" ČASOPIS ČESKÝCH ESPERANTISTŮ "

OFICIALA ORGANO DE BOHEMAJ ESPERANTISTOJ KAJ DE CENTRA ASOCIO

BOHEMA UNIO ESPERANTISTA ( B. U. E. )

III. 1909,

V. DIVIDAĴO - p. 41


GRAVAJ ELTROVOJ.

Kiu eltrovis la kudromaŝinon? La kudromaŝinon dankas miloj da homoj por nutrado kaj ni preskaŭ ne povas sen ĝi imagi la hodiaŭan grandegan vestindustrion. Sed ĝian eltrovinton oni malofte rememoriĝas. Ĝi estis meĥanikisto Elias Howe en Boston, hometo penema kaj entreprenema, kiu eble antaŭ duonjarcento okupadis sin per ideo, konstrui kudromaŝinon. Li vizitadis tajlorajn laborejojn por ekkoni tajloran laboron, sed oni pensis, ke lia cerbo ne estas en ordo. Meĥanikisto kaj li enmiksiĝas en metion de tajloroj! Howe faris diversajn malsukcesintajn eksperimentojn, sed fine li trovis ĝustan vojon. Li prenis du fadenojn, pecon da ŝtofo kaj kurbigitan kudrilon. La unuan fadenon li bobenumis en boateton, kiun li fiksis sub tabuleton. Kudriltrueton li faris senpere apud la pinto, traŝovis tra la trueto la alian fadenon, ekmovigis la boateton kaj la kudrilon - kaj jen, maŝinprincipo estis trovita. En la jaro 1844 konstruis Howe kompletan lignomodelon kaj en la jaro 1845 li muntis kun sia kunlernanto Fischer kudromaŝinon el ŝtalo, per kiu la unuan fojon estis kudrita vesto. Certe longe ĝi daŭris, ol estis venkita kontraŭstaro de tajloroj kontraŭ la nova maŝino, ĉar ili timis pereon de sia metio. Nur en jaro 1850 estis Howe juĝata kiel eltrovinto de kudromaŝino kaj komencis rikoltadi fruktojn de sia laboro. Pli malfrue perfektigis kudromaŝinon Ignaz Singer.