Alejandro Pérez Vidal: "La identeco de la hispana en la Eŭropa Unio"

Alejandro Pérez Vidal en artikolo pri "La identeco de la hispana lingvo en la Eŭropa Unio" (www.esletra.org/Alejandro_Perez.pdf) speciale atentigas la proponojn de Philippe Van Parijs, kies paragrafojn mi elhispanigis.

...

La ĉefa modifo kiun oni prezentas en la lastaj jaroj pri la politiko favora al la diverseco kaj al la tradukado konsistas akcenti pli klare la rolon de la angla lingvo en Eŭropo. Kiu tre energie defendas nun tiun opcion estas la belga sociologo Philippe Van Parijs. Liaj argumentaĵoj originas el la aserto ke la angla estas “lingvafrankao” kiu alirigas al plej riĉaj kaj variaj fontoj pri scio kaj penso kaj al plej larĝaj eblecoj pri grupa kaj persona komunikado; en siaj pluraj ĵusaj intervenoj li defendas maksimuman ĝeneraliĝon de tiu alirado.
Van Parijs estas samtempe favora al tio kion li nomas  “teritoriigo” de ĉiuj naciaj kaj regionaj lingvoj, t.e. la firma atribuo de la ĉefaj funkcioj pri komunikado al tiuj lingvoj en ĝiaj teritorioj. Tamen, laŭ li, konvenas respekti difinitajn angl-uzad-mediojn (ekzemple, la originalan lingvon de la plejmulto el la filmoj) kiuj faciligas la aliron al tiu lingvo. Samtempe, oni devas tion konsideri ĉies heredaĵo. Van Parijs sin referas  al la situacio de kelkaj landoj, kiel Svedio kaj Nederlando, kie oni multe antaŭeniris laŭ tiu vojo, kaj konstatas ke rezultanta diglosio ne damaĝis la uzadon de la naciaj lingvoj.
Tiu aŭtoro ne evitas konsideri la  komparajn avantaĝojn kiujn la eksplicita adoptado de la angla kiel  eŭropa frankalingvao povas oferi al la ekonomioj kaj socioj kiuj havas tiun lingvon kiel ĉefan. Laŭ li ĉi-rilate prezentiĝas problemo pri “distribua maljusteco” (2004a, 13-15) kaj li ĝin alpaŝas per analiza ilaro kiu karakterizas lian penson. Li eĉ prezentas la hipotezon pri sistemo mono-transpaga kiun devus plenumi la favorigitaj landoj (2004b, 15-16), speco de "brita ĉeko" retroa, sed koncedas sendube la politikan neverŝajnecon pri tio, ke tia transpago povas esti plenumita (2004b, 18). Tamen, li ankaŭ prezentas tion, ke la severeco de ĉi tiu relativa maljusto povas esti reduktita laŭ la tempo, kiom pli multe etendiĝos la kono de la angla kiel dua lingvo kaj ĝia rekono kiel la " lingvafrankao".
Cetere, ĉi tiu ekonomia maljusto ne estas multe pli granda (kvankam malsama, kompreneble), ol tiu kiu favoras la riĉajn ŝtatojn pri krudmaterialoj aŭ tiujn, kiuj povas ekspluati ekonomie siajn klimaton aŭ pejzaĝon. Cetere, oni ne forgesu la profitojn kiuj povas signifi por ĉiuj la vastigo de la angla, kiu malfermas eblecojn por komunikado sur skalo ĝis nun nesciata.