About this blog

  • 13 posts
  • 12 459 visits / 1 comment
June 2011
  Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat  
        1 2 3 4  
  5 6 7 8 9 10 11  
  12 13 14 15 16 17 18  
  19 20 21 22 23 24 25  
  26 27 28 29 30      

Archives

June 21st, 2011

Homagho al nia kara Jacques: dank'al esperanto...

Jen unu jaro ni perdis unu el la grandaj amikoj de afrikanoj, pastro Duilio. Apenaù ni memorigis pri li suferante en niaj koroj, jen alia novajho jhus kortushis niajn korojn: la forpaso de nia amiko, frato kaj patro Jacques Tuinder.

Dum kelkaj jaroj li kunlaboris kun mia frato Emile MALANDA. Jen lastjare antaù septembre li skribis al mi sciingante lian unuan mision por blindaj infanoj en nia lando. Mi aranghis invitilojn kaj finfine nia kara Jacques kun sia teamo atingis Kongon septembre 2010. Dank'al al la agado de Fondajho Evidente, kunlaborante kun nia asocio "Solidareco kaj Agado", ni laboris en du provincoj: Kinshaso kaj Bas-Congo (oriente de Kinshaso la chefurbo) kaj ni atingis gravajn rezultatojn: 430 senpagaj konsultadoj pri okuloj en Kinshaso kaj 335 en la provinco de Bas-Congo en Mbanza-Ngungu; 321 senpagaj okulvitroj distribuitaj en Kinshaso kaj 216 en la provinco de Bas-Congo en Mbanza-Ngungu. Senkakuli sunokulvitroj distribuitaj. Dank'al al la agado de nia frato Jacques kun sia teamo, ni atingis tiujn rezultatojn dum unu semajno. Kun li kaj lia teamo ni laboris chiutage la tutan tagon. Kaj la agado estis granda sukceso.

Afabla homo
Jacques estis tre afabla. Dum la laboro li chiam estis atentema. De tempo al tempo li petis al chiu el ni, chu banano? Chu kafo? Chu akvo, ... kaj tuje li alportis.

Esperantema homo
Esperantema li estis, li chiam ripetis al mi ke li faris tiun laboron ankaù dank'al esperanto. Ni devas danki Dr Zamenhof kiu donis al ni esperanton. Kvarope el Nederlando, nur li parolis esperanton. Li diris al mi "Jean, ni devas kapti la okazon por disvastigi esperanton. Li rifuzis paroli la anglan dum la parolado aù oficialaj aùdiencoj. "Jean, mi parolos en esperanto kaj vi tradukos francen". Tion mi faris dum niaj chiuj oficialaj kaj ne oficialaj rekontighoj. Li multe shatis esperanton. Dum lia restado en Kongo li sintenis rekontighi kun esperantistoj kaj li vizitis la landan e-asocion.

Laborema homo
Ni laboris preskaù la tutan tagon kaj Jacques senlace laboris. Ekstere abundis homoj kaj Jacques diradis "ni povas labori ghis nokten por servi chiujn personojn. Li restis staranta kaj laboris. Mi diris al li chu vi povas ripozi iomete, li respondis estas plezuro labori por tiuj homoj. Jen, la elektro foriris kaj Jacques preskaù malsanis sciante ni devus rompi la laboron. Mi admiris lin. Li laboradis kaj intertempe ni babilis por ripozi iomete.

Preghema homo
Mi rimarkis ke li estis preghema homo. Che la redemptoristoj kie li loghis, ne mankis tempo al li de tempo al tempo iri al la preghejo preghi. Kaj dimanche, la tuta teamo ni iris al la Sankta meso por preghi. Li kantis kaj dancetis.

Solidarema homo
La agado de Jacques bazighis pri la ideo de solidareco. Li diris al mi ke la interna ideo de esperanto estas solidareco. Zamenhof estis solidara homo li aldonis. Li diris al mi ke ne eblis paroli pri esperanto sen paroli pri la solidareco char estas la interna ideo de esperanto. Estas la esenco de esperanto kaj de Fongajho Evidente. Pro tio, el la provinco de Bas-Congo Jacques adoptis unu blindan infanon kiu nuntempe studas en Kinshaso la chefurbo pro manko de blindaj lernejoj; en Kinshaso, dank'al ilia agado, dek infanoj estis adoptitaj por kiuj ni pagis la alfabetigon. Dank'al ilia agado, dekon da skatoloj jhus alvenitaj staragas en mia domo enhavante okulvitroj, kelkaj vestajhoj, bastonoj kaj aliaj ajhoj por blinduloj .

Li certe multe intencis fari por tiuj infanoj. Li diris al mi se iam ni sukcesas konstrui centron por blinduloj en via lando, vi nomos ghin "Zamenhof Centro".

Dum unu semajno da laboro, ni multe babilis kaj bone konatighis. Li diris al mi "Jean, vi estas fidinda homo, estas bone ke vi trasprenis la taskon de via frato (kiu forestas)". Ni parolis pri multaj temoj, ni interkomprenighis tre bone. Vidante la mizeron de nia popolo, li diris "Jean, chio estas problemo en via lando. Kia mizero". Mi diris al li ke vi vere anstataùis pastron Duilion. Ni manghis kune, li vizitis mian familion, parolis afable kun miaj infanoj, li vizitis miajn gepatrojn. Frata, bona kaj eperantista etoso ni vivadis dum ilia restado. Kaj ni preskaù ploris kiam li kaj liaj kunlaborantoj adiaùdis nin che la flughaveno.

Jen lunde de la pasinta semajno li skribis jenan mesaghon al la sekretario de nia senprofita asocio "Kara Gastono,

Kun granda ĝojo mi ricevis vian mesaĝon. Al mi ŝajnas ke Jeroen rekte respondos al vi en angla lingvo. Li estas la kunordigonto de la dua misio!
Plej kore, Jacques"
Do, li jam planis la duan mision en Kongon. Multaj personoj atendis lin kaj li promesis reveni. Multaj personoj petas informojn pri li. Certe nun ni respondos ke nia frato Jacques forlasis nin.

Dankon kara Jacques pro tio kion vi faris kaj intencis fari por ni. Gloire via adoptita infano petis informojn pri vi hodiaù kaj ni ne sukcesis diri al li ke vi forlasis nin. Ni promesas kara ke ni diros la veron al li. Tiuj infanoj por kiuj vi pagis la alfabetigon petos informojn pri vi. Kion ni diros. Tiuj blinduloj kiuj esperis en vi, kion ni diros al ili? Tiuj personoj kiuj atendadas vian revenon en Kongon, kion ni diros al ili. Hodiaù kelkaj personoj kun kiuj vi kunlaboris dum via restado ploris vin sciigante ke vi forlasis nin. "Kio okazis Jean Bosco?" mi aùdadadis che la telefono.

Ni ankoraù bezonis vin, afriko ankaù bezonis vin, Kongo ankaù bezonis vin, Solidareco kaj Agado ankoraù bezonis vin, mi ankoraù bezonis vin, viaj blindaj infanoj ankoraù bezonis vin.

Ni esperas ke via agado ne malaperos kun vi.

Ripozu en paco kara amiko, kara frato, kara patro.
Dankon pro chio. Vivu eterne en la manoj de Jesuo.
Ghis por chiam...

Jean Bosco MALANDA
Prezidanto de Katolika Konga Movado
Prezidanto de Solireco kaj Agado



Vidu kelkaj fotoj pri Jacques Tuinder en mia Pagho.

Published at 08:25PM ( 0 comments / 674 visits )
This post is public

April 5th, 2011

Agado pri blindaj infanoj

Prezentado de asocio

“Solidareco kaj Agado” estis starigita en oktobro 2008 laborante pri la kampo de la sano (aidoso), edukado kaj sociaj agadoj, agrikulturo kaj antaù du jaroj ni aldonis subtenon al blindaj infanoj.



Nia devizo estas “Ami kaj Agi”



Blinda afero

Situacio

Kiel vi scias, la socia situatio en Kongo estas nepriskribebla. Kaj tio estas pli katastrofa por blinduloj kaj chefe por blindaj infanoj. En Kongo ne ekzistas ekzemple shtataj lernejoj aù strukturoj por bliandaj infanoj. Kelkaj iniciativoj estas tute privataj kaj maloftas.



En la familioj en Kongo handikapuloj kaj chefe blinduloj ne estas akceptitaj, ili estas rigardataj kiel sorchistoj, kiel malbona sorto de Dio. Do, ili estas kutime forjhetitaj kaj ne alfabetigitaj.



Kelkaj maloftaj lernejoj kiuj akceptaj tiujn infanojn ne povas fari gravajhoj. Ili povas disponigi klasochambrojn sed la infanoj devas pagi la alfabetigon; ili povas disponigi dormejon sed ili ne donas manghajhojn. Do, tiuj forjhetitaj infanoj por studi kaj vivteni ili devas kalkuli pri la bonfarantoj. Ankaù neniu akompanas tiuj infanoj private. Do, multaj blindaj infanoj estas sur la stratoj sen helpo kaj forlasitaj de chiuj.



Agado

Jen antaù du jaroj ni batalas por helpi kelkajn inter ili. Lastjare dank’al la kunlaboro de e-amikoj el Nederlando, "Fondajho Evidente" ni subtenis kvin infanoj nur pri la alfabetigo. Kaj de tempo al tempo alvenas de Nederlando kelkaj ajhoj kiel vestajhoj, paperoj, skribiloj, Ktp kaj ni disdonas al pli da infano. Tiu chi jaroj, ni subtenas dek infanoj pri la alfabetigo por la tuta jaro; unu infano (ni alvenigis lin el la provinco de Bas-Congo) pri la alfabetigo, la sano kaj la vivtenado; tri blindaj finlernantoj (mezlernejo) pri nur monon rilate al shtataj ekzamenoj. Ni ankaù akompanas tiuj subtenataj infanoj pri konsiloj kaj respondante pri multaj demandoj kaj maltrankvilajhoj. Ni ankaù donacis al unu lernejo tri brajlajn mashinojn.

Krom tiuj agadoj, ni okazigas, kunlabore kun niaj e-amikoj el Nederlando "Fondajho Evidente", konsultadon pri okuloj. Tiu chi jare ni jam okazigis 765 konsultadojn kaj disdonacis 537 okulvitrojn.



Bezonoj

Ne estas facile diri la bezonajhoj pri kaj por tiuj infanoj char chio mankas. Mankas mono por alfabetigo, por vivteni, por vestighi, por sanighi, por acheti lernejajhojn, manghajhojn ktp. Mankas ankaù dormejo, se ghi ekzistas kie ghi ekzistas do ne deca.



Konkrete

Ni prezentas la situacio po unu infano, sed almenaù 20/30 blindaj infanoj atendas urghe kaj vane helpon. Ni prezentas al vi kio kostas unu jaro po unu infano en unu el la du lernejoj (en alia lernejo, la alfabetigo kostas 180 jare) kie ni subtenas la infanojn.



Po unu infano jaro

$

Alfabetigo

150$

Manghajho

350$

Sano

100$

Lernejiloj

50$

Kultura agado

25$

Sume jare po unu infano

675$



Nia revo

Konstruado de centro por blindaj infanoj “Cité de l’Espoir - Civito de l’Espero” en Kinshaso por permesi al la infanoj vivi en homaj kondichoj kaj sekvi ilian vivon.



Jen, konkrete la situacio pri nia agado. Se mankas klarigoj pri iu punkto, ni estas je via dispono. Aldone, dokumento de la lernejo pri la kosto po unu jaro.



Solidareco kaj Agado agadas honeste kaj konkrete. La socio rekte kunlaboras kun la lernejestroj kaj la infanoj kaj ni sekvas apude la situacion de chiu infano. Tio kio ni faras estas kontrolebla kaj videbla.



Ni jam dankas chiu persono kiu decidos savi ech unun vivo, chiu persono kiu decidos doni esperon. Vi faros grandajhojn.



Ech vestajhoj, skribiloj kaj aliaj utilajhoj estas bonvenaj. Sufichas ke vi metu en pakajhetoj kaj menciita, krom la adreso, por “Pour Enfants aveugles”



Nia Adreso:

SOLIDARITE & ACTION

« SOLAC »

B.P : 761 KINSHASA 11

Kinshasa / République Démocratique du Congo



Numéro de transfert :

Banque : ProCrédit Bank Congo s.a.r.l

Adresse : 4b, Av. Des Aviateurs, Kinshasa/Gombe

Code SWIFT : PRCBCDKI

Compte : 1301-05-101797-12-30

Téléphone : 00243 81 029 50 81





Published at 11:06AM ( 0 comments / 225 visits )
This post is public

October 14th, 2010

Un ami en 26 lettres (lu pour vous)

Un ami...



A ime que vous lui disiez ce que vous ressentez
B énit le jour où vous êtes rencontrés
C alme vos craintes
D onne sans attendre en retour
E st toujours prêt à donner un coup de main

F ait une différence dans votre vie
G arde ses amis dans son coeur
H armonise vos pensées quand elles se bousculent
I nvite ses amis à se connaître entre eux
J ubile quand vous réussissez

K laxonne devant pour que vous passiez
L it cette liste et pense à vous
M aximise vos qualités
N e juge jamais
O ffre son support

P arle si on vous cache quelque chose
Q uestionne vos certitudes
R emonte votre moral
S ait dire des choses sympas sur vous
T éléphone juste pour dire "Comment ça va?"

U tilise les mots justes au bon moment
V ous accepte tel que vous êtes
W eek-end ou pas, il ne vous abandonne jamais
X -trêmement indulgent, il pardonne vos erreurs
Y a-Qu'à, il ne connaît pas, il agit
Z éro problème, il vous aime!

Published at 11:05AM ( 0 comments / 399 visits )
This post is public

October 14th, 2010

Un ami ordinaire, Un ami véritable

Un ami ordinaire ne vous a jamais vu pleurer.
Un véritable ami a eu les épaules humides de vos pleurs.

Un ami ordinaire ne connaît pas le prénom de vos parents.
Un ami véritable a peut-être même leurs numéros de téléphone
dans son carnet d'adresse.

Un ami ordinaire amène une bouteille de vin à votre fête.
Un ami véritable vient avant pour vous donner un coup de main et
après - pour vous aider à ranger.

Un ami ordinaire est contrarié que vous l'appeliez quand il est
déjà au lit.
Un ami véritable vous demande avec inquiétude pourquoi vous n'avez
pas pu l'appeler avant.

Un ami ordinaire aime parler avec vous de vos problèmes.
Un ami véritable aime vous aider à les résoudre.

Un ami ordinaire, lorsqu'il vous rend visite, se comporte en invité.
Un ami véritable ouvre le frigo et se sert.

Un ami ordinaire pense que votre amitié est finie après que vous
vous soyez querellé.
Un ami véritable sait qu'une amitié se trempe dans une querelle
et en ressort plus forte.

Un ami ordinaire s'attend à ce que vous soyez toujours là pour lui.
Un ami véritable est toujours là pour vous.

Un ami véritable ? Celui qui reste à vos côtés lorsque tout le
monde vous a abandonné.

(je n'en suis pas l'auteur: lu pour vous)

Published at 10:58AM ( 0 comments / 143 visits )
This post is public

April 22nd, 2010

Pri Pastro Duilio (el retpagho de ikue)



HONORA PREZIDANTO -
SPIRITA ASISTANTO
PASTRO DUILIO MAGNANI
Nia karega pastro forpasis en Rimini
la 20an de aprilo 2010 je ĉ. la horo 19.30,
post dolorplena batalo kontraŭ tumoro.
La Estraro de IKUE invitas ĉiujn levi preĝojn por ke la Sinjoro akceptu lin en la eterna lumo.
Pastro Magnani naskiĝis en Misano Adriatico, 10 km sude de Rimini (Italio), la dekunuan de junio 1928. Filo de malriĉaj gekamparanoj, li deziris studi, kaj tiucele li eĉ almozpetis. Dum la dua mondmilito, li vizitis la mezgradajn lernejojn en Trento, kaj poste la gimnazion en Rimini. Li studis teologion ĉe la regiona Papa Seminario en Bolonjo, kaj sacerdotiĝis la 28an de junio 1953 en Rimini (unua Meso, la postan tagon). Post tri-jara helpopastrado, li iĝis paroĥestro en kampara vilaĝeto ĉe Rimini, kaj, samtempe, dioceza Asistanto de la Virina Junularo de Katolika Agado. Ekde 1964 li paroĥestras en Rimini. En 2003, okaze de sia 75-jariĝo, laŭ la preskriboj de la kanona juro, li prezentis siajn demisiojn al la Episkopo. Dum multaj jaroj li estis "spirita" filo de Pio el Pietrelcina, gvidante multajn pilgrimojn al San Giovanni Rotondo kaj havante personajn kontaktojn kun la estonta Sanktulo (por scii pli, kliku ĉi tie). En 1969 Pastro Magnani eltenis la unuagradan ekzamenon de Esperanto. Lasinte la spiritan gvidadon de la diocezaj Katolika Blinduloj, li dediĉis sian tutan liberan tempon al la Esperanto-movado. En 1976 li estis elektita ĝenerala sekretario de la itala sekcio de IKUE. En 1979 li iĝis Prezidanto de IKUE, kaj dum la jaroj li estis reelektita, ĝis 1995, kiam li rezignis je la prezidanteco. La jaroj de lia esperantisteco estis tiuj dum kiuj, dank' al lia senlaca, insista agado, la ĝenerala kaj la katolika movado havis gravajn atingojn: oficiala agnosko de IKUE kiel privata internacia asocio de fideluloj fare de la Sankta Seĝo; oficiala aprobo de la roma Meslibro kaj Legaĵaro por dimanĉoj kaj festotagoj en Esperanto (kaj ĝia eldono); aĉeto de roma sidejo por IKUE; esperantlingvaj salutoj de la Papo je Kristnasko kaj Pasko. Por la movado lia agado estis impona: helpo kaj asisto al orienteŭropaj esperantistoj (interalie: alsendo de nutrovaroj kaj vestaĵoj al polaj esperantistoj dum la periodo de la sieĝostato) kaj bonfara agado favore al esperantistoj de la evoluontaj landoj; la realigo de la plej vasta "ZEO": esperant- kaj itallingvaj artaj mozaikoj en preĝejo de Rimini; gastigo de Ekumena Esperanto-kongreso kaj de la Kongreso de IFEF, kunlaboro kun Akademio Internacia Sanmarina, kontaktoj kun gravuloj de la civila kaj religia mondo, delegiteco de UEA, kiu nomumis lin honora membro.

En 2004 li starigis la Rimini'an Esperantistan Centron, Ekumenan kaj Solidarecan (CERES) por realigi tre intensan bonfaran agadon en Afriko kaj aliaj kontinentoj. Tiujn solidarecajn intervenojn daŭrigos Fondaĵo, kiun li kreis kelkajn monatojn antaŭ ol forpasi.

Malgraŭ malkovro antaŭ 2 jaroj de kancero kiu atakis lian stomakon kaj la hepaton, li tamen ne interrompis sian intensan agadon - li vizitis por plia kaj lasta fojo Afrikon februare de 2009.

Dum la lastaj semajnoj la disvastiĝo de la tumoraj metastazoj ne plu ebligis al li nutradon: li estis portita al malsanulejo en Rimini, en kiu li mortis, la 20an de aprilo 2010, post longa dolorplena agonio, kiu konsumis lian korpon, kvankam li estis klarmensa ĝisfine.

Published at 05:01PM ( 2 comments / 683 visits )
This post is public

April 20th, 2010

Pastro Duilio forlasis nin hodiaù

Granda amiko de Afriko kaj de Esperanto, nia kara kaj amiko Pastro Duilio forlasis nin hodiaù je 19:30 laù la informo de nia kara sekretario de IKUE. Mi konatighis kun li en 1996 kaj li estis mia granda amiko en la esperantio. Li nomis min "Mia fidinda amiko en Afriko" kaj regule ni intershanghis leterojn kaj de tempo al tempo leterojn nomitaj de li "konfidenca". Mi bone konis lin kaj li bone konis min. Granda disvastiganto de Esperanto. Li chion faris por disvastigi esperanton en Afriko chefe en katolika medio. Li vizitis mian landon dufoje kaj dank'al li estis konstruita tre bela lernejo en Kinshaso kie ni instruas esperanton.

Venontfoje ni parolos pli detale pri li. Vidu fotojn pri pastro Duilio en mia pagho.

Mi perdis grandan amikon

Jean Bosco MALANDA

Published at 09:05PM ( 2 comments / 564 visits )
This post is public

November 30th, 2009

Esperanto kurso che Lerneja Komplekso Anna Paolizzi en Kinshaso



La chi suba letero mi dissendis antaù kelkaj semajnoj por diskonigi la informon pri la e-kurso en tiu lernejo. La lernejo estis kontruita dank'al iu bonfaranto el Italio pere de pastro Duilio kaj ghi estas administrita de salezanaj pastroj. Ni kadre de Kongolanda Unuigho Katolika Esperantista ni okupighas pri la esperanta kurso.


Che la Lerneja Komplekso Anna Paolizzi okazis la 7an de novenmbro je la 10 la unua leciono de esperanto.
Granda entuziasmo miaflanke kaj flanke de geinstruistoj de tiu lernejo. Ne nur partoprenas la geintruistoj kaj la administrantoj, sed ankaù la gardisto. Do, ni firme ekvojis kaj ni esperas firme atingi la celon. Estas substrekinda la cheesto che la inaùguro de la prezidanto de la landa asocio, de kelkaj esperantistoj de EKM-filio, inter ili, kelkaj membro de ILEI-sekcio. La etoso estis tute esperanta kaj frata en tiu bela lernejo kiu tute aspektas esperantista. Jam che la eniro, oni povas legi la nomon de "Zamenhof", "esperanta konstruajho", "CER-ES, IKUE, KUKE". Tio kaptas la atenton de la trapasantoj. La pentrajho sufiche propagandas pri esperanto. Chi alkrochite kelkaj fotoj pri la malfermo de e-kurso che Anna Paolizzi.


Kiel planite, la unua etapo temas pri la e-trejnado de la instruistoj kaj la dua etapo temas pri la e-trejnado de gelernantoj fare de instruistoj. Laù la nuna disponebleco de e-lernolibroj, ni uzas la Zagreban Metodon. Ni planas fini tiun bazan kurson post tri/kvar monatoj. Ni planas dum tiu fazo iri pluen, ke niaj lernantoj lernu preskaù la kompletan gramatikon de esperanto. Do, eble ni aldonos unun monaton pri nia programo. Kompreneble ke ni trejnigas estontaj e-instruistoj kiu devas havi efikan bazon.


Dankon al chiuj kiuj kuraghigis nin kaj promesis subteni la agadon aù per sendado de libroj aù per kuraghigaj mesaghoj. Diversaj e-instrumaterialoj estas bonvenaj. Ankaù via suibteno estas bonvena.


Bonvenon al la Lerneja Komplekso Anna Paolizzi.
Esperplene,


Jean Bosco MALANDA
Landa Reprezentanto de IKUE/Kongo DR
Prezidanto de KUKE, Konga Katolika Movado
BP: 761 Kinshasa 11 RDC
Published at 07:07PM ( 3 comments / 539 visits )
This post is public

July 22nd, 2009

Mesaĝo de Nacia Espiskopa Konferenco de Kongolando (CENCO) al la katolikaj kredantoj, al la bonvolemaj geviroj okaze de

Enkonduko


1. Je la trideka de junio 2010 nia lando, Demokratia Respubliko Kongolando celebros la kvindekjaran ekziston de la


sendependa kongolanda nacio. De nun, ni estas invitataj kiel civitanoj kaj kristanoj al celebrado de tiu okazintaĵo, kiu estas la


plej inda kaj samtempe la plej fruktodona kaj promesa el ĉiuj por la estonteco de nia lando.


2. Cele al memorigado, kiu engaĝigas nin en konstruado de pli bona estonteco por ĉiuj kongolandanoj, Ni, ĉefepiskopoj,


episkopoj kaj dioceza administranto, membroj de la Nacia Espiskopa Konferenco de Kongolando (CENCO), kunvenintaj en


plena asembleo de la sesa ĝis la deka de julio 2009, alportas nian kontribuon memorigante la gravecon de la justeco, kiu


sola grandigas la nacion (vidu Pr 14, 34) kaj indikante la firmajn elektojn en agadoj por Kongolando prospera kaj feliĉa.






I. La horizonto de la kvindekjariĝo de nia lando


3. Antaŭ preskaŭ kvindek jaroj niaj antaŭuloj akceptis la anoncon de la sendependiĝo de nia lando jene: "La eklezio salutas


kun granda espero la anoncon de la sendependiĝo de Kongolando (...). Ni estas konvinkitaj, ke per la honesta kaj


grandanima kunlaboro de ĉiuj nia lando povas iĝi prospera kaj feliĉa, kapabla plenumi en la historio de Afriko kaj de la mondo


la rolon, kiun la providenco rezervis al ĝi"[1]. Estas ankaŭ en tiu senco, ke la patroj de la sendependiĝo devigis sinprogresigi


la landon al ties plej bonaj sortoj por la bonesto de la tuta popolo.


4. Kia hodiaŭ, post kvardek naŭ jaroj, estas la sorto de nia lando? Necesas rekoni nenegeblajn progresojn, interalie la


konscion aparteni al unu sama nacio, la socialan koheron, kiu ebligis rezisti al la ataketoj de balkanigo, la starigon de


demokratiaj institucioj, la elmergiĝon de enlanda elito kun nekontestebla famo. Tamen la DR Kongolando ankaŭ multe


malprogresis. Dume kontraŭaj fortoj malkonstruis la etikan histon de nia socio. Militoj ripete okazigis milojn da mortoj. La


socialaj infrastrukturoj malkvietige disfalas. La administracio publika, la teritoria XXX, la magistraturo, la nacia klerigado, la


armeo, la polico, ktp. ne plu estas strukturoj, kiuj plene kontentigas la loĝantaron. La popolo trampiĝis kaj kondamnitas


elturniĝi. Ĉiu plendas pro tiu situacio kaj malaprobas ĝin.






II. Ĉiu plendas


5. Fakte, de la bazo ĝis la pinto, ĉiu plendas pro la vivokondiĉoj, kiuj ĉiutage pli kaj pli malfaciliĝas por la plimulto el la


loĝantaro. Pri tiuj plendoj kaj ĝemoj la popolo precipe denuncas la korupton, kiu iĝis, kiel ni asertis en antaŭa mesaĝo, "la


generala vivokadro kaj politika agado en DR Kongolando"[2]. Neniu institucio en DR Kongolando estas senkulpa pri ĝi pro


tio, ke la praktiko iĝas normala por multaj kongolandanoj. De la baza lernejo ĝis la universitato, en kursoj kaj tribunaloj, kaj ĉe


aliaj instancoj por decido kaj efektivigo, mafiaj retoj netimigeble daŭrigas sian agadon. Subkulturo markita de korupto


instaliĝas en la ŝtata administrado. Simile al kancero la korupto plifortigas la malfunkciadon de la tribunala sistemo. Ĉiu


plendas pro tio kaj kulpigas ĝin, sed ankoraŭ mankas reala volo kontraŭbatali kaj elradiki ĝin.






La korupto malfortigas la aŭtoritaton de la ŝtato


6. Malgraŭ la sindevigo decidita de la registaro, ni ne vidas realan decidiĝon ĉe la politikuloj koncepti kaj funkciigi


mekansimojn kaj koherajn regulojn por kontraŭi kaj puni koruptajn agadojn. Kiel oni komprenu tiun staton de kvazaŭ entuta


inercio? Fakte "inter la deformiĝoj de la demokrata sistemo la politika korupto estas unu el la plej gravaj, ĉar ĝi samtempe


perfidas la principojn de la moralo kaj la normojn de la sociala justeco; ĝi kompromitas la ĝustan funkciadon de la ŝtato


negative influante la rilaton inter regantoj kaj regitoj; ĝi enkondukas kreskantan malfidon pri la publikaj institucioj kaŭzante


laŭgradan naŭzon de civitanoj al la politiko kaj ties reprezentantoj, kio kaŭzas malfortiĝon de la institucioj"[3].


7. La respondeco de la registaro en ĉi tiu situacio engaĝiĝas. La korupto estas unu el la bazoj de majusta dispartigo de la


naciaj riĉajoj inter la riĉula klaso konsistanta el la publikaj aŭtoritatoj, kaj la plimulto de la loĝantaro, kiu vivas en mizero.


Krome korupteco subtenata de senpuneco difektas la bazan infrastrukturon, malkuraĝigas la ekonomiajn rolantojn,


malestimas tekstojn kaj normojn, malriĉigas kaj malfortigas la ŝtaton.


8. Ĉi tiu malfortiĝo de la ŝtata aŭtoritato estas des pli sentata de la loĝantaro el la kvartaloj de niaj vilaĝoj, kie murdoj,


perfortoj kaj ŝteloj okazas en ĝenerala senpuneco same kiel la forprenoj de la komunaj havaĵoj kaj la malaltaj salajroj de


ŝtatoficistoj, policistoj, militistoj kaj instruistoj.

9. La kongolandano sentas sin forlasita de la ŝtato. Li estas viktimo de ĉio. La elpeloj al kongolandanoj el najbaraj landoj en


kondiĉoj de perforto kaj humiligo ankoraŭ ne okazigis kredeblan reagon de indigno flanke de niaj regantoj. Tiuj elpelitoj kaj


multaj delokitoj restas senhelpaj en sia malĝojiga sorto, sen taŭga asistantaro konscia pri ilia mizerego. Armitaj bandoj


intermite ruinigas la orienton kaj nordon de la lando, la integriteco de la teritorio estas serioze minacata, iuj partoj de la


teritorio eskapas al la kontrolo de la centra povo. Tiom da situacioj malkaŝas la malfortiĝon de la ŝtato kaj interpelaciu la


registaron.






La malforto de la ŝtata aŭtoritato kaj helporganizaĵoj


10. La helporganizaĵoj, kiu agadas en DR Kongolando por helpi nian loĝantaron konsciiĝis pri la malforto de la ŝtato. Dum


malestas la ŝtato supozata plani kaj konduki eksterlandan helpon laŭ siaj propraj prioritatoj kaj laŭ la bezonoj de sia suferanta


loĝantaro, la helporganizaĵoj en DR Kongolando instaliĝas, kiel ili volas, kaj faras, kion ili volas. Tiu agmaniero plifortigas ĉe


la loĝantaro la senton esti forlasita de la ŝtato. Kiel substrekis papo Benekdikto XVI en sia encikliko Caritas in veritate:


"kelkfoje okazas, ke tiu, por kiuj la helpo estas destinita, iĝas utila al tiu, kiu helpu lin, kaj la malriĉuloj servas kiel preteksto


por plu ekzistigi multekostajn burokratajn organizaĵojn, kiuj deprenas por sia propra pluekzistado tro altajn procentaĵojn de la


rimedoj, kiuj male devus esti destinataj al la evoluigo"[4].





La multeco de neregistaraj fondaĵoj kaj organizaĵoj kreitaj de la kongolandanoj mem obeas al la spirito de profitemo XXX. La


plimulto de iliaj iniciatintoj kompreninte la malforton de la ŝtato sagacas kaj elstaras pri forpreno de la havaĵoj kaj sumoj


destinitaj por la bazo.





La malfortiĝo de la ŝtata aŭtoritato per eksteraj fortoj


11. Pri la malfortiĝo de la ŝtata aŭtoritato ankaŭ ŝuldas eksteraj kaŭzoj. Bone observante oni eĉ dirus, ke ĝi estas aranĝita de


okultaj organizaĵoj kaj povoj, kiuj volas kapti DR Kongolandon kaj ties riĉaĵojn, kiujn ili volas laŭ sia deziro kontroli kaj


ekspluati. La plimulto kunlaboras kun kongolandanoj, kiuj pli servas sian propran avantaĝon ol la bono de la tuto de la


loĝantaro. Iuj famiĝas per sia posedemo kaj la akaparo de la arbaraj kaj minejaj riĉaĵoj koste de la lokaj loĝantoj. Ekzistas


seriozaj kialoj pridubi la de ili afiŝatan intencon helpi al DR Kongolando. Iuj al si demandas, ĉu oni ne daŭrigas la konfliktojn


kaj ĉu oni ne kontraŭstarigas etnajn grupojn unu kontraŭ alia por senfine daŭrigi la ĉeeston en DR Kongolando de tiuj


organizaĵoj kaj de tiuj okultaj povoj. Kaj kial ne vidi en tio rilaton kun la malpermeso pri armiloj altrudita al nia lando? Ĉu ne


temas pri volita malfortigo fare de eksteruloj?


12. Sur la fono de tiu mizero devojantaj formoj de religieco strange malvolviĝas en nia lando tiagrade, ke ĝi deturnas la


atenton de la kongolandanoj de siaj respondecoj en la socio. Ili esperigas, ke la ŝanĝo venos kvazaŭ per frapo de magia


bastono. Ili deturnas la loĝantaron de ties socia respondeco preni sur sin la propran sorton kaj ekagi por ĝi.






Riĉiĝoj malhonestaj sine de malriĉiĝinta loĝantaro


13. Dume la registaro, la adminstrantaro de publikaj aferoj kaj la malhonestaj aferistoj senhonte riĉigas sin nepravigeble rilate


al tio, kion ili enspezus laŭlege. Tiu riĉiĝo estigas ofendo al la ĝeneraliĝinta mizero, pro kiu suferas la plimulto de la loĝantaro


kaj tutaj familioj.


14. Perdinte la sencon de ŝtato kaj de ties celo, iuj estroj apenaŭ zorgas pri la loĝantaro. Ili okupiĝas nur pri siaj propraj


aferoj kaj propraj avantaĝoj, por kiuj la komuna havaĵo estas oferata. Fakte ni vidas inverson de prioritatoj kaj valoroj: la


privataj aferoj superis la bonon de la tuta loĝantaro. Ĉu ne estas tio, kio klarigas interalie la malrespekton al la leĝoj ĝis la


manko de respekto al la konstitucio, fundamenta leĝo por starigi nian junan demokration kaj restarigi fidon je la sociala ordo?


III. Nia engaĝiĝo al prospera kaj feliĉa estonteco


15. La kristana espero engaĝas nin krei kaj konfirmi, ke, malgraŭ tiuj devojiĝoj, la prospera kaj feliĉa estonteco de


Kongolando celita de la patroj de nia sendependiĝo ne estas vana utopio. Ni fakte fidas al la Sinjoro, kiu donis al ni ĉi tiun


landon kaj ĉirkaŭas nin per sia daŭra protektado. Sed por realigi tiun estontecon, ni ankaŭ ŝanĝu nian valorskalon, plenumi


kuraĝajn kaj saĝajn elektojn kaj impete konstrui novan Kongolandon.






Ŝanĝi nian valorskalon


16. Ni nepru estigu novan valorskalon rilate al la kontraŭvoloroj detruantaj la etikan histon de nia socio. Kiam socio perdas la


fundamentajn gvidsignojn, kiaj tiuj de la komuna bono, socia organiziĝo, engaĝiĝo por la bonesto de ĉiuj; kiam socio


enfermiĝas en la alkutimiĝo al perforto kaj perversiĝo de la moroj; kiam la gvidantoj de nacio ne plu sentas sian respondecon


kaj kiam ili perversiĝas serĉante facilan kaj senhontan riĉiĝon en la ekonomia krimeco, kien vi vidas ĉi tiun landon iri alien ol


al sia disfalo? Ja urĝas memorigi nian loĝantaron kaj niajn gvidantojn, ke ekzistas fundamentaj valoroj, sen kiuj la vivo, la


progreso, la disvolviĝo kaj la feliĉo de nacio ne eblas. Fakte tiuj valoroj de la komuna bono, de la absoluta respekto al la


fundamenta leĝo, al solidara disvolviĝo estas remalkovrendaj.






Efektivigi saĝajn kaj kuraĝajn elektojn


17. Pli bona estonteco por nia lando postulas la elekton de tio, kio estas esenca kaj fundamenta por konstrui Kongolandon


laŭ ties potencoj. Temas pri elekto de politiko de komuna engaĝiĝo, etiko de reciproka riĉiĝo, dividita feliĉo kaj lokigo de la


homo je la loko, kiun li meritas. Ni invitas nian popolon konvinkiĝi, ke nur danke al tiuj moralaj valoroj kaj profundaj


konvinkiĝoj en Dio ĝi povas trovi la forton rezisti al la idoloj de ĉi tiu mondo.


La elekto reveni al sencoj de ŝtato kaj de komuna bono


18. La vera demokratio konstruiĝas en la respekto al la individuaj liberecoj. Kuraĝigante la kontraŭbatalon kontraŭ la


senpuneco ni memorigas, ke la ŝtato ekzistas ne nur por pune haltigi. La kongolandaj administrantoj, kia ajn estas ilia pova


rango, memoru, ke la politika idealo estas etika idealo. "La respondeco strebi al la komuna bono ne nur estas tiu de


individuoj, sed ankaŭ de la ŝtato, ĉar la komuna bono estas la ekzistokialo por politika aŭtoritato"[5].


La elekto por sociala justeco kaj lukto kontraŭ korupto


19. Sociala justico "grandigas la nacion" (vidu Pr 14,43), ĝi kreas klimaton de paco kaj harmonio en la socio per tio, ke la


leĝo protektas ĉiun civitanon kontraŭ eldevigo kaj kontraŭ ĉiaj misuzoj de povo. Tia justico supozas la ekziston de jurŝtato, en


kiu neniu koncentrigas ĉiujn povon en sin. La justico sociala kaj distribua estu antaŭenigata, ĉar ĝi ofertas al ĉiuj egalecon de


ŝancoj bazitan sur la objektivaj meritoj kaj ne sur klienteco. XXX Tiu egaleco de ŝancoj ebligas al la ŝtato kaj al ties institucioj


<font fa
Published at 12:02PM ( 0 comments / 486 visits )
This post is public

November 6th, 2008

CE QU’ON N’OSE PAS DIRE SUR LES MASSACRES DU CONGO

Les rebelles du général tutsi congolais Laurent Nkunda poursuivent leur avancée vers Goma. Le journaliste et réalisateur Paul Moreira revient du Congo Kinshasa et vous livre son analyse.
La guerre vient de se rallumer au cœur des ténèbres. Là où les caméras ne vont jamais. Là où notre ignorance a permis que près cinq millions d’hommes et de femmes meurent en dix ans. Sans doute autour de 400 000 tués par balles. Les autres sont morts de faim ou de maladies dans les forêts où ils se terrent, chassés par les milices. D’après International Rescue Committee, l’ONG américaine qui a tenté de chiffrer la surmortalité dans cette région, la guerre qui déchire l’est de la République Démocratique du Congo depuis 1996 est le conflit qui coûte le plus cher en vies humaines depuis la seconde guerre mondiale.

Vous en avez entendu parler ?…

Gardez-vous en tête une seule image ?
La guerre du Congo est un holocauste à bas bruit. De ceux qui nous lassent. Imputés aussitôt à la mystérieuse sauvagerie des hommes bruns. Il est vrai qu’on est là dans une région d’une complexité extrême, où la dissémination des armes a multiplié les milices et les possibilités d’exactions. Mais, si tant est qu’on accepte d’ouvrir les yeux et d’entendre les témoignages terribles et simples des réfugiés, il semblerait qu’on soit là en présence d’une guerre de pillage, doublée d’une vengeance ethnique. Ou comment une puissance étrangère entretient le chaos et des milices « proxys » pour garder l’accès à un minerai précieux indispensable à nos


Les forces en présence

CNDP : Groupe armé Tutsi dirigé par Laurent Nkunda, un Tutsi congolais proche du Rwanda de Paul Kagamé. Le CNDP tient la partie du Nord Kivu adossée à la frontière Rwandaise. Combattent les FARDC et les FDLR.

FDLR : les Hutus rwandais issus de l’ancienne armée rwandaise et des milices ultra nationalistes interhamwes. Les plus âgés ont participé au génocide contre les Tutsis au Rwanda. Ils ont trouvé refuge au sein des populations Hutus du Congo. Combattent principalement le CNDP.


FARDC : c’est l’armée régulière du Congo dirigée par Kinshasa. Mais certaines brigades sont en fait fidèles au CNDP de Nkunda. Combattent le CNDP et les FDLR. Maï-maï ou Pareco : milices congolaises d’autodéfense des villages. Combattent le CNDP. « Rastas » : la dissémination des armes a géré une multitude de groupes de déserteurs des diverses factions armées (surtout des FDLR hutus rwandais) devenus bandits de grand chemin.

Monuc : Mission des Nations Unies dépêchée pour protéger les populations civiles et faire respecter l’embargo sur les armes. En ce moment même, dans la plus grande indifférence, la guerre connaît un soubresaut violent. La milice de Laurent Nkunda, le CNDP, est passée à l’attaque contre l’armée régulière congolaise (les FARDC) et s’approche de Goma, la capitale du Nord Kivu. Des colonnes de réfugiés encombrent les pistes. Ils sont près d’un million et demi dans la région désormais. La même scène depuis des années : les femmes plient sous des fardeaux plus lourds qu’elles, des enfants effrayés trottinent à leurs côtés, pieds nus. Silencieux. Qu’on vienne à leur adresser la parole et c’est toujours le même murmure plaintif : « Laurent Nkunda nous extermine. Nous dormons dans la forêt. Ils tirent la nuit dans nos villages. Nous mourons de faim… »



La Monuc.
L’œil de la communauté internationale. Avec pour mission explicite de protéger les populations civiles.
Yoheri Kanyenyezi, l’homme à la casquette blanche, avait laissé éclater sa colère :
« Des gens ont pris des risques pour aller alerter la Monuc, à Goma, ils ont traversé des zones dangereuses. Il ne s’est rien passé. Certains ne sont jamais revenus. Nous répétons encore et encore que les hommes de Laurent Nkunda nous tuent. Vous les blancs, vous venez, vous prenez des notes, vous repartez et il ne se passe jamais rien !… »

Au sein des villageois, évoluaient des hommes armés discrets, presque furtifs. Des Hutus Rwandais. Les FDLR. Les plus âgés d’entre eux avaient probablement participé aux massacres de Tutsis, au Rwanda, en 1994. Leurs bases militaires sont dans la forêt mais quelques dizaines de leurs hommes avaient pris position dans les villages et vivaient aux côtés des paysans congolais. Sans doute la première cause de leurs malheurs. Du fait de cette présence, les Tutsis de Nkunda quand ils attaquent les villages tuent sans discernement tous les hommes en âge de combattre. Dans les herbes géantes du Parc de Virunga, à quelques mètres de la route, la terre des fosses communes était encore fraîche. Les villageois se pressaient pour nous montrer. « Ici, il y en a cinq !… Tués le 13 août, juste avant qu’ils partent. » Une mince couche de terre recouvrait les corps en cours de décomposition. Leur puanteur agressive avait fait reculer la foule. Avant que nous leur demandions d’arrêter, les villageois vont mettre au jour deux autres charniers. Ils contiennent, disent ils, une vingtaine de cadavres tout aussi récents.

« Il y en a beaucoup d’autres, affirme Yoheri. A Kicharo, on en a trouvé 32. Mais il est impossible de savoir où ils sont tous. Ils sont dans la jungle. » Ces crânes et ces ossements à fleur de terre, l’effroi stupéfait des survivants, autant d’images qui rappellent violement les images du génocide rwandais de 1994. Mais ici, à Katouigourou, les victimes sont Hutus et les bourreaux sont Tutsis.
C’est cette inversion des rôles que l’esprit peine à accepter. Car dans le fond de notre tête, l’Histoire s’est arrêtée en 1994, les rôles du Mal et du Bien, distribués pour toujours. Pour parler aux blancs -ceux qui peut être ont le pouvoir de mettre fin à leur malheur- des hommes et des femmes se pressent, font la queue. Ils attendent silencieusement leur tour. Tous Congolais. Tous Hutus. Une femme, jeune paysanne timide avec un fichu sur la tête, hébétée : « Les Tutsis ont tué mon mari près de l’école.
Pourquoi ?
Je ne sais pas, je sais juste que c’étaient les Tutsis… »

Bravo
Une accusation revient sans cesse : Bravo, Bravo… La Brigade Bravo… Une péripétie absurde et meurtrière de la guerre du Congo. L’idée, bien intentionnée, est née à la mission des Nations Unies. Dans la recherche de la paix entre les diverses factions, un accord a été passé en 2006 pour intégrer certains miliciens fidèles à Laurent Nkunda au sein de l’armée régulière congolaise. La brigade s’appelle Bravo. Dans la région de Rutshuru, sous l’uniforme tout neuf de l’armée régulière congolaise, la population reconnaît alors à sa grande surprise les miliciens qui hier tuaient et violaient les femmes. Les voilà chargés de leur sécurité. Pendant des mois, les hommes de Bravo vont se servir de l’uniforme de l’armée nationale pour continuer à mener leur guerre privée. « Pourquoi ne pas s’en prendre exclusivement aux Hutus rwandais s’ils veulent leur faire la guerre, demande Simon Habimana ? Depuis 1996, ce sont les Hutus du Congo qui payent à leur place… »
En 1994, après le génocide des Tutsis et Hutus modérés du Rwanda et la prise du pouvoir par le FPR de Paul Kagamé, les milices extrémistes Hutus, des soldats Rwandais génocidaires ont passé la frontière pour aller se réfugier au Congo. Jusqu’à aujourd’hui on les aperçoit ici ou là, le long des routes, dans des uniformes dépareillés, portant des kalashnikovs à la peinture écaillée. Les FDLR affirment qu’ils ont rompu avec leur passé génocidaire et qu’ils assurent la protection des populations locales. En réalité, les miliciens Hutus rwandais vivent comme des parasites en leur sein. Malédiction ultime pour les Hutus congolais : désormais, aux yeux des Tutsis du Rwanda et de leurs alliés du Congo, ils sont devenus suspects de complicité avec leurs vieux ennemis… Et donc, cibles légitimes…

En septembre 2007, dans un moment de vérité, Laurent Nkunda déclarait que les FDLR avaient fini par « intoxiquer » les Hutus congolais qui partageaient désormais leur « idéologie » génocidaire. Pour Simon Habimana qui enterre les victimes de Katouigourou, les vraies raisons de la guerre sont autres : « Je crois qu’il est trop simple de présenter ces massacres comme des représailles des Tutsis contre les génocidaires Hutus du Rwanda. C’est pour d’autres intérêts que l’on tue les gens… Et vous savez lesquels… ».

Direction le sous-sol D’après Brian Wood de Amnesty International qui a suivi de très près les trafics d’armes dans l’est du Congo : « La vraie cause de cette guerre ethnique, c’est le contrôle des richesses minières… » Les Congolais le savent : leur pays possède l’un des sous-sols les plus riches de la planète. De l’or. Des diamants. Du cobalt. De la cassitérite et du coltan. Des métaux lourds indispensables à la révolution numérique. Ils servent à fabriquer les micro- condensateurs de nos téléphones portables et consoles de Playstation. Des milliers de mines plus ou moins artisanales émaillent l’est de la République Démocratique du Congo. Toute cette richesse a réveillé les appétits des pays voisins du Congo.
L’Ouganda de Museveni et surtout le Rwanda de Paul Kagamé. A deux reprises, en 1996 et en 1998, ces pays envahissent le Congo. Ils semblaient porter une vision. Redessiner le cœur de l’Afrique. Mettre fin à l’autocratie ubuesque de Mobutu. Pour Washington qui
l’avait installé au pouvoir dans les années 60, le vieux dictateur zaïrois est désormais rincé. Kagamé et Museveni s’imposent pour eux en nouveaux leaders du continent. Une coopération militaire est mise en place. Les forces spéciales américaines entraînent les éléments d’élite de l’armée de Kagamé (Voir « Le commerce de la terreur »). C’est l’envoyé spécial de Bill Clinton en Afrique, Bill Richardson, qui va à Kinshasa, remercier Mobutu pour ses services rendus et convaincre leur ancien allié de lâcher le pouvoir. Les Rwandais et les Ougandais vont se concentrer sur l’exploitation des régions minières proches de leurs territoires. D’abord directement. Puis, après la fin de l’occupation militaire officielle, par l’intermédiaire de partis et de milices qu’ils financent, arment et contrôlent. Les Ougandais se sont implantés en Ituri et les Rwandais au Nord Kivu. Chacun dans la région qui borde leur frontière. Officiellement, le Rwanda nie toute implication dans l’existence de ces milices. Un groupe d’experts de l’ONU dépêché dans la région au début des années 2000 a établi et documenté le lien organique entre les deux puissances régionales et le triangle mortel de cette guerre d’appropriation : milices-minerai-armes. Ils ont émis une série de rapports sur le pillage du Congo, implacables et terribles pour le Rwanda. La stratégie de « guerre par proxies » y est mise en lumière de manière explicite. Un chapitre d’un de leurs rapports de 2003 va rester secret. « Pour éviter les incidents diplomatiques », glisse l’un des auteurs sous couvert d’anonymat. Le document circule librement dans certaines ONG. Il y est clairement démontré comment le Rwanda entretient la guerre et l’instabilité pour servir ses intérêts : la « stratégie du Rwanda, écrivent les experts de l’ONU, consiste à amener sous son contrôle et son influence des portions importantes du territoire de l’est du Congo. (…) Le rétablissement du contrôle d’un gouvernement d’unité nationale mettrait en danger ce but de contrôle territorial. »

Et puis les hommes de l’ONU tentent de sensibiliser les multinationales minières présentes sur le terrain. Elles sont nombreuses. Belges. Suisses. Allemandes. Canadiennes. Américaines.
Des entreprises comme Cabot Corporation de Boston, dont le PDG, Samuel Bodman, sera nommé Secrétaire d’état à l’énergie dans le gouvernement de Georges W Bush. Des entreprises qui transportent le minerai aussi, comme SDV, filiale à 100 % du groupe Bolloré dont les responsables sur le terrain sont parmi les seuls à avoir refusé de rencontrer le groupe d’experts (ce qui leur vaudra d’être dénoncés par le conseil de sécurité de l’ONU sur une liste noire aux côtés de Victor Bout, célèbre trafiquant d’armes russe). Les hommes des Nations Unies essaient de faire entendre que le business du minerai alimente directement la guerre. Il la légitime et il la finance. Qu’il faudrait désinvestir. Ils sont écoutés poliment mais dès leur départ les affaires reprennent. Et la guerre aussi. « Le niveau de mort au Congo, explique Brian Wood d’Amnesty International, c’est un 11 septembre par jour. »


(D'une bonne source.)


Laurent Nkunda
Laurent Nkunda
est un seigneur de guerre. C’est un Tutsi congolais. Sa milice, le Congrès National pour la Défense du Peuple, affirme être un mouvement purement congolais de défense des Tutsis du Congo. Mais de multiples enquêtes des Nations Unies et d’Amnesty International soulignent que le CNDP de Nkunda reçoit armes et procuration. Laurent Nkunda est d’ailleurs un ancien officier de
l’armée du Rwanda. Sa milice règne sur la frontière entre Congo et Rwanda.
Il y a quelques jours à peine, les hommes de Nkunda ont réussi à reprendre la ville de Rutshuru. Les ONG qui tentaient d’évacuer la ville ont été bloquées par la population. Terrorisés à l’idée de se retrouver livrée à la milice de Nkunda, les habitants de la ville ont fait barrage de leurs corps aux 4x4. Sans doute, les habitants de Rutshuruh espèrent-ils que la présence de témoins occidentaux
empêchera les massacres.

Massacre sous l'oeil de l'ONU
Published at 11:04AM ( 5 comments / 752 visits )
This post is public

October 28th, 2008

TIO EGE INDIGNIGIS MIN

Jen mi jhus vekighis kaj alvenis en mian kapon la ideo alvoki telefone nian esperantistan amikon Hubert NTAW el Rutshuru en la provinco Nord-Kivu oriente de Kongo DR kie la milito ofte furiozas.

Tio ege kortushis min kaj indignigis min. Apenaù mi diris "Allo" kaj mi aùdis senspirigitan vochon de nia amiko dirante: "Bonvolu kara, ni ne povas babili". Kio okazas, mi petis. "Mi forkuras la militon kun mia edzino kaj infanoj. Se mi ankoraù estos vivanta, mi alvokos vin por babili" Chu..., mi sekvis? "Mi alvokos vin kara" li konkludis. Tio okazis chi matene telefone. chu skribante chi vespere tiun artikolon nia amiko estas vivanta, neniu povas certigi tion.

Jen la situacio de niaj gefratoj en tiu parto de la lando. Neniu ne tre bone komprenas kio kutime okazas en tiu parto de Kongo DR. Sed, tio kio estas certa, potencaj landoj armigas grupojn da banditoj aù se vi volas da ribelantoj por malordigi tiun regionon por permesi al ili shteli kaj ekspluatadi la richajhon, la minerajhojn. Tio bedaùrinde okazadas sub la okuloj de la Misio de Unuinghitaj en Kongo, france MONUC. Anstataù solvi la problemon, MONUC preferas ofte sin plendadi ke mankas rimedoj por ordigi la situacion. Male, tiu Misio kontentighas nombri la mortintojn, la fughintojn, la seksperfotitaj virinojn. ONU plendadas, kaj Louis Michel la patro de la elektado en Kongo kun siaj landoj silentas. Dum la elektado en Kongo, Louis Michel, nome de Eùropa Unio ege batalis por sukcesigi la balotadon pro tio ke ne li volis starigi demokration, sed chefe pro tio ke li volis legitimigi siajn amikojn, servantojn por bone ekspluatadi Kongon kie li havas multajn profitajn agadojn. Por legitimigi ilian antaùelektitan servanton, Eùropa Unio sendis "EuroForce" pretekste ordigi la balatadon. Ne, mensogo. Nur por minace timigi la opozicion kaj trankvile legitimigi la servanton tute ne elektita de la popolo. Nun ke la lando brilas, la "protektanto" de la "demokratio", nia "kara" Louis Michel kun siaj landoj tute silentas. Kie estas "EuroForce" por protekti la demokration.

Pli da 1 milionoj da funghintoj, pluraj virinoj seksperfortitaj, pluraj mortintoj, MONUC sin plendadas, Eùropa Unio silentas kaj la lando brilas. chu vi povas kompreni ke Unuinghitaj Nacioj manku rimedoj por ordigi Kongon? Kial la vivo ne havas la saman valoron chie tra la mondo? Chu la tero ne estas la lando por ni chiuj? Chu la sango kiu estas en niaj vejnoj ne estas sama ol tiu kiu estas en la vejnoj de eùropanoj kaj amerikanoj. Chu la potencas landoj ne povas shteli niaj richajhojn sen okazigi militon. Kial la dioj (Eùropo kaj Usono) de la mondo silentas?

Ni ankaù volas vivi kiel HOMO. Karaj en Eùropo kaj en Usono, diru al viaj Shtatestroj ke ni ankaù estas HOMOJ; ni ankaù volas vivi kaj ne viveti; ni ankaù estas mondanoj kiel vi. Ke ni ne estas musoj sed HOMOJ.

Tio ne povas nur indignigi min.

Mi ne estas malameme. Dio estas mia patro kaj la mondo estas mia lando.

Ni vivu fratece.

Jean Bosco MALANDA, el Kongo DR

Published at 06:12PM ( 12 comments / 1441 visits )
This post is public

March 18th, 2008

L a unua meso en esperanto en Kongo DR

L a unua meso en esperanto en Kongo DR

Antaù kelkaj jaroj, neniu estis certa ke Pastro Duilio Magnani atingus Kongon. Tiu revo realighis la 7an de marto 2008. Je preskaù 19:15, Bruxel Airlines atingis la Internacian flughavenon de Ndjili (tiel estas nomata la flughaveno de Kinshaso). Kelkaj esperantistoj atendis senpacience la ekapero de pastro Duilio kiun ili konis nur per la foto. Jen ekaperis Pastro Duilio kaj neesperantista D-ro Renato Berti. Mi direktighis al ili kaj ni frate kaj entuziasme brakumis unu la alian kvazaù ni jam kunvidighis. Je kelkaj metroj starigis kelkaj esperantistoj kiuj sintenis banderoloj kun bonvena mesagho al niaj vizitantoj.
Elirinte la flughavenon, ni direktighis al "Centre Lasalien" (katolika gastejo) kie niaj du fratoj kaj patroj restadis ghis merkrede la 12an de marto.
Grava kaj granda evento
Dimanchon la 9an de marto okazis en la preghejeto de "Centre Lasalien" la unua meso en esperanto en Kongo celebrita de Pastro Duilio. Trideko da e-gefratoj partoprenis la meson kun granda entuziasmo kantante en esperanto "Ave Marie laùtvoche je la fino de la meso. Granda estis la ghojo por ni chiuj. Nova e-aero naskighis en Kongo.
Ni notu ke antaùtagmeze, nia karega pastro kuncelebris lokan meson en la paroko Sankta Petro kun la chefepiskopo de Kinshaso, Mons. Laurent Mosengwo. La okazo estis taùga post la meso prezenti esperanton kaj Kongolandan Unuighon Katolikan Esperantistan (KUKE) che la Episkopo. Ni estis invititaj de la sekretario de la Episkopo prepari la dokumentojn (statuto, ...) pri KUKE.

Ghis ilia foriro merkrede, malgraù la "sufoka varmego", nia karega pastro Duilio kaj nia amiko D-ro Renato Berti ghuis agrablajn momentojn en Kinshaso.
Ilia vizito estas memorinda kaj neforgesebla por ni konganoj.
Dankon al pastro Duilio kaj al D-ro Renato. Ili estis tre afablaj.

Jean Bosco MALANDA, Prezidanto de KUKE

Landa Reprezentanto de IKUE en Kongo

Published at 08:24PM ( 3 comments / 1771 visits )
This post is public

January 24th, 2008

Mia vojagho al Bujumbura

Mia vojagho al Bujumbura/Burundio okazis kadre de Afrika Esperantologia Semajno organizita de Kultura Centro Esperantista. La esperantologia semajno okazis ekde la trian de januaro ghis la sepan. Gvidis la semajnon Prof. Giorgio Silfer el Svislando. Tre interesa semajno pri la e-literaturo, la e-historio, la e-lingvistiko. Tre etosaj momentoj kun kongolandanoj, ruandano (e-pastro) kaj burundianoj.

De Kinshasa al Bujumbura

Tre longa vojagho. Burundio estas limlando oriente de Kongo. Do, mi devus trapasis la orientan parton de Kongo kie pro etnaj situacioj la milito kelkefoje furiozas. Tamen, mi decidis atingi Bujumburon por partopreni la esperantologian semajnon. Pro manko de aviadilo kiu devus konduki min ghis al la Bukavu kiu estus la plej prokima koga provinco al Bujumbura, mi trapasis tra Goma, tre proksima de Ruando. Mi atingis Goma-n meze de la trian de januaro. Mi atendis ghis la 18an por shipi la tutan nokton por  atingi Bukavu-n matene. De tie mi veturis al Bujumbura trapasante la urbon Uvira.

Post la esperantologia semajno, mi revenis al Goma kie mi gvidis e-seminarion kaj kunvenis kun katolikaj e-gefratoj kadre de Kongolanda Unuigho Katolika Esperantista (KUKE) kies respondeculo mi estas. Tie mi ankaù rekontighis kun la orfaj infanoj, kelkaj inter ili estas subtenataj de katolikaj esperantistoj el italio. Mi manghis kun la infanoj; la infanoj preghis kun mi en esperanto (tio estis vere mirinda, la infanoj preghis Patro Nia, Ave Maria, ... en tre bona esperanto); mi donacis kelkajn kongajn frankojn al la infanoj kiuj certe antendis multe de mi; mi parolis kun iu vidvo kies la edzo forpasis dum la milito.

Chiuj, aùdante ke la landa reprezentanto de IKUE estas surloke, chiu prezentighis kaj chiu prezentis siajn plendojn. La etoso estis varma sed kortusha.  
Ni tute esperas ke kun niaj karitataj projektoj kadre de KUKE, ni povos dolchigi kelkajn prezentitajn plendojn, dolchigi la la situacion de kelkajn infanojn kaj kial ne de kelkajn vidvinojn.
La orienta parto de Kongo tre bela kun siaj lagoj, montaro kaj volkanoj.
 
Estas substrekinda ke chie mi rekontighis kun esperantistoj kiuj faciligis mian vojaghon. Dank'al esperanto, mi vojaghis trankvile.
 
Jean Bosco MALANDA

 

Published at 09:04PM ( 4 comments / 2227 visits )
This post is public

December 19th, 2007

Tio estas rakontinda

En MBanza-Ngungu, je 150 km de la chefurbo Kinshaso kie mi loghas, okazis zamenhofa tago organizita de e-landa asocio. Okaze, mi prelegis antaù neesperantistoj pri "Esperanto alia ideo pri la komunikado, alta ideo pri la kominikado". Ne mia prelego estas rakontinda.

Samokaze, la e-landa asocio organizis sian jarkunvenon.

S-ro Samuel NGANGU, tiu kiu estas nomata por la unuaj patro Ngangu kaj por la aliaj avo Ngangu, la pioniro de Esperanto en Kongo, kaptis la okazon por "e-testementi":

"Chiuj kiuj estos dum mia malapero (forpaso), laùte diris la avo/patro, mi rekomendas ke oni kanti la himnon Espero kaj kovri mian cherkon de Verda Flago de Esperanto. Che mia tombejo, bonvolu skribi: tiu persono parolis esperanton"

Kia amo por esperanto! Rakontinda, chu ne?

Jean Bosco MALANDA

 

Published at 08:55PM ( 7 comments / 2316 visits )
This post is public


( 13 posts )

rss Latest posts - Subscribe to the latest posts of Jean Bosco Malanda

 

Català | Čeština | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | Polski new | Svenska | Русский new | More ...