Esperantisto serĉis Esperantajn librojn kaj aferojn en antikvaĵvendejo. Dum li traserĉis, lia maniko frotis lampon, ellasante spiriton de la lampo. La spirito dankis lin kaj donis al li tri volojn.Kiel unua volo la Esperantisto elektis, ke li havus libraron enhavantan ĉiujn librojn kaj revuojn iam ajn eldonitajn en Esperanto. La spirito plenumis lian deziron.Kiel dua volo la Esperantisto elektis, ke li havus domegon por loĝi kaj enhavi la tutan libraron. Tiel rapide kiel li diris la volon, jen ĝi ekaperas.Kiel tria volo la Esperantisto diris: "Mi ĉiam volis viziti miajn eksterlandajn esperantistajn amikojn, sed mi havas teruregon pri flugado. Do, mia fina volo estas, ke vi konstruu ponton de Usono ĝis Eŭropo, por ke mi povu iri tien aŭtomobile."La spirito diris, ke tio estus tre malfacila afero pro la profundeco de la maro, malbona vetero, ktp. kaj petis, ke la esperantisto elektu alian finan volon.La Esperantisto pensis dum minuto, kaj diris: "Nu, mi ĉiam volis, ke mi komprenus virinojn."Kaj la spirito tuj respondis: "Ĉu Novjorko ĝis Londono sufiĉus?"

(GULISTAN, LIBRO III, RAKONTO 23)

Iam mi konis komerciston, kiu havis cent-kvindek kamelojn por transporti varojn, kaj kvardek sklavojn kaj servistojn. Iunokte, en la insulo Kiŝ [1], li alvokis min en sian ĉambron. Dum la tuta nokto li estis maltrankvila kaj ĉiam parolis vantajn parolojn : "Tia varejo en Turkestan, kaj tia varo en Hindostan, kaj tia papero estas la aĉetkontrakto pri tia terpeco, kaj jen garantiaĵo pro tia valoro". Iufoje li diris : "Mi intencas veturi al Iskenderie’n [2], ĉar estas milda ĝia aero" - kaj iufoje : "Ne ! ĉar estas ondplena Okcidenta Maro". Ree li diris : "Ho, Saadi ! alia vojaĝo okazos, kaj, se mi plenumos ĝin, mi travivos la reston de mia vivo, sidante en mia anguleto, kaj tute forlasos komercajn aferojn". Mi demandis : "Kien estos tia vojaĝo ?" Li respondis : "Mi deziras transporti sulfuron el Persujo en Ĥinujon, - mi aŭdis, ke tie estas alta ĝia prezo ; kaj el tie mi transportos ĥinan porcelanon en Rum’on [3] ; kaj orŝtofojn de Rum - en Hindujon ; kaj hindajn ŝtalaĵojn en Halah’on [4] ; kaj vitraĵojn kaj spegulojn de Halab - en Jemen’on ; kaj jemenajn teksaĵojn - en Persujon ; kaj tiam mi forlasos komercajn vojaĝojn kaj sidos por ĉiam en mia vendejo".

Li tiom paroladis pri tiaj melankoliaĵoj, ke fine li perdis la parolpovon. Tiam li diris : "Ho, Saadi ! vi ankaŭ diru parolon pri io, kion vi vidis kaj aŭdis". Kaj mi diris :

"Ĉu vi aŭdas ? - jen dumvoje tra l’ dezerto vasta Ghur [5],
Laca, el kamelo falis homo, kiun sendis vi . . .
Diris : "kio do satigos la okulojn de l’ riĉul’ ?"
Kaj respondis : "aŭ nenio, aŭ la humo de tombej’ ! . . ."

Tradukis el la persa lingvo Prof. L.Ĵirkov. el Sennacieca Revuo, 1926

La lakeo ĉiam serĉas aŭskultanton por siaj plendoj; nur tion li volas kaj povas. Iun tagon li renkontis saĝulon.
"Sinjoro!" diris li malgaje kaj larmoj fluis el la okulanguloj kiel fadeno. "Vi ja scias, ke mi vivas tute nehoman vivon. Eĉ unu solan manĝon mi ne ĉiam manĝas por la tago, kaj tiu manĝo konsistas el nenio alia ol vazeto da ŝelo de sorgo, kiun eĉ porkoj kaj hundoj ne manĝos."
"Via situacio vere indas simpation!" diris la saĝulo ankaŭ malgaje.
"Ĉu ne!" li entuziasmiĝis. "Tamen estas senfina laboro tage kaj nokte:
Matene mi portas akvon kaj vespere rizon kuiras;
Antaŭtagmeze kuras tra l' stratoj kaj nokte muelilon tiras;
En suna tago mi estas lavisto de vestaĵoj,
Kaj en pluva, portanto de ombrelo;
Vintre mi hejtas kamenon por la mastro
Kaj ventumas al li en somero;
Meznokte mi preparas manĝaĵon el blanka orelfungo
Kaj servadas ĉiam ĉe la kartludo;
Trinkmonon mi ricevas neniam
Krom de-temp-al-tempa knuto ..."
"Aj! aj! ..." ĝemspiris la saĝulo kaj liaj okulkadroj ruĝiĝis, kvazaŭ li volus plori.
"Tiel mi ne povas plu vivi, sinjoro! Mi devas cerbumi pri iu savrimedo. Sed kia?"
"Mi kredas, ke via situacio pliboniĝos ..."
"Ĉu? Tion mi esperas. Sed ĉar mi eligis miajn plendojn al via moŝto kaj ricevis de vi simpation kaj konsolon; mi jam plifaciliĝas. Estas evidente, ke justeco ankoraŭ ne malaperis el la mondo ..."
Sed, pasis malmulte da tagoj, li jam grumblis denove kaj iris plendi al alia homo.
"Sinjoro!" diris li larmante. "Vi ja scias, ke mia loĝejo estas pli aĉa ol la porkstalo. La mastro rigardas min ne homo; li traktas sian hundon dekmiloble pli bone ol min ..."
"Ho! la kanajlo!" kriegis la homo je lia surprizo. Ĉar tiu estis stultulo.
"Sinjoro, mi loĝas en eta ĉambraĉo, kiu estas malseka, senluma kaj plena de cimoj. Mi estas senkompate mordata tuj post mia kuŝiĝo. Cetere estas tiel odoraĉe kaj ne troviĝas eĉ unu fenestro sur la kvar vandoj ..."
"Ĉu vi ne povas peti la mastron malfermi fenestron por vi?"
"Ĉu tio estas ebla?"
"Do gvidu min al via ĉambro, ke mi ĝin vidu!"
La stultulo sekvis la lakeon al la ekstero de la ĉambro kaj tuj komencis bati la termuron.
"Kion vi faras, sinjoro?" la lakeo demandis timigite.
"Mi malfermas por vi fenestran aperturon."
"Malpermesite! La mastro riproĉos!"
"Lin ne atentu!" li daŭrigis la batadon.
"Venu homoj! Rabisto detruas nian domon! Rapide! Tuj truiĝos la muro, se vi alvenos malfrue!" li kriis plorante kaj rulis sin sur la tero.
Lakeoj elkuris kaj forpelis la stultulon.
Venis lasta la mastro malrapide, aŭdinte la kriadon