ipernity: Karesema's archives 2009/2


Sun	Mon	Tue	Wed	Thu	Fri	Sat
1	2	3	4	5	6	7
8	9	10	11	12	13	14
15	16	17	18	19	20	21
22	23	24	25	26	27	28

February 1st, 2009

Dimanĉo

Verŝajne kelkaj el vi, karaj legantoj, povas kune kun mi konsenti pri la fakto, ke dimanĉo estas tago speciala al ĉiu homo.Esta tago por ripozo aŭ por ordigi aferojn enhejme,aŭ eĉ por simple haltigi la pensojn al la malfacilaĵoj de la vivo aŭ inverse pensi pri tio.Dimanĉo ankaŭ taŭgas por viziti la homojn amatajn kaj kun ili kundividi ĝojon kaj plezuron kaj eble kuraĝon reciprokan.Venigi esperon, plani taskojn ,modifi la vojon por milda venontsemajno.Vere Dimanĉo estas ponto inter paŭzo kaj laboro.Tago por preĝi, tago por legi, tago por kunsidi, tago por ami kaj amindumi.Vere speciala tago, kiu igas ĉion speciala.Dum la Dimanĉo, la horloĝo estas for de niaj okuloj...La demando pri horoj...maloftiĝas.Libertempo estas pli libera. Dimanĉo kun aŭ sen pluvo, kun suno aŭ sensuno, ne gravas; ĉiam bonvenas Dimanĉo.Dimanĉo favoras al familia-renkontiĝo... bona tagmanĝo,amika kafumado,serena promenado.Kaj eĉ ipernitio-korespondado.

Hodiaŭ pro alia bela Dimanĉo, mi sendas al vi, karaj kunipertianoj, miajn plej sincerajn dimanĉajn bondezirojn.

Estu feliĉaj!

Published at 22:35 / 4 comments / 218 visits
This post is public

February 2nd, 2009

Eu-parlamentano esperas je Esperanto

El http://www.liberafolio.org/2009/novakpropono/

Eu-parlamentano esperas je Esperanto

Ljudmila Novak, slovena ano de la Eŭropa Parlamento, prezentis al la parlamenta komitato pri kulturo kaj eduko proponon pri enkonduko de Esperanto kiel komuna lingvo de Eŭropa Unio. Responde al demandoj de Libera Folio Ljudmila Novak klarigas, ke la propono certe estos malakceptita en voĉdonado, sed ke ĝi tamen povas utili por krei diskuton pri lingvaj problemoj kaj la eventuala rolo de Esperanto.

Libera Folio turnis sin rekte al Ljudmila Novak por ricevi pliajn informojn.

Libera Folio: Kial vi decidis fari vian proponon pri Esperanto?

Ljudmila Novak: Ĉar la interkompreniĝado en EU estas malfacila, kvankam oni lernas fremdajn lingvojn. Ne estas juste ke unu nacia lingvo (la angla) estu uzata kiel komuna lingvo.

Kion vi opinias pri la nuna lingva politiko de la oficialaj EU-instancoj?

- EU ege klopodas konsideri ĉiujn oficialajn lingvojn en EU kaj agas por fortigi la principon de plurlingveco. Malgraŭ tio la plimulto de la dokumentoj almenaŭ en la komenca fazo estas en la angla aŭ la franca kaj tial aliaj lingvoj ne estas egalrajtaj.

Kian rolon Esperanto laŭ vi povus havi en la oficialaj EU-instancoj, kaj pli vaste en EU?

- Esperanto povus esti, gardante samtempe la naciajn lingvojn, komuna lingvo por komunikado inter ŝtatanoj de diversaj nacioj, speciale ĉar ĝi estas facila kaj povus rapide lerni ĝin ankaŭ lingve malpli talentaj civitanoj.

Ĉu okazos diskuto pri via propono? Se jes, kiam? Kaj kiajn argumentojn vi tiukaze uzos en la diskuto kaj kian rezulton vi atendas?

- La debato pri mia propono jam okazis en la Komitato por kulturo la 19-an de januaro 2009. Nun mi ankoraŭ ne havas multajn subtenantojn. Mi deziris atentigi la komitatanojn kaj pensigi ilin pri tiu ĉi eblo. Miaj amendoj estos malakceptitaj dum la voĉdonado, sed oni legos ilin kaj pri ili diskutos en ĉiuj politikaj grupoj.

Ljudmila Novak alvokas ĉiujn subtenantojn de la propono esprimi sian apogon por ĝi en ŝia retejo ( http://tinyurl.com/aeehdx ).

Published at 17:33 / 3 comments / 198 visits

This post is public

February 2nd, 2009

Ridu kaj amuziĝu!

Geedza paro en plena restoracio. La viro chirkauhportas la
rigardon kaj diras:
-- Tre interese! La plej belaj virinoj havas la plej stultajn edzojn.
La virino feliche:
-- Koran dankon pro la sincera komplimento, kara.
Trad.: László
Huszár

La edzo revenas hejmen tre laca kaj petas sian edzinon:

-- Diru al mi ion, kio samtempe kaj ĝojigus kaj malĝojigus min!

-- Nu bone -- respondas la edzino. -- Imagu, la virilo de nia najbaro estis ridinde malgranda!

Sendis Bardhyl Selimi el Tirana, Albanio

Iras ulo al la vendejo kaj demandas;
- Kiom kostas tiu olivoleo?
- Cent kronojn, jam kun rabato.
- Veee!
- Komprenu sinjoro, ke tiu olivoleo estas ekstreme virga, malvarme premita.
- Okej. Ĉu vi povas vendi al mi tiun oleon, kiu estas jam iom malvirga?

Sendita de Gert el Portalegro.

-- Sinjoro, tre baldaŭ vi ekhavos amasegon da mono!

-- Ĉu mi povus, kara sinjorino, ĝis tiam pruntepeti de vi trimil eŭrojn?

Esperantigis Imre Szabó

Maristo kaj pirato renkontiĝas en drinkejo, kaj jen ili ekrakontas siajn maraventurojn.
La maristo rimarkas, ke la pirato havas lignokruron, manhokon kaj surokulan ŝirmilon.
Li scivolemas kaj demandas:
- Kial vi havas lignokruron?
La pirato klarigas:
- Ni estis en la mezo de martempesto. Enorma ondo supren pasis supre de la ŝipo kaj ĵetis min al la maro.
Mi falis en la mezon de ŝarkoj, luktis kontraŭ ili, kaj mi sukcesis reiri al la ŝipo, sed ŝarko buŝprenis mian kruron.
- Kia rakonto! Sed, kaj kio pri la manhoko? Ĉu ankaŭ pri la manhoko kulpis la ŝarko?
- Ne, la manhoko estas pro alia rakonto. Ni albordiĝis malamikan ŝipon kaj, dum mi luktis, kvar maristoj ĉirkaŭis min.
Mi sukcesis mortigi tri, sed la alia tranĉis mian manon.
- Kaj kio pri la okulŝirmilo?
- Tio estis pro mevo, kiu fekis en mian okulon.
- Ĉu vi perdis la okulon nur pro la fekanta mevo!?
- Nu... tiu estis mia unua tago kun la manhoko...

Tradukis: J. J. Santos

Published at 18:01 / 3 comments / 254 visits

This post is public

February 2nd, 2009

Alia Fojo

(Outra Vez)

Komponis: Isolda

Kantas portugale: Roberto kaj Erasmo Carlos

Versio en Esperanto: Antonio Luís Lourenço dos Santos

Estis vi la plej granda amor',

Neforgesebla sent',

El tuta mia kor'.

Estis vi la plej granda problem'.

Tiom da komplikaĵ'.

Sed tre bela poem'.

Estis vi la plej bona eraro,

La surpriza rakont',

En estint' kaj estont'.

Nur por vi,

Kaj ankoraŭ por vi,

Rememoras sopir'

Ĉion alian fojon.

Estis vi la sincera mensog',

Tre grava petolaĵ',

Nur okazintaĵ'.

Estis vi la plej olda pasi',

La plej amika am',

Belsona melodi'.

El memor' de tuta mia vivo,

Estas vi la sopir' plej amata de mi,

Eĉ lontana estas vi tre proksima al mi,

Aliafoje.

La forges' de vi forgesis mi,

Vole nevole mi amos vin,

Kaj rememoros vin tiom da fojoj,

Mi havos deziron, sen nenia perdo,

Sen nenia pento.

Estis vi la plej granda feliĉ',

Estis vi la malic',

Tre bona por mi.

Estis vi freneza fantazi',

Kaj pura iluzi',

Kiun povis vivi mi.

El memor' de tuta mia vivo,

Estas vi la sopir' plej amata de mi,

Eĉ lontana estas vi tre proksima al mi,

Aliafoje.

Published at 19:39 / 1 comment / 199 visits

This post is public

February 5, 2009

Mesaĝo

Nature estas ricevi mesaĝon de amikoj kun rido surbuŝe, ĉu ne? Despli kiam mesaĝoj estas entute amikaj kaj sinceraj. En la homa- historio , la koncepto de homa- interrilato baziĝas sur tio,kio en Esperantujo estas komuna.Kaj pere de multaj aliaj enretaj sistemoj estas eble ekzerci sen iu ajn baro de distanciloj,la plej rapidan kaj modernan manieron por mondskala komunikado kaj danke´l Esperanto ne plu estas problemo sed solvo en la diverseco de lingvoj.

Mesaĝo ĉiam varias de bona al malbona... de humora al komika, de groteskta al satira, de melankolia al plezura. Tamen ĉiam en ĝi ekzistas ia celo.El la plimulto de miaj ricevitaj mesaĝoj, mi deprenas de ili, ĉiam la plej bonan kaj de la entuta esenco la plej valoran por komformigi al mia bonfarto.Kaj mi esperas, ke miaj mesaĝoj senditaj, bonfartigu miajn karulojn.

Pro tio, karaj, ne ŝparu mesaĝojn kaj komentojn al mi...skribu, ekzercu vian skribadon, uzu Esperanton kiel efikan lingvaesprimon de viaj sentoj.Mi tre ŝatas legi ĉion, kion vi skribas al mi.Estas por tio, ke Ipernitio-mesaĝilo ekzistas..por veki en ĉiu el vi la verkanton aŭ eĉ verkiston, kiu ankoraŭ profunde dormas.

Dankon pro ĉiu mesaĝo , kiun vi intencas sendi al mi.

Kisojn!

Published at 11:53 / 6 comments / 225 visits

This post is public

February 8, 2009

Teatraj trupoj

Por ilin helpi mi ricevis de la komitato de uea la taskon kunmeti liston de
teatraj trupoj .

Mi do invitas vin komuniki al mi au instigi la interesatojn komuniki al mi
la jenajn informojn:

1. nomon de la trupo / unuopulo
2. kontaktadreson / landon
3. teatran ghenron (komedion, kabaredon, ktp)
4. jam prezentitajn spektaklojn (titolon, daton, lokon, aranghon)
5. postulojn por partopreno
6. pretajn prezenteblajn teatrajhojn

Dankante pro via kunlaboro sincere salutas,

Michela Lipari

Published at 13:41 / 0 comments / 96 visits

This post is public

February 8, 2009

Strategio por Esperanto: superruzi, ne ataki

fonto:Libere Folio

Kion vi opinias?

Dek ses nudaj belulinoj ornamitaj per Esperanto-insignoj pli facile atingos la frontpaĝojn de la monda gazetaro ol la dek ses reguloj, skribas H.-Georg Macioszek en sia artikolo pri nova strategio por informado pri Esperanto. Laŭ li, necesas uzi spektaklajn metodojn por superruzi la mondon kaj diskonigi la ekziston de Esperanto. "Greenpeace uzis ĉi-tiun metodon grandskale. Per sensaciaj kampanjoj la organizaĵo ĉiam denove sukcesis furori frontpaĝe en la gazetoj kaj finfine famiĝis mondvaste", li asertas.

Ekde cent jaroj la esperantistoj prezentas al la mondo sian savmesaĝon kaj precize samlonge la mondo montriĝas obstina kaj malkomprenema. Kiu volas ŝanĝi la mondon kaj - kiel la Esperantistoj - precipe sin apogas sur raciaj argumentoj pri utilo kaj avantaĝo, iras vojon ŝtonplenan. La kialo troviĝas en eldiro de Nietzsche: "La homo estas nur mezkvalita egoisto. Liaj preferoj, kutimoj kaj sentoj pli gravas al li ol lia avantaĝo".

Antaŭ ĉio en la okcidenta pensado oni tradicie renkontas la konvinkon, ke la homo estas racia estaĵo, kiu sobre kaj senpasie kalkulas siajn decidojn lau ŝancoj kaj malavantaĝoj. Eĉ ripetataj kontraŭpruvoj sperteblaj antaŭ kortumoj, en la politiko, en negocado kaj en la akademia vivo ne sukcesas ŝanceligi tiun ĉi konvinkon.

Kiu propagandas ideon per raciaj argumentoj, renkontas i.a. jenajn obstaklojn:

Por ĉiu argumento ekzistas kontraŭargumento. Kiom ofte vi en diskuto sukcesis silentigi vian oponanton per brila argumento? Kiom ofte vi mem cedis al la supereco de via oponanto kaj kapitulacis?
Oni povas devigi neniun akcepti argumenton. En diskutoj kaj intertraktoj ni dependas de la honesteco kaj bonkoreco de niaj kontraŭuloj. Imagu kiom senhelpa vi estas, kiam iu reagas al brilega ideo via per "mi ne konvinkiĝis".

Nur malmultaj homoj volonte malvenkas en intelektaj debatoj. Ju pli bonaj estas viaj argumentoj, des pli ĉagreneta eble fariĝos via kundiskutanto. Fakte li ja scias, ke neniu admiras malvenkintojn, kaj sekve li prave hezitas koncedi, ke ĉi-kaze liaj intelektaj kapabloj ne sufiĉas.

Multaj homoj laŭ sia naturo montriĝas rezistemaj kontraŭ faktoj, kiuj ne akordiĝas kun ilia mondkoncepto. Ili ne intence ignoras tiujn realaĵojn, sed ilin fakte tute ne perceptas. Jen utila mekanismo, kiu protektas nin, ke ne ĉiam denove ni devu ŝanĝi nian orientiĝon, kiam aperas novaj faktoj.

Se do iu deklaras, ke Esperanto povus tute ne funkcii, li per argumento apenaŭ estos konvinkebla. Kiam ekzemple oni invitas lin al Esperantkluba vespero, li eble konstatos: "Mi scias, ke la lingvo ne funkcias, kial mi do disipu mian tempon?"

Same kiel persono en stato de paniko ne trankviligeblas per la postulo "ne paniku", tiel ankaŭ iu, kies penskapablo perdiĝis, ne estas influebla per racia argumento, ĉar tiucele li ja bezonus sian penskapablon.

Ni ne decidas racie, ĉu ni volas agi racie. Ekzistas instanco antaŭ la racieco, kiu decidas pri la apliko de la racieco. La germana filozofo Arthur Schopenhauer priskribis tiun fenomenon jene: "Kion malakceptas la koro, tion la racio ne aprobas."

Nuntempe milionoj da homoj ne sentas kiel diskriminacion, ke ili dum jaroj penadas lernante la anglan, dum al angloj kaj usonanoj tiu ĉi investo de tempo, peno kaj mono restas ŝparita. Same ekzistas apenaŭ iu problemkonscio pri la fakto, ke la plej erudicia ruso, ĉino aŭ franco - kvankam bone posedanta la anglan - perdas ĉiun diskuton kun la plej malsaĝa anglo, se en la diskuto aplikatas la angla.

Kiom ajn da avantaĝoj Esperanto posedas: kie dominas sentoj, konvinkoj kaj kutimoj, tie argumentoj nur marĝene efikas.

Ĉe tiom da obstakloj ne estas mirige, ke la fina venko ankoraŭ ne sin montris. Mirigas male, ke la lingvo malgraŭ tiuj kontraŭaj cirkonstancoj tenis sian pozicion dum 120 jaroj.

Estas antaŭ ĉio la merito de UEA kaj de multaj engaĝitaj Esperantistoj el la tuta mondo. Per sia strategio de racia argumentado ili tamen atingis igi sian lingvon la plej sukcesplena planlingvo de ĉiuj epokoj. Sekve estas respektinde kaj tute ne malprudente ankaŭ estonte sekvi tiun ĉi strategion. Ĝi celas esti sur posteno, kiam la koro de la homoj permesos al la racio akcepti argumentojn.

La momenton por tiu ŝanĝiĝo determinas la spirito de la epoko, kaprica fenomeno, kiun oni povas rekoni kaj utiligi, sed nur malfacile elvoki kaj apenaŭ influi. Ronald Reagan trifoje klopodis fariĝi prezidento. Li ĉiam propagandis la samajn konvinkojn kaj proponojn. Dufoje li restis sensukcesa. La trian fojon la spirito de la epoko staris je lia flanko. Tiun fojon la homoj diris: "Finfine iu proponas la ĝustajn ideojn!"

Kiam oni ne sukcesas influi la spiriton de la epoko, oni tamen kapablas konatigi la propran ideon publike. Kiu, malsame al Coca Cola, ne disponas pri centoj da milionoj de dolaroj, tiu utiligu la publikajn komunikilojn. Ties labormaniero sekvas simplan regulon: la plej spektakla novaĵo gajnas la prioritaton.

Al la kategorio de la spektakleco ne apartenas 16 gramatikaj reguloj, sed pli verŝajne 16 belulinoj vestitaj nur per Esperanto-insignoj, penantaj dum aŭdienco proksimiĝi al la prezidento de iu lando. Greenpeace uzis ĉi tiun metodon grandskale. Per sensaciaj kampanjoj la organizaĵo ĉiam denove sukcesis furori frontpaĝe en la gazetoj kaj finfine famiĝis mondvaste.

Oni povus metode agi tiel: ekde nun "spektaklaj publikaj aktivecoj" fariĝu fiksa programero en ĉiu UK. Ĉiuj kongresanoj estas invitataj laborgrupe aŭ individue proponi siajn ideojn. La ĉiujara junularkongreso estus aparte taŭga, ĉar la vivosperto ankoraŭ ne sufokis la kreemon de la gejunuloj. Elstaraj proponoj estu premiitaj.

Kiam la ideoj estas realigataj, rajtas aperi nur la vorto "Esperanto", neniel samtempe kompendio por lingvostudado. La publiko fariĝu scivolema, sed ne estu nepetinte instruata. Tro intensa varbado estigas nur kontraŭreagon. Kiu en restoracio babilas kun amiko en Esperanto kaj estas demandata de najbara tablo pri la parolata lingvo, pli efike servas al nia ideo ol homo, kiu nepetite altrudas sian savmesaĝon al aliuloj.

Miaj propraj klopodoj misii miajn amikojn kaj konatojn instruis al mi modestecon. Neniu dankis al mi, ke mi volis helpi lin al pli bona vivo.

Ĉagrene por la Esperantistoj: la mondo sentas sin grandioza anstataŭ mizera. Tial la Esperantistoj taŭzas al si la harojn kaj eĉ pli pasie gloras la avantaĝojn de sia lingvo, same kiel turisto eksterlande parolas pli laŭte, kiam la enlandanoj ne komprenas lian lingvon.

Antaŭ ol Esperanto povos sukcesi, ĝi devas esti konata. Ĉu ne, diable, dekmiloj da Esperantistoj devus kapabli laborigi la publikajn komunikilojn por si kaj tiel superruzi la mondon?

Iun tagon la spririto de la epoko aliĝos niaflanken, la digoj krevos kaj la homoj indigniĝos: "Kial neniam iu ajn menciis Esperanton?" Kaj tiam ni triumfos, espereble mallaŭte.

H.-Georg Macioszek

(Elgermanigis Horst Vogt)

Published at 13:48 / 4 comments / 212 visits

This post is public

February 8, 2009

Ripetiĝantaj fuŝoj en la informado pri Esperanto

[Thierry Salomon] En pluraj tekstoj la ĵus forpasinta svisa psikologo Claude PIRON klarigis, ke ofte la kontraŭstaro kaj la nekompreneble akraj atakoj rilate al Esperanto radikiĝas en subkonsciaj timoj. Tial dum informado pri Esperanto, necesas eviti la riskon de malbonaj elvokaĵoj kaj de miskomprenoj.

Ofta antaŭjuĝo
Unu el la plej oftaj antaŭjuĝoj rilate al Esperanto estas, ke ĝi celas anstataŭi la aliajn lingvojn. Pro tio en la du unuaj frazoj de via informilo aŭ alparolo anstataŭ ĉiam komenci per Zamenhof (kio certe povas aspekti kiel persona kulto kaj eĉ iom sektece) nepre indas malebligi aŭ korekti tiun miskredon. Alikaze via tuta argumentado, kiu sekvos, ne utilos eĉ se ĝi baziĝas sur la plej raciaj pensoj, ĉar la leganto/aŭskultanto reagos emocie. Tuj ĉe la komenco vi povas diri ekzemple, ke Esperanto estas lingvo por faciligi la komunikadon inter personoj, kiuj ne havas saman gepatran lingvon.

Pro la sama antaŭjuĝo evitendas miskompreneblaj esprimoj kiel „universala lingvo”, “unu lingvo por la tuta mondo”, “tutmonda lingvo”, “komuna lingvo por la tuta mondo”… Anstataŭe vi povas uzi “interkultura”, “interpopola”, “intergenta”, “internacia”. Vi povas eble eĉ emfazi la „inter” (ekzemple INTERnacia). Same ne uzu la esprimon “problemo de la plurlingveco” anstataŭ “problemo de la lingva baro” alikaze la publiko pensos, ke vi volas forigi la problemon de plurlingveco, tio estas forigi plurlingvecon mem…

Ofta baza argumento
La facileco de la lingvo estas la ĉefa argumento en la plej multaj informiloj. Bedaŭrinde por tio ofte estas uzata la vorto “simpla”, kiu havas pejorativan signifon en multaj lingvoj. Pli bone estas uzi la esprimon ”facila lingvo” aŭ pli precize ”la malplej malfacila”. Alikaze oni riskas sugesti la ideon de malriĉa lingvo. Cetere facileco ne estas kialo por lerni ion. Estas multaj aferoj, kiujn eblas facile lerni sed estas bonaj por nenio. Por la publiko estas pli interese scii, ke Esperanto estas lernebla amuziĝante.

Por eviti la miskredon pri malriĉa lingvo, vi povas montri librojn (tradukojn de famaj literaturaj verkoj, aŭ originalajn verkojn). Anstaŭ facileco via ĉefa argumento povas esti “interkultura dialogo”, “nediskriminacia interpopola komunikado”, “uzebla en multaj landoj”, “lerni Esperanton estas pli amuze ol ludi sudokuon”, ktp… depende de via celpubliko.

Sudamerika aŭ afrika landeto?
Pro la sciostrukturo en la cerbo, la publiko havas ankaŭ problemojn “digesti” la ideon de lingvo ne ligita al lando. Tial oni prefere ne malfaciligu tion per tipaj naciaj simboloj: flago, kiu aspektas tiel kiel tiuj de lando kaj himno. Ankaŭ esprimoj kiel “diasporo”, “esperantio/ujo” estas evitendaj pro la sama kialo.

Pliaj diversaj evitindaj esprimoj:
“artefarita lingvo”, “kreinto”, “havas nur 16 regulojn”, “apartenas al neniu”
“La internacia lingvo” Se vi uzas la frazon kun “la”, la publiko kontraŭos, ke la angla estas la internacia lingvo.
“Dua lingvo por ĉiuj”: elvokas ideon de devigeco. Multaj homoj estas plurlingvaj do Esperanto simple ne povas esti ilia dua lingvo. Ĉu ĉiu homo devos lerni ĝin?
Vortoj, kiuj povas havi politikan aŭ totalitarisman elvokaĵon: “movado”, “samideano”, “fina venko”, “ligo”, “-ista junularo”, ”propagando” kaj en kelkaj lingvoj kaj kuntekstoj la sufikso “-ist”.
Malveraĵoj: “Albert Einstein apogis Esperanton”, “pola Zamenhof”, “ne havas esceptojn” ktp…

Prakaŭzo de multaj informadaj fuŝoj
Verŝajne la plej granda problemo pri la Esperanto-informado estas, ke tiuj, kiuj verkas la tekstojn ne metas sin aŭ ne kapablas meti sin en la lokon de tiuj, kiuj ne konas Esperanton.

Kelkaj ekzemploj:
Por iu, kiu jam konas Esperanton estas evidente, ke:

Ĝi ne volas forigi la aliajn lingvojn.
Sur nigra-blanka informilo nigra stelo simbolas verdan stelon.
En ekzemplofrazo en gazeto aŭ aliloke, kie ne eblis uzi la ĉapelitajn literojn, la iksoj estas nur anstataŭiloj por supersignoj.

Por la ĝenerala publiko, tiuj punktoj tute ne estas evidentaj…

Pluraj miskompreneblaĵoj fortigas unu la alian
Miskomprenebla esprimo aŭ ilustraĵo ne kaŭzos misinterpreton ĉe ĉiu, sed RISKAS fari tion ĉe KELKAJ personoj. Do tiu teksto ne asertas, ke ekzemple “universala lingvo” estos miskomprenita de ĉiuj. Sed se por vi ĝi tute ne estas miskomprenebla, tio ne signifas, ke la samo estas vera por ĉiuj. Ĝenerale unu tia diversmaniere komprenebla vortumo aŭ desegno ne tro damaĝas. Sed se estas pluraj tiaj, ilia efekto obliĝas. Kaj bedaŭrinde en tipa varbilo por Esperanto troveblas multaj tiaj aferoj…

Kontrololisto
Jen sube propono de kontrololisto por provi elkribli la kutimajn erarojn dum informado pri Esperanto. Bedaŭrinde eblas sperti, ke la esperantistoj pli volonte pretas reformi la tutan lingvon ol ŝanĝeti iliajn ĉi-temajn kutimojn. Kaj dume la fambildo de la lingvo ne boniĝas kaj la rebatservoj plejparte servas nur al estingo de fajroj, kiujn oni iel mem ekigis…

Ĉu vi difinis vian celogrupon kaj adaptiĝis al ĝi.
Ĉu vi legis bazajn tekstojn aŭ librojn pri Esperanto-informado? Se vi ne konsentas pri kelkaj iliaj konsiloj kaj decidas ne sekvi ilin, ĉu vi faris opinienketon en via celgrupo, kiu montris, ke vi povas preterlasi tiujn konsilojn? Aŭ ĉu tiu decido baziĝas sur antaŭsupozo via?
Ĉu vi metis vin en la situacion de iu, kiu ne konas Esperanton?
Ĉu la varbilo ne estas miskomprenebla?
Ĉu vi racie pripensis kaj planis ĝin, aŭ ĉu ĝi sekvas nur kelkajn malnovajn kutimojn kaj simple reuzas la tradiciajn sloganojn kaj ilustraĵojn?
Ĉu ĝi vere estas taŭga por informi pri Esperanto, aŭ ĉu ĝi nur estas fanfaronilo pri Esperanto aŭ Esperantismo.
Ĉu ĝi ne estas tro longa?
Ĉu ĝi estas bone legebla kaj ĉu la koloroj harmonias?
Ĉu vi provis ĝin kun kelkaj homoj antaŭ ol uzi/multobligi ĝin?

Thierry Salomon

Fonto:
Informoj de Hungaria Esperanto-Asocio

ESENCOJ

hungario.hu/esencoj/2008/02/08/ripetigantaj-fusoj-en-la-informado-pri-esperanto

Published at 19:34 / 2 comments / 224 visits

This post is public

February 9, 2009

PPS-filmeton elŝutu kaj ...

Edward Jaśkiewicz skribis

"Mi tradukis pps-filmeton en pola lingvo esperanten, kiun sendis al mi s-ino Halina Komar la prezidantino de PEA (Pola Esperanto Asocio) por dissendado ties al chiuj esperantistoj en la mondo havantaj intereton. Char nuntempe aperas multaj falsaj opinioj pri holokausto ekz. en Irano kaj de kelkaj politikistoj en la mondo, krome en Germanio en multaj gazetoj aperas kritikoj pri papo Benedikto la XVI-a lige kun aferoj de tiu temo. Tiu pps estas urghe publikenda por rememorigo!"

Oni povas elshuti la pps-filmeton per chi tiu ligilo:

http://mildareveno.altervista.org/Tio_sajnas_neebla.pps

Published at 11:21 / 3 comments / 214 visits

This post is public

February 10, 2009

Libera Merkato

Estimataj:

Tuthazarde mi aliris la ttt-ejon de MERCADO LIVRE kaj tajpis la vorton ESPERANTO kaj subite venis aroj da objektoj vendataj tie, kiuj rilatas al Esperanto: libroj, diskoj, poŝtmarkoj, eĉ ina horloĝo kies marko estas Esperanto. Alklaku sube kaj vi mem vidu kion oni ofertas:

http://lista.mercadolivre.com.br/esperanto

Informis:

Aloísio Sartorato

Rio, Brazilo

Published at 12:17 / 2 comments / 145 visits

This post is public

February 10, 2009

Deziro de edzino (Novelo)

HU GONG:

EN la pasinta vintro, post tri-semajna kuracado en hospitalo, mia edzino Aizhen mortis de leŭkemio.

Dum la kuracado mi akompanis ŝin hejmen por pasigi la Novjaran Tagon, kio estis la lasta fojo en ŝia vivo. Ŝi ordigis la ĉambron, kolektis ĉiujn siajn fotojn por ilin forpreni. Venis la tempo adiaŭi la pli-ol-unu-jaran filinon Wenwen, kiu surprizite levis la kapon:

"Panjo, kien vi iros?"

"Mia kara! Mia kara!" kaŭriĝinte, Aizhen diris al la filino. "Kisu min ankoraŭfoje. Panjo vizitos alian landon."

La edzino brakumis la filinon vango ĉe vango. Larmoj ekfluis el ŝiaj okuloj.

Apenaŭ ŝi sidiĝis en taksion, ŝi ekploregis. Mi firme brakumis ŝin, por ke ŝi kvietiĝu. Kiel edzo mi konis ŝian firmecon, kian malmultaj virinoj havas.

20 tagojn post ŝia morto, mi ricevis paketon kun 17 leteroj envolvitaj en parfumitan mantukon. Sur ĉiu koverto estis gluita poŝtmarko sen stampo sur la fronta flanko kaj dato notita de ŝi sur la dorsa flanko. Laŭ la dato mi malfermis la unuan leteron kaj voĉlegis ĝin al la filino:

Kara mia Wenwen,

Ĉu vi sopiras panjon?

Mi sopiras vin en ĉiu tago. Nun mi skribas al vi tiun ĉi leteron en alia lando, kaj post longa tempo mi povos hejmenreveni. Ĉu vi obeas paĉjon kaj la vartistinon, kiam mi ne estas ĉe vi?

La lasta frazo estas: "Mi brakumas Wenwen."

Tiamaniere post ĉiu dua aŭ tria semajno ni ricevis unu leteron "senditan el eksterlando". En la leteroj ŝi atentigis nin pri vestado laŭ la sezonalterno, pri aĉeto de greno kaj pri nutrado de la filino. Ĉiufoje, kiam mi legis ilin, larmoj malsekigis miajn okulojn; kiam Wenwen ĉagreniĝis pro sopiro al la patrino, mildaj vortoj en la leteroj ĉiam trankviligis ŝin. Iom post iom ŝajnis al ni, ke ŝi estas en Japanio. Mi jam kutimis atendi ŝian leteron.

En sia 9-a letero la edzino konsilis al mi havigi novan patrinon al Wenwen. "Eĉ se vi reedziĝos, mi ankoraŭ estos via edzino," tiel ŝi skribis.

Post unu jaro mi konatiĝis kun Yali, mia nuna edzino, kiu terure similas al Aizhen je aspekto kaj karaktero. Kvankam ŝi spertis eksedziniĝon, tamen ŝi, neniam naskinta, ne havis sperton flegi infanon. Ŝia naiveco kaj gajeco plaĉis al mi kaj mildigis mian malgajecon. Mi rakontis al ŝi pri Wenwen kaj la deziro de la edzino.

"Mi volas provi," Yali respondis. "Lasu min viziti ŝin kaj ni rigardu, ĉu ŝi ŝatos min."

Fine de aprilo, t.e. ses monatojn post ricevo de la 16-a letero, mi voĉlegis al Wenwen la lastan leteron de ŝia patrino. Anstataŭ sin ĵeti al mi por kapti la leteron, aŭ porti benketon por sidi antaŭ mi, Wenwen nur donis indiferentan rigardon al mi kaj amuziĝis denove per sia urso-ludilo.

Kara mia etulo:

Jen gĝojiga novaĵo: Finiĝis mia lernado, baldaŭ mi revenos! Mi revidos vian paĉjon kaj mian karan, ĉu vi ĝojas? Post longa tempo eble mi ne povas rekoni vin. Ĉu vi povas rekoni min?

Mi observis la mienon de Wenwen. Kun maltrankvilo mi rimarkis, ke ŝi tutanime banis la urso-ludilon, kvazaŭ nenion aŭdinte.

Kion mi diru al ŝi? Mi ekkonsciis, ke ŝi baldaŭ 3-jariĝos.

Iun serenan dimanĉon, akompanate de mi, Yali eniris en nian domon, ĵus kiam la vartistino finkombis al Wenwen la harojn. Kun nudaj piedoj la etulino, sidante en lito, foliumis koloran bildgazeton.

"Wenwen," mi sentis mian voĉon tremanta. "Rigardu! Ĉu venas panjo?"

Kun hezito Wenwen fiksis rigardon sur Yali, kiu surplankigis la ledan kofron, rapidis al la lito kaj brakumis Wenwen:

"Mia kara, ĉu vi ne rekonas min?"

La mieno de Wenwen estis kompleksa: konsterniĝo, timo... Streĉiĝanta, mi rigardis tion. Dank' al Dio! Ŝi demetis la bildgazeton, ekploregis ĝis la vizaĝo ruĝiĝis, poste ŝi frapis Yali per siaj pugnetoj:

"Panjo, pro kio vi revenis tiel malfrue?"

Yali brakumis la etulinon, kaj la lasta tremante ĉirkaŭprenis ŝian kolon. Yali rigardis min, kaj larmoj plenigis ŝiajn okulojn.

"Mia kara," ŝi kisis la vangojn de la etulino, "panjo neniam foriros."

Ĉion ĉi tion la patrino de la etulino aranĝis por ni antaŭ unu kaj duona jaroj, kiam ŝi kuŝis en la hospitalo.

Elĉinigis Xiang Hong

Tre kortuŝa novelo.

Fonto:GISTO Jan/2009

De Otto Vaske /Porto Alegre

Published at 12:33 / 3 comments / 238 visits

This post is public

February 11, 2009

LA LUPO

Verkita de Hermann Hesse (1907)
Enesperantigita de William Walter Patterson kaj helpintoj (1999,2000)

Neniam estis tiel kruele frida kaj longdaŭra vintro en la francaj montoj. Dum semajnoj la aero estis klara, freŝa kaj frida. Tage la grandaj deklivaj neĝokampoj blankete kuŝis, senfine sub la brilega blua ĉielo; nokte la luno transpasis super ili... malgranda klara kolera frosta luno... kaj sur la neĝo ĝia flava brilego bluetiĝis, aspektis kvazaŭ la esenco de frido. La vojoj kaj padoj estis dizertiĝintaj, precipe la pli altaj, kaj la homoj sidis, mallaboreme kaj grumblante en la vilaĝaj kabanoj. Nokte la fenestroj fosforeskis fume ruĝe en la blua lunlumo, kaj post nelonge malheliĝis.

Estis por la bestoj de la regiono malfacila tempo. Multaj el la malgrandaj bestoj kaj ankaŭ la birdoj frostmortis, kaj iliaj magraj kadavroj prediĝis por akcipitroj kaj lupoj. Sed ankaŭ la rabobestoj suferis pro malvarmo kaj malsato. Estis malmultaj lupofamilioj en la regiono kaj la aflikto pli intime bandigis ilin. Tage ili eliris unuope. Tie kaj tie unu el ili impetis tra la neĝo, magra, malsata, vigla, tiel sensona kaj kaŝema kiel fantomo, streta ombro glitas flanke de la lupo en la blankeco. Li turnis sian pintan muzelon en la venton kaj snufis, kaj de tempo al tempo emisiis sekan, turmentan ululon. Sed je nokto ili kuneliris kaj la vilaĝoj ĉirkaŭitis per plendaj ululoj. Brutaro kaj kokaro estis zorgeme enfermiĝita, kaj pafiloj kuŝis prete malantaŭ fortikaj ŝutroj. Nur malofte la lupoj povis kaptosalti sur hundon aŭ alian malgrandan predon, kaj du el la bando jam pafmortigitis.

La malvarmo daŭris. Ofte la lupoj kunpremiĝis por varmiĝi kaj kuŝis senmove kaj medite, triste aŭskultante al la morta kamparo ĉirkaŭ ili, ĝis unu el ili, torturita de malsato, eksaltis kun horora ululo. Tiam la aliaj turnis siajn muzelojn al li kaj tremis; kaj ĉiuj kune ekululis... terure, minace, morne.

Fine malgranda parto de la bando decidiĝis moviĝi. Frumatene ili forlasis siajn kavernojn, kolektiĝis, kaj flaris la frostan aeron dezirplene kaj ekscitiĝeme. Tiam ili startis kun rapida, regula troto. La restantoj rigardis ilin kun larĝaj vitrecaj okuloj, trotis kelke da paŝoj poste, haltis, staris je momento senmove kaj maldecideme, kaj lante reiris al siaj vakaj kavernoj.

Je tagmezo la iranta bando dividiĝis. Tri lupoj turniĝis orienten al la Svisa Jura kaj la aliaj iradis suden. La triaj estis belaj fortaj bestoj, sed timeginde marasmaj. Ilia kavaj heletaj ventroj estis tiel mallarĝa kiel rimenoj, iliaj ripoj elstaris kompatinde, iliaj buŝoj estis sekaj kaj iliaj okuloj estis pufiĝitaj kaj senesperaj. Ili profunde iris en la Jura. Je la dua tago ili mortigis ŝafon, je la tria hundon kaj ĉevalidon. Ĉiuflanke furiozaj kamparanoj ekĉasis ilin. Timo de la nekutimaj entrudiĝantoj sterniĝis tra la urbetoj kaj vilaĝoj de la regiono. La poŝtosledoĉaroj armiĝis; neniu iris senpafile el vilaĝo al alia.

Ĝuinte tian bonan manĝaĵon, la tri lupoj sentis sin kaj kontentaj kaj necertaj en la fremda ĉirkaŭaĵoj. Pli malprudentaj ol hejme iam, ili taglume eniĝis en stalon. La varma malgranda konstruaĵo pleniĝis pro blekado de bovoj kaj krakado de lignaj bariloj kaj obtuzabruado de hufoj, kaj la varma malsata spiro de la lupoj. Sed ĉi tiam personoj agis. Rekompenco estis metita sur la kapojn de la lupoj kaj intensigis la kuraĝon de la kamparanoj. Ili mortigis unuan lupon per pafo tra la kolo, la duan per hakilo. La tria eskapis kaj fuĝis ĝis li falis duonmorta en la neĝon. Li estis la plej juna kaj plej bela el la lupoj, fiera besto, forta kaj gracia. Delonge li kuŝis, anhelis. Sangoruĝaj cirkloj kirlis antaŭ siaj okuloj kaj dolora rasla ĝemo foje eskapis el lia busho. Li estis trafita sur la dorso per ĵetita hakilo. Sed li reekregis sin kaj povis ekstari. Nur tiam vidis li kiom longe li forkuris. Vaste kaj dise estis nek personoj nek domoj. Antaŭ li kuŝis ega neĝkovrita monto... la Chasseral. Li decidis ĉirkaŭiri ĝin. Torturita de soifo, li mordetis la frostan duran neĝkruston.

Aliaflanke de la monto li ekvidis vilaĝon. Noktiĝis, kaj en densa abiaro li atendis. Tiam li singarde rampis preter ĝardenobariloj kaj sekvis odorojn de varmaj staloj. Estis en la strato neniu. Malsate sed timeme li rigardis inter la domojn. Subite, pafo! Li ekskuis la kapon kaj komencis forkuri, sed tiam dua pafo batis lin. Sur unu flanko lia blanka ventro makulitis je sango, kiu gutis regule. Malgraŭ vundo li ekkuris kaj povis atingi la arbaran monton. Tie li momente haltis por aŭskulti, kaj aŭdis voĉojn kaj paŝojn de malproksime. Terurobatita, li rigardis supren de la montoflanko. Ĝi estis kruta, dense arbara, kaj malfacile eskalita. Sed li ne povis elekti. Anhelante, li antaŭeniris supren de la kruta muro, dum tiam konfuzo de malbenoj, ordonoj, kaj lanternlumoj malsupre randiris la monton. Treme la vundita lupo grimpis tra la arbaro je la lumeto, dum la bruna sango fluetis malsupren lian flankon.

La frido moderiĝis. La okcidenta ĉielo nubiĝis, promesante neĝon.

Fine la lacega besto atingis la montsupron. Li staris ĉe la bordo de granda, klineta neĝokampo nemalproksima de Mont Crosin, altsuper la vilaĝo de kie li forflugis. Li sentis ne malsaton sed senvervan persistan vundodoloron. Lia velka makzelo ellasis mallaŭtan malsanan bojon, lia koro profunde kaj dolore batis; la mano de morto premis ĝin kiel peza ŝarĝo. Sola abio kun diskreskaj branĉoj logis lin; tie li sidis kaj forlasite fiksrigardis la neĝogrizan nokton. Duonhoro pasis. Tiam ruĝa, strange dampita lumo falis sur la neĝon. Ĝemante la lupo ekstaris kaj turnis sian belegan kapon al la lumo. Estis la luno kiu, giganta kaj sangoruĝa, estis leviĝinta sudoriente kaj estis leviĝanta lante pli alte en la nebulan ĉielon. Dum multe da semajnoj ĝi ne estis tiom granda kaj ruĝa. Triste la okuloj de la mortata lupo kroĉis la nebulan diskon, kaj febla dolora horlo aŭdiĝis en la nokto.

Tiam alvenis lumoj kaj paŝoj. Kampuloj vestita per paltoj, ĉasistoj kaj knaboj kun peltoĉapoj kaj malgraciaj kruringoj trete venis tra la neĝo. Triumfanta krio! Ili ekvidis la mortantan lupon. Dufoje ekpafis; dufoje maltrafis. Tiam ili komprenis, ke la lupo jam mortantis, kaj saltis sur lin kun bastonoj kaj klaboj. Kaj tiam li sentis nenion.

Rompinte liajn ostojn, ili trenis lin malsupren al Saint-Immer. Ili ridis, ili fanfaronis, ili kantis, ili blasfemis; ili anticipis brandon kaj kafon. Neniu el ili vidis la belecon de la neĝkovrita arbaro, aŭ la radiantecon de la alta plataĵo, aŭ la ruĝan lunon kiu ŝvebantis super la Chasseral... kaj kies febla lumo trembrilantis sur iliaj pafilotuboj, kaj sur la kristala neĝo, kaj sur la malhelaj okuloj de la morta lupo.

Published at 11:40 / 1 comment / 209 visits

This post is public

February 11, 2009

Pluvas...

Tago Pluva

Pluvas...Jen tago griza kaj pluva, senbrila kaj senkolora.Malgraŭ tio,en ĝi mistero estas ankoraŭ nedeĉifrebla...hummm! Jen tago por mediti kaj silenti.Eble por ripozi ene de la hejmo kun taso da teo aŭ kafo enmane.Eble tago komforma por tajpi al geamikoj, legi mesaĝojn kaj respondi, verki aŭ lerni ion.Ha! Tago por siesti posttagmeze kaj manĝi ion bungustan aŭ kuiri specialan manĝaĵon al iu kara. Jen Tago por rigardi tra la fenestro ... resti senmova dum pluva spektaklo, flari la odoron de la akvfalanta mikse kun tero.Pensi pri estinta kaj estonta tempo,sed... en la estanta tempo,vi nun nur pensas pri la beleco de la pluva-tago.Certe Tago-pluva estas simpla manifestacio de la naturo kaj simple oni ĝin rigardas...ofte sen iu ajn speciala intereso.Sed mi vin konsilas atenti pri tiu...restu ĉe hejmfenestro dum tago-pluva kaj spiru forte de tia bona aero kaj tuj vi scios pri kio mi ĵus parolas.Jen tago, kiu anoncas renovigitan tempon..klaran kaj freŝan.

Jen, tago pluva, pluvas kaj pluvas!

Published at 12:08 / 13 comments / 365 visits

This post is public

February 16, 2009

Komentu kaj Respondu

"Bedaŭrinde ekzistas homoj, kiuj lernas Esperanton, sed baldaŭ laciĝas kaj perdas la intereson, forlasas kaj forgesas la tutan aferon. Ili semis, sed ili ne volas rikolti, lasante la fruktojn defali kaj putri. Ili elspezis tempon kaj monon – tute vane! Ĉar lingvo estas kiel tranĉilo, kiu rustiĝas, kiam oni ne uzas kaj prizorgas ĝin. Jam dum unu-du jaroj oni povas forgesi grandan parton de tio, kion oni lernis, kiam oni ne refreŝigas sian memoron."

En la tuta gramatiko de Esperanto de Henrik Seppik, ekzistas parto, kie la aŭtoro demandas al la kursanoj " Kaj nun?"

Kaj mi demandas al Vi, kiujn konsilojn vi donos al iu kursano ĉe la fino de lia-ŝia e-ta kurso por plibonigi aŭ plifortigi lian aŭ ŝian lingva-scipovon?

Published at 04:47 / 12 comments / 231 visits

This post is public

February 17, 2009

Rondo-Familia

Verŝajne ankaŭ de vi, tiu ĉi suba esprimo estas konata. En la esperanta medio, mi jam aŭdis ĝin multfoje..enkunsidoj, en artikoloj, en e-taj aranĝoj, kunvenoj ktp. Tamen por senti la veran sencon de ĝi , oni devas atenti pri efiko kaj signifo en nia vivo.Mi sentas verecon je la vortoj..ĉar mi konsideras, ke en Esperantio, mi havas apartan verdan rondo-familian.Kaj en la daŭro de kelkaj jaroj en la reto, mi vivas en rondo familia de homoj amikaj kaj samideanaj, kiujn multajn el ili, persone neniam mi vidis. Ĉu vere interese? Kvankam por mi konsiderataj proksimuloj ĉar mi kunvivas kun ilin, mi parolas kun ili preskaŭ ĉiutage, mi scias pri iliaj preferoj kaj eĉ mi riskas pri iliaj opinioj, kaj voloj.Por mi ne estas granda mistero, scii kiamaniere ili sentas sin antaŭ kritiko aŭ laŭdo...aŭ feliĉo aŭ malĝojo. Jes...ili apartenas al amika-familio. Ofte en Esperantio, esperantistoj , kiuj estas veraj amikoj, aniĝas al rondo-familia de korverduloj kun la celo de pli kaj pli sigeli la interligon, la amikecon de homa-kunvivado.Ni(esperantistoj) fieras pro tio... ĉar en malcerta epoko, en kie maltoleremo, malamikeco, malamo abundas, ni , esperantistoj ankoraŭ konservas moralan pozicion antaŭ la vivo..Ni volas amikumiĝi al la aliaj homoj per frata kaj neŭtrala lingvo. Ni vivas en konstanta penon por trovi inter la tuta popolo manieron vivi verame kaj pace.

Ni vivas en RONDO-FAMILIA de tiuj,kiuj havas esperon.

Samlingvuzantoj

Published at 14:01 / 1 comment / 158 visits

This post is public

February 23, 2009

SUPERA JUĜISTO

BAGGY DE ARAÚJO

MARTINS

Naskiĝo: 24/10/1848 Forpaso: 27/01/1912

Sta. Amaro – Bahia Urbo: Rio de Janeiro

Li vivadis dum 63 jaroj, 3 monatoj kaj 3 tagoj.

Vera pioniro, Baggy de Araújo estis la plej malnova

brazila esperantisto; li disĵetis la unuajn semojn

de propagando pri Esperanto en Brazilo. Li diplomiĝis

pri leĝoscienco ĉe la jura Fakultato de Recife-PE, kaj

plenumis la oficojn de ĵugisto en diversaj urboj de Brazilo:

Feira de Santana-BA; Salvador-BA; Rio-Maranhão-

GO; Paraíba do Sul-RJ; Petrópolis-RJ. Ricevinte

kelkajn libretojn pri Esperanto de S-ro L. de Beaufront

– Francio, li tralegis ilin kaj fariĝis tre fervora esperantisto.

Al la fama ĵurnalisto Artur de Azevedo li sendis

informojn kaj kelkajn broŝuretojn pri Esperanto. De tio

rezultis ke A. Azevedo aperigis en la ĵurnalo “O Pais” –

Rio de Janeiro, 12/03/1898, artikolon pri Esperanto en

kiu li montris sin tre fervora al la nova internacia lingvo;

liveris informojn, citis argumentojn kaj finis per transkribo

de “Patro Nia” en Esperanto. Tiu preĝo estis la

unua esperanta literaturaĵo kiun oni aperigis en Brazilo.

A. Azevedo ankaŭ estis la unua brazila ĵurnalisto kiu

sin montris favora al Esperanto. Baggy de Araújo estis

skribita en la Adresaro de Esperanto de D-ro Zamenhof,

serio XVIII, sub la n-ro 4098. Li bone posedis la francan

lingvon kaj enskribiĝis en la franca “Societé pour

la propagande de Esperanto”. En la komenco de la libro

“Esperanto Modelo” – Brazila Spiritisma Federacio –

1939, oni trovas fotografaĵon de Baggy de Araújo. Li

varbis por Esperanto la faman esperantiston A. Caetano

Coutinho. D-ro Baggy de Araújo estis unu el la fondintoj

kaj la unua prezidanto de “Petropolisa E. Klubo”, kaj

tie disvastigis Esperanton inter siaj konuloj. Unu el liaj

filinoj, Irani Baggy de Araújo, estis, dum multaj jaroj,

sindona kasisto de BEL kaj tre fervora esperantisto. La

tombo de D-ro Baggy de Araújo estas en la tombejo S.

João Batista, urbo Rio de Janeiro-RJ. La esperantistoj

rememoras æiam kun respekto kaj danko, la laŭdindan

laboron de tiu eminenta kaj sindonema brazila samideano.

Alberto Flores

Fonto: Komunikoj 133 Editora Lorenz

Published at 14:10 / 0 comments / 142 visits

This post is public

February 23, 2009

Lernu.net

Ĉu vi jam planis vian someron? Se ankoraŭ ne - estas tempo fari tion. Ĉi-jare inter la 10a kaj 18a de julio, samtempe kun Somera Esperanto Studado (SES), en Slovakujo okazos jam la dua renkontiĝo de lernu!-uzantoj, kreantoj kaj helpantoj. Kiel kutime, matene okazos diversnivelaj Esperanto-kursoj, posttagmeze - uzinoj, konkursoj, prelegoj kaj vespere - distra programo. Eblos ankaŭ pasi internaciajn ekzamenojn de Esperanto. Post la aranĝo ĉiuj estas invitataj kune veturi al Internacia Junulara Kongreso, kiu okazos en Ĉeĥujo tuj post SES. Do vi havos eblon lerni Esperanton (plibonigi viajn sciojn de la lingvo) kaj tuj poste praktike uzi la lingvon en unu el la plej popularaj, tradiciaj junularaj Esperanto-aranĝoj!

http://lernu.net/pri_lernu/renkontighoj/SES/index.php

Published at 14:15 / 1 comment / 135 visits

This post is public

February 23, 2009

Honesta portreto pri granda homo.

Por esperantistoj, kiuj iom konas nian historion, eble la komencaj
ĉapitroj iras tro malrapide, sed ni ne forgesu, ke temas pri anglalingva
originalo el la jaro 1985, ne destinita unuavice al internacia publiko:
por pli bone komprenigi, kia estis Lidia, la aŭtorino unue donas bildon
pri ŝia hejmo kaj precipe pri ŝia patro kaj Esperanto mem. Kaj tio estas
trafa decido: ŝin ja formis kiel personon ĝuste tiu fono.

La ĝenerala bildo pri la familio, la estiĝo de lingvo kaj movado, kiun
ni ricevas, estas tute bona. Pri la grado de judeco en la familia
hejmvivo, eble ne ĉiuj aŭtoroj konsentus kun la verkintino koncerne la
aserton pri la kompleta malobservado de L. L. Zamenhof pri tiuj judaj
reguloj. Ekzemple, sur paĝo 60 menciiĝas fojfoja manĝado de ŝinko –
detalo konsiderata fikciaĵo. Bedaŭrinde, ties citon ĉi-momente mi ne
retrovas.

Esperantistino

La vivo de Lidia estas multrilate malkutima: la plej juna filino de
Zamenhof, por kiu la antaŭaj gefratoj ja estis jam adoltaj, kiam ŝi
ekkonsciiĝis pri la vivo, iasence ekkreskis kvazaŭ solinfano. Nur 9-jara
ŝi eklernis Esperanton por akompani la gepatrojn al la UK en Berno en
1913, kie pli-malpli aŭtomate ŝi ekludis kvazaŭ rolon de princino: ja
filino de d-ro Esperanto mem! Se tion tiujare ŝi ne farus, ŝi devus
resti hejme. Tiu minaco efikis. De post tiam ŝi ne plu ĉesis okupiĝi pri
la Internacia Lingvo: jam frue ŝi komencis traduki en ĝin kaj fariĝis
bonstila aŭtorino. Ĉiuj konas ŝian tradukon de Quo Vadis? kaj
Bahá'u'lláh kaj la Nova Epoko, sed ankaŭ plurajn aliajn tradukojn kaj
proprajn tekstojn ŝi aŭtoris.

La idea fono

Lidia ofte emfazis, ke por ŝia patro la lingvo mem ne estis la plej
grava afero: spirita proksimiĝo por Zamenhof ĉiam estis pli grava. „Iom
post iom Esperantujo fariĝos edukejo de la estonta interfratigita homaro
(1907, p. 126)”. Tio instigis lin al Hilelismo, poste – pli ĝenerale –
al Homaranismo. Lidia mem renkontis Bahaismon pere de Martha Root okaze
de la publika dediĉa ceremonio pri la tombomonumento de Zamenhof en
1926; s-ino Root unue prezentis tiun religion al ŝi kiel „formo[n] de
Homaranismo”. Tiu ĉi renkontiĝo kun la plej nova branĉo en la
religio-familio: judismo – kristanismo – islamo – bahaismo, estis la dua
ĉefa okazaĵo en la vivo. Por ŝi la judismo ĝis tiam estis nura
identigilo koncerne la devenon: religie ŝi sin ne sentis juda. Sed en
tiama Pollando oni „ja bezonis ien aparteni” [mia esprimo]. Do juda ŝi
sin nomis. Religie, tamen, baldaŭ ŝi fariĝis vera fidulino je Dio, pere
de ties profetoj de Bahaismo: la tiama Gvidanto, Shogi Effendi, por ŝi
estis vera proksima spirita patro-konfidenculo. Kaj pri Bahá'u'lláh ŝi
ofte parolas, kvazaŭ temus pri Dio mem: unu cito el inter multaj sur
paĝo 321: „Bahá'u'lláh elaŭskultis miajn preĝojn”. Notinte ĉi tiun
citaĵon, mi tuj konsciiĝis, ke multaj kristanoj sammaniere parolas pri
Jesuo, kvazaŭ simple Dio li estus. Ĉie ŝi serĉis gvidadon de Dio, ofte
kvazaŭ moderna viziulino, kies viziojn ni ne konas, ŝi faras decidojn,
kiuj supraĵe kontraŭas ĉiun eblan personan profiton, pro iu mistera
sento, ke tiel devos okazi. El teksto, kiu randas je vizia literaturo:
paĝo 376: Kredo, lernis ŝi, eble estas nur aranea fadeneto, sed ĝi
kapablas triumfi super ĉiuj potencoj de l' malhelo. Ĉar, kiu, kiel la
eta araneo sur la sojlo de la Sanktejo, „trovos ankoraŭ en sia koro unu
radieton de kredo, tiel delikatan kaj etan kiel aranea fadeno, ne pereos
en abismo, sed se eĉ ĉiuj potencoj de tiu ĉi mondo ekbatalus kontraŭ li,
por puŝi lin malsupren, eĉ en la falo mem li haltos, kaj per tiu ĉi
radio, kiel per la biblia ŝtuparo, eĉ el la abismo levos sin al la ĉielo”.

Agado

Je certa momento ŝi iel kombinas ambaŭ siajn misiojn: ŝi fariĝas sukcesa
Ĉe-instruistino, faras multajn propagando- kaj instruo-vojaĝojn, kaj
allogas al la lingvo plurajn milojn da novaj homoj, kaj paralele ŝi
faras paroladojn pri la bahaa religio, fariĝas intima kunlaboranto de
ties misiistoj. Unufoje ŝi iras pilgrime al Palestino, al por bahaano
sanktaj lokoj, renkontas la Gvidanton.

Post kelkjara laboro en Eŭropo en 1937 Lidia ekiras al Ameriko (paĝo
240): Usono kaj iom Kanado. Samtempe en la monda historio plej
obskuriĝas la nuboj de hitlerismo kaj de la diskrevonta dua mondmilito.
Dum en Ameriko ŝi estas, prelegas, instruas, ĉie ĉirkaŭe kreskas la
timiga obskuro. Tiun minacon certe klare ŝi perceptis. Sed unuflanke ŝi
ne povis senlime plilongigi sian restadon en Ameriko – ŝi ne ricevis
novan vizon kaj eĉ estis problemoj pri enspezoj el la kursoj (ofte nura
liliputa aŭ simbola pago – feliĉe ŝi gastis senpage, alie ŝi ne
eltenus!), kiujn ŝi estis kontraŭleĝe ricevinta; aliflanke, iel revokis
ŝin hejmen la devosento kaj la certeco, ke en la malfacilo ŝi devas esti
ĉe la siaj. Ŝiaj rakontoj pri sonĝoj el tiu epoko klare reflektas la
tiamajn timojn kaj danĝero-konscion.

La libro

La verko fine rakontas pri ŝia pereo – murdita en Treblinka. Finas la
libron klarigo pri fontoj uzitaj kaj utile ampleksa indekso.

La fotoj, kiujn oni renkontas, estas ege bonvena riĉigo de la libro –
unue, estas bone vidi, kiuj estas la koncernaj homoj mem; aliflanke, la
tiama aspekto de la bildoj tiel forte vekas la etoson de l' foraj
tempoj. Belege.

Resume

Ĝis nun en Esperanto oni povis ricevi nur svagan bildon pri Lidia: Isaj
Dratwer – Lidja Zamenhof, Vivo kaj agado, 1980; li almenaŭ donis la plej
bazajn informojn pri ŝia vivo, kune kun pluraj leteroj ŝiaj el la
Esperanto-Muzeo en Vieno, kaj Julian Modest per sia Ni vivos! Dokumenta
dramo pri Lidia Zamenhof (Hungara Esperanto-Asocio, (s.j., 1985?) donis
eble iom romanigitan teatran impreson.

Kaj nun, per ĉi traduko de tiu ĉi sufiĉe detale dokumentita biografio ni
ricevas pli firman bildon pri ŝi.

Dumlegade mi fariĝis ĉiam pli scivola, kio entute enestos en la baldaŭ
aperonta La Originala Verkaro de Lidja Zamenhof: fojfoje la teksto de
tiu ĉi biografio citas, foje iom resumas el leteroj kaj aliaj verkaĵoj
de Lidia: prelegoj, rakontoj, raportaĵoj – kiuj kune promesas impresan
tutaĵon. Persone, ekzemple, mi scivolas pri ŝia eseo „Vojoj de Dio”
(paĝo 330). Jam el pluraj citoj ĉi-libre oni povas konstati, ke Lidia
ankaŭ literature havis talenton. Sed al mi ne fariĝis tute certe, kio ja
konserviĝis el tio, kion ŝi verkis. Bernhard Westerhoff redaktis la
baldaŭan volumon. Do ni vidos!

Gerrit BERVELING

Published at 14:20 / 1 comment / 147 visits

This post is public

February 23, 2009

Amuziĝu!

Ekfunkciis la nova, humuroza korespondlisto. Garantiite ĉiutage vi ricevos minimume unu ŝercon. Ankaǔ vi povas sendi novajn! Ni kore bonvenigas vin!

Se vi ne volas esti plu membro de tiu grupo, sendu mesaĝon al retadreso: harnyos@gmail.com

Unuatage Sinjoro kreis la Hundon.
Duatage Sinjoro kreis la homon por servi al la Hundo.
Triatage Sinjoro kreis ĉiujn ceterajn bestojn por servi kiel nutraĵo al la Hundo.

Kvaratage Sinjoro kreis la laboron, por ke la homo povu labori por la prospero de la Hundo.

Kvinatage Sinjoro kreis la tenispilkon, por ke la Hundo havu ion por reporti, se ĝi volas.

Sesatage Sinjoro kreis veterinaron por la sanon de la Hundo kaj por bankrotigi la homon.

Sepatage Sinjoro volis ripozi, sed li devis promenigi la Hundon.

Esperantigis Imre Szabo

– Imagu, mi sukcesis dekutimigi mian hundon kuŝi sub la kanapo.
– Ĉu vere? Kaj kiel?
– Tiel, ke la piedojn de la kanapo mi simple desegigis.

Esperantigis Imre Szabo

AVINJO PAGAS

Bela junulino kun la avino aĉetadas.
Post pago ŝi rimarkas plaĉan tolon.
-- Kiom ĝi kostas?
-- Po tri kisojn unu metro -- flustras la
juna vendisto.
-- Mi petas tri metrojn. Avinjo, bonvolu pagi.
László Huszár

Brulo – Bruo

– Halo! Ĉu hotelpordisto? Terure!

Dormi ne eblas en tiu bruo!

– Mi vere bedauras, sinjoro! Sed mi ne povas

pli mallaŭte sonorigi la fajrosignalon ...

Jolanda Józsi – Rumanio

Published at 14:28 / 1 comment / 209 visits

This post is public