ipernity: Riŝo's articles

Impostfraŭdadoj malkovriĝas

- 4 days ago

Verŝajne vi aŭdis ke la franca ministro pri buĝeto, J. Cahuzac, dum monatoj mensogis rilate deklaron de siaj havaĵoj en eksterlanda bankkonto kaj tiel perfidis la prezidanton, la registaron kaj la parlamentanojn kaj devis demisii. La prezidanto Hollande adoptigis leĝon fare de la parlamento: ministroj, parlamentanoj, urbestroj ktp. devos publikigi siajn havaĵojn. Sed ne sufiĉas krei leĝon, la deklaradoj devos esti efike kontrolataj kaj misuzoj punataj.

Politikaj afiŝoj pri enmigrado

- April 29, 2013

La universitato de Neŭŝatelo prezentis ekspozicion pri politikaj afiŝoj rilate popoliniciativojn el la jaroj 1918-2010. La temo estis ĉiam ekspluatata de dekstraj ksenofobiaj partioj, sed nur malmultaj de tiuj leĝproponoj estis akceptitaj.

La rolo de la romanĉaj radio kaj televido

- April 6, 2013 - 4 comments

Portalo Radiotelevisiun Svizra Rumantscha RTR

Retoromanĉio retrorigardas ĉi-jare al du gravaj eventoj en la nuntempa evoluo de tiu minoritata lingvo: antaŭ 75 jaroj (1938) Svislando decidis per popola voĉdono la oficialan agnoskon de la retoromanĉa kiel kvara nacia lingvo. Antaŭ 50 jaroj (1963) okazis la unua radioelsendo por romanĉlingvanoj.

La kolosa laboro traduka kaj eldona de Willy Nüesch

- April 5, 2013 - 6 comments

Eldonanto kaj tradukanto en esperanton de la verkaro de Rudolf Steiner kaj el la germana literaturo: sites.google.com/site/rudolfsteinerenesperanto/

Ekscesaj salajroj kaj bonifikoj por manaĝeroj

- March 10, 2013

La 3an de marto 2013 la svisa popolo akceptis per 68% da voĉoj la iniciativon por konstitucia reguligo de salajroj kaj bonifikoj por manaĝeroj. La akciuloj kundecidos pri la alteco de salajroj kaj bonifikoj. «Oraj paraŝutoj» dum dungiĝo aŭ eksiĝo estos malpermesataj. Tamen ne ekzistos limigo de salajroj kaj kromsalajroj kiel tion oni postulas en aliaj landoj.

La alterna sistemo de metilernado en Svisio (2)

- December 22, 2012

En Svisio la faka instruado estas la tasko de tri partneroj: la federacio, la kantonoj kaj la profesiaj organizaĵoj (de laboristoj kaj de entreprenistoj). Mi mem estis metilernanto en la 1960aj jaroj kaj en tiu tempo la vojo de metilernado estis la elekto de tri kvaronoj de la junularo.

La alterna sistemo de metilernado en Svisio (1)

- December 15, 2012

La alterna sistemo de metilernado estas unu el la specialaĵoj de la svisa profesia instruado, kiu estis lastatempe pozitive taksata de la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo (OEKE) kaj surloke studata de diverslandaj fakuloj.

Reformoj ne devige signifas restriktojn

- October 10, 2012

La ekonomia krizo daŭras malgraŭ la anoncitaj rimedoj por savi la eŭron kaj helpi la tro ŝuldiĝintajn landojn en Eŭropo. Nuntempe ankaŭ la BRICS-ŝtatoj maltrankviliĝas kaj timas ke la ekonomia krizo en Eŭropo kaj Usono bremsos ilian evoluon. Pri reformoj kaj restriktoj nek la politikistoj nek la ekonomikistoj samopinias inter si. En tia situacio oni tamen tendencas atenti la opiniojn de specialistoj pri ekonomio. En Ĝenevo okazis prelego de Amartya Sen, Nobel-premiito pri ekonomio, kaj 800 personoj venis aŭskulti lin.

Plano de buĝeta rigoreco ankaŭ en Francio

- September 15, 2012 - 1 comment

Dimanĉe, la 9-an de septembro, la franca ŝtatprezidanto François Hollande anoncis sian intencon ŝpari 30 miliardojn da eŭroj en 2013 por atingi ekvilibrigitajn kontojn en 2014. La celo estas, ke la publikaj ŝuldoj falu sub la limon de 3% de la malneta enlanda produkto, malgraŭ ke la ekonomia kresko estos preskaŭ nula. Ĉi tiu plano estas ambicia, sed ĉu ĝi estas realigebla en tiom mallonga tempo?

Kiel funkcias financa kompensado en federacio?

- August 10, 2012 - 4 comments

La financa kompensado, ĉu interne de lando ĉu en Eŭropa Unio, dum la aktuala ekonomia krizo ne estas populara. Kontraŭe, kreskas la naciisma apartiĝemo kaj la egoisma popolismo. Mi ne estas fakulo pri bankoj kaj financoj, sed nura observanto, kaj ŝatus prezenti kelkajn problemojn de la financa kompensado, kiel ĝi estas organizita en federacioj.

La rolo de la taksad-agentejoj en la eŭrokrizo

- August 1, 2012 - 3 comments

Jam delonge la taksad-agentejoj estas kritikataj. Ĵus aperis nova studo de du profesoroj el la universitato pri ekonomikaj sciencoj en St.Gallen, kiuj esploris la rolon de la taksad-agentejoj dum la periodo de 2009-2011 en konekso kun la krizo pri ŝtataj ŝuldoj. Ili konstatas ke ne ĉiuj landoj estas taksataj per la samaj kriterioj kaj ke tio havas fatalajn konsekvencojn.

Radio-elsendaj postrikoltoj

- July 25, 2012

De 1946 ĝis 1992 Svisa Radio Internacia disaŭdigis Esperanto-elsendojn. Plurfoje valoraj prelegoj estis konservitaj kaj libroforme eldonitaj. La sekva retrorigardo celas reliefigi ĉi tiun aspekton de radio-elsendaj postrikoltoj.

La kaŭzoj de la krizo kaj novaj modeloj ekonomiaj

- June 8, 2012 - 1 comment

Eŭropo estas malsana pri sia mono, siaj bankoj kaj siaj buĝetoj. La franca ekonomikisto kaj specialisto pri ŝtataj ŝuldoj Daniel Cohen pritraktas la kaŭzojn de la krizo, imagas eblajn solvojn por la estonta tempo post la „jaroj de purigado“. Sekvas kompiltraduko el intervjuo en la svisa gazeto „L’Express“ (2012-06-05).

Diskuto en Germanio pri islamanoj

- June 7, 2012

Joachim Gauck estas la nuna prezidanto de Germanio. Lia antaŭulo, Christian Wulff, iam diris ke „la islamo apartenas al Germanio“. Lastatempe Gauck en intervjuo kredis necesa uzi alian dirmanieron: „la islamanoj apartenas al Germanio“. Kio estas la diferenco, kio estas la fono de tiu ŝajna harfendaĵo kaj kian rilaton ĉi tiu afero havas kun esperantisto?

150 jaroj Rudolf Steiner

- April 1, 2012

La 27an de februaro 2011 pasis 150 jaroj depost la naskiĝo de Rudolf Steiner (1861-1925). Lia verko kiel filozofo kaj esoteristo estas ege ampleksa kaj fascina. Kun granda energio li ankaŭ okupiĝis pri la multfaceta ĉiutaga realo. Li donis impulsojn en variaj kampoj kiel ekzemple por medicino, agrikulturo kaj arto.

Fanfaronuloj

- March 28, 2012 - 2 comments

Usonano vizitas Francion kaj antaŭ katedralo demandas sian francan gastiganton: „Kiom da tempo oni bezonis por konstrui tiun katedralon?“ – „Centon da jaroj“ respondas la franco. – „Ho, en Usono ni faros tion en tri jaroj.“ Ili pluiras kaj antaŭ fabriko la usonano denove demandas pri la tempo, kiun oni bezonis por konstrui ĝin. „Unu jaron.“ – „Ĉu? en Usono ni bezonus nur unu monaton.“ Ili alvenas en la kvartalon de la riĉuloj kaj staras antaŭ bela vilao. „Kiom por tiu bela domo?“ – „He, tri horo…

Svisaj civitanoj ne volas pli da ferioj

- March 17, 2012 - 3 comments

Kiu rezignus libervole pri pli da ferioj? La svisaj civitanoj malakceptis popoliniciaton postulantan ses semajnojn da ferioj por ĉiuj per 67% kontraŭ 33% voĉdonoj. La kontraŭuloj ruze uzis dum la balota kampanjo la sloganon «Pli da ferioj – malpli da laborlokoj». En eksterlando oni miras pri tiu malakcepto kaj tial mi provas esplori la kaŭzojn de la rifuzo.

Provo de aŭtomata traduko per Google

- February 24, 2012 - 3 comments

Interesis min kio estas la rezulto per aŭtomata Google-traduko de simpla beletra teksto el la germana al Esperanto. Temas pri la komencaj frazoj de: Joseph von Eichedorff, Aus dem Leben eines Taugenichts / El la vivo de netaŭgulo (el la epoko de la romantikismo, 1826). La traduko amuzas kaj cetere redonas proksimume la vortojn, sed apenaŭ la ritmon.

Riŝo's articles

Archives