Írjon/mondjon öt-öt (vagy több) mondatot ezekkel a részletekkel:


- Antaŭ tri jaroj...
- Antaŭ tri monatoj...
- Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010
- Nuntempe…
- Nun kaj ĉiam
- Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro
- Hieraŭ..
- Morgaŭ…
- Postmorgaŭ
- Iam, post multaj jaroj, kiam la nunaj vivantoj estos mortintaj

ANTAŬ TRI JAROJ

'három évvel ezelőtt", 'három éve’

Vigyázni kell: az antaŭ (elöljárószó: 'előtt') csak két szótagból áll: an-taŭ. Az aŭ: kettőshangzó. Az kettőshangzó első eleme természetesen nem (labiális) magyar a, hanem a magyar á-nál rövidebb illabiális magánhangzó(rész).

Antaŭ tri jaroj en vilaĝo Felsőzsolca (felŝö:ĵolca) estis granda superakvo.
(Antaŭ tri jroj en vilaĝo Felsőzsolca estgis granda inundo).

'Három évvel ezelőtt Felsőzsolcán nagy árvíz volt.'


Antaŭ tri jaroj mi aĝis dudek jarojn
(Antaŭ tri jartoj mi estis dudek-jara)

'Három évvel ezelőtt húsz éves voltam.'

Antaŭ tri jaroj mia onklino havis fortan gripon.
'Három évvel ezelőtt a nagynénémnek erős influenzája volt'.

Antaŭ tri jaroj furoris la filmo "La parolado de la reĝo".

'Három évvel ezelőtt a Király beszéde c. filmnek óriási sikere volt.'

Antaŭ tri jaroj la kurzo de Hungara Forinto estis tre favora

'Három évvel ezelőtt a magyar fortint árfolyama nagyon kedvező volt.'

Antaŭ tri jaroj mi aĉetis la Esperantan libron Maskerado ĉirkaŭ la morto.

'Három évvel ezelőtt megvettem a Maskerado ĉirkaŭ la morto. c. eszperantó könyvet'.

La ĉarma Steĉjo naskiĝis antaŭ tri jaroj, kvin monatoj, du semajnoj kaj du tagoj,
iun lundon, je la kvara horo.

'Az aranyos Pistike három évvel, öt hónappal, két héttel és két nappal ezelőtt
született meg, egy bizonyos hétfői napon, négy órakor.'.


ANTAŬ TRI MONATOJ...


- Antaŭ tri monatoj

Kb. Három hónappal ezelőtt (három hónapja)

Antaŭ tri monatoj estis malvarme
Három hónappal ezelőtt hideg volt.

Tamen antaŭ tri monatoj estis relative varme.
Három hónappal ezelőtt viszonylag mégis meleg volt.

Antaŭ tri monatoj mi vizitis mian onklinon.
Három hónappal ezelőtt meglátogattam nagynénémet.

Antaŭ tri monatoj mi ne konis vin, Johano..
Három hónapja nem ismertelek, János.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010



Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010 mia kolego
okfoje somerumis ĉe Balatono.

2001 szepetembere és 2010 májusa között a kollégám nyolcszor nyaralt a
Balatonon.

Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010 mia onklino
ne forlasis sian vilaĝon eĉ por unu semajno.


2001 szepetembere és 2010 májusa között a nagynéném mégcsak egy hétre sem hagyta el a faluját.

Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010 Marinjo ne manĝis
viandaĵojn.


2001 szepetembere és 2010 májusa között Marika/Mary/Mása nem evett húsételeket.

Inter Septembro de la jaro 2001 kaj Majo de la jaro 2010 mi laboris kiel
leterportisto.

2001 szepetembere és 2010 májusa között levélkézbesítőként dolgoztam.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

NUNTEMPE ‘most, mostanában, mostanság’

Nuntempe gejunuloj malfacile trovas laboron

Mostanában a fiatalok nehezen találnak munkát.

Nuntempe mi ne manĝas tre multe.

(Nuntempe mi ne manĝadas tre multe.)

Mostanában nem eszem nagyon sokat. Mostanában nem szoktam nagyon sokat enni.

Nuntempe mia frato drinkas tro, bedaŭrinde.

Mostanában a bátyám (öcsém) sajnos túl sokat iszik ('piál').

Nuntempe mia patrino trinkas nur lakton.

Mostanában anyám cask tejet iszik.

Nuntempe oni devas senĉese lerni kaj lerni.

Mostanság az embernek nem lehet mást tennie, minthogy csak tanul és tanul,
(egyfolytaában tanulnia kell az embernek, mostanság)..

Nuntempe ne ĉiu scias, kio estas Esperanto.
Mostanság nem mindenki tudja, mi is az az eszperantó.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

NUN KAJ ĈIAM -
Most és mindig, most és mindenkor


La infano lernas, nun kaj ĉiam.

A gyerek tanul – most és mindig is.

Sano estas plej valora, nun kaj ĉiam.
Az egészség a legértékesebb (dolog), most és mindenkor.

Sporto interesas gejunulojn nun kaj ĉiam.
A sport érdekli a fiatalokat, most és mindenkor.

Oni devas labori, nun kaj ĉiam. Dolgozni kell, most és mindenkor.
Ĉiu havas siajn vidpunktojn, nun kaj ĉiam. Mindenkinek megvannak a maga
szempontji, most és mindenkor.

Ĉiu devas respekti aliajn personojn, nun kaj ĉiam.

Mindenkinek tisztelnie kell másokat, most és mindenkot.

La suno leviĝas oriente, nun kaj ĉiam.

A nap keleten kel, most és mindenkor..

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro



Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro la situacio estos la
sama.-
2015 januárja és májusa között a helyzet változatlan lesz

Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro Manjo estos en Londono.
2015 januárja és májusa között Mari/Mary/Marika Londonban lesz.

Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro Stefano veturados
inter Budapeŝto kaj Zagrebo.

015 januárja és májusa között István/Stefano/Steven Budapest és Zágráb
(Zagreb) között fog utazgatni.

Inter Januaro de la jaro 2015 kaj Majo de la sama jaro mi faros nenion krom
lernadi kaj kaj laboradi

2015 januárja és májusa között semmit sem fogok csinálni azon kívül, hogy majd
(rendszeresen) tanulok és dolgozom.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

HIERAŬ


Ügyeljünk a kiejtésre!

aŭ - kettőshangzó
RAŭ – Ejtsük ki! Ez így egyetlen szótag.
Eraŭ - kissé hosszú, hangsúlyos e-vel.
hi – Ejtsük ki! Nem “háj”, hanem hi!
Eraŭ hi - Próbáljuk kiejteni!
... eraŭ hi eraŭ hi eraŭ hi eraŭ – Próbáljuk kiejteni!

hieraŭ – tegnap, a tegnapi napon
hieraŭ - tegnap
hieraŭ - tegnap (ismételjük el a szót ötször mindkét nyelven, nyolcszor - csak
eszperantóul)!

Hieraŭ la vetero estis bona
. – Tegnap jó volt az idő.
Hieraŭ la vetero estis agrabla. - Tegnap az idő kellemes volt.
Hieraŭ la vetero estis tre malbona. – Tegnap az idő nagyon rossz volt.


Hieraŭ ni havis seminarion pri sociolingvistiko.
Tegnap szociolingvisztikai szemináriumunk volt.

Hieraŭ pluvis. - Tegnap esett az eső.
Hieraŭ hajlis - Tegnap jégeső volt.
Hieraŭ mi estis hejme. – Tegnap otthon voltam
Hieraŭ mi laboris - Tegnap dolgoztam.
Hieraŭ mi ne laboris - Tegnap nem dolgoztam.
Hieraŭ mi tutan tagon atendis vin. - Tegnap egész nap téged vártalak.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
MORGAŭ -HOLNAP

Morgaŭ ni ĝojos - Holnap örülni fogunk.
Ŝi venos morgaŭ. Holnap jön . (Nő).
Li venos morgaŭ. Holnap jön. (Férfi)

Morgaŭ ili venos, finfine.
Holnap végre jönnek (meg/el)jönnek).
Morgaŭ la suno brilos. – Holnap sütni fog a nap.
Morgaŭ ni nepre decidos. – Holnap feltétlenül eldöntjük a dolgot.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Postmorgaŭ


Kiejtés:

- kettőshangzó, az ŭ nagyon roved (képzeljük azt, hogy v-t mondunk).
MORgaŭ – a “mor” szótag a hangsúlyos-
postmorgaŭ - a post szótag félhangsúlyos, a mor szóütag hangsúlyos:
postMORgaŭ - holnapután


Se morgaŭ brilos la suno, postrmorgaŭ pluvos.

Se MORgaŭ BRIlos la SUno, postMORgaŭ pluvos.
Se ,morgaŭ sunos, postmorgaŭ pluvos.

Ha holnap sütni fog a nap, holnapután estni fog az eső.

Postrmorgaŭ ni havos la datrevenon de la apero de la Unua Libro.

Holnapután less az Első Könyv megjelenésének az évfordulója.

Postmorgaŭ ni festos vian naskiĝtagon (Portmorgaŭ ni festos vian naskiĝan tagon).
Holnapután ünnepeljük a születésnapodat.

Ankaŭ postmorgaŭ estos labortago. – Holnapután is munkanap lesz.

Kion vi, patrino, kuiros postmorgaŭ,? Anya, holnapután mit főzöl:

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Iam, post multaj jaroj, kiam ĉiuj nunaj vivantoj estos mortintaj,


Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak
(halottak lesznek)

Iam, post multaj jaroj, kiam la nunaj vivantoj estos mortintaj, la suno plu leviĝados oriente.
'Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak (halottak lesznek), a nap még mindig keleten fog kelni.'

Iam, post multaj jaroj, kiam ĉiuj nunaj vivantoj estos mortintaj, la nepino de mia nepino gaje dancos en agrabla amuzejo.
'Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak, a lányunokám lányunokája vidáman fog táncolni egy kellemes szórakozóhelyen.'


Iam, post multaj jaroj, kiam ĉiuj nunaj vivantoj estos mortintaj, ĉi tiu kverko ankoraŭ vivos.
Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak,
ez a tölgyfa még élni fog.

Iam, post multaj jaroj, kiam ĉiuj nunaj vivantoj estos mortintaj, aperos nova leĝo pri
instruado.
Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak halottak lesznek, megjelenik majd egy új oktatási törvény.

Iam, post multaj jaroj, kiam ĉiuj nunaj vivantoj estos mortintaj, ŝipo estos veturanta
direkte al Novzelando.

Valamikor majd, sok év után, amikor a most élők már majd mind megjhaltak, egy hajó tart majd Új-Zéland felé.



-