Jakvo's blog/

En urbo kie mi vivas troviĝas multegaj bildoj de la sankta virgulino. Kiel antverpenano oni apenaŭ rimarkas tion. Sed en tempo ke mi multe aktivis en neŭtrala EO-asocio, mi pli ol ofte ciceronis esperantistoj tra la urbo.

Grupo da polaj esperantistoj vizitis aŭtobuse Antverpenon. La gvidanto de la grupo estis pastro kaj la tuta grupo sufiĉe pia. Neniu problemo por mi, ĉar Antverpeno ricas pri pluraj preĵejoj eĉ katedralo.

Oftege la polaj “samideanoj” atentigis min pri bildo de sankta virgulino, eĉ tiel ofte ke mi mem miris pri tio stranga antverpena kutimo.

Pasis la someratempo de oftaj vizitoj. Mi ĉiam devis gvidi grupojn tra diamantmuzeo en Antverpeno. Evidenta kaŭzo estis mia longdaŭra sperto pri diamantoj, nu, almenaŭ prilaborado de ĝi. Sed regule okazas ke mi ankaŭ faris la simplajn ciceronadojn tra la urbo kun ĉiamaj atentigoj pri la sanktaj bildoj.

Do kiam la tempo de ciceronado iom lamis mi komencis esplori kial ni havas dekojn da bildoj de la sankta virĝulino.

Mi nun malkaŝas por ke ĉiu scias.

Antverpenanoj estas homoj de la bona vivo. Restauracioj abundegas kaj en alia epoko ni havis ĉe ĉiu stratangulo trinkejon. Mi ne scias ĉu la cifero ne estas troigo, sed ŝajne, ĉiu 10 antverpenanoj havis propran lokan trinkejo.

Evidente la trinkejoj, kiuj suferegis grandan konkurenco, nepre volas montri ekziston de trinkejo por ke klientaro venu ĝuste ĉe tiu specifa trinkeo.

Oni surpendigis lampon, por indiki enirejon.

Tamen la urba registaro ne permesis tion. En tiu tempo oni ne rajtis meti lampon aŭ alian indikilon supre al enirejo de trinkejo, sed jes, kaj per tio oni eĉ povas atingi eternan loĝadon en paradizo post morto, prilumigi bildon de sanktulon.

La protektanto de Antverpeno estas la Sankta Virgulino. Do kion oni povas pli bone elekti ol ĝuste bildon de ŝi.

La trinkestroj do petis kaj ricevis permeson por meti sanktan bildon supre al enirejo de la trinkejo. Tio tuj ekmontras ankaŭ ke la bierejo estas de “bona domo”, fidinda sen putinoj kaj pli da aferoj kiujn la eklezio malŝategas.

La trinkejoj malaperis dum la jaroj, sed multe de tiuj bildoj restis.

Inter ili veraj artaĵoj. Plej bela kaj malnova estas sankta virgulino ĉe enirejo de Kleine Markt (malgranda merkato). Nun iom obskura strateto kiu direktas al malliberejo de Antverpeno.

Mia amiko Wannes Van De Velde (pri kiu mi rakontis antaŭ pluraj monatoj kiam li mortis pro kancero) ĉiam menciis pri ekzisto de la bildo kiam li donis koncerton.

Mi pasas ofte ĉe la malliberejo de Antverpeno kaj Kleine Markt kiu por mi estas la plej rapida vojo al la centro.

Kiam mi pasas mi neniam forgesas diri; dag madam (saluton sinjorino) kial? La diablo scias.

Do se vi iam vizitas Antverpenon, ne pensu ke la urbo estas ekstrem-pia. Ĝi nur havis iam multegajn trinkejojn.

Sekva etrakonto evidente ne estas originala de mi, sed mi amuziĝis reverki ĝin.

Mi esperas ke ĝi donas kelkajn minutojn da plezuro al vi.

jakvo

Li nomiĝas Bob, plej kara amiko de mi kaj mi volas rakonti ion pri li al vi, nu, nur al tiuj kiuj volas legi evidente.

Antaŭ preskaŭ 30 jaroj Bob eniris rilaton kun Bo, nu, ne estis lia elekto, estis iu kio okazas en vivo.

Bo jam iĝis vidvino havante nur 58 jarojn. La tago ke edzo mortis ŝi fakte finis propran vivon, ne tute sed parto.

Tutan vivon ŝi laboris kune kun edzo. Ili vendis porkaĵon kaj kolbasojn sur lokaj merkatoj. Ne facila laboro ĉar en pluvlando Belgio la vetero ne ĉiam agrablas kiam oni staras en rulvendejo sen hejtado. Hejtilo ne eblis pro la viando, viando morta bezonas freŝecon por ke la koloro ne iĝas tiel ke klientaro ne plu ŝatas nek odoron nek koloron. Edzo de Bo mortis pro kancero. Longan vojon de du jaroj parte en hospitalo parte hejme en lito antaŭ fenestro por ke li povu iom distri sin rigardante al pasantoj. Ŝajne li aŭskultis tutan tagon al muziko, al kantado de dolĉa vortoj pri amo kaj naturo.

Iun tagon li kuŝis morta apud Bo. Morto estas por ĉiam ŝajnas?

Bo multege suferis kaj filo ek de tiam zorgis por ŝi. Bo decidis vojaĝi kaj prenis grupe aviadilon al Baratio. Revenante hejme ŝi diris ke ek de nun ŝi nur vojagas kaj profitas de la vivo.

Ŝi vendis komercon kaj efektive duonan jaron poste ŝi denove vojaĝis, al Hispanio al marbordo kie multaj turistoj sanĝis la etoson kaj lokajn morojn de la indiĝena popolo. Ek de tiam ŝi iris ĉiun jaron denove 3 foje al Hispanio. La letargio de la kutimo kaptis ŝin.

Estis ĉirkaŭ tiu tempo ke oni altrudis ŝin al vivo de Bob. Bo estas bonkoro virino sed ne havis varman koron por Bob. Ŝi toleris lin kiel oni toleras gripon aŭ ulceron. Bob ne vere suferis pri tio kaj ĉiam klopodis esti afabla al Bo.

Ŝi posedis grandan domon kiun ŝi kaj edzo perlaboris dum multaj jaroj sur merkato. Ŝi havis belegan ĝardenon kun multaj floroj diverskoloraj. Tamen, neniam ŝi estis en gardeno, nu jes, foje ŝi prenis seĝon kaj metis sin sur teraso por rigardi al ĝardeno. Plej ŝatata estas ordoni filon, kion li devas fari kaj filo faris, senproteste.

Jaroj pasis kaj Bo pli kaj pli ŝlosis sin for de la mondo. Amikojn ŝi apenaŭ havis plu kaj sola plezuro estis iri al urbo por kapti filmon pri amo kaj bela naturo.

En jaro 2000 Bo havis kverelon kun edzino de filo kaj ek ŝi restis sola en la granda domo kun la bela ĝardeno. Bob pasis de tempo al tempo kaj vidis kiel la ĝardeno sovaĝiĝis. Sed Bob havas du maldekstrajn manojn kiam rilatas pri ĝardenado kaj krome li estas filo de la urbo. Lia ĝardeno estas la parkoj de al urbo en kiu li promenadas por kombi al si la cerbon. Li povis rigardi kiel la ĝardenistoj de la urbo ordigis la florbedojn, miksas la florojn laŭ koloroj kaj odoroj kaj tiam daŭrigas vojon, pensante pri vivo. Pensante pri dolĉaj aferoj kiel amo kaj naturo.

En 2006, kiam Bob partoprenis SAT Kongreson en Beogrado li ricevis retmesaĝon. Ne estis bone kun Bo, ŝi vidis ĉie en apartamento bluan ŝaŭmon kiu ne estas forigebla.

O jes, post kverlo kun edzino de filo, Bo decidis laŭ konsilo de filino translokiĝi al la urbo. Ŝi aĉetis grandan luksan apartamenton kie domgardisto malfermas la pordon kiam iu hazarde forgesis ŝlosilon, aŭ faras riparojn kiam mankis ion al lumo en la koridoro ktp.

Bo sentis sin feliĉa en apartamento kaj Bob pli regule pasis. Ne plu estis sovaĝa ĝardeno kiu bezonas firmajn manojn, sed nur kelkaj florpotoj kun floroj kiuj krom akvumado ne bezonas apartan zorgon.

Bob akvumis, ĉiun semajnon krom en vintro kiam la floroj mortis, kion floroj ofte faras je fino de somero.

Bob ankaŭ foje purigis vitron de la fenestroj kaj butikumis por Bo kiam ŝi suferis malvarmumon aŭ gripon. La rilato kiu donis daŭre senton de devigo pliboniĝis iom, eĉ tiel ke je naskiĝtago de Bob, ŝi donacis lin botelon da Jack Daniels, kaj pli, de tempo li rajtis gustumi ĉokoladbombonon el la skatolo el kie neniu povas preni ion.

Bo vidis bluan ŝaŭmon, la mesaĝo diris kaj ŝi estas en hospitalo. Bob daŭrigis sian laboron dum SAT Kongreso kaj gustumis la sunradiojn kiuj oftas dum tiu kongreso.

Vespere li petis retan informon; kiel fartas Bo? Neniu grava estis respondo. Kuracistoj trovis nenion ne normala en kapo. Eble konekto en cerbo kiu malbone ligis kun alia konekto?

Bob iom tro bruis dum striko en la metio kie li pergajnis sian salajron kaj estas maldungita, por ĉiam. Ĉiam estas longa tempo, ŝajne ke tio daŭras tutan vivon?

Kiam li revenas de parko kie li nun pli ofte iris kaj sentis ke cerbo estas reordigita li kuraĝis fojfoje sonori ĉe pordo de apartamento de Bo por demandi kiel ŝi fartas, ĉu ŝi ne bezonas ion.

Bob ricevis telefonalvokon. Malbona novaĵo, Bo estas en hospitalo. Ŝi falis kaj rompis kokson. Ĉu vi rapide povas iri al hospitalo Bob?

Evidente Bob volis kaj li prenis bicikon kaj vizitis Bo kiu kiel pakaĵeto da mizero kuŝis en lito.

“Kio okazis” demandis Bob. “Mi ne scias” estis respondo. Ŝajnas ke ŝi perdis vojon en la urbo, ne plu sciis kie ŝi estas kaj pro nervozeco mistretis kaj falis de la trotuaro.

La filo de Bo laboras en universitato kaj havas malmulte da libera tempo. La filino de Bo oftege vojaĝas pro laboro do Bob senproteste vizitas Bo ĉiun tagon.

Jam 3 semajnoj li faris kaj kiam li venis en ĉambro de Bo, ŝi diris “kiu vi estas? Mi ne konas vin”.

Denove la konektoj en cerbo ne sukcesis kunigi, fari penson kiu taŭgas.

Ĉiun tagon Bob vidis kiel Bo pli kadukas. Merdo tio estas, ĉar Bo daŭre vivas sola en apartamento kaj Bob dubegis ke ŝi povus reveni al soleco de la bela loĝejo.

Estis Bob kiu veturis ŝin hejme kiam la kuracisto decidis ke Bo resaniĝis.

“Kie ni estas “ demandis Bo. Bob klarigis ke ŝi re estas hejme. Sed Bo ne sciis plu kie estas dormĉambro aŭ loĝejo, necesejo.

Bob sendis mesaĝon al filino kaj filo de Bo kaj esprimis siajn pensojn pri Bo tutsola sur apartamento.

Filino vizitis Bo ankaŭ filo kaj la familio devis kunsidi por diskuti kio eblas, ĉar Bo ja estas tre bonkora virino kaj la plej bona ne sufiĉas por ŝi.

Mi estas malsana diris voĉon de Bo al telefono de Bob. Li prenis biciklon kaj iris al Bo.

Bo ne estis malsana sed malsanega kaj Bob devis helpi ŝin per plej stultaj aferoj.

Filino de Bo liberigis sin de ĉiuj taskoj kaj iris kun Bo al kuracisto.

Bo devis tuj reiri al hospitalo al geriatro. Dum horoj Bob estis en hospitalo kune kun filino de Bo. La konektoj en cerbo ne efektiviĝis. Aŭ jes, de tempo al tempo sed tuj refalas al malkonekto.

Mi vidis Bob, li jus pasis ĉe mia domo. Hoewist (kiel vi fartas) Bob.

Malbonege li respondis. Problemegoj kun Bo. Ŝi plene kadukas nun. Mi ne dormis horon ĉi nokte, sed kiel tigro en kago mi travagadis dum tuta nokto mian domon.

Mi scias ke Bob havas devigan rilaton kun Bo jam preskaŭ 30 jaroj. Mi vidis kiel larmoj malsekiĝis liajn vangojn. Li eĉ ne havis energion viŝi larmojn mi pensas.

Bob foriris direkton al la parko, la malgranda, proksima al mia domo. Mi scias ke li iras kombi la cerbon.

Jam malfruis kaj mi devas labori. Mi funksciigas komputilon kaj prenas iPod por trovi muzikon.

“Is that all there is” kantas Peggy Lee. Mi tuj puŝas iPod kaj elektas alian kanton, iun dolĉan muzikon pri amo aŭ naturo.

Ĉu vere tio estas nia sorto?

Rilate 94-a Universala Kongreso de Esperanto Okazonte en Bjalistoko, Polando.

Estimataj uzantoj de la universala lingvo esperanto,

Post sukcesa kongreso en Roterdamo, la internacia Esperanto-komunumo havas sian kongreson nun en Bajlistoko.

Certe tiu elekto de kongresurbo donas apartan etoson al ĉi tiu kongreso.

Kongresi en la urbo kie dr-o Zamenhof dum jaroj faris sian senlacan laboron por disvastigi sian idealon; lingvon kiu utilas al ĉiuj homoj kiuj volas malfermi sian spiriton al universala penso.

“Por neniu en la mondo, nia kara lingvo tiel utilas ol al laboristaro”, diris Zamenhof kaj evidente ke li pravis.

Lastan vendredon la progresema laborista asocio, Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) konkludis sian kongreson en la belega urbo Milano, Italio. La membroj de SAT, el kiu nun multaj partoprenas Universalan Kongreson konscias pri, kaj subtenas plene la diron de dr-o Zamenhof.

Por SAT estas grava ke UEA kaj la monda esperantistaro faras sian laboron, disvastigi Esperanton, la lingvon kaj ideon, tra la mondo, trans ĉiujn landlimojn.

Estas pro tio ke mi kiel prezidanto de la Plenum-Komitato de SAT kaj reprezentanto de nia asocio, konvinke kaj firme deziras al vi ĉiuj ke vi havu fruktedonan kaj progresigan kongreson.

Interreto malfermis antaŭ pluraj jaroj novajn eblojn por aktivuloj kiuj volas propagandi por nia afero. Interreto intertempe iĝis plenkreska kaj ĝiaj utilecoj estas preskaŭ senlime.

"Mi esperas ke dum nia kongreso oni funde studas kio pli eblas rilate nia lingvo kaj interreto kaj el plej profunde de mia koro, mi esperas ke oni severe limigu kritikojn al aktivulojn, kaj ke kiam tamen nepras kritikon, oni unuavice traktu ĝin private kaj pozitive.

Oni memoru ke kritikado ĝenerale malhelpas aktivulojn en ilia peza laboro, kaj ke la energio de kritikado povas esti multe pli utala, povas esti uzata, por subteni diverajn agadojn kaj ideojn. Ni eble duobligus nian forton."

Ĝuu la 94-an Universalan Kongreson, parolu nur esperanton per kiu vi montras ke nia afero, la revo de dr-o Zamenhof, funkcias en realo.

Vivu Esperanto.

En la nomo de Sennacieca Asocio Tutmonda,

Jakvo Schram

Prezidanto de Plenum-Komitato

Karaj k-doj de SAT, karaj gastoj,

Estu bonvenaj al nia 82-a Kongreso de SAT en la belega urbo Milano.

Jam la 7-an fojon mi povas bonvenigi vin kiel prezidanto de Plenum-Komitato de SAT al nia kongreso. Daŭre restas granda honoro al mi ke mi, kiel reprezentanto de nia Plenum-Komitato, povas bonvenigi vin.

Ĉi-jare ni denove estas en histoririĉa urbo kies nomo 600 jarojn antaŭ nia erao nomiĝis en la latina Mediolanum. Kio signifas “mezo de la ebenaĵo”?

Jam ofte mi vizitis ĉi tiun urbon kiu, kune kun aliaj urboj kiel Madrido, Londono, NovJorko kaj evidente Parizo prenas apartan lokon en mia koro.

Trankviligas min la ŝaŭmado de mondaj urboj. La lokoj sen noktoj kie ĉiam estas vivo kie, kiel iam kantis Frank Sinatra la homoj neniam dormas. Estas mia espero ke vi ĝuas vian restadon, ke vi partoprenas la vivon de ĉi tiu urbo. Sed evidente estas pli.
SAT Kongreso estas, kiel vi scias, la momento kiam la partoprenantoj de la kongreso povas diskuti pri nia asocio. Ne nur la membroj povas esprimiĝi sed ĉiuj partoprenantoj.

SAT ne estas fermita strukturo kiu kaŝas ion al ekstera mondo. SAT estas asocio de laboristoj, dungitoj, salajruloj. Ni ne povas permesi al ni kaŝi ion. Ni … kiel mi plej bone formuliĝu? Ni devas kuraĝi havi la klaĉojn kaj primokojn de homoj, kiuj plejofte malĝuste informitaj pri nia asocio, verkas malagrablajn raportojn.

Ni staras ĉi tie kiel iluziistoj, nenion en la manikoj, nenion en la poŝo krom la plej gravan. Nia solidareco kun tiuj, kiuj daŭre suferas subpremadon en regionoj kie regas plej krudan kapitalismon.

Andrea Montagner, la prezidanto de la organiza kongreso-komitato, proponis al Plenum-Komitato la kongresan frazon: “Migri senlandlime, vivi sennaciece”. Ideo kiun la Plenum-Komitato tuj akceptis.
Tri kvarono de la mondaloĝantaro vivas en mizero aŭ proksime al mizero. La kulpo pri tio estas facile trovebla. Ekonomia sistemo kiu ne taŭgas. Ekonomia sistemo kiu parolas pri libera merkato sed kiu fermas landlimojn al tiuj, kiuj serĉas feliĉon en aliaj regionoj. La bildoj de enmigrantoj, de senhejmuloj, de serĉantoj al feliĉo estas al ni ĉiuj konataj.
Ni organiziĝas en sindikatoj, en socialaj strukturoj, sed fine kaj bedaŭrinde preferas tro ofte ke precipe nia propra buterpano restu savita. Ke tiu fremdulo ne forprenu nian riĉecon nek laboron.

Ĉu SAT povas ŝanĝi tion? Mi pensas ke jes! Eble vi nun pensas ke mi komencas freneziĝi, aŭ ke mankas klapo en mia kapo. Ne timu, nek esperu, miaj amikoj. Mi estas tute sana, dankon.

Jes mi scias, ke asocio de apenaŭ mil membroj ne povas ŝanĝi la mondan bildon. Sed mi vidas SAT kiel tiun futbaliston kiu donas la oran paŝon kiu direktiĝas al golo.

Mi ne devas klarigi nek laŭtlegi por vi la statutan celon de SAT. Klerigi, edukiĝi, informi. Ni povas esti la pediko en la barbo de tiu malbona ekonomia sistemo. La observantoj, la kritikantoj. Pere de nia revuo Sennaciulo, ni povas informi kaj atentigi. Eble konvinki aliajn laboristojn pri la valoro de SAT.

Ne estas iu kialo por ke SAT ne iĝu asocio de dekmil membroj. Sed por atingi tion ni ĉiuj devas pene labori.

Ĉu ne 90% de la mondloĝantaro estas laboristoj, salajruloj? Ni devas klopodi konvinki ilin. Ne per la pezaj malfacilaj vortoj kiuj gravaj ekonomiistoj skribis en dikaj libroj. Ni ne devas rigardi pli for ol niaj okuloj portas nin.

Ni povas legi tezojn kaj ideojn de gravuloj de dekstre kaj maldekstre. Ni povas vori multvolumajn verkojn kaj iun tagon tute hazarde trovi la veron en libreto kiu sen probleme povas esti enpoŝigita. Libreto eldonita de nia eldonkooperativo.

Permesu min legi parteton el la libreto La Pariza Komunumo:
Estas vortoj de laboristino kiu vivis en al 19-a jarcento, kaj sia nomo estas Paŭle Minck:

“Muŝoj vi estus nevenkeblaj , se vi tion volus. La araneoj estas fortaj, sed ili estas malmultaj. Muŝoj, fakte , vi estas malfortaj, sed nekalkuleblaj … Se vi kapablus unuiĝi, se vi volus solidariĝi, se vi povus interligi viajn strebojn kaj viajn depostulojn, tiam per unu movo de viaj fortikaj flugiloj vi povus rompi ĉiujn fadenojn de la kombinaĵoj, frakasi ĉiujn obstaklojn, kiuj stringas kaj premigas vin …”

Jen plej granda vero kiun mi trovis en SAT eldono, en maldikega libreto. Ne iu grava teorio de burokrato, sed de virino kiu batalis por la libereco de la kamaradoj, la laboristoj.

Mi ne alvokas por forĵeti la verkojn de filozofoj kaj eminentuloj kiuj klopodis konvinki nin, ke ekzistas pli bonaj ekonomiaj modeloj en kiu ne la plejmulto de la monda loĝantaro devas suferi. Sed mi pensas ke por ni estas pli saĝe porti la ŝarĝon kiu pezas sur niaj ŝultroj.

Por mi tiu ŝarĝo estas la vortoj de rebelulino Paule Minck.

Migri senlandlime, vivi sennaciece. Jen temo de nia SAT-Kongreso.

Ĝuu vian restadon en la bela Milano, sed nepre ne forgesu partopreni niajn laborkunsidojn, niajn debatojn kaj prelegojn. Aŭdigu vian voĉon dum la kongreso. Via opinio gravas.

Preskaŭ mi volis aldoni al miaj vortoj la sloganon uzatan de Prezidanto Obamo: jes ni povas. Sed en rondo de SAT, ni ne bezonas sloganojn. Ni tenu nin al realeco. Ni scias ke monda solidareco inter la laboristaro solvas ĉiujn niajn problemojn.

Ni SAT anoj klopodas doni la oran paŝon.
Ek al la labor’ sed ne forgesu. Se okazas revolucio en kiu ne iam estas tempo danci; ĝi ne estas revolucio sed vojo al diktatoreco.
Havu plej agrablan kongreson.

Jakvo Schram
Prezidanto Plenum-Komitato de
Sennacieca Asocio tutmonda