Mi ja deziris scii ĉu hazarde tie troviĝas la franca frapfrazo "De la discussion jaillit la lumière"... ĉar mi intencis (kaj intencas) verki blogeron pri tiu temo. Kaj almenaŭ el ĝi naskiĝis ĝojo kaj ĝuo, ĉar kvankam la esprimo (Franca leganto, mi pardonpetas... eble mi miscitis aŭ misortografiis! Se jes, bv. diri al mi!) ne troviĝas en la vortaro la legado de la artikolo multe instruis min, kaj mi volas, kiel kutime, dividi mian ĝojon, mian instruon kun vi.

Unua instruo.
Mi lernis do ke lumière signifas "lumo", nu ja, mi ne lernis tion ĉar mi sciis tion. Mi ankaŭ lernis ke oni povas uzi ĝin por "lumigilo", nu ja, ankaŭ tion mi sciis. Sed ankaŭ por truo, almenaŭ en la senco de lubrikotruo, ŝmirtruo. Iom diskutebla estas eble la tro vasta esperanta traduko per nura "truo", sed en la kunteksto ĝi ŝajnas al mi akceptebla, ĉar komprenebla, neniel miskomprenebla (krom por malbonkarakterulo). Sekvas tri tipaj francaj esprimoj, kiujn mi ne pritraktos, ĉar nenio speciala estas menciinda pri ili.

Esprimaro.
Tiam sekvas: ce n'est vraiment pas une lumière! kiu estas esprimo kiun mi komprenas, sed kiu ne aktive saltus en mian kapon en kazo de bezono. La esperanta traduko estas iom amuza: li nespecife inteligentas! Jes, en Esperanto oni kapablas leĝere, subtile primoketi! La sekvonta mencio: le siècle des lumières kun traduko: la (18a) jarcento de la klereco, klerismo. Mi estis tre kontenta legi tion, ĉar la PIV-a frazo: "la jarcento de la lumoj" neniam tre kontentigis min. (Nederlande kaj Germane pli koncize: Verlichting, Aufklärung). Eble ĉar por mi, persone, la lumo restas ĉiam fakteca? Tamen, ankaŭ en mia lingvo, la nederlanda, oni povas diri pri iu, ke "li ne estas granda lumo" (hij is geen groot licht!), kun la sama signifo ... ke li ne specife inteligentas!.

Mia limigita malvasta cerbo!
Mi neniam vere pripensis la signifon de la vortoj en la franca frazo: le siècle des lumières... Mi lernis ĝin kiel iun nocion... sed povas esti, estas eĉ verŝajne, ke tie "la lumoj" aperas en sama senco kiel en la Zamenhofa frazo: mi povus citi tiajn grandajn lumojn kiel ekzemple Bacon, Leibnitz, Pascal...

La ĉerizoj sur la torto.
Sed tre mirigis min, kaj hontigis min, la esprimo: un habit de lumière (laŭlitere: luma vestaĵo), kiu signifas: torerista vestaĵo ... sed nur singulare, ĉar en pluralo: un habit de lumières ĝi do estas: surscenejaj vestaĵoj... Mi tute ne konis, kaj neniam aŭdis, tiujn esprimojn.
Kvankam mi, kiel maljuna flandro, neniam tute liberiĝis el sub la Franca jugo (ĝi ja estas mia tria lingvo) mi neniam el mi mem trovus la francan frazon: j'aurais besoin de vos lumières (mi bezonus viajn lumojn): vian scion (sperton) mi bezonus. Jen do, nur por montri al vi ke vizito al iu ajn vortaro povas esti profita! Ankaŭ se (aŭ, precipe se) vi ne konas la francan lingvon kaj ne interesiĝas pri ĝi.... mi esperas ke mi alportis al vi iom da lumo?
Unua tago de oficiala somero 20