Fama Esperanto-Vortaro Renoviĝas

Ĝoju ke vi havas tiom eminentan vortariston kiel profesoro Wells; mi daŭre atendas bonan, ampleksan, polan-esperantan vortaron kun sufiĉe moderna vortprovizo. La lasta vere preskaŭ-perfekta vortaro pola laŭ mi estas tiu de Antoni Grabowski (do preskaŭ centjara!) - ĝi enhavas grandan vortprovizon kiu rilatas al pola realo. Ĉiuj postaj provoj krei vortlibron estis nur duonsukcesaj, escepto eble estas 20-jara vortaro de Pola Scienca Eldonejo.

Mi kompreneble scias nenion pri esperant-pollingvaj vortaroj. Se la situacio estas tiom malbona, kiel vi ĝin priskribas, tiam estas eblo por vi ekverki novan dulingvan pol-esperantan vortaro ĉu ne?

Saluton Peter, dankon pro via informo pri la reviziado de la Wells-vortaro de 1969 (ne 1968). Ĉiu vortara projekto ja estas tre salutinda. Pro la fakta disvastiĝeco de la angla, vortaroj angla-Esperanto kaj Esperanto-angla estas uzataj ankaŭ de multaj homoj, kiuj ne denaske parolas la anglan, sed iom lernis ĝin. Pro tio anglaj Esperanto-vortaroj (eble bedaŭrinde, sed tiel estas nia nuntempa realo) estas pli gravaj ol samspecaj vortaroj surbaze de - ekzemple - la sveda, pola, itala aŭ germana. Bedaŭrinde anglaj Esperanto-vortaroj nuntempe forte postrestas tiujn de aliaj lingvoj (ekzemple de germana, ĉina, itala, hispana, hungara, nederlanda laŭdire ankaŭ japana ktp.).

La Wells-vortaro neniam (eĉ ne en 1969) estis "bonega", oni jam povas dubi, ĉu en faka senco ĝi entute estas "vortaro" aŭ pli vere nura "vorto-listo" kun tiuspecaj enskriboj (parto eo-en):

nabab/o nabob
nacel/o (aero) nacelle
naci/o nation
nadir/o nadir, low point

Ĉu Wells helpas al vi kompreni la vorton "nababo", kiun vi trovis en iu esperanta teksto? Neniel! Komparu kun Krause eo-de (1999):

nabab/o 1. Nabob m: a) Statthalter im Reich des Großmoguls b) Titel mohammedanischer indischer Fürsten. 2. übertragen steinreicher [und im Luxus lebender] Mann m, Krösus m; esti riĉa kiel ~o steinreich sein

Krause estas vortaro. Wells estas nur vortolisto kaj laŭ la nunaj planoj restos tia: "Tio signifas, ke la entenata vortprovizo estas relative granda (ĉ. 10 mil E-radikoj, 20 mil anglaj vortoj [!? eĉ ne mezgranda! BP]), sed ke la tradukekvivalentoj estas mimumumaj, laŭeble eĉ unuvortaj. ..." (el la Wells-blogo, 2008-12-28 "koncizeco").

Por diri la veron: Se ne temus pri la angla kaj la prezidanto de la Akademio oni apenaŭ eĉ nur devus mencii ĝin. Nu, "preskaŭ nenio" jam estas pli bona ol "nenio". Eĉ post aldono de "6-8%" la Wells-vortaro (kaj la Esperanto-leksikografio de la angla entute) postrestos ĉ. 15 ĝis 20 jaroj. Domaĝe ....

Saluton Bernhard!

Mi ne dubas tion, kion vi skribis. Tamen oni povus ankaǔ diri:

La Wells-a vortaro estas la laboro farita de unu homo. Ke tiu junhomo (en 1960-oj) preskaǔ sola verkis la vortaro, ne estas nenion.

Por la lernanto la vortaro sufiĉas. Malmulte da lernantoj akiras Esperanton per la oficiala eduksistemo. Mi ekzemple studas Esperanton – ĉefe per legado – enlite. Helpas al mi, ke la libro nepezas. Jes, mi scias, ke ĝi mankas multajn leksikajn informojn pri la vortoj – kaj multe da kunmetvortoj ankaǔ mankas. Tamen 95% mi trovas nekonitajn vortojn.

Mi esperas, ke la nova ne pezas unu kilogramon.

Nu Peter, mi certe ne volas kvereli kun vi, "ĉar pri gustoj oni disputi ne devas" (frazeologio tute mankas en la Wells-listoj - fakto apenaŭ pardonebla!). Mi nur volis iom averti aliajn, ke ili ne senkritike sekvu vian tre (laŭ mi multe tro) pozitivan impreson pri ĝi. Se iel eble anglalingvanoj havigu al si por eo-en la vortaron de Butler (1967) (por en-eo, nu ja, kion fari, Benson), precipe se ili estas lernantoj, ĉar por saĝe uzi Wells oni devas jam bone koni Esperanton. Ĉe Butler ili ne trovos multajn modernajn nociojn, sed la bazajn kaj plej oftajn fidinde.

Ĉe Wells 1969: manki - be lacking, deficiet, fail; be absent

Ĉe Butler 1967: * manki (nt [!]) be lacking, missing, wanting. ~as butono / helpanto / mono, mankas al li kuraĝo [angla trad.], ~as al mi tempo [angla traduko], ne multe ~is, ke li falu [angla trad.].

Se vi estus kontrolinta ĉe Butler vi tuj scius, ke "manki" estas (nt) = netransitiva verbo, kaj ke do estas erare skribi "ke ĝi mankas multajn ... informojn" (paŭso de la angla "it's lacking many information", en Esperanto ĝuste "ke en ĝi mankas multaj ... informoj" ). Wells ankaŭ alludas la netransitivecon, sed nur per "*be* lacking". Tio estas ĝusta, sed simple tro neklara kaj ne sufiĉa.

La Wells-listoj estas tre danĝeraj por lernantoj - kaj bedaŭrinde li ne intencas ŝanĝi tion. La koncepta miso de la Wells-listoj ne estas forigebla per jen aldoneto, jen forstreketo. Eĉ estus pli helpa ĝisdatigi kaj aktualigi la Butler-vortaron el la epoko de Plena Vortaro.

Amike Bernhard

Saluton Bernard!

Mi dankas vin pro via helpo pri la verbo ‘manki’ Certe la angla influas min: ‘to lack lexical information.’ Tamen mi skribis mian respondo al vi sen ia vortaro, ĉar mi skribis ĉe mia laborejo.

Pri Esperanto mi estas komencanto, ne spertulo. Mi tute memlernis la lingvon ĝis nun helpe de du libroj: Teach Yourself Esperanto (de 1987?) kaj la Wells-a vortaro. Alie mi nur legas librojn esperantlingvajn.

Ĉu vi diskutis tiun aferon kun Profesoro Wells mem?

Amike,

Peter.

Peter, se vi naskiĝis en Budapesto, certe konas la hungaran. Kial vi ne uzas la hungaran vortaron? Provu tiel kompari. Tereza Kapista

Intertempe Harri afiŝis foton de la unua eldono. Bildon de la Benson-vortaro vi trovas tie ĉi.

Intertempe vi povas legi pli detale pri la Wells-listoj tie ĉi.