decidoj de Berlino kaj Moskvo samtempe.

5. En la tuta okupacia Eŭropo nur Polujo ektroviĝis dum la jaroj 1939-1945 sub du okupacioj samtempe.

6.Holokaŭston - la ekstermadon de ĉiuj gejudoj, Germanio komencis ek e la ekmurdigado de 3 milionoj da gejudpj - civitanoj de Polujo. Tiu germana genocido komenciĝis jam en septembro 1939.

7.Memore pri la tuta barbareco de la 2-a mondmilito nur polaj oficiroj de Pola Armeo estis amase murdigitaj kiel militaj kaptitoj. Ne estis dua simila kazo krom la KATYŃ-murdo.

8.Pola Armeo estis ununura ameo en Eŭropo, kiu batladis sur ĉiuj batalkampoj de ĉi tiu milito - surtere, surmare kaj en aero.

9.En la tuta okupata Eŭropo nur Pollando kresis la tutajn struklturojn de la kaŝia ŝtato

10.Varsovia Ribelo 1944 estis la ekzemplo de la senprcedenca heroeeco de la logxantaro dum la dua mondmilito.

11. Polujo esis la ununura lando en la okupata Eŭŭropo, en kiu malekzistis ia ajna institucia kunlaboro kun naziistoj, kaj la kazoj de la individua perfido estis punigataj fare de Polska Walcząca (PW) - Polujo Batalanta ( kaŝita ŝtato ) per mortpunoj.

12. Armia Krajowa (AK) - Landa Armeo estis la plej grana partizana armeo ne nur dum la dua monda milito, sed ĝenerale en la historio de militoj.

13. Respubliko Pollano kaj gepoloj kiel la popolo ekhavis la plej grandan kontribuon al la venko de la koaliciantoj en la 2-a mondmilito, se oni kalkulas la polan loĝantaran potencialon kaj la eblecojn ekonomiajn kaj armeajn.

14.Pollando suferis la plej grandajn perdojn inter la eŭropaj landoj - 8 milionojn da civitanoj kaj grandiozajn materiajn perdojn - fare de ambaŭ okupantoj - faŝisma Germanio kaj komunisma Sovetio.

15.Kiel la alia lando en Eŭropo rezulte de la 2-a mondmilito, Pollando en la geografia senco estis translokigita 300 kilometrojn okcidenten, sed en la geopolitika kaj civilizacia enco ĝi estis translokigita orienten kaj perdinte sian suverenecon ektroviĝis sub la regado de la sovetia Rusio - la agresinto kaj okupanto ek de la 17-a de septembro 1939.

Prof. Józef Szaniawski, 19-an de aŭgusto 2009 en Nasz Dziennik, paĝo 16.

Esperantigis - Stanisław Śmigielski

.

En Wrocław estis grava kunveno,

venis kristanoj por ekumeno.

Kunligis ilin kruc^ de l^Sinjoro,

la verda stelo kaj unu koro.

Petis pri gracoj samideanoj,

ĉar ĉiuj estas Diaj infanoj.

En unu lingvo petegis Dion,

por ke Li benu verd^-familion.

Boguslavo Sobol

Vroclavo, Pollando, 18-25 julio 2009

Pri Vi mi volas pensi - pri Vi mi pensas.

Pri Vi mi ne volas pensi - pri Vi mi pensas.

Pri aliaj mi volas pensi - pri Vi mi pensas.

Pri neniu mi volas pensi - pri Vi mi pensas.

Verdaj bordoj, blua akvo, dancanta zefiro.

Jxetu monon en riveron kun propra deziro.

Venos tagoj kaj monatoj, ecx jaroj foriros,

sed konstante vi al Oder^, al Vroclav^ sopiros.

Rememoru, ne forgesu adiauan ploron.

Cxu moneron vi dronigis? Eble nure koron?

Halina Kuropatnicka-Salamon, Verdaj aventuroj / Zielone przygody, Skonpres 2009.

Homoj, teraj gefratoj,

aŭskultu mian vokon:

sendu disfloran ĝojon

al unu ĉielloko,

kie en maltrankvilo

daŭras mia amiko,

plena de atendeco,

doktoro Ludoviko.

Certigu Lin finfine,

ke vivis Li ne vane:

ke frazojn verde-vortajn

jam uzas eĉ infanoj.

Vespere avoj flustras

al nepoj, ridetante:

- Imagu, iam oni

ne konis Esperanton.

Halina Kuropatnicka-Salamon - la poetino loĝanta en Wrocław (Vroclavo), Pollando.