Demokratio signifas eblecon de grupoj en iu lando batali por diversaj menieroj regi kaj administri la landon. Sed neniu el la grupoj rajtas agi kontraŭ la interesoj de tiu lando.
Diversaj manieroj regi kaj administri signifas ke oni povas diversmaniere trakti la ŝtatan sistemon, defendsistemon kaj la ekonomian evoluon kio inkluzivas ankaŭ aliajn sociajn strukturojn kiuj helpas la tri unuajn (kiel strukturo de edukado, servoj de la ŝtato, san- kaj sociaj asekuroj, kulturo…)
Sed demokratio ne inkluzivas la rajton gvidi kaj administri la ŝtaton laŭ tre diversaj ideologiaj kaj religiaj konvinkoj. La partioj ne rajtus en siaj programoj havi iun ajn filozofipolitikan aŭ religian ideologion kaj ĝin trudi al la tuta popolo. Ideologioj ĉiam avantaĝigas iun parton de la ŝtatanaro kaj malavantaĝigas alian, do ili konstruas malegalan socion surbaze de unu ideologia pansmaniero. Se iu partio en sia celaro havas promocion de kristanismo, ĝi ekskludas ĉiujn siajn civitanojn kiuj ne estas aŭ ne sentas sin kristanoj. Same se iu partio en sia programo havas promocion de ĉefnacio en la lando (naciismon), ĝi ekskludas ĉiujn civitanojn kiuj ne estas aŭ ne sentas sin membroj de la ĉefpopolo, kiel la minoritatoj, enmigrantoj, diversaj novloĝantoj venintaj el aliaj landoj pro laboro ktp. Se iu partio promicias novliberismon au komunismon, ĝi ekskludas ĉiujn civitanojn kiuj ne opinias sin apartenantoj de tiu aŭ alia konvinko (aŭ politika filozofio).
La partioj devus havi nur unu bazan konvinkon: la ŝtatan difinon de landaj valoroj enskribitaj en la konstitucio de la lando kaj el tio sekvi nur la valoron de egalrajteco de ĉiuj civitanoj antaŭ leĝoj (jura ŝtato).
Kiaj estu la landaj valoroj en la konstitucio por ke ili valoru por ĉiuj egale kaj ke ĉiuj lernu ilin kaj akceptu ilin – do ne diskutu aŭ disputu pri tio ĉu ĝustas ekzemple naci-ŝovinisma faŝisma ideologio aŭ komunisma, ĉu la kristana aŭ islama…
La landaj valoroj en ŝtatoj de Eŭropa Unio devus unualoke eliri el la eŭropaj valoroj: homaj rajtoj, paco, diverseco en unueco, demokratio (tia pri kiu mi ĉi tie skribas), solidareco, subsidiareco, egalrajteco de ĉiuj minoritataj grupoj, kondamno de ĉiu diskriminacio, ekologia ekvilibro kaj sekulareco. Kompreneble en ili estu ankaŭ rajto je vivo kaj evoluo de la ekzistantaj kulturoj, lingvoj.
La partioj batalu pri ideoj rilate la organizon de la ŝtato kaj evoluo de ekonomio (ĉu havi pli libermerkatan au pli socian ŝtaton kaj kiun vojon tiucele elekti.
Mi kredas ke tie kuŝas la miskompreno pro kiu la nunaj konceptoj de demokratio esence diferencas en tiu grado ke ili endanĝerigas pluan evoluon de komuna koncepto pri tio kio estu la celoj de EU kaj en kiuj punktoj neniu ŝtato rajtas devii. Kompreneble, EU devus havi mekanismojn por reale devigi la ŝtatojn kiuj devias de tiuj principoj kaj valoroj ŝanghi sian politikon. Tio evidente estus ebla se EU iĝus Federacio de unuiĝintaj ŝtatoj de Eŭropo.