↑Petro Desmet''s blog

Dendermonde, 3.03.2008.

Pro la apero de Monato kaj de Jen multaj novaj vizitantoj legos mian blogon. Plej ofte ili ne nepre reiras al la unuaj kontribuoj, sed unue legas la novajn tekstojn. Tial, kaj ankaŭ por reordigi mian propran cerbon – kredu min! en nura unumonata libereco mi ne jam sukcesis denove tute normale pensi kaj agi – povas esti interese pripensi pri la nuna stato de la afero.

De la unua de februaro mi estas en provizora libereco (kie provizore, normale kaj espereble, ne signifas ke poste nepre sekvos denove mallibereco!) sub kondiĉoj. Tio signifas ke mi devas plenumi, obei iujn simplajn kondiĉojn. Simplaj kaj logikaj ili povas ŝajni al juĝistecaj homoj, sed, laŭ mi, ne al normaluloj. Pardonu, mi ne intencas (ĉu vere ne?) sugesti ke juĝistecaj homoj ne povus esti normaluloj! Mia normala natura (mi supozas) emo estas... ke mi tuj veturu al la kulpigantino kaj al ŝia patrino por peti ke ili klarigu al mi "kio ja okazas", sed ĝuste tio estas al mi malpermesata... ĉar ĝi estus kaŭzo por nova aresto.

Se mi bone komprenas la aferon, se mi estas bone informita – kaj normale devus esti tiel, kaj mi ankaŭ kredas ke estas tiel – kontraŭ mi estas nur la dekkvinpaĝa (biografia) akuzo de la 23-jara fraŭlino (pri inventitaj faktoj, kiuj estus okazintaj antaŭ 12 ĝis 16 jaroj). Plie estas deklaro de la patrino ke, malgraŭ ke ŝi neniam ion suspektis aŭ konstatis, ŝi kredas ke la deklaroj de la filino povus esti pravaj. Ŝajne la deklaroj de la fratinoj kaj de aliaj personoj estas nur pozitivaj rilate al mi. La juĝeja psikiatro diras ke la deklaroj estas kredindaj, kaj ke la malsano de la fraŭlino estas kaŭzita de tiuj (ĉu ne estus pli honeste kaj verŝajne diri : tiAj) eventoj.

Kontraŭ tio mi povas nur doni liston de neverŝajnecoj:

Ne estas verŝajne ke :

- mi estas povinta fari tiajn fiagojn dum kvin jaroj sen ke iu ajn, iam ajn, eĉ nur iujn supozojn aŭ dubojn estus havinta;

- mi neniam estus tuŝinta eĉ nur unu de la fratinoj;

- mi estus povinta iri al la gepatra dormĉambro dum ĉiuj familianoj ĉeestis;

- la knabino estus silentanta dum tiom da jaroj, eĉ dum la fama Dutroux-tempo ;

- la knabino, kiu deklaras ke en la komenco ŝi trovis mian agadon «normala», neniam estus menciinta al la fratinoj, eĉ nur por informiĝi ĉu ili havis similajn spertojn ;

- la knabino estus atinginta tian altan nivelon de pianludado en tiuj cirkonstancoj... sed tiu argumento, kvankam la plej forta lau mi, versxajne ne estas komprenebla de jugxistaro;

- la piano daure sonis, se mia koncentriga metodo vere estus aplikita lau la de la knabino priskribita maniero;

- mi ne estus farinta aliajn viktimojn, ekzemple inter la krokodiletoj (infanoj, membroj de infana esperantogrupo) aŭ ekster la esperanta medio ;

- neniu mencio de alia viktimo estus veninta post la vastaj alvokoj en televido kaj ĵurnaloj.

Ecx ne unu el la versxajnajxoj efektive realigxis, do kiel oni povas daure resti cxe la konvinko ke mi vere kulpas? Nepre estas ja pruvo el absurdo.

Mi mem disponas pri atestantoj, kiuj povos aldoni gravajn informojn, sed... mi ne rajtas priparoli tion, ĉar oni povus vidi en ĝi manieron por influi ilin. Tial la supra listo restas tre nekompleta nun. Nur ĉe la fino de la tuta afero mi povos esti pli preciza en miaj informoj.

Iuj legantoj miskomprenis ŝajne. Ĝis nun estas neniu kondamno, eĉ ne estas transdono al la definitiva juĝisto. Ĉio estas en la fazo de antaŭesplorado. Oni liberigis min, ĉar mia restado en malliberejo ne plu necesis por la esplorado. Mi povas bone, sed nur parte, kompreni la situacion. Parte, ĉar mi estas konvinkita ke oni povus pli serioze jam esplori verŝajnecon de la akuzoj anstataŭ tuj malliberigi min, precipe ĉar la akuzoj venas de mense malsana persono. Mi absolute mem trovas ke oni devis serioze esplori la akuzadon, kaj pensas tute kiel Bertilo, kiu skribis al mi; responde al mia sciigo ke mi estis en provizora libereco:

Jes. Sed almenaŭ tio estas grava plibonigo, ĉu ne? Aŭ eble malplimalboniĝo... Nun, ŝajnas al mi, oni atingis ian staton, kiun oni povus nomi iel justa. Pro la suspekto oni ja devas esplori, sed pro la malforteco de la akuzo oni ne vere rajtis vin enkarcerigi, laŭ mia opinio. Kaj - plej grave - se oni tamen enkarcerigas nuran suspektaton (kio ja povas ofte esti necesa), oni devas fari ĉion eblan por mildigi la ĝenon al persono, kiu povas esti tute senkulpa. Laŭ viaj rakontoj oni traktas en Belgujo nurajn suspektatojn kiel jam pruvitajn kulpintojn. Fakte estas iele tiel en preskaŭ ĉiuj landoj, ŝajnas al mi, kaj tio estas terurega afero! Pura mezepoko. Oni devus teni la suspektatojn en preskaŭ luksaj, almenaŭ kiom eble komfortaj kondiĉoj, kun kiom eble malplej da limigoj de la ebloj kontakti la eksteran mondon, kaj kun tuja plenumo de la deziroj de la malliberigitoj. Unupersona ĉambro (ne karcero!) kun komforta lito estas nur la plej elementaj postuloj. Mi konscias, ke ekonomiaj realaĵoj povas limigi la eblojn atingi tian idealon, sed almenaŭ oni kiom eble provu tiudirekte.

Mia persona stato, strange, estas stato de granda feliĉo. Mi ne sentas venĝemon, mi ne sentas koleron ... eble mi devus skribi: mi ne jam, kiu scias ... mi nur ekstreme ĝuas la liberecon en ĉiuj siaj formoj. Mi estas ekstreme kontenta ke denove estas vetersituacioj, ke denove estas sezonoj, ke denove estas vento kaj pluvo... ĉar dum tiuj preskaŭ du monatoj ili foresis el mia vivo! Mi havas strangan senton kiam mi, en mia aŭto, pasas la policejon (tiam mi estas iom venĝema, iom kolera, iom maltrankvila) aŭ kiam mi pasas la malliberon (tiam mi estas kompatema). Kiam mi pasas la St. Jacobstraat – mi ne evitas ĝin – mi ne povas ne pripensi ke mi pasas "mondon en mondo", mondon pri kiu la cetere mondo tro malmulton scias, kaj neniam pensas... krom... se konato tie ferias. Iam mi priskribos mian opinion pri la senco de tia tro kaj mise uzata mondo.

Fakte mi ne scias kion mi nun devas aŭ devus fari. Ĉu tutsimple pasive atendi? Kaj ĉar mi ne scias mi intencas unu el la sekvontaj tagoj telefoni al mia advokato kaj peti lian konsilon. Mi promesas ke mi tuj sciigos al vi pri ĉiu ebla ŝanĝiĝo de la situacio. Ĉiuokaze mi malfacile povas imagi al mi ke oni denove enkarcerigos senkulpulon.

petro.

Dendermonde, 5.03.2008.

Mi ne scias ĉu mia hodiaŭa teksto estos komprenebla por nemuzikistoj. Ĉiuokaze ĝi minimume estos pli facile kompreneble por muzikistoj ol por aliuloj. Mi volas pripensi pri la demando ĉu mi bedaŭras ke mi, dum tiom da jaroj, instruis pianon al la kvar knabinoj. Mi skribas "kvar", ĉar al la tri estas ligita iom pli juna knabineto, blindulineto. Ofte la kvar kune ludis, kune ludis kvarmanaĵojn kaj sesmanaĵojn kaj kune faris prezentadojn, dum kunvenoj kaj festoj, eĉ foje tre oficiale.

El la titolo, kaj el mia aliro al la afero, vi jam konkludis ke mi ne bedaŭras! Estas tiel. Kaj kial? Nu, ĉar ili treege multe instruis al mi! Ili kuracis miajn eblajn dubojn, ili rekondukis min al la klasika muzika kredo, ili gvidis min, kaj ankaŭ foje igis min ĵaluza. Mi mem pensas ke mi ne havas "absolutan" aŭdon… tio signifas: kiam muzikaĵo aŭdiĝas, ekzemple en radio, mi ne aŭtomate pensas: jen, estas muzikpeco en Sol. Mi ne tuj memoras pri luditaj pecoj en kiu gamo ili estas verkitaj… foje eĉ klopodas, senscie, ludi en alian gamon, se mi ne disponas pri la partituro. Tiu fakto, ĉe mi, estas rezulto de tio ke mi ekde la komenco plej ofte ludis transponajn instrumentojn. Preskaŭ ĉiuj sonorilaroj estas transponaj, kaj kiam mi komencis lerni pianon (mi disponis nur pri pianoruinaĵon) mi samtempe eklernis transversan fluton, transponan. (Por nemuzikistoj: kiam oni pensas ludi "do" la instrumento fakte aŭdigas alian sonon, ŝovas ĉiujn notojn en iun difinitan, ĉiam saman, kompreneble, distancon. Mi nun ne volas klarigi kial.)

Kaj, kvankam mi instruis solfeĝon al la knabinoj en la nekanta maniero (ni diris la notnomojn, sed ĉiam sur sama tono, por separigi du problemojn: la notnomon, kaj la notsonon) minimume du el la knabinoj ligis la notnomon al ekzakta sono. Mire mi konstatis, kiam la blindulineto estis ne jam kvinjara, ke ŝi tuj rekonis ĉiun noton kiun mi ludis, kaj tuje diris la nomon, eĉ se mi saltis de plej malalta al plej alta. Unue mi konstatis tion kiam mi, dum ŝi estis dekkvinmetre fore en kuirejo, ludis ŝian komponaĵon (jes, ŝi komponis kiam ŝi ne jam estis kvinjara!) kaj intence misludis, anstataŭ fa ludis fa-dieson. Ŝi tuj, kolere, kriis: "Hej, vi false ludas, vi ludas nigran klavon anstataŭ blankan". Jes, tiel kriis blindulino. Mi respondkriis: "Kion vi scias pri nigra kaj blanka klavoj". "Mia patro klarigis al mi pri tiuj klavoj!". Kaj tiam mi do, nepreparite, faris la ekzamenon pri la notnomoj. Kiam mi rakontis tion al la fraŭlino (tiam ankoraŭ knabineto) kiu akuzas min nun, ŝi respondis: "Nu, klare, tio ja estas facila. La notoj ja kantas sian nomon.". Post tiu respondo mi preskaŭ falis. Mi ne imagis al mi ke estis tiel! Por mi ili ja tute ne kantas sian nomon! Sed ŝajnas ke por absolutaŭskultuloj estas tiel. Ili do aŭdas melodion en alia maniero, ili daŭre aŭdas la serion "do, re, mi ...". Kiel ili faras por ne intermiksi en okazo de kanto, melodio kun vortoj, tion mi ne scias.

Kun la blindulineto mi ludis kvarmanan rakonton en diversaj partoj. Unu el la partoj estis verkita ne en kutima gamo, sed en iu malmoderna gamo. Kaj iun tagon la knabineto, nur kvarjara, diris al mi: "Petro, tio vere ŝajnas muziko de preĝejo!". Fakte la knabino sciis malmulte pri preĝejoj, sed tamen iom, ĉar la lernejo preparis ŝin al t.n. unua komunio de la sekvonta jaro. Kaj vere, temis pri iu el la gregoriaj gamoj, de la preĝejaj gamoj! Ankaŭ estis la lasta parto, iu adiaŭo, verkita en minora gamo. Kiam ni ludis kaj atingis tiun pecon, la knabineto komencis plori, rifuzis plue ludi. Mi demandis: "Kio okazas?". "Nu," ŝi diris: "estas tro trista. Mi devas plori kiam mi ludas tion. Mi poste estas treege ĉagrena. Mi ne volas tion, kaj mi ne ludos.". Kaj tiel mi lernis, relernis, ke vere la minoraj gamoj transdonas iun melankolian, tristan senton... ne pro konvencio, ne ĉar ni deklaras ĝin tiel, sed vere el sia propra naturo. Mi ja komencis dubi pri tio, sed retrovis mian antaŭan kredon.

La unuajn monatojn mi ludigis al la blindulineto nur pecojn en gamo de do. Post kelkaj semajnoj mi diris: "Kaj nun ni ludos ĝin en fa" .... Mi nenion plu diris, kaj je mia miro, kvankam mi neniam parolis al la knabino pri gamoj kaj tiel plu, la knabino tuj, senhezite kaj senpene, ludis la konatajn pecojn (ŝi ja devis ĉion ĉiam memorigi) en fa. Eĉ ne necesis ke mi faru unu plian klarigon; ne necesis ke mi atentigis pri la klavo Bes; ŝi tuj perfekte ludis. Mi ne komprenis tion. Mi neniam komprenos tion. Finfine mi preskaŭ devus kredi ke ŝi en iu antaŭa vivo estis fama pianistino aŭ komponistino. Cetere, mi ankaŭ neniam komprenos kial mi ne suferis ĉe ŝi la teruran penon akiri ke oni ludu per la pinto de la fingroj, kaj kun rondigitaj fingroj (tiel ke la pinto estu rekte sub la dua fingroartiko). Ŝi aŭtomate, ekde la komenco, ludis tiel dum ĉe aliaj lernantoj oni bezonas jarojn por instrui tian tenadon de la fingroj.

Tre frue, jam en la tria semajno de lernado, ŝi aŭtoritate (mi bone povas imagi kiu portos pantalonon post ŝia edziniĝo! kaj ŝi estis eĉ ne kvinjara) devigis min sidi maldekstre apud ŝi, kaj ŝi ludis (okmezuran) frazon, demandon. "Respondu!" ŝi aldonis, kaj... ŝi instruis al mi la arton de improvizado, kiun mi ĝis tiam neniam praktikis. Ekde tiam ni regule senvorte konversaciis. Neniam ŝi hezitis pri fino de frazo. Alian fojon ŝi petis min, maldekstre, akompani per klasika akompanformo. Kaj... ŝi, tute laŭ la kvinto-kvarto-cirklo, regule ŝanĝis gamon, sed antaŭe avertis min per krio de la sekvonta gamo! Neniu iam instruis tion al ŝi.

Jam post kelkaj semajnoj da lecionoj okazis ke la blindulino surprizis min per … propra komponaĵo, sen ke mi instigis al tio! Kaj plia surprizo: la komponaĵo estis vere tute nova, harmonie tute en ordo, kaj sekvis la aba-skemon kun fina frazeto. La frazoj estis okmezuraj, kaj konsistis el demando-respondo. Kompreneble ŝi agis laŭ la ekzemploj de sia studado, sed tamen! Ŝi kapablis perfekte distingi la apartajn notojn de akordo, eĉ image! Foje okazis ke, dum aŭtoveturado, ŝi subite diris: Petro, se ni anstataŭ tiu noto uzus tiun alian noton en tiu akordo, la rezulto estus pli bona. La knabineto ne estis blinda de naskiĝo, sed pro okulmalsano blindiĝis kiam ŝi estis trijara. … Miaj lecionoj finiĝis pro separiĝo de la gepatroj. Patrino ne ŝatis la muzikemon de la filino... sed eble gepatroj (aŭ eĉ unu el) havas la rajton decidi pri tiaj aferoj. Mi ne zorgas, ĉar la fundamento estas konstruita, kaj se vere io neordinara enestas en la knabino, ŝi iam trovos sian vojon.

Estis nur kelkaj el la travivaĵoj... kiujn oni povas havi kaj ĝui nur ĉe eksterordinare talentitaj lernantoj. Feliĉe ili ĉiuj apartenis al tiu kategorio, kaj tial mi estis treege feliĉa, treege kontenta kaj… nenion bedaŭras. Mi ne ŝatus ne esti havintaj tiajn travivaĵojn ekstreme feliĉigajn.

petro.

Dendermonde, 6.03.2008.

Kiam Zamenhof kreis la Universalan Vortaron li troviĝis antaŭ la demando pri elekto de la bazaj radikoj. Li jam decidis, per sia sistemo de sufiksoj, precipe per la enigo de la sufikso "mal", ke li bezonos nur duonon el la paroj: juna/olda; riĉa/povra; varma/frida kaj tiel plu. Ke liaj posteuloj male decidos... nu, pri tio, li, prave, ne zorgis. Sed, scie aŭ nescie, mi ne scias, li uzis sistemon por elekti! Seriozaj studoj en naciaj lingvoj montras ke el tiuj paroj, plej ofte, unu el la vortoj havas pozitivan konotacion (donas pozitivan senton), la alia negativan. Oni eĉ povas pruvi ke en normalaj tekstoj la pozitivaj vortoj aperas multe pli ofte ol la negativaj, kaj ke eĉ la negativaj ofte estas anstataŭataj de negacio + la pozitiva vorto. Ne komencu diskuti pri tio, kara leganto, ĉar mi ĉeestis longan kaj seriozan kurson pri la fenomeno en serioza universitato ĉe serioza profesoro (kaj kiel serioza studento).

Mi tamen timas ke oni ne rajtas elekti esplorjuĝistan tekston por redakti tiajn statistikojn, ĉar ŝajnas al mi ke la filologiaj reguloj de esplorjuĝistoj kaj esplorjuĝistinoj enhavas la regulon: "Se vi estas antaŭ elekto de pozitiva kaj negativa vorto, nepre elektu la negativan". Ofte oni ja povas fari tion en priskribo de karakteroj, en priskribo de sinteno. Mi, dum la unua esplordemandado, havis la impreson ke mi "dece kaj fiere" neis, malakceptis ĉiujn akuzojn. La esplorjuĝistino tamen notis ke mi "malfide kaj malmodeste" rifuzis rekoni min kulpa. Fakte estas la sama, sed nur oni uzis aliajn vortojn. Ankaŭ la juĝeja psikiatro en sama maniero redaktis sian raporton. Ĉiu komencanta filologo kapablus reverki la raporton en pozitiva maniero, per anstataŭigo de la malvortoj (kiuj en naciaj lingvoj plej ofte ne estas malvortoj, sed la vortoj kun negativa konotacio) per senmalvortoj. Jen: ebla temo por doktoreca disertacio de iu leganto?

Alia filologia truko estas la kondencigo de informado! Tiel oni, ŝajne, tre verŝajne, kondencigis dulinian konversacion en unulinian konstaton. La konversacio povus esti: "ĉu la profesoro ŝatis ke oni envenis la ĉambron kaj ĝenis lin dum la instruado?" "Ne, li ne ŝatis tion." Kaj, tute logike, oni povas resumi la tuton en unu solan frazon: "Li ne volis ke oni envenu la ĉambron, kaj ĝenu lin dum la instruado". Tamen, la kondensita veraĵo tute ne plu respondas al la originala vero! Se oni ankoraŭ iom ludas per sinonimoj, aŭ per aldonaj adverboj oni povas plie igi la fakton pli kaj pli suspektiga!

La nederlanda lingvo, en prononco, havas la karakterizon ke vorton je finiĝas per voĉa konsonanto. Tiel estiĝas sufiĉe multe da homonimoj kiuj malsamas en skriba formo: unu kun voĉa finkonsonanto, alia kun senvoĉa: ekzemple hard-hart. Ambaŭ vortoj same prononciĝas, per senvoĉa t, kvankam multaj homoj estas konvinkitaj ke ili ĉe la unua vorto vere prononcas finan "d". Kiam mi mem estis en unua jaro de elementa lernejo miaj gepatroj panikis "ĉar la filo ne aŭdis la diferencon inter d kaj t". Mi ja insistis skribi mont (buŝo) anstataŭ la oficialan mond. Sed... fakte... estis ili kiuj ne distingis, ĉar ili pensis aŭdi d fine de mond kaj t fine de mont. Tion mi nur multajn jarojn poste komprenis! Oni instruas al infanoj ke oni devas "plilongigi" (ofte pluraligi) la vorton por trovi la finan konsonanton! Efektive, en monden (pluralo de mond, buŝoj do) oni ja prononcas klare d. Nu, misuzo de tiu scio ankaŭ apartenas al la juĝisteca filologio! Kiam mi diris la frazon "Ik ben noch pedofiel, noch homofiel" (mi estas nek pedofilo, nek samseksemulo) mi zorgis diri, klare, "Ik ben noch, met ch, pedofiel, noch, met ch, homofiel" ĉar en la nederlanda "nog" signifas "daŭre, ankoraŭ" kaj "noch" estas "nek". Mi ja konsciis pri la danĝero ke oni profitus misnoti. La esplorjuĝistino trovis necese ridindigi aŭ pedantigi min, ĉar kontraŭe al la kutimo ne noti laŭvorte la diraĵojn, ŝi insistis ke estu notita la plena frazo: "mi estas nek kun k... ktp".

Jam en pli alta stupo de filologieco, eĉ jam en la kampo de la tekstgramatiko, troviĝas la regulo, ke oni el longa parolado notu nur tion kio povas esti atakutila, kulpiga kaj forgesu pri ĉio kio estas avantaĝa. Ĉar dum esplordemandado oni ĝuste faras tion, longe parolas kaj lasas paroli pozitive kaj kiam oni komencas relativigi kaj kritiki tiam la frazoj iĝas por ili interesaj. Nur post la dua esplordemandado – mi ja ne havis sperton, mi ne estis preparita – mi lernis ke dum la unua preĝsimila murmurado en la komenco, oni laŭt(?)legas al vi viajn rajtojn, inter alie la rajton postuli ke oni notu absolute ĉion, kaj ekzakte per la diritaj vortoj. Ankaŭ la truko de la preĝsimila mallaŭtekstremrapidakomenca murmurado nepre estas fundamenta regulo. Aliflanke, mi timas ke se oni insistas pri tiu rajto... ke la esplordemando certe iĝas pli humana, pli deca, malpli kruda sed... ke ĝi ankaŭ verŝajne ege longe daŭrus. Cetere, ŝajnas al mi ke oni ne rajtas majstri tajpadon por iĝi esplordemandanto.

Tiuj estas nur kelkaj filologiaj reguloj en la kampo de esplordemandado, sed ili nepre igas la demandadon multe pli maljusta (jes, mi uzas malvortojn!) ol ĝi honeste devus esti. Plie, sed tio eble jam ne plu estas filologia, la reguloj pri ĝentileco dum parolado nepre ne estas la samaj por pridemandato kaj pridemandanto! Por la pridemandato ĉiam minacas la danĝero ke "li insultas la pridemandantojn", do ke li insultas la juĝistaron. Grava prijuĝo estas ankaŭ la demando ĉu la pridemandato "kunlaboras", sed ŝajne la difino de "kunlaboro" estas "konfeso". Do ankaŭ la sistemo de sinonimeco en juĝustesplora filologio diferencas de la normala uzata. Vere, mi havas la impreson ke estas kampo kiu ne jam sufiĉe estas esplorata kaj pristudata, kaj mi estas feliĉa ke mi povas doni bonajn ideojn al estontaj doktoroj moŝtaj filologiaj!

petro.

Dendermondo, 7.03.2008.

    Mi leĝere, almenaŭ ofte, skribis pri miaj travivaĵoj. Eble tio al iuj donis leĝeran senton, kvazaŭ la tuta afero ne estus danĝera, aŭ serioza, aŭ minaca. Por kontraŭbalanci tion estas eble bone doni, en traduko, la oficialan tekston, kiu ĉiam ripete revenas en ĉiu dokumento de esplorado aŭ de konigo de decidoj, rilate malliberigon. Mi ne estas profesiulo pri juro ktp, do mi tradukas la tekston laŭ mia (kripla) povo:

(identigaj donitaĵoj pri mi, kiujn mi ne kopias .....) suspektato pri:
En L. (loko), plurfoje kaj en neprecizigeblaj datoj en la periodo de 1a de januaro 1992 ĝis 1a de aprilo 1996.

A. plenumo de la krimo, kiu estas konsiderata kiel perfortado, kun uzo de forto, pere de ago de seksa penetrado, ajnspeca kaj ajnrimeda al infano, ne jam atinginta la plenan aĝon de 14 jaroj, nome E. B., naskiĝinta (dato), kun la cirkonstanco ke la kulpanto misuzis la aŭtoritaton aŭ la facilecojn kiujn liveris al li liaj funkcioj, nome kiel hejma pianoinstruisto.
Art. 375, par. 6, 377 SW.

B. plenumo de seksatenco kun forto aŭ minaco je la personeco de neplenaĝulo, ne jam atinginta la plenan aĝon de 16 jaroj, nome E. B., naskiĝinta (dato), kun la cirkonstanco ke la kulpanto misuzis la aŭtoritaton aŭ la facilecojn kiujn liveris al li liaj funkcioj, nome kiel hejma pianoinstruisto.
Art. 373, par. 3, 377 SW.

Mia aldono: E. B., kompreneble, estas dufoje la sama persono.

Plie estas menciata (denove laŭ la dokumentoj):
ke la fiagoj menciitaj en A povas havi kiel konsekvencon punon de pli ol dekkvin jaroj, laŭ la menciita artikolo: same kiel supre + art. 21 bis
ke la fiagoj menciitaj en B povas havi kiel konsekvencon deliktan punon de unu jaro aŭ pli, laŭ la samaj artikoloj kiel supre + art. 21 bis.

Mia aldono: Kiel ĉiu konstatos... ne temas pri malgravaĵoj!

Ĉar la esplorado estas sekreta mi ne rajtas diskonigi la identigajn donitaĵojn.

    Bv. atenti: tiuj ĉi tekstoj plene respondas al la klarigoj kiujn mi ĝis nun donis, ili estas la oficiala, kaj leĝa (justica) traduko de la deklaroj de la fraŭlino. Ankaŭ rimarku ke temas, ĝis nun, pri suspekto kaj ne pri akuzo!

    Kiel mi anoncis en antaŭa teksto, mi telefonis al mia advokato. Li diris al mi ke en la nuna momento, pro la sekreto de la esplorado, ni povas absolute nenion fari, nenion diskuti, nenion kontraŭparoli, aŭ konsulti iujn ajn deklarojn de iu ajn. Sola ebleco: trankvile (?) atendi.

petro
 

Dendermondo, 8an de marto 2008a.

    Jam tre juna mi estis ĉiam eksterordinare sentema pri beleco. Miaj unuaj, plej foraj, rememoroj temas pri aferoj de beleco, eĉ jam de kiam mi estis nur 3 aŭ 4-jara. En la elementa lernejo mi estis forte tuŝita de tekstoj, kiuj poste montriĝis aparteni al la literaturo, kion mi en tiu momento ankoraŭ ne sciis. Tiel mi ankaŭ estis, en mezgrada lernejo, dum la lecionoj de angla lingvo, tre impresita de la teksto de R. Kipling: I'm the cat that walks by himself, and all places are alike to me. Mi estas la libermova kato, kiu mem decidas pri sia loĝejo. (Mi interpretas!). Kaj ankaŭ mia kato, mia tigro, mia ĉasisteto, tute klare legis Kipling. Mi rakontos al vi (se vi ne ŝatas katojn bv. ĉesi legadon!) kiel.

    Antaŭ dekdu jaroj iu najbaro nia – nu, fakte li loĝis transe de iu sovaĝejo kaj apuda strato – havis du katojn. Unu, nigra kun blankaj piedetoj, tamen suferis de iu haŭtmalsano. Ŝajnas, tiel poste rakontis al mi la du filoj, ke iu katmalamanta najbaro manĝigis al ŝi kontraŭtinean medikamenton. Pro tio ŝi regule perdis harojn, kaj havis malbelajn makulojn. Aspektis kiel leprulino. Ĉiuj homoj ĉasis ŝin, klopodis bati ŝin, malamis ŝin. La najbaro mem, kompreneble, dum la tago laboris fore. Mi kompatis la nigrulinon (fakte estis ankaŭ eksvira kato, sed vi ja jam scias ke por mi, vole-nevole, ĉiuj katoj estas inaj) kaj alvokis ŝin, karesis ŝin kaj donis regule manĝon. Tiel ke finfine tiu kato ĉiam ŝatis esti kun mi, envenis la domon kaj lasis ŝin daŭre karesi, do estis plena kontenta. Ŝia eksvira fratino (iĝas komplika, ĉu) estis tre speciala, vere ia raskato, kun tre speciala haŭto, kun treege fiera kaj aristokrata konduto, do vera aristokato, dirus Marjorie. Ŝi ankaŭ venis por akcepti manĝon, sed neniam dankis aŭ montris ian ajn dankemon. Kontraŭe post manĝo rapide forkuris kaj degne de malproksime rigardis min, sed nur por vidi ĉu ne alvenis nova manĝo.

    En iu momento tamen la nigrulino iĝis tre malsana, kaj ne plu venis por manĝi, kaŝis sin, tute klare por morti. Mi longe serĉis, ĝis finfine mi trovis ŝin ie en la sovaĝejo. Tiam ŝi venis en la domon, por adiaŭi tutklare. Mi ne bone sciis kion fari, ĉar ja ne estis mia kato. Finfine mi tamen decidis iri al bestkuracisto... sed li povis nur dormigi ŝin, mi estis tro malfrue irinta. Mi treege bedaŭris, kaj fakte ankoraŭ bedaŭras, tion. Do mi enterigis ŝin en mia ĝardeno… kaj… la alia kato vidis tion, kaj venis por ĉeesti la enterigon. Post la enterigo ŝi … eniris, por la unua fojo, neinvitite, nian domon. Klare ŝi montris: jen, nun estas mia tempo, nun mi transprenas la povon ĉi tie. Senprobleme ŝi tute trankvile instalis sin sur la sofon, sen iu ajn timo. Poste, kiam ŝi eliris en la ĝardenon, ŝi faris iun dancon de konkeranto sur la tombo de la fratino. Ekde tiam ŝi havis min kiel sklavon. Kompreneble mi iris al la familio por rakonti pri la morto de ilia kato.

    Tamen, de tempo al tempo, malofte, mia nova ĉefo ankoraŭ iris al la familio por iom ripozi, por saluti aŭ por manĝi kromaĵon. Tamen, ankaŭ ŝi malsaniĝis, kaj sufiĉe terure. Nun mi ne hezitis, sed tuj vokis la kuraciston. Li eĉ devis reveni tri tagojn sinsekve por kuraci la katon... per injekcioj kaj piloloj. Kiam ŝi estis treege malsana, kaj mi pensis ke ankaŭ ŝi baldaŭ mortos mi avertis la familion, ke ili venu por adiaŭi. Tion ili faris, sed kelkajn tagojn poste la kato estis denove sana. Kaj fakte... ŝi jam decidis loĝi ĉe ni.

    Kiam mi revenis de Taĝikio, kie mi instruis esperanton dum kelkaj semajnoj, mi rimarkis ke antaŭ la fenestro de la najbaro pendis afiŝo, ke ili serĉis luanton. Mi vizitis ilin por demandi kio okazos, kaj ... ĉu ili intencis kuntransloĝigi la katon. Unue ili jesis, aŭ almenaŭ la patro diris ke la filoj devis decidi pri tio. Kaj, inter alie ĉar la nova loĝejo situis en loko kun multe da trafiko, sed precipe ĉar la "nova patrino" jam havis kelkajn katojn, kaj ili sciis ke tigro ne tro ŝatas konkurencon, ne tro ŝatas kunvivi kun aliaj katoj... ili finfine decidis ke ĝi (aŭ ŝi) restu ĉe mi. Kaj tiel tigro, aŭ ĉasisteto iĝis oficiale mia kato. Kelkaj el la fotoj de tigro en mia blogo estas faritaj en la tago de la enterigo, eĉ sur la tombo de la nigra pantero.

petro
 

Dendermondo, 10.03.2008.

Estas konate, eĉ de mi mem, ke mi suferas je du gravaj profesiaj malsanoj de instruisto, ambaŭ nekuraceblaj! Mi ĉion plej bone scias (estas ja devo por instruisto! se ne, kiel li povus instrui?) kaj mi ĉiam deziras transdoni konon, instrui do. Se ion mi treege ŝatas, se io faras al mi tre grandan impreson ... mi deziras ke ankaŭ aliaj homoj konu ĝin, admiru ĝin, ĝuu ĝin, ŝatu ĝin. Tio tamen ne ĉiam sukcesas! Tiel mi ĉiam kun esperanto-grupoj organizis ekskursojn al iuj lokoj, kun la espero kaj kun la ideo ke la membroj poste, memstare, reiru al tiuj lokoj por funde esplori ilin. Sed... plej ofte tio malsukcesas. Estas tre malofte ke homoj estas same impresitaj kiel mi, estas same ĝuavidaj. Kion fari? Oni povas nur konstati kaj akcepti, eĉ ne prijuĝi! Oni ne povas devigi homojn ĝui, ĉu? Iam okazis en mia grupo ke mi anoncis ekskurson al eble la plej mirinda loko en nia lando (laŭ mi, kaj mi ja plej bone scias!) kaj iu membro diris: Nu, mi jam estis tie! Kial mi reiru? Mi jam vidis ĝin. Mi preskaŭ svenis pro miro! Mi ja ĉiusemajne, eble eĉ ĉiutage, ŝatus iri por readmiri, ĉar ĝi ja ĉiufoje iom alie aspektas, iom alie impresas. En iu sekvonta kontribuo mi parolos pri ĉi, detale.

Ankaŭ al la infanoj, al kiuj mi instruis, mi ŝatis doni la eblecon ĝui la belajn kaj interesajn lokojn de nia lando, kaj mi organizis instruajn ekskursojn. Plej ofte temas pri naturmirindaĵoj, pri belaj pejzaĝoj sed ne ĉiam. Kiam mi estis en kvina jaro de elementa lernejo, estis ĉe la fino de la dua (lasta?) mondmilito kaj ekskurseblecoj, eĉ en propra lando, ne estis memkompreneblaj. En la kurso pri propralanda geografio ni lernis pri la Centra Kanalo, kaj pri la ŝipliftoj. Estis eĉ, ne tro klara, bildo malgranda pri tiuj liftoj en la libro, sed mi tamen ne tro bone komprenis la aferon. Mi estis treege incitita. Kanalo do finiĝis ie abrupte, kaj estis daŭrigita preskaŭ dudek metrojn malsupre. La ŝipoj eniris, supre aŭ malsupre, iun liftokeston, estis kondukitaj malsupren aŭ supren, kaj tie eliris la keston por daŭrigi la veturadon. Mi ege deziris vidi tion iam per propraj okuloj.

Dekon da jaroj poste mi regule, unue per skotero, poste per aŭto veturis al Karloreĝo (Charleroi) por viziti parencojn, kiuj, en la magraj jaroj, elmigris tien el Flandrujo por labori en la minejoj. Kaj en la proksimeco de La Louvière mi rimarkis, ĉiufoje, rostintajn ŝildetojn kun indiko al ŝipliftoj. Kaj en iu, de Dio benata, momento mi decidis. Nu, mi anstataŭ normale daŭrigi la veturadon foje esploru la memoritajn liftojn! Tion mi do faris, kaj ekde tiam (minimume tridek jarojn) mi minimume unu fojon en la jaro reiras, kvankam miaj parencoj jam ennubiliĝis, por readmiri tiujn liftojn. Tion mi ankaŭ faris, la 6an de julio 1995, kun miaj pianolernantinoj kaj ilia familio. En tiu momento oni ne jam finis, eble nur komencis, la konstruadon de la nova lifto, kiu anstataŭas (eble apudas, ĉar la malnovaj restis!) kvar de la malnovaj. Malgraŭ la imponeco de tiu nova lifto, mia koro tamen daŭre pli ligiĝas al la malnovaj. Eble pro la obstakla konatiĝo, sed nepre ankaŭ ĉar la malnovaj havas pli homajn dimensiojn. La nova estas giganta, estas supermezura, brilas de homa tekniko kaj elektropovo, dum la malnovaj okulumas modesthoman inventemon kaj kuraĝon.

Se vi, kara blogovizitanto, estas kuriozigita ... tiam mi konsilas al vi ke vi vizitu la blogon de Paul Peeraerts, kiu publikigis multajn fotojn de la malnovaj kaj la nova liftoj. Zamenhof jam diris ke ĉiu birdo pepas laŭ sia beko. Nu, vi, ĉe Paul legos kaj admiros klaran elcerban tekston, kiu komprenigos al vi la tutan aferon, dum ĉe mi vi legis koran elverŝaĵon. Per tio mi ne volas nei al Paul koron, nek cerbon al mi mem! Do, iru, kaj ĝuu per koro kaj per cerbo!

Krom la koran kaj la cerban, la nova lifto havas ankaŭ politikan dimension! Mirigas min ke Paul ne priskribis tion, ĉar li nepre estas politike multe pli kapabla ol mi. En nia lando ja estas tiel ke se la ŝtato donas gravajn subvenciojn al Flandrujo, nepre protestas la Valonoj, kaj insistas pri samvalora donaco! Kaj tiel la nova lifto estas kompensado, se mi bone memoras, por subvencioj al la Flandraj marhavenoj. La Flandroj laŭte kriis, kaj krias, ke la nova lifto havas nenian ekonomian valoron, nenian ekonomian sencon kaj tute ne estas pravigebla, ĉar neniam estos multe uzata. Laŭ mi neniu povas kun certeco scii tion. En la nuna momento ĝi certe ne estas multe uzata kaj ne alportas gravajn ekonomiajn avantaĝojn, sed se iam oni finfine sufiĉe konscios ke estus bone pli uzi la akvotrafikon anstataŭ transporti ĉiujn varojn per kamionoj. Mi supozas ke ekologie la akvotransporto estas malpli malpuriga, kaj ankaŭ permesas transporton de pli vastaj amasoj da varoj kaj ke la ĉefa malavantaĝo estas la malplirapideco. Nu, eble Paul iam pli bone klarigos tion.

petro

    Jam en la komenco de mia "aventuro" mi demandis min mem, ĉu ne estus bona okazo por montri nian forton, por montri ke ni ekzistas, por devigi la mondon kalkuli je ni? Se la esperantistoj ja amase esprimus sian indignon pri la maniero laŭ kiu oni traktas senkulpulon, aŭ minimume iun, kiu devas esti supozata senkulpa? Mia blogo iomete havas tiun formon, sekvas iom tiun ideon sed ĝi ja restas absolute nekonata kaj ignorata de eksteruloj. Se mi ne estus liberiĝinta la unuan de februaro mi eble estus alvokinta al iu konkreta agado, al iu amasskribado al ekzemple nia ministro de Justico.

    Tute sendepende de mi, Rob Moerbeek venis ankaŭ al tiu ideo, kaj eĉ lancis alvokon. Mi kopias ĝin por vi ĉi tie, sed mi ankaŭ aldonos mian skriban reagon, kiun mi sendis al ĉiuj adresoj de Rob alskribitaj. Mi treege dankas Rob por lia iniciato, kaj mi trovas ke ni devas memori ĝin kaj se necese (mi treege esperas ke neniam estos necese!) eĉ agi laŭ ĝi. En la nuna momento – kiel mi skribis en mia respondo, sed mi deziras reemfazi ĝin – tamen estas nepre tro malfrue, kaj eventuale tro frue. En la nuna momento la tuta afero ankoraŭ estas en fazo de esploro, kaj, principe, "esploro" estas kaj estu "sekreta". Neniu rajtas interveni, neniu rajtas klopodi influi la esploradon. Nur se oni decidus "transdoni" la aferon al "fazo de juĝado" ni povos ekagi. Intertempe ... ni trankvile-maltrankvile atendu!

Rob sendis tiun ĉi alvokon:

     Karaj, necesas interveni ĉe belgaj instancoj por rejustigi la aferon
     DeSmedt. Legu en la ĵusa "Monato". Jen kion subskribi mi proponas:
     Konsternitaj pro jurlezo en Belgio, ĉe kiu la fi-akuzom de kompatinda
     psikpacientino rezultigis la enkarcerigon de la internacie bonfama Petro
     De Smedt kun fumanto - kio laŭ la sciencaj konstatoj signifas rektan
     atencon al lia vivo - ni petas la responsajn instancojn konsideri
     ŝanĝi la sistemon trakti akuziton kiel kondamniton kaj maksimume
     hejmreteni tian kulpigiton, krome ĉi-kaze tujege rehabiliti kaj
     kompensi ĝis eventuala kondamno.
     Esperante ke ĉi tio estas komprenata, ni respekte salutas vin
     Subskribis .....
     Kore, Rob.


    Mi respondis tiele:

     Karaj,

     Mi dankas Rob por tiu ideo pri reago ĉe Ministerio aŭ simila, sed... laŭ mia opinio, tute privata   opinio, estas.... aŭ tro malfrue (pli taŭgis dum mia malliberiĝo) aŭ tro frue (pli bone: se vere iĝus "kazo", se vere oni decidus fari procezon). Ni nun estas en la fazo de esplorado, antaŭesplorado (vooronderzoek), kiu, cetere, oficiale estas "sekreta", do kiu ne rajtas esti ĝenata!
Se oni decidus (kion mi ĉiam ankoraŭ esperas ke ĝi ne okazos!) vere trakti procezon, vere kondamni aŭ persekuti min.... tiam la afero tute ŝanĝiĝus, kompreneble.
Aliflanke, en tiu kazo, estus unika okazo (bedaŭrinde) foje montri nian forton, agi kiel premgrupo.
Kaj denove: mi ripetas ke eĉ ne eta kaŭzo ekzistas por persekuti min! Nenion malbonan mi faris. Do ne timu ke iam vi estos ĝenata! (eĉ ne se oni maljuste kondamnus min, ĉar neniam oni povos trovi pruvojn pri io kio ne okazis, aŭ... mi nenion plu komprenas pri la mondo.)

petro.


    Mi do trovas ke ne estus oportune ekdiskuti pri la temo de dezirindeco, ebleco aŭ enhavo de tia agado nun. Se iam utile, ni revenos al ĝi, kaj tiam povos "organizi" ĝin eventuale, kaj lasi ĉiun ajn libera en la esprimo de la kritiko. Aliflanke estas bone, eĉ jam nun, pripensi ke tia ebleco ekzistas.

petro.


 

Alia loko, en nia lando (aŭ ĉu mi diru najbara lando?), kiu estas tre kara al mi (kaj mi intence konstruis duban rilatan korelativecon) situas apud Nismes, kompreneble la belga Nismes. Ĝi estas konata al malmulte da homoj. Iuj homoj eĉ vojaĝas eksterlanden por admiri malpli spektaklajn samspecajn fenomenojn! Mi konatiĝis kun ĝi, danke al Kjoko! En la komencaj monatoj, kiam ŝi trovis sian adoratan kavaliron sur blanka ĉevalo (mi tiam posedis blankan aŭtomobilon!), ŝi jam ĉiutage legis la solan bonan nederlandlingvan ĵurnalon (De Standaard; mi sendos kopion al ili, por ke ili igu la nepagitan reklamon pagotan!) kaj inter alie tre atente legis la aldonon por gejunuloj (tiam ŝi ja ne jam oldiniĝis). Kaj iun ĵaŭdon ŝi estis leginta pri iu regiono, kie ankoraŭ verŝajne vivas linkoj, aŭ minimume iu speco de grandaj sovaĝaj katoj. Plie en tiu loko ankaŭ estus troveblaj multaj specoj de orkideoj sovaĝaj. Kompreneble ni baldaŭ poste iris tien por esplori la situacion.

Ni trovis priskribon de iu interesa promeno, kiu finiĝas ĉe iu dolino eksterordinara. La promeno kondukas laŭ serio da dolinoj, da "subaeraj grotoj". Almenaŭ tiel oni foje priskribas la aferon. En, la regiono mem oni nomas ilin "Abannets", sed neniu povas klarigi la nomon. Cetere, por iuj la vorto abannet signifas aŭ indikas "montetojn", por aliaj ĝi indikas "tertruojn". La fenomeno mem estas tipa por kalkregiono, por karsta regiono, do por regionoj kie oni ankaŭ trovas grotojn. La plej impona dolino en la regiono estas nomata "Fondry des Chiens", mi tradukus "Hundoabismo", ĉar mi supozas ke fondry rilatas al profundaĵo. Denove, certa mi ne estas, kaj neniu estas, ĉar ankaŭ pri tiu nomo ekzistas minimume kvin diversaj klarigoj. Mi klopodos nun iom priskribi tiun hundoabismon, por helpi vin rigardi la fotojn, ĉar tre strange neniu foto sukcesas vere bone sugesti la tuton, eĉ ne la panoramaj fotoj. Tamen, nia amiko Paul, faris bonegajn fotojn, kiujn vi tamen per mia priskribo eble eĉ pli bone povos ĝui.

Imagu ke vi venu sur iun dikventran herbejon ĉirkaŭitan de arbaroj, proksime kaj fore, sed la herbejo mem estas glata. Fakte nenio estas videbla. Vi promenas suren, espereble kun la okuloj ne direktitaj al la nuboj, kaj subite... antaŭ viaj piedoj estas tridekmetre profunda abismo, plena de rokpintoj, multaj rokpintoj. La supraj pintoj de la rokpintoj kune formas iun virtualan (jes, mi studis fizikon!) tegmenton! Facile vi povas, image, konekti la pintojn kaj vi povas, virtuale, vidi la tegmenton. Pro tio oni ofte parolas pri "subaere groto", ĉar oni povus imagi ke antaŭ si estas groto kies tegmento forvaporiĝis. Tio estas cetere unu, absolute neakceptebla, klarigo de la fenomeno. Mi mem ne ŝatas tiun nomon, ĉar por mi "groto" ĉiam kaj tuj alvokas stalagtitojn kaj stalagmitojn, kaj estas ĉi tie absolute neniu spuro de kiu ajn stalago! La larĝeco de la abismo, en multaj lokoj, proksimas al 200 metroj. Apud, tuj apud, la granda hundoabismo estas ankoraŭ du aliaj, iom pli malvastaj dolinoj. En la tuta regiono estas pli ol cent. Bedaŭrinde, kaj nekredeble, iujn oni jam plenigis, uzis por ... liberigi de la homaj rubaĵoj!

La abismo aspektas minaca, sed fakte estas tre ĝentila. Malantaŭe (jes, iu malantaŭo ekzistas!) estas natura, facila, pitoreska, iom kaŝita vojeto, kiu aŭtomate gvidas vin enen, ĝis la plena profundo. Nur tiam, de malsupre, vi povas admiri la kolosecon de la starantaj rokopintoj. Kaj tiam vi ankaŭ malkovros ke, en multaj lokoj, estas tre facile grimpi la rokojn randajn, sen rokgrimpada trejnado. Eĉ kun la blindulineto estis neniu problemo grimpi supren.

En iuj periodoj de la jaro, ĝuste sur la herbejo de la hundoabismo, floras abunde diversaj specioj de orkideoj. Maloftaĵo en nia lando, kaj tial mi ankaŭ estas kontenta ke la fenomeno ne estas tro konata. Dum la somera turismo sezono en la regiono oni veturigas iun trajneton, sur radoj, por la luksaj turistoj, kiuj ne ŝatas tro lacigi sin, sed la trajneto haltas nur kelkajn minutojn apud la abismo... kaj la naturneamantoj pluen trajnas, feliĉaj pro la neimagebla ĝojo kaj ĝuo de ludiltrajnveturado, maĉante maĉgumon. Cetere ankaŭ ĉe la ŝipliftoj oni organizas tiajn amuzaĵojn, por eviti ke la turistoj vidu tion, kio estas vidinda. Haleluja!

Mi sendas vin nun al la belaj fotoj de Paul, kaj konsilas al vi iom balanciĝi inter la fotoj kaj tiu ĉi teksto, ĝis vi komprenos kaj vidos kaj rigardos pli enen. Nismes situas en la Valona Kalkregiono, rande de la Ardenoj, ĉe la kunfluo de du interesaj riveretoj (unu el ili grandparte subtera, sed ĝi precize en Nismes reaperas) la Blanka Akvo kaj la Nigra Akvo. (Eau Blanche, Eau Noire). En la tuja apudeco estas videblaj ankoraŭ multaj aliaj mirindaĵoj, pri kiu mi, eble, iam rakontos. Kvankam ni jam dekojn da fojoj iris tien, ni ĝis nun ne renkontis la sovaĝajn katojn kaj ankaŭ ne linkojn.

petro.

Dendermondo, 12a de marto 2008.

Je mia miro mi konstatis ke sufiĉe multe da aferoj en nia mondo rapide ŝanĝiĝis dum la apenaŭ du monatoj dum kiuj mi estis eksterigita de ĝi. Nekredeble! Nekredeble! Nekredeble!

Unue mi konstatis ke, se mi antaŭe kvazaŭ neniam renkontis ... ĉokoladan lakton... nun ĝi ĉiam kaj ĉie abundas! Kiam mi vizitas geamikojn, neniam mi ne estas ofertita ĉokoladan lakton. Antaŭe tio ne okazis. Aspektas do ke la tuta mondo konvertiĝis al io nova. Ĉiu nun trinkas ĝin, antaŭe ili trinkis kafon aŭ teon.... Ĉie oni servas ĝin, antaŭe oni devis speciale peti, aŭ longe serĉi por trovi ĝin. Mi supozas ke vere estas pli bone por la homaro, por la sano de la homaro, ke oni trinku ĉokoladan lakton, sed kiel do la mondo tiel rapide povas ŝanĝiĝi? Mi pensas ke estus bona ideo ordoni al mia bankdirektoro ke li investu mian monon en firmao de ĉokolada lakto!

Treege strange... la mondo ankaŭ iĝis multe pli ĝentila, multe pli atenta al maljunuloj! Kiam mi iras – normale minimume unu fojon en semajno, ĝenerale lunde, al la Esperanto-Centro en Antverpeno – mi parteton veturas trame. En nia lando ja iĝis tiel ke olduloj povas senpage veturi trame kaj buse. Do, almenaŭ malgrandan parteton mi klopodas profiti de tiu regulo, ĉiusemajne. Antaŭe mi tutsimple eniris tramon, aŭ buson, kaj nenio speciala okazis; neniu speciale rigardis min, neniu speciale atentis min. Sed... depost mia reenmondiĝo, kiam mi eniras tramon aŭ buson, tuje tujege kelkaj junaj homoj ekstariĝas (= iĝas ekstarantaj) kaj proponas al mi ke mi eksidu. Kaj tio ne nur unufoje, sed ĉiufoje! Mi ne komprenas de kie venas tiu subita ĝentileco.

Malbona spirito (aŭ spiritulo?) en la Centro sugestis... ke mia deviga libertempo oldigis min, kaj ke la vizitantoj de mia blogo memoras plej bone miajn korŝirajn rakontojn pri tiea ĉokolada lakto. Kiu scias? Prefere mi ne zorgu kaj ĝuu ĉion kio estas ĝuebla kaj ĝuinda, kaj mi deziras same al vi!

El mia lerneja tempo mi memoras difinon, kiun profesoro de Nederlanda Literaturo ofte ripetis: Humor ist, wenn man trotzdem lacht.

petro.

Mi aldonis, en dato de 18a de januaro, tradukon de la aludita teksto el Humo - Revuo.

petro