↑Aleksandro Horváth's blog

– A külső sávban egy meghibásodott kamion vesztegel. Igyekezzenek időben sávot váltani. – mondja az egyik rádió bemondója. Nézzük, mi lesz a következménye, ha az autósok megfogadják a bemondó tanácsát:

A külső sávból mindenki igyekszik még jóval az akadály előtt befurakodni a belső sávba. Ennek következtében a külső sáv megritkul, és a belső sáv sebessége lelassul, mert a befurakodó után az autók megtorpannak. A külső sávban felszabadult helyre az ott haladók előbbre mennek, és ők is igyekeznek befurakodni, és a belső sáv sebessége még inkább lelassul. Akik jóval hátrább vannak, azt tapasztalják, hogy a külső sáv látszólag gyorsabban halad, ők viszont alig jutnak előbbre, bosszankodnak, és igyekeznek nem beengedni a külső sávból betolakodókat. Megnövekszik az adrenalin-szint, és a koccanás veszélye.

Mi lenne a helyes viselkedés ilyenkor, vagy máshol is, ha egyszerűen elfogy valamelyik sáv?

Mindegyik járműoszlop haladjon egyenletes sebességgel az akadályig. Ott az akadálytalan sávban haladók engedjenek bejönni maguk előtt egy járművet. Tehát egy autó innen, egy autó onnan. Így mindkét sáv azonos sebességgel, lassan halad, senki sem tud előre szaladni, senkiben sem megy föl a pumpa. A két sáv összezáródik, mint a cipzár két ága. Ez a cipzár módszer.

 – En la ekstera leno restadas difektinta kamionon. Klopodu ŝanĝi lenon en bona tempo. – diras kaj parolisto de iu radio. Rigardu, kio estas la sekvo, se la stiristoj akceptas la konsilon de parolisto:

El la ekstera leno ĉiuj klopodas jam malproksime de la obstaklo entruiĝi en la ena lenon. Sekve la ekstera leno maldensiĝos, kaj la movo de ena leno malrapidiĝos, ĉar post la entruiĝanto repuŝiĝos la aŭtoj. En la ekstera leno, al la liberiĝita loko la tie moviĝantaj veturas pli antaŭen, kaj ankaŭ ili klopodos ie entruiĝi, kaj la movo de la ena leno ankoraŭ pli malrapidiĝos. Kiuj estas pli malantaŭe spertas, ke la ekstera leno ŝajne moviĝas pli rapide, sed ili apenaŭ povas antaŭiĝi, ili koleriĝos, kaj klopodas ne enlasi la trudenirantojn. La nivelo de adrenalino altiĝos, kaj estiĝos la danĝero de kuntuŝetiĝo.

Kio estus la ĝusta konduto tialoke, aŭ ie se simple malaperas iu leno?

Ambaŭ veturilkolono devas moviĝi antaŭen per egala rapideco ĝis la obstaklo. Tie, la veturantoj en la leno sen obstaklo lasu antaŭ sin 1 (unu) veturilon. Do unu veturilo venas de tie, kaj unu venas de ĉi tie. Tiel ambaŭ leno moviĝas per egala rapideco malrapide, neniu povas antaŭenkuri, nenies sangopremo eksaltos. La ambaŭ lenoj fermiĝos,kiel la branĉoj de zipo. Tio estas la metodo de zipo.

(Mi bonkore akceptos ankaŭ avizojn pri E-eraroj.)

– Ĉu vi estis hodiaŭ en preĝejo? – demandis mi mian bopatrinon ian dimanĉon. – Ja, hodiaŭ estis hungara meso. Kia ĝi estis?
– Kia? La pastreto preĝis slovake, kaj ni preĝis hungare.

Gazeta mesaĝo:

Decido de papo Benedikto XVI: La slovaka romkatolika eklezio havos pli multajn ekleziajn departementojn. … La ĉ. kvarcentmil-persona slovakia, hungara kredantaro sentas sin trompiĝinta, ĉar je la decido ne estis konsiderita eĉ tiu ilia peto, ke se jam la sudslovakia, hungara episkopejo ne povas esti kreebla, almenaŭ estu nomumota episkopo, kiu zorgos pri ilia gepatralingva pastra flegado. La novaj episkopaj departementoj estas tiel determinitaj, ke en ĉiuj malkreskis la rilato de la hungara kredantaro.

Estus bone jam/ankoraŭ la latina liturgio, ĉu?

Sármellék, benzinejo, estas frumatene kvina horo. Enveturas Peugeot kun itala numerplato. Elaŭtiĝas virino je la fino de siaj tridekaj jaroj kaj viro je kvindekoj. Ili iras en la domon, kaj la virino itale informiĝas, en kiu direkto estas Rédics.
-  Mi ne komprenas, kion vi diras - diras la pumpilisto, sed volonte redemandas: - Ruski?
-  Ruski njet - respondas la virino, kaj tuj ŝanĝas al rumana, sed eĉ tio ne helpas.
-  Deutsch? - proponas la germanan lingvon la alia pumpilisto, kiu nun iĝas al la interparolado, sed la vojaĝantoj skuas la kapon. Ekparolas la viro: - English?
- Tio ne iros - konstatas la pumpilistoj, kaj demandante turnas sin al mi.
Je ilia senŝarĝiĝo mi malkovras: la vojaĝantoj prenis la itineron al Rédics, trans Slovenio akiri en Italion. Mi klarigas al ili, kiel ili trovos la ĝustan itineron, sed antaŭe donis la virino longan demandon. Ĉu ŝi povas trapaŝi la limon kiel rumana ŝtatano apud sia kroata kunulo, per ilia aŭto kun itala numerplato trans Slovenio ĝis Italio, se ŝi ne havas pasporton, nur personan identigilon? Ŝi povas transiri, mi respondas. Oni ne devas jam halti nek ĉe la hungara-slovena, nek ĉe la slovena-itala limo. La virino tre ekĝojas pro la respondo. Senŝanĝiĝinte ekeksplikadas al sia kunulo, kaj ili jam tuj ekiras al la aŭto. Sed antaŭ, ke ili forveturas la virino adiaŭas de ilia frumatena orientanto per la vortoj: "Europa OK, veri OK."
Tion komprenas ankaŭ la pumpilistoj, kaj ridetante respondas: Jes, Eŭropo, ĝi estas vere tre OK.
Ili restas ĉe tio. Ili komprenas unu la alian.

Post András BODA

(Mi atendas ankaux linvajn rimarkojn.)

Forloĝigita germandevena, hungara viro rakontas, kiu en Kanado trovis novan hejmon:
Kiam mi elvenis ĉi tien, mi ne sciis eĉ unu vorton angle, pli frue mi parolis france. ... Se mi akirus en francan regionon, en Kvebeko, pli facile estus la franca, ol la angla. Kiu perfekte skribas kaj parolas germane, facile  preceptas la anglan. Hodiaŭ mi legas nur anglan gazeton, kaj ni parolas nur angle jam. Mia filo ankoraŭ parolas kaj germane kaj hungare. Miaj gepatroj ne scias multe angle, kaj tial nia filino bone scias germane, kaj ili interparolas nur germane. Sed kiam ni kunvenas, la genepoj scias jam nur angle. La edzino de mia filo estas sudeta germano, ŝi ne scias hungare. La genepoj ne parolas eĉ germane, tial la geavoj koleras, ke la gepatroj ne instruas ilin germane. Mi provis plurfoje, sed por ni estas tio malfacile, ĉar ni ne loĝas komune. Se ni loĝus komune, kiel ni loĝas kun miaj gepatroj, ... ili povus. Mi kalkulas hungare, ankaŭ se mi skribas, ankaŭ preĝi. Tio restas la plej longe. Mi ne scias angle ĝuste skribi, sed tamen mi skribas, oni povas legi, nur enhavas multajn erarojn.

(Nun ne devas esplori la gramatikan ĝustecon, eĉ la parolanto ne esprimis sin jam ĉiam ĝuste hungare.)