HISTORIO DE ESPERANTO EN UBÁ(brazila urbo)

 

            La historio de Esperanto-movado en Ubá, estis premiita de la klereco de notinda ubaano. Estis ĝia iniciinto fervora batalanto, la pioniro JOÃO ERNESTO DA SILVA, klera profesoro, muzikmajstro kiu lancis la unuan semon de ESPERANTO en Ubá kaj regiono.

            Naskiĝinta en Ubá je la 12-a de Aŭgusto 1873 li estis pioniroj de noblaj ideoj: aŭtodidakto, reliefiĝis kiel libro-tenisto kaj fama komponisto. Li fariĝis arda propagandisto de spiritismo kaj ESPERANTO, ilin defendante ĝis sia forpaso.

            En la jaro 1905, eĉ antaŭ la efektiviĝo de la UNIVERSALA KONGRESO en BOULOGNE SUR MER( La 1-a UKE), li jam publikadis en la ĵurnaleto “O CINZEL” raportoj pri ESPERANTO. Ankoraŭ mirinda ago estis de li farita.

            En “bona tago” li semis la unuan semon de ESPERANTO en la koron kaj cerbon de ankaŭ grava homo, nia samurbano, kiu poste malmulte da tempo fariĝis majstro en nia movado kaj estis konsiderata CIDADÃO UNIVERSAL(UNIVERSALA CIVITANO) pro la senegalaj, gigantaj laboroj favoraj al nia lingvo. Estis li nia karmemora samideano, gloro kaj honoro de nia urbo, nia amata profesoro IŜMAEL GOMES BRAGA.

 

LA PIONIROJ ESTIS

JOÃO ERNESTO DA SILVA

ISMAEL GOMES BRAGA

JOSÉ GOMES BRAGA

DR. ANTÉRO BARROSO

JOÃO ANDRADE

EDINA DE BARROS REIS

 

ESPERANTO-KLUBO “JOÃO ERNESTO”

            Fondita en la 31-a de Majo 1959, kies titolo ne povus esti alia, kalkulis kun la ĉeeston, inter aliaj de profesoro ISMAEL GOMES BRAGA, kiu estis aklamita HONORA PREZIDANTO.

            La unua estraro estis jena:

            Honora prezidanto: PROF. ISMAEL GOMES BRAGA

            Prezidanto: PROF. JOSÉ GOMES BRAGA

            Vic-prezidanto: PROF. LEOCÁDIA GODINHO E SIQUEIRA

            Sekretariino: EDINA DE BARROS REIS

            Dua Sekretariino: PROF. IRTHES TEREZINHA LISBOA DE ANDRADE

            Kasisto: ELIAS JACOB

            Bibliotekisto: PROF. GERALDA Ma. DA SILVA GUIMARÃES

            Konsilantaro: FRANCISCO IVO MENDES, ZENY MICHELLI, PROF. ANTÉRO BARROSO, PROF. ANTÔNIO RIBEIRO GUIMARÃES kaj HERCÍLIA MONKEN GOMES.

 

Ĝis estis konsiderata kiel “publika utileco” laŭ urba leĝo n-ro 751 je 14-a de marto 1968, registrita sub la n-ro 95(30/01/1968), CGC 26.136.903/0001-98

 

            ESPERANTO-KLUBO “JOÃO ERNESTO” – ankoraŭ ekzistas ekde 1959. Neniam suferis interrompo de kontinueco(Dank`al Dio)

            Ĝia nuna estraro estas:

            Prezidanto: Dr. WÂNER MARLIÈRE ARRUDA

            Vic-prezidanto: Dra. MÁRCIA VALÉRIA COLLI

            Unua Sekretariino: EDINA DE BARROS REIS

            Dua Sekretario: VITTÓRIO ESPÓSITO

            Kasistino: CÉLIA DE OLIVERIA VALENTE

            Bibliotekisto: ANTÔNIO CARLOS ALMEIDA

            Depto. Arto kaj Kulturo: MARIA DA CONCEIÇÃO AP. C. R. RAMOS

            Konsilantaro: JOSÉ MANOEL DA SILVA, ISMAEL PINTO BRAGA, TEREZINHA BRAGA PEREIRA, YOLE LISBOA DE ANDRADE kaj CELI MARIA BIANCHI.

 

KURSO DE ESPERANTO

 

            Komencis en la jaro 1959. Ĉiam daŭrigis entuziasme kun ĉeesto de granda nombro da gelernantoj.

 

PREZENTADO ĈE RADIO SOCIEDADE UBAENSE

            Entuziasme plene ni prezentadis la programon ESPERANTA VESPERO, kiam ni paroladis pri diversaj okazaĵoj en Brazilo kaj en la mondo. Estis kantataj belaj muzikoj esperante kaj naclingve de famaj kantistoj, kiel JUDITH CIOFFI, JOSÉ PINTO BARBOSA kaj ceteraj.

            La programoj estis prezentitaj de samideanoj JOÃO ANDRADE, EDINA DE BARROS REIS, MAURÍCIO MONKEN GOMES. Speciala parto estis legita kun la titolo “PRO LIA PROPRA MERITO”, kiam ni omaĝis influajn personajn el la movado kaj nia lando kaj en nia urbo. La kronikoj estis verkitaj de la poetino IRTHES TEREZINHA LISBOA DE ANDRADE.

            Tio okazis dum la jaroj 1953, 54/1955. Ekzemplerojn kelkajn ni kunsendas. Tiuj estis kvazaŭ festo al nia koro, ĝojo kaj feliĉo.

 

STRATO ESPERANTO(RUA ESPERANTO)

 

            Inaŭgurita en la kvartalo SANTA CRUZ, la nomata RUA ESPERANTO kalkulis kun ĉeesto de honoraj partoprenantoj: PROF. ISMAEL GOMES BRAGA, PROF. LUIZ DE AZEREDO COUTINHO el Belo Horizonte, PROF. JOSÉ GOMES BRAGA kaj ceteraj.

 

VIZITO DE MALBA TAHAN

            Tiu eminenta verkisto , poeto estis en nia urbo dum oktobro 1960. Laŭ peto de nia estraro belege prelegis ĉe COLÉGIO SACRÉ COEUR DE MARIE, pri nia idiomo. Estis honoro kaj ĝojo senfina al niaj koroj.

 

            1988 : mirinda festotagoj kun ekspozicio de esperantaj verkoj en la aristokrata KLUBO de nia urbo UBÁ TÊNIS CLUB okaze de la vizito de nia d-ro JORGE SOARES DAS NEVES – ĉef-delegito de UEA, kaj edzino.

 

            TABAJARA ESPORTE CLUBE: prezentado de artaj numeroj, kantoj, dialogoj, treege aplaŭditaj ĉio de la gelernantoj.

 

            MONUMENTO AL PROF. ISMAEL GOMES BRAGA

            Okaze de la centjariĝo de PROF. ISMAEL GOMES BRAGA, en la jaro 1991, UBÁ ricevis ĉeeston de pluraj gesamideanoj el diversaj urboj de nia lando, ĉar estis inaŭgurita monumento al nia eminenta samurbano en la PLACO INDEPENDÊNCIA. Ni sentis kvazaŭ estis en plena kongreso tiom ĝojigaj estis tiuj kvar tagoj de solena memorigo. NEFORGESEBLA!!

 

            VIZITO DE ESPERANTISTA DOKTORINO TEREZA KAPISTA el IUGUSLAVIO

            En la sama okazo 1991 ni ricevis la viziton de tiu klera samideanino juĝisto: ŝi vojaĝis tra pluraj landoj uzante nur la lingvon Esperanto. Ŝi gastiĝis ĉ ela hejmo de EDINA kaj ili interparoladis nur la lingvon de sanktuloj kaj anĝeloj.

 

            EKSPOZICIO ESPERANTISTA ĈE BANCO DO BRASIL – 1994

            Dum kelkaj tagoj la ubaanoj havis oportunecon koni pli pri ESPERANTO en agrabla kaj konforta salono.

 

            SOLENAĴOJ EN CAIC(CENTRO DE ATENÇÃO INTEGRAL À CRIANÇA)

            Plurfoje efektiviĝis solenaĵoj ĉar tie antaŭ kelkaj jaroj ESPERANTO estas instruata. Ni festis ago-tago ĉiujare, ricevis viziton de PROF. JOSÉ PASSINI, d-ro SAULO en malsamaj epokoj, ĉiam plena je ĉeestantoj.

 

 

 

            LA VERDA FORMIKETO:

            Esperanta bulteno de aŭtoreco kaj respondeco de nia samideano D-ro WÂNER MARLIÈRE ARRUDA, disdonita ĉirkaŭ 200 ekzempleroj trimonate.

 

            AGO-TAGO:

            Ĉiujare oni komemoras kaj donacas esperantistajn librojn. En 1999 vizitis nin kleran samideanon d-ro SAULO SALGADO WANDERLEY loĝanta en Rio de Janeiro, kiu prelegis belege.

            Pasintjare ni estis premiita de la vizito de nia klera samideano LUIZ ALBERTO DE OLIVEIRA COELHO, UEA delegito Paraíba do Sul-RJ.

 

            Dum la forpaso de la jaroj ni, ubaanoj esperantistoj ĉiam ricevis valoran helpon de nia estimata profesoro d-ro JOSÉ PASSINI, plurfoje prononcante edifajn plrelegojn, belegajn paroladojn, ĉe ASSOCIAÇÃO COMERCIA DE UBÁ, ĉe “RUĜA SALONO” de nia urbdomo, ĉe Monumento al prof. ISMAEL GOMES BRAGA, ĉe studgrupo WÂNER M. ARRUDA en CAIC.

            Malgraŭ la disvastiga de ESPERANTO pere de lokaj TV UBÁ kaj radiostacioj, lasttempe malpligrandiĝas intereson de la plenkreskuloj al nia LINGVO. Tamen la flamo de nia idealo, kiu jam fariĝas realo, daŭrigas forte em nia koro. KVIN(5) GELERNANTOJN MI HAVAS NUNE EN LA BAZA KURSO KAJ (1) EN LA DAŬRIGA. Ŝi estas la gastroenterologisto sinjorino D-INO MÁRCIA VALÉRIA COLLI. Nia samideanino estas entuziasma lernantino, inteligenta, bonvolema, ŝatas interparoli, multe promesas en nia Esperantujo.

            Granda fervora batalanto estas ankaŭ nia kara samideano d-ro WÂNER MARLIERE ARRUDA, kompetenta profesoro de nia idiomo, juna inĝeniero kiu sin dediĉas ame al nia afero.

            Ĉe la infanoj estas pli vigla. En la sidejo de CAIC subtenata de la urbestrejo, kie, dank`al bonvolema komprenemo de la direktorino S-INO DENISE MICHELLI kaj sub la kunordigo de la direktorino de SUBPROGRAMO , S-anino MARIA DA CONCEIÇÃO AP. C. DA ROCHA RAMOS, ESPERANTO estas instruata ekde 1997. La profesorino estas nia samideanino CELI MARIA BIANCHI PINHEIRO. La instruado estas ekde la 3ª ĝis la 7-a serio en la unua grado al infanoj de la 8-a ĝis la 12-a jariĝo.

 

!!!BENATA KONKERO!!!

 

            ESPERANTO INSTRUOTA EN  LA MUNICIPAJ LERNEJOJ DE UBÁ!!!

            Ĝoigis nin treege la Leĝo n-ro 2.941 subskribita de la urbestro D-RO NARCISO PAULO MICHELLI publikigita en “ATOS OFICIAIS” de 09/12/1999, kiu enkondukas ESPERANTON optative en la municipaj lernejoj de UBÁ/MG/BRAZILO.

            AL LIA MOŜTO, kies grava aŭtoritateco bonfaris nian movadon, ni dankas feliĉaj. La samon ni konfesas al aŭtoro de la projekto D-RO MIGUEL POGGIALI GASPARONI, delonge amiko de nia afero, ambaŭ komprenantoj de la utileco, granda misio de ESPERANTO.

            En ĉi tiuj lastaj ĉapitroj de la historio de ESPERANTO en UBÁ-MG, obeante ordonon de nia koro, per fervora preĝo ni dankegas al ĈIOPOVA KREINTO, KIU permesis sendi al nia Tero DOKTORO LUIZ LAZARO ZAMENHOF, celante fratigi la homaron. Tion jam estas konkerata pere de milionoj da esperantistoj disaj tra la mondo, formantaj la deziratan FAMILIAN RONDON de nia kara MAJSTRO.

 

            DANKON AL BRAZILA ESPERANTO-LIGO.

            DANKON AL UNIVERSALA ESPERANTO-ASOCIO

            DANKON AL DIVERSAJ PREZIDANTOJ GVIDANTAJ LA MOVADON DUM LA FORPASOJ DE LA JAROJ.

            DANKON AL OFICISTOJ, AL BATALANTOJ DE NIA AFERO.

            DANKON AL D-RO OSVALDO PIRES DE HOLANDA TRE BONE GVIDANTE NIAN BRAZILAN MOVADON.

            Dankon, ĉar mi partoprenas, kvankam humile tiu bravan asocion.

            Dankon al kunlaborantoj d-ro WÂNER MARLIÈRE ARRUDA kaj CÉLIA DE OLIVEIRA VALENTE.

 

 

Ubá, la 6-an de Marto, 2000.

 

 

 

 

 

 

______________________________

EDINA DE BARROS REIS