Vaclav Klaus, prezidanto de la Ĉeĥa Respubliko antaŭ ne longe profetis : « ..Eŭropismo egalas al Esperanto-artefarita, morta lingvo »

Tiuj vortoj de tre « liberala » [en la ekonomia senso] politikisto provokis lavangon da reagoj en « Libera Folio » kiu raportis tiun diron

http://www.liberafolio.org/2008/klausesperanto/
 

Mi ne insistos tie pri la misa informo rilate Esperanton, mi ĉiutage montras kun mil aliaj esperanto uzantoj ĉe Ipernity [por nur paroli pri ni mem] ke tia aserto respegulas antaŭjuĝojn bedaŭrinde jam tro konatajn.


 

Pri Eŭropo, ĉu ĝi ja estas mortinta ? Ja veras ke tiu federala konstruaĵo estas nun en ĝia plej malfacila fazo.. momento kiam klare aperas la kostoj kaj ankoraŭ ne tre evidentiĝas la avantaĝoj [aŭ vere tiujn avantaĝojn oni facile forgesas] Jen venas ĉiuj manipulantaj diabloj [« Aĥ ! Kiom pli bone ni fartus se ni povus retroiri, vivu la naciecaj suverenecoj kiuj pli faciligus la solvigon de niaj problemoj.. »]. Mi tamen klare agnosku ke la troa kompleksiĝo de la Eŭropa maŝino kaj ĝia teknokrata aspekto ne helpas ke oni entuziasmiĝu.


 

Ĉu vere Eŭropa Unio, komuna mono, ktp estas io tute nova, strangaĵo en la homa historio kiun volas altrudi al ni senkompetentuloj.. Ĉu jes aŭ ne ekzistas antaŭaj provoj pri federalismo, ĉu ekzistas « Federala Sperto » ?


 

Mi trovis respondon en verketo [ Ja en Esperanto !!] titolita « Federala Sperto » de Edmond Privat [eldonita en 1958 de Universala Ligo, ankoraŭ akirebla ĉe UEA]


 

Kiu estas Edmond Privat ? Ĉiu E-o aktivulo [eĉ SAT-ano] devus koni tiun konstruinton de la E-o movado kies nomo ne forgesendas..

Naskiĝis 1889-08-17 en Ĝenevo, mortis 1962-08-22

Universitata profesoro, verkisto, ĵurnalisto

Aktivulo por paco, popola klerigado kaj liberigo de subpremitaj popoloj

Prezidis Svisan Esperanto Societon kaj UEA


 

La libreto pri « Federala Sperto » studas tri federalismajn provojn inter kiuj du sukcesis [USONO kaj Svisa Konfederacio] kaj unu malsukcesis [la Ligo de Nacioj] Privat ne povis eĉ aludi pri Eŭropo,kies Komuna Merkato apenaŭ balbutis ĉe la eldoniĝo de la libro...


 

Kion lernigas al ni tiu studo.. Ĝi lernigas pri la malfacilaj komencoj de ĉiu provo pri federiiĝo, pri la opozicioj, pri la malfacila forlaso de parto el naciaj suverenecoj.. Por doni nur unu ekzemplon, la anglaj kolonioj en norda Ameriko estis tiel diversaj en 1787 ke skeptikuloj ridaĉis je la ideo ke ili povus formiĝi en la estonteco grandan nacion.. oni ja scias kio poste okazis, je la kosto tamen de terura interŝtata milito..


 

Do, ni revenu al Eŭropo.. Tie la federaciiga procezo komencis.. ĉu eble retroiri ? Certe ne .. ĉu la procezo iros ĝis la fino ? Eble, ne certe.. Se Eŭropo restas por eterne simpla ekonomia zono por libera interŝanĝo de varoj kaj servoj.. se ĝi ne sukcesas sin regi kolektive, harmoniigi socialajn leĝojn,.. ĝi fariĝos malforta zono kie povus agi plene libere la kapitalismaj potencoj, liberaj vulpoj en libera kokinejo [la tiel supozitaj suverenecaj ŝtatoj]