Aleksandro Horváth's blog/

9

Kiel svarmanta abela esameno zumis la urbo. La vojoj estis akvumitaj kaj verŝitaj per arbfolioj kaj herboj, fare de malliberuloj. Antaŭ la tendoj ordigis viroj kaj virinoj siajn festajn vestaĵojn. La hararoj kaj vostoj de ĉevaloj estis farbigitaj per fumtub-peĉo kaj per flava farbo. Sur la tendoj ekstere estis pendigitaj buntaj tapiŝoj. Polvonuboj, sterk-odoro, foliar-odoro, sonorado de ĉevalsonoriloj estas ĉie.

Ni rapidis, ke ni bontempe reiru kun Maksimino en la palacon de la ĉefmilitestro. Servanto de ĉefmilitestro kondukis nin supren, sur la etaĝon, en larĝan ĉambron, de kies malfermita fenestro ni povis rigardi sur la ĉefan straton kaj sur la spacon etendiĝanta ĝis la palaco de la reĝo – tio estas, mi povis gapi kompreneble nur de malantaŭ la dorso de sinjoroj.

La svarmado estiĝas pli kaj pli viva. Ĉirkaŭ tagmezo la ĉevalistoj foriĝis de la ĉefa strato, kaj iliajn lokojn okupis virinoj en blankaj vestaĵoj.

La suno jam proksimiĝis al la zenito de la ĉielo, kiam en la turo de la reĝa palaco ekkriis forta tubsono.

Post kelkaj minutoj aperis tri sprintantaj ĉevalistoj de okcidento sur la ĉefa strato kaj ili haltis antaŭ la palaco de la ĉefmilitestro. La ĉefmilitestro antaŭenrajdis post iom da tempo.

Li surhavis leĝeran veston: ruĝan mantelon brodita per oro. Ankaŭ lia peltĉapo estis ruĝa, kaj fronte ĝi havis agloplumon. Iom tridek noblaj junuloj ĉirkaŭis lin. Inter ili sur la ĉapo de kvin junuloj brilis ora bendo. La plej juna povis esti dekkvar-dekkvin jara. Tiu sola estis vestita en ĉielblua silkokostumo.

– Li estas la filo de la reĝo – diris Rustikio.

La estro ekrajdis kune kun la junuloj antaŭ Atilan.

Post kvaronhoro ni jam aŭdis la jubilon de la popolo de malproksimo. Komence la sono estis simila al la muĝo de la maro, sed poste, kiel kreskis kaj kreskis, mi povis ĝin kun nenio kompari. Kiel se ankaŭ la tero havus koron kaj pulsadus, muĝus de la ĝojo.

Tiam jam ankaŭ el la ruĝa palaco antaŭenmarŝis stranga grupo. Virinoj pompantaj en blanka silko, sur ĉevaloj en velkfolia koloro. La ĉevaloj estis malgrandaj, kaj ĉiuj estis kondukitaj de paĝio.

La rajdantaj virinoj ĉirkaŭis veturilon, kiu aspektis kvazaŭ duona nuksa ŝelo. En la veturilo sidis reĝa damo: pala kaj magra virino. Apud ŝi okupis lokon dekjara knabeto kun longa hararo, en blanka silko, kiel la virinoj. Nur lia peltĉapo estis blua, ĉieloblua, eble por ke la blondeco de lia hararo pli forte montriĝu.

– La ĉefa reĝino: sinjorino Rika – flustris Rustikio –, kaj la nomo de infano: Ĉaba.

La veturilon trenis ok blankaj ĉevaloj. Kiaj ĉevaloj! Kiel ili ĵetis la kapon, kiel iliaj piedoj dancis! Sur la fina parto de la veturilo staris ridaĉanta nigra sklavino, kiu tenis ŝirmon faritan el pavoplumo super reĝinon. La rando de veturilo estis ornamita ĉirkaŭe per floroj, eĉ estis ornamitaj ankaŭ la radspokoj.

Tuj, kiam ili aperis, la popolo ridete kriadis:

– Beno, Ĉaba! Beno al vi!

Anstataŭ vivu, beno estas la vorto ĉe la hunoj, nur la fremdaj diras ĉe ili, ke vivat.

La malgranda Ĉaba ridete gestadas per lia ĉapo en ĉiu direkto.

Pli poste mi aŭdis, kial oni honoris ĉi unu reĝidon tiel forte. Do tial, ĉar je ties naskiĝo la pastroj profetis, ke la huna popolo disfalos post la morto de Atila. Disfalos ĝi, kiel la glumo en la vento. Sed la reĝido tamen povos savi la nacion. La homoj ne tre kredis la antaŭdiron, sed la reĝido estis kara en ĉies okuloj. Inter la feinoj, rajdantaj apud la reĝino mi ekkonis Emonjon. Flugu, mia koro, en la ĉielon! Do ĝi flugas, tie ĝi flugetis apud ŝi, ĝis kiam la veturilo rapidiĝis. Post iom da tempo la sonĝobilda grupo malaperas.

Sed jen, antaŭennubas la voja polvo batate de la reĝa geedziĝpopolo. La polvonubo brilas en la sunlumo, kiel oro. Fronte rajdis kavaliro kun tordigita lipharo portanta flagon. La flago estas granda, blanka. Sur ĝi flugadas aglo brodita per oro. La aglo en la huna lingvo estas: kurul. Sed oni diras ankaŭ: turul.

Sekvas perpieda orkestro: ili havas sangoruĝan vestaĵon. Iliaj instrumentoj estas: fluteto el ligno, tamburo, diversaj flutetoj el osto, kelkaj sonorilbastonoj, kun etaj arĝentsonoriloj.

La muzikantoj estas eble centope. Unu tamburisto estas nigrulo, sed eĉ la aliaj ne estas platnazaj hunoj. Sed eble povas esti hunoj, eble la muzikistaj hunoj estas edukitaj por muzikantoj, kaj tial oni ne platigas ilian nazon.

La huna muziko estas stranga por la romia orelo, sed oni povas sur ĝi bone paŝadi.

Apud la muzikantoj saltadas, saltetadas kaj ĝojkrias granda svarmo da kvin-dek jaraj malliberaj infanetoj. Unu intertempe saltas ankaŭ radfare.

Post la muzikantoj aperas ĉevalistoj brilantaj de oro kaj arĝento. Ĉiuj havas ĉe la ĉapo spanlongan verdan branĉeton kaj konvalon aŭ tulipon.

La tuta popolo tumultas sur la ĉefan straton. En la unua vico staras la hunaj knabinoj kaj hunaj virinoj. La multo de knabinoj estas kiel tuta blanka vualo. De sub la vualoj elbrilas la ora ĉeno, ora orelpendaĵo, ora braceleto, ora brustbroĉo, diamanta fruntostelo. Sur la kapo de virinoj estas virina ĉapo kun ora papilio. Ankaŭ sur ili estas tiom oro, ke blindigas la okulojn.

– Beno! – la voĉtempesto de ĝojo proksimiĝas kaj senĉese kreskas.

Antaŭe paŝas la granda, blanka ĉevalo de Atila, ĵetadante fiere la kolon, almenaŭ ĝi scius, kiun ĝi portas. Apud ĝi rajdas dekstre la malgranda reĝido Ĉaba, maldekstre la ĉefmilitestro. Malantaŭ ili rajdas la reĝidoj. Post ili marŝas la virinŝvarmo. En la origita veturilo de la reĝino Rika sidas la nova junedzino. Ŝia vizaĝo ne estas videbla, estas tiel dense vualita. Nur la verdanta krono signas, ke ŝi estas la plej nova edzino. Sur la krono farita el rozfolioj brilas diamantoj, grandaj kiel avelo.

La veturilon ĉirkaŭas la reĝinoj kaj kortegaj damoj. Ili jam ne havas antaŭ la vizaĝo vualon. Mi rekonas Emonjon inter ili. Kiel ŝi estas bela, digna! Ŝian ĉevalon kondukas paĝio. Ankaŭ ŝi malantaŭen ĵetis sian vualon, kaj ĝian finon fiksis en la orita zono.

La vualo estas ĉe la hunoj granda modo, kaj tio plaĉas ankaŭ al mi. La virinoj vestiĝas je ĉiu festa okazo en blankon. La dignaj virinoj ankaŭ labortage.

Kiam Atila atingis la vicon de virinoj, la multaj virinoj kaj knabinoj komencis ian hunan kanton. Mi neniam aŭdis kanti tiom da virinojn samtempe. Se mi ne vidus ilin, mi pensus, ke ŝiriĝis la ĉielo, kaj aŭdiĝas la ĥoro de milionoj da anĝeloj malsupren ĝis la tero.

Antaŭ la domo de ĉefmilitestro, sub larĝa ombrelo farita el elektita foliaro staris la edzinoj de hunaj estroj, kaj la maljunaj patrinjoj. Unu malbela, dika aĝulino kolere rigardis min, mi ne scias kial. Kiam Atila proksimiĝis, ankaŭ ili ekiris antaŭ lin, kaj amasiĝis sur la mezo de la strato.

La edzino de la ĉefestro tenis pladon en la mano, kaj alia virino tenis pokalon.

Kiam Atila alvenis antaŭ ili, li levis la manon al ĉapelo, kaj mansvinge salutis ilin.

Sed li surhavis ankaŭ tiam simplan, grizan robon, nur lia ĉapelo estis pli alte turigita ol tio de aliaj, kaj sur ĝi brilis ia stranga, diamanta agrafo. Kaj la rimenaro de lia ĉevalo estis tuta juvelo, perlo, rubino, safiro, smeraldo – ĉiu ŝtonigita koloro de ĉielarko.

La plado kaj la pokalo estis metataj sur malgrandan, arĝentan tablon, kaj du paĝioj tenis ilin al Atila.

La reĝo elprenis manĝaĵeron. Mi sincere ne vidis bone, ĉu estis tio pano aŭ viando. Ian signifon havis tiu peco da manĝaĵo kaj gluto da trinkaĵo. Eble oni diris per ĝi, ke por la hejmeniranta estas la hejma manĝaĵo kaj trinkaĵo la plej dolĉa.

Ĉiuj vizaĝoj ridetis, kaj ĉiuj okuloj brilis. Nur la vizaĝo de Atila estis sensanga, kiel la marmoro. Intertempe amasiĝis la grupo de knabinoj ĉirkaŭ Atila, kaj ĉirkaŭprenis lin ankaŭ la grupo de reĝinoj. Ankaŭ Emonjo ridetis. Ŝi ne rigardis al mi, ŝi eĉ ne povus min vidi malantaŭ la tilioarbo, sed ke mi vidis ŝin, ke ŝi ridetis, ankaŭ mia koro pleniĝis kun ĝojo: ankaŭ mi ridetis.

En tiu momento mi amis Atilan, la hunan popolon, la ĉevalodoron, la feston, la sunon, la teron. Mi estis volonte kisi ĉiujn, eĉ la ĉevalojn!

Poste Atila iris plue, malantaŭ li tiriĝis ankaŭ la longa geedziĝfesta kohorto. Ĉiu ĉevalo estis ornamita per bunta vualo, kaj ĉiu ĉapo per plumo.

La familio de Ĉat retiriĝis en la palacon, kaj de la balkono delektiĝis ili pri la amas-ondado. Ni restis ankoraŭ malsupre, kaj rigardis, kiel akompanis la virinoj kaj la korpogardistoj Atilan en la palacon ornamitan per standardoj, kaj ni aŭskultis, kiel ĝojkrias kaj jubilas la popolo, kaj kiel restas la homamaso tie, ĉirkaŭe de la palaco, kie la virinoj plue kantis siajn kantojn. La sceno estis, kvazaŭ la abeloj starus senmove ekster kaj inter la abelujo post esamenado, vibrante nur la flugilojn. Homo kaj besto estas tre simila en la sento!

Pli malfrue, kiam la popolamaso miksiĝis, magra, aĝa negrulo vekis grandan ĝojon. Li rajdadis sur kolorita mulo tien kaj reen inter la popolo, intertempe gestadis per larĝa lignoglavo, kaj kriegis en diversaj lingvoj.

– La bufono de la reĝo — diris Rustikio –, lia nomo estas Cerko.

Jam bone pasis tagmezo, kiam la ĉefmilitestro sendis al ni Ĉat-on, ke niaj sinjoroj povas sidiĝi al tablo. La ĉefmilitestro certe ne povas ĉeesti kun ni ĉe la tagmanĝo, ĉar li devas raporti al Atila pri la milit-iro kaj pri la akcidento de sia filo, sed estos tie lia edzino kaj lia familio.

– Kaj tie estos ankaŭ mi – diris Ĉat.

Ĉu estos tie ankaŭ Emonjo?

Mia koro kunpresiĝis. Mi rigardis mian sinjoron, ĉu ordonos min malantaŭ sin. Je ĝoj-tagmanĝoj mi devis stari malantaŭ li, kaj laŭ romia kutimo de tempo al tempo li frotis liajn manojn en mia hararo.

Indulga dio se ankaŭ nun li ordonas min tien! Kiel mi povus diri al li: Sinjoro, nun unufoje liberigu min! Mi ne povas diri, ja antaŭ la publiko por ĉiu sinjoro estas la ĉefa parado sia servanto.

Sed Prisko, kvazaŭ estus kompreninta mian maltrankvilon, mansvingis min al si:

– Post unu horo alportu daktilon en la plej bela arĝenta plado. Alportu tra la pordo, kaj staru tien, kie sidas sinjoro Maksimino. Li prenos ĝin de vi.

Do li ne servigas per mi!

La daktilojn mi aranĝis rapide. Bele metis mi ilin sur laurajn foliojn, kaj meze mi adaptis kelkajn malgrandajn florojn. Poste mi ekagis: akvo, kombilo, odora kremo! Mi ŝmiris la hararon per la fajna nardo de mia sinjoro, kaj meze departis la hararon duflanken, kiel kutimis la liberaj viroj. Prefere riproĉu min mia sinjoro, ol froti la fingrojn en mia hararo.

Kiam la sablohorloĝo montris, ke baldaŭ pasos la unu horo, mi eklevis la etan pladon, kaj portis sur la etaĝon.

La pordo de manĝejo estis malfermita. Odoro de rostaĵo elfluis tra ĝi. Sidis tie ĉirkaŭ dudek personoj. Sur la ĉefloko sidis la edzino de la ĉefmilitestro, brilanta de juveloj, virino kun hepatmakula vizaĝo, apud ŝi dekstre sidis Maksimino, maldekstre mia sinjoro, poste virinoj kaj viroj mikse. Ankaŭ Emonjo sidis inter ili!

Mi haltis por minuto apud la pordo: mi atendis, ke mia sinjoro ekvidos min. Intertempe mi ekrigardis ankaŭ Emonjon. Ŝi sidis apud lentuga knabino, kiu babiladis ion al ŝi palpebrumadante. Emonjo prilaboris kokfemuron per perlamota tranĉilo. Ŝi estis serioza. Mi ne scias, kial.

10

Mia sinjoro ĉiutage notas, kion li vidis, kion li aŭdis. De tio estos libro. Oni metos ĝin en la bibliotekon de la imperiestro.

Samkompreneble la notoj estas ĉiuj la skriboj de mia mano. Mi notas sur paperpecetojn ĉion, kio kun ni okazas. Mia sinjoro iam diktas, iam ne. Home ni kolektos ĉiujn, kaj mi skribos raporton sur belan blankan pergamenon.

Je tiu tago ni havis tiam notindadon, ke mi eĉ ne ekatendis ĝis kiam mia sinjoro revenis, kaj mi komencis la skribon.

Nu, mia sinjoro alvenis vere malfrue. Li estis agrable surprizita, ke li trovis min antaŭ la tendo apud la skribotablo.

– Vi estas brava knabo – laŭdis li min –, ĝis kiom vi subskribis?

Kaj li elmetis el la poŝo pugnograndan, papavan bakaĵon.

Ankoraŭ en miaj infanaj jaroj dorlotis li min, per tio, ke li portis bakaĵojn por mi. Mi ankaŭ ĉiam ĝojis pro la bakaĵo, sed tiam – unuafoje en mia vivo – malĝojigis min lia atento. Ho, mi ne estas jam infano!

– Mi skribis ĝis tiom, ke Atila enmarŝas tra la larĝe malfermita pordo en sian palacon, kaj ekstaris antaŭ la sojlo. Li enportas la novan edzinon sur la brakoj, kiel ian infanon.

– Laŭtlegu, kion vi jam skribis.

Mi legis ĝin.

Kiam mi priskribas la ĉirkaŭaĵon de la huna reĝinon, preskaŭ recitante legas la parton:

– Tio estis, kiel grada kolomba svarmo. La hunaj virinoj estas anĝeloj. Kaj inter ili estas unu, kiu estas tiel bela, ke ankaŭ la tero tremas de la plezuro kie ŝi iras.

Kia stultaĵo ĉi tio estas? – ekgrumbletas Prisko.

Mi nur balbutis.

– Forstreku! Nu jen!

Kiam li vidis, ke mi estas ruĝa ĝis la orelo, li rigardas min kun stranga rigardo:

– Gardu sin, filo mia – diras li pli trankvile post minuta silento, – vi estas en la aĝo, kiam la homa korpo vivas la epokon de sia floraĵo. En tiu tempo ĉirkaŭflugetas multaj papiloj: Gardu vian piedon por ne perdi la kapon.

Poste li paroladis kun Maksimino plue.

Mi ne scias kion ili paroladis, eĉ ne interesis min. Mia spirado malrapidiĝis. La vorto de mia sinjoro kuŝis sur mia brusto: “En tiu tempo ... la floraĵo de korpo ... gardu la piedon!” Liaj vortoj pravas. Mi ne konas la animon de Emonjo, nur virina korpo estas, kiu turnigis min el mia saĝeco. Ho, sed ke tiu virino estas la plej admirinda estaĵo de la Dio! Se mi ŝatas enspiri ĉi tiun virinon, kiel la floran bonodoron!

11/1

Alian tagon ni vekiĝis frue, por alporti la donacon de la imperiestro al la ĉefmilitestro. Mi devis elpaki ilin el la fera kesto.

Ili estis bonegaj objektoj faritaj el oro: kvin pokaloj, du pladoj kaj kvin teleroj. Sur la pokaloj estis reliefo: ĉasado de Granda Aleksandro. Se oni turnis la kvin pokalojn samtempe, la ĉasado ekviviĝis: ĉasado de oraj viroj en ora arbaro orajn sovaĝbestojn!

Ankaŭ la pladoj estis ornamitaj per artaj desegnaĵoj: sur la unua Adamo kaj Evo sub la arbo, sur la alia la Diluvo. Sur la flanĝo de la teleroj: amoretoj kunligitaj en cirklo.

La ujo de la trezoroj estis ligna kaseto el cedro subŝtofita per blanka veluro, kaj supre la kovrilo estis kelk-ulna rozkolora, flora silkŝtofo.

Kiam la suno leviĝis ni jam staris tie, antaŭ la pordo de la militestro, kun mia sinjoro, kun Rustikio kaj kun kelkaj servantoj. Sed la pordo estis ankoraŭ fermita. Tutprave estis ili pasintvespere longe maldormaj. La muziko silentiĝis nur post noktomezo. Verŝajne ankaŭ Emonjo dancis. Ĉu kiu estis ŝia partnero? Ĉu ili dancis tiuokaze unuafoje unu kun la alia?

Ĉiu fenestro de la domo estas kovrita per blanka kurteno. La suno brilas tien. Ho, estos pli bone, se ĉi tiu knabino ne antaŭen venos.

Kiam ni tie atendadis, venis huno kun nigraj okuloj. Li estis en sia plej bela aĝo. Li havis svingantan ĉemizmanikon, kaj riĉe ornamitan armilaron. Li paŝadas en direkto al ni. Sur kolo kaj brusto li havas orajn ĉenojn, kiel ankaŭ aliaj hunoj havas tiajn. Sur lia kapo estas alta drapoĉapo, kaj sur ĝi etendiĝas grua plumo. Li havas lipharon, kiel la korno de bovo. Li aranĝis la hararon en tri hartufojn. Sur la flanko li portas kurban glavon ornamita kun turkiso. Ankaŭ ĝi estas, kiel la armilo de riĉaj hunoj.

De sub la nigra brovo li ridetas al Prisko.

- Khaire! (Mi salutas vin.)

- Khaire – gapas al li Prisko — kiu vi estas, ke vi salutas min en la lingvo de mia patrio? Kiel vi trafas tien? Kaj kial vi estiĝis huno?

Ĉar vivis plurspeca popolo en tiu urbo, nur greko rarece. Grekon, se ni vidis, tio estis sklavo. De la taŭzita hararo, kaj de la ĉifona robo tuj vidiĝis, ke ili estas sklavoj.

Sed ĉi tiu estis huna sinjoro, la oro tintadis sur li.

Li haltis kaj ridetis:

– Kial vi demandas ĉion ĉi?

– Tial – respondas mia sinjoro –, ĉar vi salutas min greke. Sed se vi estus huna homo, vi salutus min hune. Kaj ankaŭ via vizaĝo, vane vi vaksas la lipharon …

– Do, mi estas huno – respondas la homo tuŝinte la du branĉojn de sia lipharo. – Sed ankaŭ estas vero, ke mi naskiĝis kiel greko. Nun mi havas la nomon: Libera Greko, ĉar oni min nomis Greko, kiam mi estis sklavo.

Kaj li suspiris facilete:

– Vere, kunfrato, ia vivo havas kurbajn vojojn. Neniam ni povas scii, kien ni alvenos ĝis nia maljunaĝo.

Kaj li rakontis, ke li estis oleovendisto en Istrio, sed la hunoj enrompis ankaŭ tien, kaj forrabis lian havaĵon. Lin mem ili katenis. Li estiĝis la sklavo de la ĉefmilitestro, ĉar la riĉajn homojn la estroj retenas por si mem. Pri kio? Tio havas multspecajn kialojn. La unua estas, ke la riĉa homo eble havas riĉan parencaron: oni povas peti grandan elaĉetan monon. Kaj se la parencaro sin ne anoncas, la vivteno de servanto iĝanta el riĉulo ne perdiĝas: li estas pli saĝa, pli atenta, pli lerta servanto ol la kamparano. La respekto, agrablo, pompo de la domo turniĝas laŭ la kulturitaj sklavoj.

– Ho, jes – suspiris Prisko –, la civilizacio estas trenita tien, kaj tie ligita al ĉeno. La civilizacio estas ĉi tie la servanto de la barbareco!

La greka-huno levis la ŝultrojn.

– Nu, … se ne elaĉetis min mia parencaro, elaĉetis min mem la bona dio. Mia mastro kunportis min en la kazaran[1] militon. Mi batalis apud li brave: mi akceptis grandan predon[2] kiel premion. Mi elaĉetis min per tiu predo. Poste mi edziĝis al huna virino. Mi havas ankaŭ infanojn. Se vi vidus kiaj vivkapablaj ili estas! Kaj nun mi sidas ĉe sama tablo kun la militestro. Antaŭe li vokis min: Vi bruto! – nun li diras: Kamarado, mia amiko! Li estas mia bona amiko. Ja, mi diras: danko al dio, ke mi falis en tian malbonŝancon en Istrio.

Prisko tremis la kapon.

– Se vi jam estiĝis libera homo, vi povus ankaŭ hejmeniri.

– Ĉiatempe.

– Kial vi restis nun, inter la barbaroj?

– Barbaroj? Hm. Nur vi diras, ke ili estas barbaroj. Pli bona popolo estas ĉi tio, ol ĉiuj aliaj. Ĉar kiam ne estas milito, tie povas ĉiu senĝene vivi en sia domo, en sia havaĵo. Mi faras, kion mi volas. Imposton mi ne pagas. Nenia ŝtata oficisto entrudas sin al mi, nek municipisto, nek ekzekutisto.

– Vi militas senĉese.

– Sed eĉ tiam, ĉe ni ne estas ĉifonaĵo la vivo de homo, kiel tio ĉe la romianoj. En via imperio ĉiam fluas la sango. Se vi ne batalas kontraŭ armeoj, tiam kontraŭ la rabistoj. Se ne ĝenas vin la rabistoj, ĝenas vin la oficialaj rabistoj; la ekzekutistoj kaj la ŝtataj oficistoj. En la Romia Imperio estas al la riĉuloj ĉio permesita. La justecon oni donas kontraŭ mono, kaj en la senfinaj procesoj la juĝo kaj la advokatoj ĉantaĝas la klientojn.

Prisko defendis la romianojn, pri kiu la huno kapsignis – mansvingis:

– Estu prava via vorto. Sed ankaŭ estas vero, ke kie la estro estas la dio, la sorto de la popolo estas infera.

Li estis molparola, mildrigarda homo. Kiam li adiaŭis de ni, li donis la manon ankaŭ al mi.

Intertempe sklavo malfermis la pordon, kaj diris, ke la militestro ĝuste pretiĝas eliri. Do ni ne iris enen, sed ekatendis lin en la korto.

11/2

Intertempe sklavo malfermis la pordon, kaj li diris, ke la militestro ĝuste pretiĝas eliri. Do ni ne iris supren, sed ekatendis lin en la korto.

Jam oni ankaŭ kondukis lian ĉevalon, kaj la militestro paŝis el la domo. Tiam ni ekvidis, ke li estas malalta, o-pieda homo. La hunoj plej ofte estas malgrandaj, o-piedaj homoj. Ili estas nur sur ĉevalo majestaj. Surpiede ili iras kiel la akvobirdoj.

Ni kliniĝis.

Prisko antaŭenpaŝis kaj diris, ke la okcident-romia sendito estas ĉi tie; li sendas sian saluton, kaj en ĉi tiu cedroligna kaseto la donacon de la imperiestro. Samtempe li petas la difinon de tempo kaj loko, kie kaj kiam estos konvena interparoladi?

Mi observis la triumfan estron kun intereso: li havis tiajn kaŝrigardantajn, hundajn okulojn, ridetantan, sed tre saĝan vizaĝon.

– Kie? Se la afero estas tiel grava, tuj ĉi tie en mia tendo – respondis li simple –, nur iru antaŭen, ankaŭ mi mem estos baldaŭ tie.

Nu, pensis mi, ili ne faras ceremonion, kiel niaj moŝtuloj.

La militestro eĉ ne jetis rigardeton al la donacojn, nur sendis ilin al sia edzino, kaj ni antaŭenrapidis, ke Maksimino havu tempon surmeti la festan togon.

Sed tion li ne povis surmeti: la militestro tuj post ni aperis tie, kaj kriis amikan, bonan matenon.

Maksimino komencis ian salutparoladon, sed la militestro premis lin sur la seĝon, kaj nur sidanta lin permesis paroli. Sed eĉ tiel ne longe. Kiam li rimarkis, ke Maksimino volas plekti kronon de laŭdo al li, li interrompis lin.

– Neniam ĝenu vin, bona homo: mi mem scias kiu mi estas, kio mi estas.

Poste, kvazaŭ li estus familiomembro, rakontis, kiel li batalis en Oriento. Kaj ke sian ĝojon embarasis malĝojo: la reĝido Aladar falis de la ĉevalo en ia batalo, kaj sur lian brakon paŝis ĉevalo.

Fine Maksimino trovis la oportunan tonon. Li diris per neserĉitaj, konfidaj vortoj, ke la imperiestro dezirus la eternan pacon, sed per sendado de malgrandaj delegacioj ĉi tie-ree la interkonsento ne eblas. Estus bone, se la sinjoro militestro mem venus. La trezoro fermita en la cedroligna kaseto estas nur specimeno de tio, kio la sinjoron militestron atendas en Konstantinapolo.

La huna moŝto palpebrumis, poste balancis la kapon:

– Malfacila afero.

– Sed sinjoro – kontinuis blovegi la fajron Maksimino –, via diro ne estas malplena babilado, kiel tio de la senditoj. Se vi alvenus, la du imperioj povus sigeli eternan aliancon. Ĉi tio poste estus la bono ne nur por ambaŭ imperioj, sed ankaŭ por via familio. La imperiestro estus via amiko ĝis sia morto, kaj de lia arbo fruktanta oran pomon defaletos io ankoraŭ por viaj nepoj.

La militestro nee turnadis la kapon.

– Ne povas. Ĉar vidu, se mi irus tien, mi devus paroli per la buŝo de Atila. Sed se mi parolus per mia propra buŝo, mi forgesus, ke Atila estas mia sinjoro, kaj tion, ke la huna popolo kunvivas ankaŭ en la alia mondo.

Li levis la kapon, kaj kun trankvilaj okuloj rigardis nin:

– Kredu al mi, ke mi pli volonte estas servisto en la ombro de Attila, ol ia riĉa sinjoro en la brilo de romia favoro. Sed ja, mi povas pli multe utili al vi, se mi estas ĉi tie. Ankoraŭ povas okazi, ke la kolero de la reĝo turniĝas kontraŭ vi, kaj mi povas tion turni en alian direkton.

Poste, kvazaŭ la politiko enuus lin, ĉirkaǔrigardis.

– Ĉu vi volas tendadi ĉi tie? Ĉi tie vi estas malproksime de la reĝa palaco, kaj kiam pluvas, eĉ la vojo ne estas bona.

– Ĝuste ni volis demandi – respondis Maksimino–, kie ni povus starigi nian tendon.

– Nenie. Vi loĝos ĉe mi. La servantoj trovos lokon en la korto. Vi mem: antaŭ la manĝoĉambro estas tri larĝaj ĉambroj, vi trovos lokon en ili.

Sed niaj sinjoroj ne akceptis ĉi tiun afablecon, sed ili petis lokon por la tendoj apud la palaco sur la granda tereno.

La militestro afable konsentis pri tio.

Kiam li paŝis el la tendo, grupo da junaj virinoj forrajdis en rapida galopo antaŭ ni. Sur la ŝultro ĉiuj portis arkon: ĉe la flanko arĝentecan sagujon. Mi pensis, ili iras ĉasadi, sed pli malfrue mi vidis, ke ekster la urbo staras aliaj homoj, kaj ankaŭ ili celpafadas.

Kiuj ili estis, mi ne scias. Ankaŭ fraŭloj akompanis Ilin. La brako de unu fraŭlo estis alligita. Li salutis la militestron, sian ĉapon en altan arkon levigante.

– Reĝido Aladar – diris la militestro ridante.

Pli malfrue malgranda grupo rapidis post ili, virinoj kaj fraŭloj mikse. Iliaj roboj pendolis. La virinoj estis vualitaj. En iu mi ekkonis Emonjon. Ŝi salutis la militestron per leveto de mano. Sed per kia ĉarma movo!

En ĉi tiu momento, mi ne scias kio okazis al ŝia ĉevalo: eble la buŝfero pikis ĝian buŝon? aŭ tabano ĝian bruston? aŭ ĝi havis ideon pranci sur du piedojn? – sufiĉas tiom, ke ĝi subite leviĝis, kvazaǔ ĝi volus iri sur du piedoj, kiel la homoj. En mi restadis senflua la spirado farita de timo.

Mi jam vidis tian leviĝantan ĉevalon; Mi vidis, kiel turniĝas ĝia ĉevalisto dorse malsupren, kaj kiel fortrenas lin la sovaĝiĝinta besto kun piedo kroĉita al la piedingo. Mi vidis ankaŭ tian, kiu restis sur la ĉevalo, sed kiam la ĉevalo refalis sur la antaŭan piedojn, ĝi batis per la malantaŭaj piedoj, kaj la ĉevalisto flugis super la kapo de ĉevalo, kaj falinte surteren tie restis mortinte surdorse. Mi vidis ankaŭ tian etendiĝon kun pezkorpa homo: kiam la ĉevalo leviĝis, ĝi faris unu turnon, ĵetis sin sur la teron kaj kovris sub si sian ĉevaliston.

La ĉevalo de Emonjo etendiĝis, sed la knabino restis sidanta sur ĝi, kiel la pantero. Ŝiaj ambaŭ piedoj restis en la piedingoj, unu mano kroĉiĝis en la hararo de la ĉevalo, alia mano kurtigis la bridon. Ŝi fleksiĝis al la ĉevala dorso dum la pranco.

– Ĉelo! – kriis ŝi kolere skuinte la buŝferon – Ĉelo!

La batado de mia koro rompiĝis en la timega atendado. La ĉevalo faras iom ses paŝojn sur du piedoj … Mi atendas kun teruro, ke ĝi falos surteren … Sed de la bridoektiro ĝi nove stamfas kaj saltetadas, akomodiĝas al ordo. Emonjo restas en la selo, kvazaŭ okazus nenio.

Ankoraŭ dum la etendado altenleviĝis polvo apud ili: mi vidis, ke ion faligis la knabino.

La ĉevalistoj forgalopis. Ŝi eliĝis de ili: haltis. Mi alkuris, kie la polvo altenleviĝis. Kuŝis tie skurĝo, eble la skurĝo per kiu ŝi vizaĝbatis min.

Sed tiam mi ne pensis pri tio. Mi estis feliĉa, ke mi povis servi al ŝi: mi levis la skurĝon, kaj kuris al ŝi.

– Mi dankas, Zeta! – diris ŝi varme.

Ŝi demetis la vualon kaj denove fiksis ĝin. Ŝiaj okuloj brilis. Ŝia vizaĝo estis ruĝa. Kun demandantaj okuloj rigardis ŝi min.

Poste ŝi surbatis ŝian ĉevalon, kaj forflugis.

Mi ne scias, kiam foriris la militestro. Mia vizaĝo ĝis vespero brulis, kaj senĉese ŝia voĉo muzikis en miaj oreloj:

– Mi dankas, Zeta!

Kaj mi pensadis pri tio, kial ŝi ordigis sian vualon. Eble, ke ŝi volis montri sian vizaĝon al mi? Aŭ eble, ke mi vidu ŝian sengantan manon, kiu estis la plej belforma mano sur la tero!