Ladislao's blog/

De kiam mi estas patro kaj miaj gefiloj kreskas, mi pli kaj pli ofte pripensas, ke eble mi devus ilin instrui ankaŭ pri esperanto, sed sen la apogo de mia edzino tio maleblas, ĉar se ni ne estus parolantaj esperante en ĉiutagaj cirkonstancoj, al geknaboj ŝajnus tro strangaj tiuj ĉi fremdaj vortoj. Sed hieraŭ okazis io eksterordinara: mia edzino decidis lerni esperanton. Grava decido, ĉar ĝis nun ŝi ne estis tro apogema, pli precize ŝi rilatis internacian lingvon nur kiel ia hobio mia ne tro ŝatinda, ĉar ŝi pensis pri mia e-agado kiel temporabo de nia familio. Hm...

Ŝia sinteno ŝanĝiĝis iomete post kiam mi iĝis deĵoranto ĉe Hungara Esperanto-Asocio, de kie mi ricevas ankaŭ iom da salajro. Sed trarompo okazis, kiam mi decidis partopreni Universalan Kongreson en Roterdamo kune kun ŝi, kaj post kiam ŝi aŭdis min voĉparoli plurfoje esperante tra Skajpo - lastfoje (hieraŭ) kun Gabriel Corsetti, kiu parolas ege flue.

Do, ŝajne ni iĝos familio esperantista; mia kvinjara filino estis elparolinta siajn unuajn e-vortojn same hieraŭ, kiam dum matenmanĝo mi parolis al ŝi kelkajn vortojn esperante. Ŝia prononco estas bona, kio pruvas, ke oni estas pli akceptemaj infanaĝe je lingvolernado, ol la plenkreskuloj.

Vi povas aŭskulti mian intervjuon kun iu esperantisto-denaskulo ĉe mia dosierujo, kaj povas legi pli pri tiu ĉi temo ĉe ESENCOJ.

Nu, ĉar tiun ĉi blogon mi dediĉis pli al personaj demandoj, ol 'oficialaj', la sekvontaj havas sian lokon ĉi-tie malgraŭ tio, se ili rilatas pli-malpli ankaŭ mian deĵoran taskaron ĉe Hungaria Esperanto-Asocio.

Kvankam mi ne estas dependanta de opinioj apogantaj aŭ kontraŭaj, tamen, se oni iamaniere havas laboron, kiu koncernas komunumon (mi nun nomu tiel ankaŭ du personojn, se ilian movadan partoprenon kaj kontentecon povus influi miaj decidoj!), kelkfoje indas paroli laŭte pri la vojo, kiun oni elektas por solvi problemojn dum siaj agadoj.

Ĵurnalisme mi estus pli ĝusta, se mi ne ĝeneraligus, sed nun mi estas simpla memdemandanto. Punkto.

Kial (mem)demandadi tiom? Tio estas mia karakterizo personeca, foje utila, alifoje ne. La utilecon de aferoj mi konsideras iomete alimaniere-nekutime: tien-reen promenante antaŭ spegulo kaj enrigardante (preterlasinte la aspekton, ja mi ne estas iu Swarczenegger, he-he), gravas ke ĝi restu senrompa. Se tiel okazas, mia agado estis-restis utila sendepende de tio, ke finance-materie kion rezultigis (al mi!) mia decido (nenia hipokriteco, tio ĉi estas mia elektita vivmaniero por prosperi!). Sed kiel agi, se mia decido koncernas ankaŭ aliajn? Jen la unua demando...

Kiajn kaj kiom kompromisojn alporti, se - kiel en la kazo de hungaria e-movado - ekzistas almenaŭ du, bone distingeblaj grupoj kontraŭstaraj? Por respondi la antaŭan demandon, devas respondi alian: kiel ekscii, ke mi enas en la ĝusta flanko? Jen ebla respondo: se ĝi (mia organizo) ne difinas sin kontraŭe al la alia - ni preterlasu nun la surpaperajn statutojn. Sed kiel konsciiĝi pri tio? Se la agado kaj komunikado ne kritikas abunde, superflue la alian grupon kaj ĝian agadon. Ĉar nia aktiveco estos neniel pli sukcesa nur pro la kritikemo kaj atakoj.

Sed kion fari, se la aliaj [el la kontraŭstaranta grupo] daŭre atakas, kritikas vin kaj vian agadon? Ĉu lasi senresponde, sen reagoj malgraŭ tio, se atakoj preterlasas eĉ minimuman faktecon? Se vi reagas, via agado ĉu iĝos pli bona, sukcesa aŭ rezulthava? Se vi sammaniere batalas(?), ĉu vi ne estas simila al tiuj, kiuj frapas sub la zono? Se vi kontraŭatakas, ĉu vi daŭre rajtas aserti pri vi mem, ke vi staras en la ĝusta flanko?

Se vi ne reagas, ne respondas je atakoj kaj senbazaj kritikaĉoj, ĉu vi faris ĉion fareblan por defendi vian agadon? Ĉu kredi en tiu idealo, ke la boneco kaj ĝusteco ĉiam evidentiĝas ankaŭ sen defendo? Eĉ, ĉu vi havas rajton je digneco, ĉu ene de e-movado (e-komunumoj) ekzistas tiuj instancoj, kiuj klopodas defendi vin? Ĉu havas rolon kontrolan la publiko esperanta? En kiu kanalo, en kia medio diskuti/disputi? Ĉu akcepti la fermitajn, paralelajn kanalojn (ekzemple retlistojn)? Ĉu e-komunumoj ankoraŭ vivas siajn feŭdalajn periodojn, sen vera defendebleco kontraŭ potenciuloj/bienuloj, kiuj gardas siajn privilegiojn ĉiumaniere?

En kio diferencas e-komunumoj de aliaj komunumoj? Ĉu indas, eĉ, endas demandi tiujn ĉi? Se la supraj demandoj karakterizas ĉiujn komunumojn, ĉu akcepti ilin kiel normalan fenomenon? Ĉio dependas nur de la personeco de partoprenantoj, de individuoj, de ilia sangvineco? Ĉu paco ĉiupreze kaj ĉiumaniere? Ĉu la ĝusta vojo estas la senproblema, senkonflikta agado? Ĉu pli utilas al movado resti legomo?

Ĉu vi havas respondojn?

Aldonoj:
Kvankam mi aludis al hungaria e-movado, mi ne parolas nur pri ĝi. Pli da demando validas ankaŭ ĝenerale: ĉu la movada elito (opini-formanta, se ĝi ekzistas) adoltiĝis tiomnivele, ke konsciu pri la stato de (ne)normaleco de e-komunumoj? Eĉ, pri kiaj komunumoj ni povas paroli? Kiomnivele ili estas memorganizantaj, kaj kiumaniere oni devas enmiksiĝi pro ilia evoluo? Se devas...

Kaj ion pri miaj personaj kredoj: laŭ mi la memevoluo de komunumoj estas miskredo, ĉar ĉio dependas de la agado de siaj membroj. Preterlasinte tion ĉi, ni simple adaptus darvinismon (laŭ Darwin) je la evoluo de komunumoj.