10. Monaĥoj kaj Monaĥinoj

Demando: Monaĥa institucio estas grava en Budhismo. Kio esas la celo de monaĥoj kaj monaĥinoj, kaj kion ili devas fari?
Respondo: La Budho fondis komunumon de monaĥoj kaj monaĥinoj kun celo provizi medion, en kiu spirita disvolviĝo estas pli facila. La laika komunumo provizas monaĥojn kaj monaĥinojn per iliaj bazaj bezonoj – manĝaĵo, vesto, loĝejo kaj medicinaĵo – por ke ili povas elspezi sian tutan tempon por lerni kaj praktiki la Darmon. La regula kaj simpla vivmaniero de la monaĥejo helpas al interna paco kaj meditado. Oni esperas, ke monaĥoj kaj monaĥinoj dividu kion ili scias kun la komunumo, kaj agu kiel ekzemplo de tio, kiel bona budhano devas vivi. En aktuala praktiko la baza misio iom post iom pliiĝas pli malproksime de la antaŭa intenco de la budho, kaj hodiaŭ monaĥoj kaj monaĥinoj de tempo al tempo prenas rolon de lernejaj instruistoj, sociaj laborantoj, artistoj, kuracistoj kaj eĉ polikistoj. Iuj argumentis, ke estas prave por ili preni la tiajn rolojn se tio helpas dissvolvi budhismon. Aliaj montras, ke per tia farado monaĥoj kaj monaĥinoj tre facile envolviĝas en mondaj problemoj kaj forgesas la celon, kial ili unue iris en la monaĥejon.

Demando: Ĉu vi devas fariĝi monaĥo aŭ monaĥino por iluminiĝi?
Respondo: Certe ne. Iuj el la budhaj disĉiploj kun bonaj atingoj estis laikaj. Iuj el ili spirite dissvolviĝis sufiĉe por instrui monaĥojn. En budhismo la nivelo de onia kompreno estas pli grava kaj havas nenian rilaton kun tio, ĉu oni portas flavan robon aŭ bluan pantalonon, aŭ ĉu ili loĝas en monaĥejo aŭ en la hejmo. Iuj trovus, ke monaĥejo kun ĉiuj ĝiaj avantaĝoj kaj malavantaĝoj estas la plej bona medio por disvolviĝi spirite. Aliaj trovus, ke hejmo kun ĉiuj ĝiaj ĝojoj kaj malĝojoj estas plej bona. Ĉiu estas malsama.

Demando: Kial budhanaj monaĥoj kaj monaĥinoj surportas flavan robon.
Respondo: kiam antikvaj hindianoj rigardis en la arbaron ili ĉiam povis elvidi, kiuj folioj falos de la arbo, ĉar ili estis flavaj, oranĝaj aŭ brunaj. Sekve de tio en Hindio flavo fariĝas koloro de rezigneco. Monaĥaj kaj monaĥinaj roboj estas flavaj, do ili povas atentigi la gravecon de rezignado kaj senkroĉiĝo.

Demando: Kion intencs la monaĥoj kaj monaĥinoj senharigante sian kapon?
Respondo: Ĝenerale ni tre zorgas pri nia aspekto, precipe nia haro. Virinoj opinias, ke bona harmodo estas tre grava kaj viroj maltrankviliĝas pri la baldaŭa kalveco. Prizorgi nian haron por ĝin beligi bezonas multe da tempo. Razinte sian haron monaĥoj kaj monaĥinoj donos al si pli da tempo por aferoj pli gravaj. Krome, razigita kapo simbolas la ideon pli atenti pri interna ŝanĝo ol ekstera aspekto.　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　

Demando: Fariĝi monaĥo estas tre bone, tamen kio okazus se ĉiu fariĝus monaĥo?
Respondo: Oni povus demandi la saman aferon pri ĉiu ajn profesio. "Fariĝi dentisto estas tre bone, tamen kio okazus se ĉiu ajn fariĝus dentisto? Estus ne plu instruistoj, nek kuiristoj, nek stiristoj de taksio." "Fariĝi instruisto estus tre bone, sed kio okazus se ĉiu ajn fariĝus instruisto? Estus ne plu dentisto, kaj tiel plu." La Budho neniam proponis, ke ĉiu devas fariĝi monaĥo aŭ monaĥino, kaj fakte tio neniam okazos. Sed ĉiam estos homoj, al kiuj plaĉas simpla vivo kaj rezignado, kaj kiuj plej ĝojas en la budha instruo. Kaj kiel dentisto kaj instruistoj ili havas specialajn spertojn kaj sciojn, kiuj povas helpi al la komunumo en kiu ili vivas.

Demando: Eble tio estus sama kiel tiuj, kiuj instruas, verkas aŭ faras socian laboron. Sed kio okazas al moanĥoj kaj monaĥinoj, kiuj faras nenion krom meditado. Kian bonon ili faras al la komunumo?
Respondo: Vi devus kompari la meditantan monaĥon kun esploranta sciencisto. Socio subtenas esplorantan scienciston kiam li sidas en sia laboratorio farante eksperimentojn, ĉar oni esperas, ke li povas hazarde eltrovi aŭ inventi ion por ĝenerala bono. Same la komunumo subtenas la meditantanjn monaĥojn (kaj liaj bezonoj estas tre malmultaj) ĉar oni esperas, ke li atingos saĝon kaj komprenon por ĝenerala bono. Sed eĉ antaŭ ol tio okazas aŭ eĉ se ĝi neniam okazas, la meditantaj monaĥoj ankaŭ povas profitigi aliajn. En iuj modernaj societoj "La vivstilo de riĝuloj kaj famuloj" kun troa konsumeco kaj sin–indulgeco fariĝas la ideo sekvata aŭ almenaŭ enviata de homoj. La ekzemplo ke meditanta monaĥo atentigas nin, ke ni ne bezonas esti riĉaj por esti kontentaj. Ĝi montras al ni, ke ĝentila kaj simpla vivstilo ankaŭ havas sian avantaĝon.

Demando: Mi jam aŭdis, ke ne plu estas budhanaj monaĥinoj, ĉu tio estas vera?
Respondo: La budho fondis komunumon de monaĥinoj dum sia vivo kaj por kvin aŭ ses cent jaroj monaĥinoj ludas gravan rolon en propagando kaj disvolvo de budhismo. Sed por iom da kaŭzoj ne klaraj monaĥinoj neniam ordiniĝis kaj ricevis subtenon kiel monaĥoj, kaj en Indio kaj Sudorienta Azio la komunumo pereis. Sed en Taiwan, Koreo kaj Japanio la komunumo de monaĥinoj daŭre prosperas. Hodiaŭ en Sri-Lankao oni jam faris paŝojn por enkonduki la komunumon de monaĥinoj de Taiwan kvankam iuj tradiciuloj ne tre fervoras pri tio. Sed por reteni la originan intencon de la Budho, estas nur prava ke virinoj havas oportunon havi monaĥan vivon kiel viroj kaj profiti de tio.