XI. DIVIDAĴO

               ( La gazeto ESPERANTO XVa jaro.No 231 (11) Novembro 1919, la paĝo 181(9))

                                                             Inter ni

                                                            _______

   La interna ideo de Esperantismo estis la vivcelo de D-ro Zamenhof. Mortinte li lasis al ni ĉiuj  sian taskon kiel heredaĵon kaj devon. Ĉe la diversaj kongresoj, en Bulonjo, en Ĝenevo, en Cambridge, li klarigis, ke ne ĉiuj Esperantistoj estas devigataj ŝati tiun ideon kaj labori por ĝi, sed ke por li ĝi estis la ĉefa afero.

   " Se nin, la unuajn batalantojn por Esperanto, oni devigos, ke ni evitu en nia agado ĉion idean, ni indigne disŝiros kaj bruligos ĉion, kion ni skribis por Esperanto, ni neniigos kun doloro la laborojn kaj oferojn de nia tuta vivo, ni forĵetos malproksimen la verdan stelon, kiu sidas sur nia brusto..."

   Tiel li parolis en aŭgusto 1906. Ĉar la propagandaj Esperanto-societoj restis ĉefe naciaj kaj celis plej ofte nur disvastigi la lingvon ne enmiksante la "internacian ideon", tial estis necesa en nia movado ia nova organizaĵo internacia por starigi la revitan neŭtralan fundamenton inter amikoj de l´ Zamenhofa celo.

   Kun tiu intenco fondiĝis UEA en 1908. Laŭ sia statuto ĝi ja celas ( art.1, §4 ) : " Ellabori neŭtralan organizan fundamenton, super kiu ĉiuj progresemaj homoj povos pace interkomunikiĝadi sen reciproka altrudo de siaj gentaj apartaĵoj." Tio ĉi precize estas la tuta programo de nia Majstro. Por realigi la "internan ideon", necese estis ne nur paroloj, sed ankaŭ faktoj, ĉiutagaj okazoj de interkomunikiĝado. Tial UEA kreis la utilan servaron per la Delegitoj, kies solidara sindono helpas homojn servi unuj la aliajn kaj tiel konatiĝi per amikaj rilatoj.

   Se UEA estus komerca entrepreno, ĝi postulus pagon por ĉiu servo kaj la Delegitoj ne laborus kiel homfratoj, sed kiel gajnemaj agentoj. La tuta spirito de la afero estus malsama. Al komerco UEA povas tre utili, kial ne? Komerco estas ja potenca ligilo inter  popoloj, sed la tuta programo de la Asocio superas ĉiun specialan servon kaj celas ion multe pli altan.

   Kion ne povis fari naciaj societoj, tion entreprenis UEA. Ĝi estas la ligo de tiuj Esperantistoj, kiuj deziras labori por la "interna ideo". En aliajn societojn povas eniĝi iu ajn, eĉ malamema ŝovinisto, se li nur aprobas Esperanton kiel utilan lingvon. Al UEA rajtas aliĝi nur progresemaj homoj, kiuj akceptas ĝian statutan celon. Tie kaŝas la tuta forto de l´ Asocio, ĉar ĝi tiel fariĝis la kerno mem de nia movado.

                                                                                         Edmond Privat.