Kial Esperanto Havas Dek Ses Regulojn
Steĉjo NORVELL
Halifakso, Kanado

La bone konataj dek ses bazaj reguloj de Esperanto ĉiam mirigas min. Ili estas kunmetitaj kvazaŭ hazarde. Ili estas nekompletaj kaj ne bone priskribas la lingvon. Imagu novan lingvon por kiu la unua regulo diras ke io eĉ ne ekzistas. Kiel artefarita lingvo tiel bone elpensita kiel Esperanto povus havi tiom malbone ordigitajn bazajn regulojn? Venis al mi ebla klarigo: povus esti ke Zamenhof ne multe ŝatis regulojn kaj efektive pensis pri ili nur en la lasta momento. Nun fantazio regas miajn pensojn. La vero malpli gravas ol interesa supozo. En mia imago mi bildigas neokazintan eventon jen:

"Ĉu vi tralegis mian novan libron, Felikso?" "Jes, Ludoviko, ĝi vere estas mirinda afero – tamen ..." "Tamen?" "Ludoviko, via lingvo estas tiel bele elpensita, tiel fleksebla, tiel preciza sed samtempe tiel nuancoriĉa, ke mi ne dubas ke ĝi estos vaste akceptita tuj kiam la mondo ricevas ĝin." "Ĉu vi ne diris 'tamen'?" "Nu, jes – Ludoviko, ĉu vi povas fari malgrandan etan aldonon?" "Jes, se necesas, sed la libro devas esti preta por la eldonisto morgaŭ matene. Kian aldonon vi proponas?" "Ludoviko, vi prezentos al la mondo novan lingvon kun belaj ekzemploj de la lingvouzo, sed ..." "Sed?" "Ludoviko, reguloj tute mankas!" "Kial mi bezonas regulojn?" "Por klarigi kiel uzi la lingvon." "Mi jam montris kiel uzi la lingvon per miaj ekzemploj. Oni devas nur legi." "Sed homoj ja atendas regulojn." "Mi opinias, ke reguloj tute ne necesas. Ili malliberigus homojn. Oni povas uzi la lingvon laŭ nur la principoj kiujn mi montris per ekzemploj." "Kredu min, Ludoviko, viaj varbotoj deziros regulojn por gvidi ilin." "Sed reguloj devigas kaj malpermesas – tio estas tute kontraŭ la spirito de mia lingvo." "Ludoviko, via menso estas eksterordinare brila, sed la mezkapablaj homoj, la nepoliglotoj, vere bezonas helpilojn, lambastonojn. Vi devas doni regulojn al ili kiel gvidmapon." "Ĉu vi vere tiel opinias pri reguloj, Felikso?" "Jes, vi nepre bezonas regulojn." "Do, mi faros, sed mi devas rapidi. – Kiom da reguloj vi deziras?" "Mi ne scias. Kiom necesas?" "Kiel mi diris, reguloj tute ne necesas – tamen estas – mi ne scias – eble du- aŭ sescent fundamentaj nocioj kaj konceptoj..." "Ne, tro multe." "Mi povus resumi per eble sesdek rimarkoj." "Ankoraŭ tro." "Tridek?" "Ankoraŭ tro." "Eble mi povus kombini ilin por fari ses grandegajn principojn." "Ŝajnas al mi ke tiom da reguloj ne estus sufiĉaj." "Kion vi opinius pri dek ses?" "Tiu nombro estus tute kontentiga al mi." "Bone, estos dek ses. Mi kreos ilin ĉi vespere, antaŭ ol enlitiĝi – mi devos rapidi, ĉar la eldonisto atendos min frue morgaŭ. Dankon, kara Felikso, pro via helpo, kaj ĝis revido."-Steĉjo