Ladislao's blog/

Ĉi-jare mi partoprenis unuafoje - almenaŭ parte - Universalan Kongreson; post mia eniĝo en la movadon mi aliĝis kaj al Hungaria Esperanto-Asocio (HEA) kaj al UEA. Kiel novulo en la t.n. organizata movado mi tiel decidis, ke mi - ŝajne - devige devas partopreni ankaŭ UK-on en Roterdamo. Kvankam HEA organizis grupan veturadon al UK 2008, mi elektis la peraŭtan solvon vojaĝi al kongreso, ĉar kune kun mia familieto ŝajnis al mi pli oportuna tiu solvo. Nun jam mi scias, ke ne estis malbona elekto, ĉar post tritaga kongresumado mi jam tiel decidis, ke mi forlasos UK-on. La kialoj pluroblas.

Mi ne nepre volas kritiki nek UEA, nek organizintojn, tamen, kiel ĵurnalisto partopreninta pli da grandaj aranĝoj, min ĝenis la registrada procedo de novaj alvenintoj. Krom kelkaj E-flagoj antaŭ la kongresejo, nenie mi trovis inform-havajn afiŝojn pri kion mi devas fari, se ĝuste tiam mi alvenis? Mankis ankaŭ la bona lingvorego de registrantoj ĉe la alven-tabloj, kaj al mi devis plurminuta pensado por konsciiĝi, ke kion signifas la numeroj 1300-1500, ekzemple? Nu, tiuj numeroj signifis la kongresajn numerojn de aliĝintoj - nun jam ankaŭ mi scias. En kongresejo mi trovis grandan rumoron, nenie informoj pri tio: kie mi estas, kaj kion mi devas fari - eble tial, ĉar mi estis komencanto-kongresano kaj mi ne havis spertojn pri UK-oj. Do mi povis fari nenion alian, ol trinki kafon kaj poste bieron.

Pri tio ne kulpas la organizintoj, ke ĝis la komenco de Interkona Vespero, pli precize de Movada Foiro ne alvenis la aŭtobuso de nia asocio, do, kvankam nia organizo havis tablon rezervitan je ĉi-tiu evento, mi ne havis eĉ iun flugfolion, per kiu mi povintus prezenti ion ajn pri la hungara E-movado, pri la Hungaria Esperanto-Asocio. Eĉ, ĉar ene ne kongresejo ne estis interreta konektebleco, mi povis uzi nek mian komputilon almenaŭ prezenti la iniciatojn interretajn de HEA (Esperanto 2.0 TV, ESENCOJ, retpaĝo de HEA aŭ nia esperantlingva retejo pri hungaraj setlejoj - hungario.hu). Konektebleco tamen ekzistis al tiuj, kiuj antaŭe aĉetis t.n. ret-alirajn kartojn. Pri tiu ebleco nenie mi ricevis informojn, ke kie mi povus aĉeti tian ret-karton por uzi interreton ene de kongresejo, kaj ĉar mi ne naskiĝis en Roterdamo, mi ne havis konojn pri la aĉetejoj.

Mi tiel pensis, ke eble en la ejo de la Gazetara Servo mi trovos interreton por aĉeti konekteblecon, sed neniu ĉe informtablo povis min informi pri detaloj: kie troviĝas la t.n. Gazetara Servo? (Dua tage mi trovis tiun servon, sed post la 18a horo ĝi fermiĝis ĉiutage; ŝajne post la sesa postagmeze en Nederlando kreskas nek herbo!) Do, dum unua tago de UK mi ne havis interreton, tial mi povis helpi nek en la prezento de Dua Vivo. Grandan(?) helpon mi signifis tiel al la iniciantoj prezenti Duan Vivon - kaj tiel forpasis mia unua vespero kongresa. Estas vere, ke en nia inform-pakaĵo ni ricevis la kongresan libron kun pli da informoj pri la kongreso, tamen, oni ne povis tralegi ĝin en kelkaj minutoj (do, nek mi!) tuj post la alveno...

Paneo de Dua Vivo ĝuste dum ĝia prezentado

Por mi la dua tago komenciĝis lunde. Mi tiel pripensis, ĉar mi respondas pri la informado de HEA (kaj en ĉiutagoj mi estas ĵurnalisto), ke mi partoprenos la kunsidon de Subkomitato 2 (laŭ programo el kongresa libro) pri informado en la salono Teo Jung. Ho ve, tio ja estis malbona decido. Mi aŭskultis enorde ĝeneralaĵojn pri la problemoj de Esperantujo pri komunikado - ankaŭ fare de Barbara Piertzak, respondeculo pri informado de UEA -, kaj kiam mi vortumis komenton pli konkretan, ke nia informagentejo - kie mi deĵoras - aĉetus novaĵojn-informojn/temojn esperantlingvajn ankaŭ, sed ne nepre pri Esperanto, s-ino Piertzak, la kara, aldonis siavice ŝercan mencion, ke "la temo ja estas aĉetita, he-he". Kvankam mia komento/propono ne sonis en bela kaj flua Esperanto - mi nur klopodis komprenigi la esencon de mia propono -, tamen, mi ne atendis tian reagon, precipe de la respondeculo pri informado de UEA. Nun jam mi scias, ke estis superflue deziri meritplenan diskuton pri la ebla uzo de Esperanto ankaŭ en la komerco pri informoj. Mi pardonpetas pro mia stulta propono ankaŭ denove, postfoje! Tiel finiĝis mia dua tago kongresa...

Intervjuo kun Barbara Piertzak preparita en marto 2008

S-ino Piertzak en intervjuo kondamnis antaŭjuĝojn dum la solvo de diversaj diskutoj-disputoj (ĉe 2'40"). Nu, tiom pri ŝia aŭtenteco profesia rilate la antaŭjuĝojn.

Mardo estis mia tria tago, kaj mi tiel pripensis, ke meritus mian partoprenon la kunsido pri la (re)naskiĝo de Tudmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio (TEĴA). La porokaza kunsido iĝis la unua fondkunsido de la nova TEĴA - kiel oni eksciis surloke -, kie oni aprobis la statuton de nova TEĴA por registrigi la organizon en Litovio oficiale. Kvankam mi jam aliĝis rete al TEĴA, mi aliĝis denove - ĉar mia reta aliĝo forvaporiĝis intertempe -, kaj ankaŭ mi voĉdonis jese al la nova statuto. Do, TEĴA funkcios en Litovio, kie ĝi havas promesplenan apogon de diversaj ŝtataj organizoj ankaŭ - kiel mi komprenis. (La membrokunsido de TEĴA aŭskulteblas ĉi-tie!) Kaj tiel finiĝis mia tria tago kongresa...

Kvaran tagon mi ne havis, ĉar mi decidis pri forlaso de UK. Ŝajne, eniĝi vere en la klubon fermitan de UEA mi povos nur post multe da jaroj (kaj kongresoj), se ili tiel funkcias. Mi ne estas senpacienca, nek adepto de postenismo mi estas. Kaj same, nek tiom da tempo mi ja havas ankoraŭ... Kiam kaj UEA, kaj la kongresoj organizotaj iĝos pli akceptemaj kaj malfermitaj al novuloj (aŭ novaj anoj), eble tiam mi partoprenos denove kongreson. Ankoraŭ mi estas ekster la klubo, kaj bone estas tiel...

Aldono: Indiferenteco de organizantoj
Eble kiel ĵurnalisto mi estas pli sentema ol kutimas je la indiferenteco, tamen, dum miaj tri tagoj dumkongresaj tio estis la plej ofta kaj ofenda sento, kion mi kolektis rilate la (re)agojn de organizantoj. Atenton ne nur tiuj devas ricevi, kiuj "jam estas pli famaj aŭ konataj" en E-movado aŭ en la internaj rondoj de UEA. Eĉ, novaj aliĝintoj same, se ne pli gravas ol la testitaj kaj ĉiotolerantaj kongresanoj. Tiu sinteno de indiferenteco estis la plej ĉagreniga cirkonstanco en la UK 2008 en Roterdamo - almenaŭ por mi, kompreneble.

Ĉi-tiu artikolo aperis en la retpaĝo ESENCOJ. Mi tial publikigis ankaŭ ĉi-tie, ĉar iusence resumas la kritikon kaj la komentojn alvenintajn ĉe Ipernity. La komuna aŭtoro de tiu ĉi artikolo estas la Redakcio de ESENCOJ.

[Redakcio] S-ro Probal Dasgupta, prezidanto de Universala Esperanto-Asocio reagis al iu blogafiŝo, kie la aŭtoro kritikis la ĉi-jaran kongreson, pli precize ĝiajn organizajn cirkonstancojn. László SZŐKE, ankaŭ redaktoro de ESENCOJ, en lia persona blogo ĉe Ipernity publikigis opinion rilate la misaĵojn dum la Universala Kongreso el Roterdamo.

Interalie, Szőke kritikis la indiferentecon de organizantoj: Eble kiel ĵurnalisto mi estas pli sentema ol kutimas je la indiferenteco, tamen, dum miaj tri tagoj dumkongresaj tio estis la plej ofta kaj ofenda sento, kion mi kolektis rilate la (re)agojn de organizantoj. Atenton ne nur tiuj devas ricevi, kiuj "jam estas pli famaj aŭ konataj" en E-movado aŭ en la internaj rondoj de UEA. Eĉ, novaj aliĝintoj same, se ne pli gravas ol la testitaj kaj ĉiotolerantaj kongresanoj. Tiu sinteno de indiferenteco estis la plej ĉagreniga cirkonstanco en la UK 2008 en Roterdamo - almenaŭ por mi, kompreneble -- finiĝas la kritiko.

La prezidanto unue dankis la kritikon agnoskante ankaŭ tion, ke samkiel al la aŭtoro de kritikoj, UK 2008 ankaŭ al li estis la unua kongreso post lia enposteniĝo, kaj ke ne ĉio estis perfekta: nia skipo certe devas multon ankoraŭ lerni; koran dankon pro la atentigoj -- li aldonis. La prezidanto komentis ankaŭ la komentojn aldonitajn al la kritika opinio; laŭ li, ŝajne temas pri iasenca maturiĝo de esperantistoj -- de ipernity-anoj --, ĉar antaŭ kelkaj jaroj se oni legintus similan artikolon ie ajn, la reagoj estus abundintaj je t.n. senutilaj "solvo"-proponoj.

Nun evidente la komentantoj diras ion nur se ili certas, ke ĝi estos utila en la praktiko. Eble ni tamen havos iom da kunflikaj solvetoj por estontaj kongresoj -- tio estas mia modesta deziro, kaj al tiu celo mi ŝatus pli da konstruaj sugestoj -- finas sian komenton s-ro Dasgupta.

La redakcio de ESENCOJ pritraktis ankaŭ la opinion de sia redaktoro. La ĉefa demando kiu leviĝis dum la diskuto estis: ĉu ne troigis László SZŐKE en lia persona blogo? Siavice, la redaktoro de ESENCOJ tiel klarigis lian agon: Mi neniel kritikis la enhavon mem de la kongreso, eĉ, tia konduto estus tute erara, ĉar persone mi partoprenis nur kelkajn programerojn dum UK, do ĝenerale mi ne rajtas kritiki. Mi vortumis negativan opinion nur pri la sinteno de organizantoj, pri ilia indiferenteco rilate la novajn partoprenantojn-kongresanojn. Tie ne temas pri mia ebla valoro/malvaloro persona ene de Esperantujo, sed mi certas: se mi estus kaŝinta, ke mi estas ankaŭ esperantisto, ne nur ĵurnalisto, tiam -- ŝajne -- la atento ricevita de organizantoj estus pli altkvalita. Se tiel (mal)atentas UEA la novajn aliĝintojn/anojn (havu ili ian ajn sperton aŭ fakon), do, tio estus tute misa sinteno.

Mi ŝuldas pri konkretaj proponoj, t.n. "solvo"-proponoj -- esprimo transprenita de la prezidanto de UEA -- rilate la Universalajn Kongresojn, post mia kritiko koncerna la organizajn mankojn de la lasta UK el Roterdamo. Necesas mencii, ke la ĉi-subaj proponoj priatentas la cirkonstancojn spertitajn de mi dum UK 2008, kaj mi klopodas kiel eble plej konkrete skribi pri miaj proponoj. Mi eĉ momenton ne kredas, ke mi estas ĉioscia, do tiu ĉi artikolo povas enhavi ankaŭ erarojn kaj misaĵojn, pri kiuj mi pardonpetas anticipe. Jen mia "disertacio" por ĝui ĝin ĉiuj, kiuj havas aŭd- kaj vidkapablon.

Al kiuj akordigi la informadon kaj organizatecon dum kongresoj?
Nu, laŭ mia opinio, al novaj/unuafojaj kongresanoj (1), al maljunuloj (2) kaj al handikapuloj (3). Kial? Ĉar pli spertaj kongresanoj jam scias multe pri kongresoj, kaj ilin certe ne ĝenos pli da informoj dise sur la muroj, flugfolioj aŭ eble en etero, sed novaj aliĝantoj certe havas neceson pri pli detala informado. Sed kiel fari tion? Nu, ni prenu laŭvice...

Neceso de afiŝoj, flugfolioj
En la kongresejo el Roterdamo ni devis transiri almenaŭ tri ejojn (sed ne fermitaj ĉambroj) por atingi la centran halon-placon, kiu funkciis kiel la ĉefa ripozejo antaŭ, inter kaj post la programeroj. (Tie estis organizita la Interkona Vespero kaj Movada Foiro - vidi tiun ĉi videon). En transiritaj ejoj troveblis nenie inform-afiŝoj, nek tie funkciis la inform-tablo. La sola sencumiga/direktiga aĵo estis la bruado de jam alvenintoj. Mi eĉ ne povas imagi, kiel orientiĝis unuafoje ekz. iu ĵus alveninta kongresano, kiu ne nur nova, sed aldone ankaŭ aŭdhandikapulo estis?

Mi scias, problemojn ja mi havas, sed mi povas malfacile deĉifri ankaŭ nun tiun ĉi mapenigmon.

Do, kvankam al la "spertohavaj" kongresanoj eble ŝajnas stultaĵo, tamen, kaj la inform-tablo, kaj la diversaj afiŝoj pri sciindaĵoj devus esti tuj post la ĉef-enira pordo. Almenaŭ, tiel estintus logika por mi. Oni povus reagi al tiu ĉi rimarko, sed homoj ja havas langon, do ili kial ne povus demandi iun ajn? Simple, ĉar novuloj aldone pritimas prononcadon, ili ne fidas pri sia lingvorego; bonvolu rememori viajn unuajn frazojn elbuŝitajn... Kaj laste: mi scias, ke ĉiu spertohava kongresano estas spertulo ankaŭ pri mapolego (la kongresa libro enhavis ankaŭ mapon pri la kongresejo), tamen, ekzistas iuj, kiuj pli facile orientiĝas laŭ akurataj kaj direktitaj sagoj. Plejparte oni ja estas bildig-tipaj!

Ankaŭ ion pri orientiĝ-kapablo: modernaj uzaĵoj ofte ne faciligas, sed malfaciligas ilian uzon, kiel okazis minimume dufoje ankaŭ kun la lifto en la kongresa konstruaĵo. Dufoje mi devis persone liberigi malspertulojn pri liftoj, ĉar la hipermoderna maŝino havis du kontraŭajn pordojn: unu kondukis al kongresejon, sed la alia al la fermitan ŝtuparon de la personaro, kaj tiu koridoro post la sesa tute fermiĝis. Tiel mi povis lerni, kiel povas oni komuniki kun sekurgardisto nederlande, por liberigi niajn kompatindajn kongresanojn kiuj trafis en panikon. Ne forgesi, ne ĉiuj havas amikajn kaj memevidentajn rilatojn kun modernaĵoj!

Resumante: ĉiu organizanto pensadu unue kiel nov-kongresano, maljunulo, handikapulo kaj ankaŭ komencanto, kaj nur poste decidi pri la praktikaj solvoj, kiuj informoj superfluas aŭ estas memevidentaj!

Ĉiĉeronado aŭ gvidado de kongresanoj
Tezo: ne nur intelektan nutraĵon soifas la homo! Do, la ĉiutaga bezono same karakterizas ankaŭ la kongresanon, estu ŝi/li la plej fama movadano. Kaj tio simile veras en la kazo de nov-kongresanoj, eĉ, duoble, se ili estas ankaŭ eksterlandanoj. Bonvolu ne preterlasi tion kiel organizanto troŝarĝita kun intelektaj valor(aĵ)oj. Tial estus inda, se okaze de kongresoj ĉiu grupo de 30-50-70-100 anoj havus propran gvidanton, laŭeble enlandanon (t.n. voluntulon), kiu estas informita pri la lokaj sciindaĵoj praktikaj. Ekzemple, en Roterdamo mi ne havis kiun pridemandi, de kie mi povus aĉeti vindotukon/vindaĵon por mia fileto? Kompreble, en tiuj kazoj trivialaj vi ne nepre volus kontakti la ĉeforganizanton, ĉu ne? Ho, mi solvis la problemon, sed tio forrabis de mi/ni duontagon.

Laŭ la (mis)ekzemplo de Roterdamo, la interesiĝanto preskaŭ neniam ricevis surloke utilan respondon se ŝi/li havis demandon, ĉar preskaŭ ĉiam troviĝis aliloke la respondeculo pri tiu temo/kampo. Nu, se ene de kongresejo troviĝas pli da varmaj punktoj organizaj, mi ne komprenas kial ne havis tiuj rektan kontakton inter ili: per telefono, radio (walkie talkie), interreto - ekzemple. Tiel oni estus ricevintaj respondon ĝustamomente, kaj ne poste, iam, aŭ absolute ne. Ĉar respondoj, reagoj - plejparte - tiam utilas, se ili alvenas en la ĝusta momento.

Unuspaca etoso kongresa
Ankaŭ ĉi-tie mi estos konkreta, havante akuratajn "solvo"-proponojn. Do, kial ne havu propran radio-elsendon dum la kongresoj? Kial ne dissendi dumkongrese ankaŭ interrete la sonmaterialojn? La tekniko ne estas multekosta, kaj tiel la organizantoj povus informi ĉiun kongresanon pri la plej gravaj informoj, prelegoj k.t.p., kaj tio ne nepre postulas profesian radiostudion kaj redakcion. Mi donas konkretan proponon pri la necesaj iloj. Jen:

Radiosendilo
La sendilo konekteblas rekte al komputilo, sed ankaŭ al sonamplifilo uzata dum prelegoj. Helpe de ĝi oni povas dissendi aktualaĵojn, anonc(et)ojn ankaŭ. Ĝia dissenda areo atingas ĉ. 300-500 metrojn

Detaloj pri la radiosendilo; prezo ĉ. 155 USD aŭ 105 eŭroj.

Tri proponoj pri radioriceviloj 'klasikaj'


Prezo - 412 HUF, ĉ. 1,73 eŭroj.

Prezo - 669 HUF, ĉ. 2,81 eŭroj.


Prezo 1.024 HUF, ĉ. 4,30 eŭroj.

La radioricevilojn enhavus la kongresa inform-pakaĵo, do la prezon de radioj entenus la aliĝkotizo, kio ja signifas maksimume 5 eŭrojn pli. La radiosendilon mem, post la UK 94 el Bjalistoko oni povus uzi aŭ en la E-muzeo, aŭ en la Esperanto Centro kiel helpilo.

Nu, karaj venontaj kongresanoj kaj organizantoj, jen miaj proponoj por plibonigi la venontajn Universalajn Kongresojn. Ek!

Aldono:
Ne forgesi, ne la kritiko mem gravas - ĉar dum amaseventoj maleblas kontentigi ĉiujn partoprenantojn unuope -, sed la ebla akceptemo de la organizantoj de novaj kongresoj pri tiuj temoj/atentigoj, kiujn mi koncernis. Miaj "solvo"-proponoj ne nepre devas esti aplikotaj, ili estas nur variacioj je unu temo.