Ismemaĉo



Ĉiu maljuna esperantisto havas

sian amatan misĉevaleton.

Sed kiel oni povas esti certa, ĉu ĝi estas misa?

Sed kiel oni povas esti certa, ke ĝi estas misa?

Karlino volas pli turismon ol Francisko verdan flagon.

Johano volas pli: pasportan servon, ol Johanino: Dio-servon Esperantlingvan,

en ambaŭ distriktoj de la urbo, kun po du litanioj.

Roberto pli sangavide batalos por paco inter bahaismo kaj ekumenismo,

ol Evo por pli sukcesa distingo de homaranismo disde humanisma internaciismo..

Blazio volas pli provi Pjaspon ol Adalberto trovi optimuman alfabeton laŭ ĉies vidpunktoj..

Esperanto, konate, jam konata, ekzistas plu,

eĉ se ĝi konservas vortojn de Ido. savindajn kiel maloftaĵojn,,

kaj savas ideojn de Zamenhof, konservindajn kiel dekoraĵojn.

Aŭ eĉ pli.

.

Glosoj



ismemaĉo (ne: izmemaĉo!!!):

troa inklino krei speciajlajn (partajn) teoriojn, stilojn, kondutnormojn

Trasnasermo: planlingvo-idealo de Janus di Censo



PJASPO NE MALLIBERIGOS VIN



Duone,

vi komprenas Pjaspon duone

ne lernu ĝin, eĉ

lakone

ne esprimu pri ĝi vin mem

kial vi devus



Ĉar al vi ne plaĉas Pjaspo

ja plenrajta estus fajfo:

fajfu vi pri Pjaspo, fi!



Esperanton

Lernu!

ni

bŭone



----------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Petikisma vort-ord-umo Pjaspa


Diris vi, vi venos ne,

Meĥsim, mi vin dankas tre!

Telam! Ĉu mi rajtas ne?

Dajlam! Diru kial ne!



Glosoj



meĥsim - mi kore dankas (vin)

telam: sekvas efektiva demando

dajlam: sekvas demando sen postuli respondon

petikismo: insisto emfazi postverbe, pli-malpli laŭ rekomendoj de Johano Petik

Pjaspa: verkita en Pjaspo, karakteriza por Pjaspo

-----------------------------------



Pjaspa maldecaĵo



Certe estas kontraŭ deco

necesejon nomi veco,

sen sufiĉo, pro-necese

kuri vecen jam senĉese.



Ho, bezonas ve, mi, ve, ci,

neceseje ne tre veci,

oni dece neceseju,

se sufiĉas, vi ne veu.


Deca eco de neceso

estas deca mallongeco,

tia eco de l' vort' veco

estas evidenta eco.


Sen neces' ne uzu vecon,

se necese, kuru nece-

sejon, ĝi ja estas klara

laŭ logiko senkompara.



Glosoj



ci - vi unu, vi ĉi tiu, vi, alparolata

veco - necesejo

necesejo - veco

neceseji - pisi (urini), feki



Noj ni, ĉoj ni, naj ni, vi tel

(Pjaspa poemeto)



La veter' estas bonega,

noj ni: bone diskutantaj.

Kelkaj estas forkurintaj,


multaj estas diskurantaj.



Ĉoj ni devas jam decidi.

Naj ni certe tuj ekiros.

Vi tel restos, restu nepre,.


poreterne, restu sjempre!



Naj ni estas decidintaj:

Vi tel same findecidu

Povus iri kune ĉoj ni,


jam malemas naj ni sidi.


Na ni estas jam lernintaj,

naj ni ŝatas tuj decidi.

Vi tel sidu plu agrable


en ĉi tre agrabla loko


Naj ni povis jam decidi.

Vi tel rajtas plu sidadi

ĉiam en la sama loko.

Ĉoj ni iru - jen la voko!





Ĝis ekkantos la virkoko.



Glosoj:

noj ni: ni, eble ankaŭ la alparolatoj, ni kun vi unu aŭ pluraj, eble sen ka alparolatoj

ĉoj ni: ni, kun la alparolato aŭ alparolatoj; mi kun vi (inkluzive)

naj ni - ni sen vi (ekslkuzive)

tol - postpozicio por konfirmi singularecon

tel - postpozicio por konfirmi pluralecon

vi tel:
vi pluraj

vi tol - vi sola (ĝi ne koazas en la poemeto)

vi tuĥ:
- vi sola (ĝi ne okazis en la poemeto)

vi: vi tol, vi tuĥ, vi tel, vi

sjempre: ĉiam, senĉese, en ĉiu tempo, ĉiutempe, eterne





Espjeranto (hojĥ!)



Espjeranto (hojĥ!) estas stranga

Espo (hikel!) plaĉas treege,

Espro (hikel) ne ekzistas

sed mi ĝin ja komprenas lege.



Espjeranto (hejk) estas bona

Espro (hikel) ne ekzistas,

Espo (hikel) sonas bonege,

mi ĝin eĉ komprenas lege.

Espjeranto, hikel, hojĥ!



hik, hikel - mi diris aŭ skribis tion, kion mi ĵus skribis, ne hazarde ĝuste tiel

hojĥ - mi diris aŭ skribis tion, kion mi ĵus skribis, ne hazarde ĝuste tiel

hejk - mi diris aŭ skribis tion, kion mi volis

ESPERIGO PRI PJASPO-PAŬZO



Vi ustoj havos ĝojo-kaŭzon,

mi ne plu riskos nervo-taŭzon,

Por preventi pjaspo-naŭzon

kafo-paŭzon, pjaspo-paŭzon,

mi anoncos sammomente.

Sed atendu, iomete,

mi lastmomente, ja verketos:




----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



Pjaspa, aŭtune-matena

poemeteto, hikel



Diris vi usto al mi enko:

sekvos tuj aŭtuna vento.

Mi ne iĝu servutul',

sekvontaĵo sekvu tuj.



Glosoj



Pjaspa, pjaspa - verkita en pjaspo (aŭ Pjaspo), karakteriza por pjaspo, (afero) en, por, je pjaspo (Pjaspo).

Pjaspo - esperantido de Blazio Vaha. Pjaspo estas kongrua kun Esperanto, validas en ĝi ĉio Esperanta, sed ĝi enhavas ankau fakultativajn elementojn novajn, interalie specialajn vortospecojn

vi usto - vi (unu, individua, ŝatata)

vi ustoj vi (pluraj, individuaj, ŝatataj)

mi enko - mi (individua)

mi apto - mi, kiel reprezentanto de firmao, organizo ks.

mi manvo - mi, kiel unu el ni

mi - mi enkomi apto mi manvomi (la formo mi kaj la aliaj estas fakultativaj)

vi - vi ustovi ustojvi sola vi ĉiujvi plurajĉiu el vi ci vi

hikel - mi diris aŭ skribis tion, kion mi ĵus skribis, ne hazarde ĝuste tiel

hik, hejk, hojĥ - mi diris aŭ skribis tion, kion mi ĵus skribis, ne hazarde ĝuste tiel


Notoj:

1) el la supraj pronomsubstantivoj (enko, usto, apto, manvo) en la poemeteto rolas nur la unuaj du (enko, usto)

2) la vortoj enko, apto, manvo, usto, tumo, gondo (kaj similaj, estas pronom-substantivoj, uzataj kun la similsencaj pronomoj. por aldoni nuancon aŭ por nura varieco

3) Ĉiu rajtas ne lerni Pjaspon, sed multaj esperantistoj certe kapablas ĝin percepti

4) Ne estas nepre necese komenci la subastantivon Pjaspo (pjaspo) majuskle, tamen

ĝi (simile kiel Esperanto) estas komprenata kiel io difinita ankaŭ sen artikolo

5) Kono de Pjaspo povas havi propedeŭtikan (lerno-faciligan) rolon ĉe lernado de Esperanto,

se Esperanton oni ne estas lerninta.

6) La vortoj hejk kaj hikel kaj hojĥ estas sinonimoj. En Pjaspo - simile kiel en Esperanto - ekzistas sinonimoj.


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------





Mamaoj-kanto P






jaspa


(aperinta unue ĉe la retklubo Kreado)


Ho mi havis du mamaojn:
majmo mia min nutradis,
mommo mia: instruadis.

Majmo mia estis aĝa,
Mommo mia estis saĝa -
pli malsana pjis la mommo.

La pli aĝa hejsis: majmo,
la pli juna hejsis: mommo
ambaŭ pensis sin mamao.

La avino estis majmo,
la patrino estis mommo,
ili sentis sin mamaoj.

Kiam estis mi infano
min ja pikis aĉa vespo,
nun turmentas min nur testoj.

Mi elvenis el l` utero,
la mamaojn kovras tero -
vivu nia lingvo, Espo!



Glosoj:


mamao
- patrino, edukantino, avino, patrinanto (en infanpsikologio), persono, virino amata de infano kaj funkcianta kiel patrino; patrino, avino, onklino, tre kara nutrantino, patrinanto. La vorton mamao rekomendis iam Claude Piron, je la pli strikta senco 'patrino', surbaze de internacieco de la radiko. La vorto patrinanto estas konata el la psikologia fakliteraturo
majmo
: avino (karesnomata infanece)

mommo - patrino (karesnomata infanece)

mamaoj-kanto:
kunmeto de "pluralo" kaj singularo havas modelon ĉe A. Grabowski, en Sinjoro Tadeo.

tatao - patro, viro edukanta patrosimile, avo, patrofuguro (tatao estas pli vastasenca vorto, ol estaspatro kaj tato)

mommo - patrino karesnomata ekzemple fare de infanoj

majmo - avino karesnomata

tato - patro nomata familiare (tato kaj patro havas signifojn nocie samvastajn, malpli vastajn

ol tatao)

hejsi - esti nomata aŭ kromnomata

Espo: Esperanto (laŭ Kolomano Kalocsay en Lingvo, Stilo Formo)



Glosoj :


anglezo - malnova angla danco; angla literatura lingvoversio

francezo - franca literatura lingvoversio

franciŝo - franca stratlingvo, slango

mediokra - mez-kapabla, mezkapabla

mediokrulo - mezkapablulo


liva - maldekstra

goŝa - politike maldekstra




ESZTER, KATÓ



Eszter, Kató jó barátnők,

utazgatni szeretnek ők,

hol Győrből a Balatonra,

hol Pécsről Füzesabonyba

viszi őket a vonat...

vitte őket a vonat.



Ha véget ért a szemeszter,

mindjárt indult Kató, Eszter.

A gőzöst imádta Kató.

Ugyan! - mondta Eszter - Kandó

modony, az az igazi!

Eszter szerint:: "Csakis Kandó!"



Aztán egyszer Eszter, Kató

megtudta, az eszperantó

nem az, amit kéthetente

játszottak, nem: eszperente,

nem játékszó, sem szójáték.

Csoportunkat nem kar inti

égből, földről, nem Karinthy

játszotta el magát túl,

innen túl, meg túlontúl,

hanem...

nyelv az eszperantó.



Megkóstolta Eszter, Kató

mi is hát az eszperantó.

S ha benne még furát lát is,

megtudja majd a világ is...

ha becsukja: csukott ajtó,

ha kinyitja: nyitott ajtó


Kinyílt már az eszperantó.



(n.s.) WACHA Balázs

(e.s. Blazio VAHA)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

La supra hungarlingva poemeto eble ne estas preta, rajtu mi modifi ĝin, se mi ekvolos

dum la sekvaj tagoj. Krituku, mi volonte konsideros vian opinion, definitivigante la poemeton.

Eble mi baldaŭ forigos ĝin.

Blazio



Bíráló észrevételeket szívesen fogadok,

ha lesznek, megfontolom őket.

-----------------------------------------------------------------------------



Pjaspa, nova, mediokrula pravokanto de Ve.. anglezon mi ne dancas,
anglan slangon - mi ne kantas,
misaŭditaj vortoj hantas.

Julio Lanta, esperantisto


min ne ĝenas, / min ne ĉenas, / sed pro ĝojo mi ne henas / pro ke mi ne apartenas.

min ne ĝenas, min ne ĉenas, / nek mi min mem anatemas, / ĉar mi pri mezur' sentemas.


Ne parolas mi franceze,
iras mi jam krurproteze,
lang' ne lertas interdente.

Mi francezon pene... legas,
Eĉ franciŝon mi ne regas,
n
ur afiŝojn mi komprenas..




Vortoj misaŭdataj ĝenas / min, sed ne tre, min ne tenas / maltrankvila miskompren'.

.
Pajo Tišljar diris prave,
mediokraj uloj fuŝas,
Espon tamen tempo puŝas.

Espo, riĉa Esperanto!
du silaboj vin esprimas,
kvar silabojn vi meritas.

Espo, Espo,
Esperanto,
ne sufiĉas du silaboj:
ne sufiĉas ni, geknaboj

Latinaĵojn mi misflegas,
kaj anglaĵojn mi mislegas,
Esponn m missinterpretas.

Pravas paĉjo, tato, Pajo,
pravas panjo... la mamaoj:
Mommo, Majmo kaj: Tatao.

Mi mesknabo, mi mezknabo,
mi, mesbubo mezkapabla
ja ne estas meskapabla.

Mezepokon mi forgesis,
novepokon mi forgestis,
ŝanĝepokon misdigestas.

Mi, mesbubo, mi mezknabo,
mesoknabo, mezoknabo,
navojn ne plu distingadas.

Dekstra navo, liva navo,
goŝa navo, nova navo,
malgoŝ-avo, goŝ-avino,

knab-afiŝ' kun afiŝ-ino -
jen produktas informarojn,
por mi, nov-av', por vi, nevo.

Alo flanka, aliflanka / alo supra, alo suba / skal' tabua, sentabua




Glosoj :



mamao - patrino, edukantino, avino, patrinanto (en infanpsikologio)

tatao - patro, viro edukanta patrosimile, avo, patrofuguro (tatao estas pli vastasenca vorto, ol estas patro kaj tato)

mommo - patrino karesnomata ekzemple fare de infanoj

majmo - avino karesnomata

tato - patro nomata familiare (tato kaj patro havas signifojn nocie samvastajn, malpli vastajn

ol tatao)

anglezo - malnova angla danco; angla literatura lingvoversio

francezo - franca literatura lingvoversio

franciŝo - franca stratlingvo, slango

mediokra - mez-kapabla, mezkapabla

mediokrulo - mezkapablulo


liva - maldekstra

goŝa - politike maldekstra





Vagonarumo

(Pjaspa poemeto Esperanteca)



Vagonaron mi preferas,

ankaŭ trajnon memortenas!

Hej alim, alim, alim...

fialime lamas mi...

Tamen jam distingas mi!



Ŝipo-trajno estas bela,

ondo-trajno stas mistera!

Hej, alim, alim, alim...

kies-lime lamas mi:

vagon-trajno gravas tre!



Ni veturu pli rapide,

prononcadu pli avide!

Hej, alim alim alim...

mialime lamas mi:

ĉu klakados radoj plu?



Aro kun lokomotivo,

aro sen lokomotivo:

unu estis vagonar',

dua estas vagonar'!

Alim, alim, hej, damne!



Sidas mi en vagonaro,

sidas mi ne lokomotive...

Kiel bone, bone mi.

kiel bone bone tre,

alim, vagonaras mi..



Vagonar' sen lokomotivoj

vagonar' kun lokkomocioj

ambaŭ gapadindas tre,

ja l' unua indas pli

nur se veturemas ni.



Sekvas lokaj emocioj,

en la kapoj komocioj

bremsas vagonaron jam

bremsas eĉ kaparon jam

alim, apenaŭ pasas ni.



Stas metroo ja subtrajno,

vagonar' kun trajnoŝajno!

hej alim alim alim

eble misdistingas mi.

alim, alim ĉion plu!



Vagonbaŝa ligoŝnuro

fiksas ĉion kun plezuro!

hej alim alim alim

eble miskomprenas mi.

alim, alim ĉion plu!



Glosoj



alim

ritmohelpa stopvorto

stas

leĝera versio e estas

baŝo

(plejparte laŭ NPIV, 2002, paĝo 143):

peco de impregnita fortika tolo kun okuletaj hokingoj ĉe la randoj por fiksado per ŝnuroj, destinita. por tegi tendon, por protekti ŝarĝaĵon de kamiono (? eble ankaŭ tiun de vagono) kontraŭ pluvo, aŭ por ŝirmi nove verŝitan cement-miksaĵon kontraŭ suno, pluvo aŭ vento (inkluzive eble infanojn...)

vagonbaŝa ligŝnuro, vagonbaŝa ligoŝnuro

(parte laŭ Fervoja Terminaro en Esperanto, Bpespeŝto 1992:

ŝnuro por supre kaj ĉirkaŭe fiksi varojn en vagono

vagonari

Borinjo WACHA (E.s. Borinjo VAHA, nia filino), diradis infan-aĝe: Ni prefere vagonaru = Ni veturu per vagonaro, trajno.



Nova KlodGakon-umo



KlodGakono diris klare:,

planlingvaro evoluas

brak-en-brake, malrespekto

nur infere lokon luas.



Mi integre rapidlernas

nun la propran lingvon: Pjaspon,

same faris Zamenhofo

kiam li ne konis Espon.



Tute harmonias Pjaspo

kun la ĝin naskinta Espo

povas esti ili ŝimos

iam en la sama kesto.



Vi tuĥ tumo min komprenos

Vi tel tumoj min kontrolos:

Mjaĥ mi enko min esprimas,

sed mi apto ja ne rolos.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Glosoj

Vi tuĥ - vi sola alparolato

vi tuĥ tumo (aŭ vi tumo) - vi sola alparolato sen speciala emocia nuanco

vi tel - vi. pluraj alparolatoj

mjaĥ mi - mi, kun emfazo; persone

mi enko, mjaĥ mi enko - mi kiel individuo, natura persono

mi apto - mi kiel reprezentanto de organizo, firmao, mi kiel komisiito

KlodGakonumo - teksto kun aludo je Claude Gacond



Glosoj:



Partikuloj kiel tuĥ, pronomsubstantivoj kiel tumo estas ĉiam fakultativaj,

do nura mi, vi en Pjaspo funkcias same, kiel en Esperaanto.