Mi tralegis: ĈU NI KONATIĜAS?

"La mankoj je sekureco, nutraĵo, bona kuracado, bonaj lernejoj, komfortaj domoj, pureco kaj higieno estas gigantaj en Afriko", verkas M. Groĵan. Mi tion eksciis pli frue de sinjorino Tereza Kapista. Post ŝia restado en Afriko (Burundo) ŝi serĉis donacintoj inter esperantistoj por aĉetado de kaprinoj al burundanoj. Mi ne komprenis kiel kaprino povas helpi lernadon de Esperanto. Post mi eksciis ke tio estis la plej bona helpo al esperantistoj en tiu burunda loko. Tio ebligas helpi al nutrado de malsataj infanoj, organizi kursojn, fondi novajn E-societoj. Burundanoj nomiĝis kaprinon Tereza kaj ĝoje sendis mesaĝon: "Tereza naskis du sanajn kaprinidojn". Mi ŝercis kun Tereza, sed ni estis ĝojaj ke tio helpis al multaj ŝiaj esperanto-lernantoj.

Antaŭ kelkaj tagoj ni ricevis tralegi libreton de M. Groĵan, kaj legante rememoris de Terezaj travivaĵoj el Afriko. S-no Groĵan havas multajn kontaktojn kun Afrikanoj. Ŝi tre bone komprenis diferencojn de kulturkodojn kaj verkis libreton tre interesa por legado kaj utila por labori en Afriko, kun Afrikanoj. Post legado de ĉi libro multaj aferoj ekfaris pli klaraj, kaj la malproksimaj afrikanoj – pli proksimaj. Ŝia libreto estas skribita per simpla, nedeviga stilo kun humuro pro neatenditaj okazaĵoj kiuj kaŭzis diferenco de kulturoj, estas tre amuza por legado. Sen ŝerco, libro apud ŝercaj rakontoj pri miskomprenoj, estas tre serioza apelo por helpi afrikanojn. Sed, se helpo donas al ili laŭ la normoj de nia eŭropa tradicio, eble helpo ne ekdancos rolon kiun ni deziris. Oni devus koni afrikanojn kaj kondiĉojn de ilia vivo, devas scii multe pli pri ili. Inter ni kaj ili ekzistas multaj diferencoj. Sen konatiĝo de tiuj diferencoj malfacile estas organizi helpon, kunlaboron; Ĉu vi konis la proverbon (el libreto)"Eŭropanoj havas horloĝojn. Afrikanoj havas tempom". Tiu proverbo multe diras pri diferencoj. Ĉu vi sciis ke diri al sinjorino ke ŝi estas bovino (Ruando) – ne estas insulto, sed estas komplimento? Se vi ne estas muzulmano, vi probable ne scias ke manĝaĵon oni ne prenas per maldekstra mano. Ĉu esti dika aŭ maldika? Kia estas rilato inter aĝo kaj vestaĵo? Invito de fraŭlino por viziti ŝian hejmon povus havi tute diferencan signifon. Ĉu fajfi kanton sur la strato? Ktp, ktp…

Aŭtorino verkas ke bezonatas interparoladoj, demandoj kaj respondoj, klarigoj. Se vi deziras viziti, aŭ kunlabori kun afrikanoj, estus bona ke vi komencu de tralego Groĵana libreto. Mi certas – kunlaboro estos pli bona.