Zhang Xuesong's blog/

La aglo ŝvebis super la templo por serĉi manĝaĵon. Subite li vidis paseron, kiu pepis sur la arbo antaŭ la templo.

"Jen mia manĝaĵo." Li pensis kaj ekĉasis la paseron.

La pasero treege timiĝis, ĉar li malkovris neniun lokon por sin kaŝi. Je tiu danĝera memento eliris el la templo bonzo. La pasero vidis esperon kaj tuj eniris en la manikon de la bonzo.

Sed ho ve, la bonzo kaptis la paseron kaj diris al si mem kun ĝojo: "Amitabo, la viandaĵon mi povos manĝi hodiaŭ."

Tion aŭdinte la pasero sciis, kio okazos baldaŭ.  Li fermis siajn okulojn kaj restis senmova.

La bonzo opiniis, ke la pasero jam mortis, kaj li etendis siajn fingrojn por rigardi. Apenaŭ liaj fingroj etendiĝis, la pasero tuj forflugis. La bonzo estis tre bedaŭrinda pro tio, tamen li laŭte diris al la forfluga pasero: "Amitabo, mi vin vivigas. " 

- trad Zhang Xuesong laŭ ĉina antikva rakonto

这是笔者汉化的一款世界语自学软件，内容包括十二课基础世界语课程、世界语介绍、软件使用指南及世汉、汉世双向电子词典。有意学习的朋友不妨下载试试，很不错的哟！

软件界面

华军软件园下载

你也可以参加网上的免费学习,在这里你还可以了解到更多世界语知识和文化，同别人交流、结交各国的世界语朋友。

Mi provis multfoje sed neniam sukcesis aldoni Flash al mia blogo.

Mi provis jenan: <embed src="http://www.56.com/p_46813913.swf"  type="application/x-shockwave-flash" width="450" height="390"></embed>

kaj ankaŭ jenan: <object width="450" height="390"><param name="movie" value="http://www.56.com/p_46813913.swf"><embed src="http://www.56.com/p_46813913.swf"  type="application/x-shockwave-flash" width="450" height="390"></embed></object>

tamen tute estas vana.

Kiu scias la kialon?

La Bordo

de Wang Shiqiang

Se en tago, la noktiĝo estas la bordo de l' tago.

Se en nokto, la tagiĝo estas la bordo de l' nokto.

Se inter viro kaj virino, la virino estas la bordo de l' viro.

Se la ama boato de l' viro povus ankriĝi en la ama tajdo de l' virino,

tiam ĝi fariĝos la bordo de l' eterna amo. 

La Vojo
De Tao Weidong

Irantoj ne eviteble falpuŝiĝis, sed neniu ĉesis la iradon pro la falpuŝiĝo.

Homojn kreante Njuŭa* ne kreis vojon por siaj idoj. La vojon eltretis de homoj mem.

La vojo povas distancon mallongigi, kaj ankaŭ ĝin longigi.

La vojo, kiel linilo mezuras homojn.

La malnova vojo ĉiam malaperas kaj ŝanĝiĝas, dum la nova vojo ĉiam aperas kaj etendiĝas.

Bebo komencis la vivan vojon ekde sia naskiĝo. Iom post iom kun la pliigo de siaj aĝo kaj spertaĵoj li komprenis, ke li neniel eniris sian mondon, se li iris laŭ ies spuroj.
(trad. Zhang Xuesong)
--------
*Njuŭa: La kreintino de la homaro laŭ ĉina mito.

Mi trovis jenan retejon de la Norda Koreio, kiu aperas ankaŭ en Esperanto, ĉu estas esperantistoj en Norda Koreio?

http://www.korea-dpr.com/users/esperanto/

alia ligo:

http://homepage.mac.com/mkardol/korea/

Mail

Inversigo de Homo kaj Diablo

――malnova ĉina rakonto

Iam vivis homo, li havis du filojn. Iutage kiam la filoj prilaboris kampon, venis subite ilia patro, li ilin batis kaj insultis sen ia ajn kialo. Tio vidiĝis de knabo en la vilaĝo, li kuris al ilian hejmon kaj rakontis la okazaĵon al ilia patrino. La patrino demdandis al la patro por tio. La patro surpriziĝis kaj supozis, ke tio estis faro de diablo. Li do ŝtele diris al siaj filoj: “Se revenus la diablo, mortigu lin.” De tiam ne plu aperis la diablo.

Post kelkaj tagoj, la patro maltrankviliĝis kaj timis ke la filoj ensorĉiĝis de la diablo, li decidis iri al la kampo por ilin rigardi. Kiam vidis la pratron, la filoj opiniis ke li estis la diablo. Malgraŭ ĉio ili kune mortigis kaj enterigis la patron.

En tiu ĉi momento la diablo transformiĝis en ilian patron, li iris en ilian hejmon kaj diris al la patrino, ke la filoj jam mortigis la diablon.

Vespere la filoj revenis de la kampo kaj la tuta familio kune celebris por la mortigo de la diablo.

Multaj jaroj pasis, la familianoj nenion sciis pri la vero.

Laŭ la klarigo de Ipernity mi ĵus provis ĉu ĝi vere povas publikigi artikoloj per retpoŝto, haha mi sukcesis, kaj tia maniero ja estas tre rapida por la publikigo, post kelk-dek sekundoj mia artikolo "Inversigo de Homo kaj Diablo" jam aperis en mia blogo!

Ipernity ne nur povas publikigi artikolojn per retpoŝto, kaj ankaŭ aliajn dokumentojn.

Provu karaj amikoj!

En PIV “viro” estas du difinoj:
1. Homo, apartenanta al la sekso organizita por demeti en inon la semon de ido:  Dio kreis la homon, en formo de viro kaj virino li kreis ilin; Platono dankis la Diojn pro ke ili faris lin homo kaj ne besto, viro kaj ne virino, greko kaj ne barbaro.
2. Tia homo, rigardata en la matura aĝo kontraste kun la infano:  Kaj preteriris Itaj kaj ĉiuj liaj viroj, kune kun ĉiuj infanoj, kiuj estis kun li.

Laŭ Reta Vortaro dinifas:
1.  Animalo de la sekso organizita por demeti en aliseksan animalon la semon de ido (kontraste kun ino): virbesto, virbovo, virŝafo; vir(seks)ulo.
2.  Virhomo (kontraste kun homino).
3.  Maturaĝa virhomo (kontraste kun infano): Li apenaŭ eniris la virecon; knabo jam viriĝanta.

Vikipedio difinas:
Viro estas la nomo donata al plenkreskinta homo de la vira sekso, kontraste al virino kaj al knabo. La vorto viro uziĝas por distingi la biologian sekson, la kulturan rolon aŭ ambaŭ.

En ĉina lingvo  “Viro” iam ne nur celas maturan viron, kaj ankaŭ celas infanon (inkluzive de bebo) en specifa cirkonstanco. la vira infano ofte estas nomata "vireto". 

Do mi volas scii:
1. En Esperanto ĉu ni povas nomi la viran bebon "viro"?
2. Ĉu la bebo ankaŭ estas nomata "viro" en via lando (en specifa cirkonstanco)?

Patrino kaj filo

Tiuvespere li malkvietiĝis dum la tuta horo kaj fine endormis pro tro laceco, dum mi neniel endormiĝis, la hormontrilo direktis je la dua.

Estis la plej malfacile pasiga meznokto post la patoso( aŭ emocio?).

Mi ŝaltis la tablolampon kaj pririgardis la homon apud la kapkuseno sub la milda lumo.

Ĉiuj kiuj lin vidis, diris ke li estas centprocenta belulo, precipe liaj okuloj entenantaj ĉiam ridon, havis ne rezisteblan  allogon. Tamen en la koro mi preferas lian aspekton en profunda dormo, tiam li serene aspektas sankta, precipe kiam li subite ridetas aŭ brovoj kunŝoviĝas en la sonĝo, mia koro ebriĝas kaj disiĝas de la subita dolĉo kaj sentimentaleco.

Mi nereteneble kisetis lian frukton, kaj li eĉ manlevis por forviŝi la kisaĵon, ŝajne li ne ĝojas pro mia ĝeno  al lia sonĝo. Mi kaj ridetis kaj koleretis, kaj intence lin ĝenetis daŭre. Mi karesis lian korpon, tia glita man-sensivo - ne komparebla eĉ de senmakula brokaĵo, dubigas min ke tiu estas vira korpo,  kiun mi priskribi eĉ per "delikata haŭto" ankaŭ ne troiĝis , kvankam tia vorto  ofte uzas por kanbino. Sub la haŭto estas semetria elast(iv)a karno. Tian perfektan korpon mi neniam povos renkonti la duan dum mia tuta vivo, mi pensis.

Pensante tie, mi ekpensis, ke li  min forlasos pli-malpli frue kaj sin ĵetos al brakumo de alia virino, tio min kontraŭvoligas kaj sentimentaligas, mi lin brakumis subkonscie.

Li sentis mian brakumon en la sonĝo, kaj eĉ kunlabore apogetis la vizaĝon sur mia brusto, tia varmeco kaj obeemo ondetigis nedireblan feliĉon en mia koro, miaj larmoj neatendite malsekigis la kapkusenon.

Tiel mi interapogetis kun li kaj malrapide duondormis.

Subite li forte baraktis en mia brusto kaj ekploregis.

Mi tuj elsidiĝis el la litkovrilo, kaj krakumis lin: "Filo, mia trezoro (la originalo uzis "mia prauleto", ĉu kompreneblas por vi?), vi repisis, mi petus, ke vi lasu vian panjon dormi senĝene!" (trad. Deodaro)

***** La Originalo *****

我第一次和老公以外的男人上床的感觉

我终于有了一个不是我老公的男人！

那晚，他折腾了足足一个小时,终于倦极而眠。我却怎么也睡不着了,时针指在两点上

是激情之后最难熬的深夜。 

我扭亮台灯,在柔和的灯光下,打量着我的枕边人。

见过他的人都说是十成的帅哥,尤其是那一双总是含笑的眼睛有着所向披靡的魅力。可我心底里却更喜欢他熟睡的样子,安详得近乎于圣洁,尤其是当他突然在梦里笑一下或皱皱眉的时候,那突如其来的甜蜜和伤感让我心醉又心碎。

我不禁轻轻地在他的额上吻了一下,他居然抬手拂了一下额头,好象不高兴我打扰了他的梦一样。我又好笑又好气,偏偏要打扰他一下。我轻轻抚摸他的身体,那种毫无瑕疵的锦缎也不能比拟的光滑手感,让我怀疑这是男性的躯体,既使是用“肤如凝脂”这种形容女孩子的词来形容也不为过,皮肤之下,是匀称的极富弹性的骨肉,这么完美的躯体我想我一辈子也不可能再遇到第二个。

想到这儿,就想到早晚他会离开我,投入另一个女人的怀抱,这使我无奈而神伤,下意识地搂住了他。

梦中的他感到了我的拥抱,竟然配合地把脸深深地偎在我的胸口,那种温暖和贴服使我心底荡漾着无比的幸福,泪水不经意地打湿了枕头.

我这样和他依偎着,慢慢地朦胧起来。

突然,他使劲儿地在我的怀里挣扎一下,并放声大哭起来。

我一下从被窝里坐起来,抱起他：儿子,我的小祖宗,又尿了, 求你让娘睡个安稳觉吧！

********

1. Por allogi legantojn la aŭtoro elektis tian titolon.

2. Mia traduko laŭeble fidelas al la originalo, por ke vi decidu, ĉu "viro" uzeblas en tiu ĉi verko.

3. Bonvolu legi ankaŭ "Ĉu vira bebo estas nomita 'Viro'?"

4. La verkon tradukis ankaŭ mia amiko Minosun, jen la diskutoj en Ĉina Esperanta Forumo:

S-ro Wang Chongfang komentis: Pri la neĝusta uzo de la vortoj “viro” kaj “li”

Mi ne komentas pri la enhavo de tiu ĉi rakonteto, mi montras nur la neĝustan uzon de la vorto “viro”. En PIV “viro” signifas “tia homo rigardata en la matura aĝo kontraste kun la infano”, kaj tial, laŭ tia difino la vorto “viro” en la rakonteto estas misuzita. Krome, en Esperanto la vorto “infano” kutime estas anstataŭigebla per la pronomo “ĝi”, kio signifas, ke koncerne la infanon la sekso ne estas grava.

Mia reago al lia komento: “Viro” neĝusta?

S-ro Wang opinias ke “viro” estas neĝusta uzo en la traduko de Minosun, pri tio mi ne samopinias kun li.
En PIV “viro” estas du difinoj:
La unua estas “homo, apartenanta al la sekso organizita por demeti en inon la semon de ido” , ekz. Dio kreis la homon, en formo de viro kaj virino li kreis ilin; Platono dankis la Diojn pro ke ili faris lin homo kaj ne besto, viro kaj ne virino, greko kaj ne barbaro.

La dua estas “tia homo, rigardata en la matura aĝo kontraste kun la infano”, ekz. Kaj preteriris Itaj kaj ĉiuj liaj viroj, kune kun ĉiuj infanoj, kiuj estis kun li.
Evidente laŭ la unua senco “viro” inkluzivas ĉiujn virhomojn, malgraŭ novnaskito aŭ maturulo, kontraste kun homino; la dua nur kontrastas kun infano.
En ĉina lingvo la esprimo “男人(viro)” same ne nur celas maturan viron, kaj ankaŭ celas infanon (inkluzive de bebo) en specifa cirkonstanco, ekz. kiam knabo malpaciĝas kun knabino pro io, oni ofte diris “你一个大男人还和女孩儿计较！(Vi viro disputas ankaŭ kun knabino!)”, “小男子汉(vireto)” ankaŭ ofte aŭdiĝas. Por allogi legantojn la aŭtoro elektis“老公以外的男人(viro krom mia edzo)” kaj “不是我老公的男人(viro, kiu ne estas mia edzo)”, tio estas komprenebla, kvankam ni ne aprobas la esprimaĉon. Same por kapti legantojn la tradukinto uzas “li” anstataŭ “ĝi” por la bebo, laŭ mi tio estas pli fidela al la originalo.

S-ro Wang reagis al mi:

1. Antaux cxio mi devas montri, ke mi onipias, ke la uzo de la vorto "viro" estas negxusta, sed ne malgxusta.
2. La traduko rakontas pri infaneto, kiu kutime estas rigardata kiel senseksa "gxi" en Esperanto, tial laux mi se la infaneto estas tradukita kiel "viro", tio certe ne estas gxusta, cxar en Esperanto gxi neniel estas rigardata kiel "viro" aux "homo apartenanta al la sekso organizita por demeti en inon la semon de ido", alie la "virigxi" perdus sian signifon (kiam la bebo atingos la agxon de "virigxi").

Do, mi volas scii: Ĉu "viro" povas uzi en tiu ĉi verko?

Donu al mi vian opinion!  Antaŭdankon!

Se estus monto alta al nuboj, ĉu la fluanta akvo ĉirkaŭos ĝin kiel bendon?

Se estus arbego tuŝebla al ĉielo, ĉu birdoj venos de malproksimo por kanti por ĝi mildajn kantojn?

Se la maro sin sentus sola, kaj tiam ĉu ĝin akompanos uragano, fulmotondro kaj torenta pluvo?

Se ne estus malgranda, ĉu estos ankoraŭ granda?

Rigardu la buntajn floretojn en la kampo de l’ vivo,

se ne estus kontrasto de l' adoraj folioj, ĉu ili povos pompi tiel ĉarme?

1988-01-26 Ĉinio publikigis la ofte uzatajn vortojn laŭ du ofteco-grupoj, la unua grupo enhavas 2500 plej ofte uzitajn vortojn (ideografiaĵoj), la dua 1000 vortojn. Ellerninte la 3500 vortojn oni povas facile legi preskaŭ 99% da enhavon de moderna ĉina  lingvo. Nun mi alŝutas la vortojn por Jan Popelka kaj aliaj interesitoj.
La vortoj estas listigitaj laŭ la ordo de la nombro de strekoj de la ĉinaj ideografiaĵoj.

Ofteco-Grupo 1

一画

一 乙

二画

二 十 丁 厂 七 卜 人 入 八 九 几 儿 了 力 乃 刀 又

三画

三 于 干 亏 士 工 土 才 寸 下 大 丈 与 万 上 小 口 巾 山 千 乞 川 亿 个 勺 久 凡 及 夕 丸 么 广 亡 门 义 之 尸 弓 己 已 子 卫 也 女 飞 刃 习 叉 马 乡

四画

丰 王 井 开 夫 天 无 元 专 云 扎 艺 木 五 支 厅 不 太 犬 区 历 尤 友 匹 车 巨 牙 屯 比 互 切 瓦 止 少 日 中 冈 贝 内 水 见 午 牛 手 毛 气 升 长 仁 什 片 仆 化 仇 币 仍 仅 斤 爪 反 介 父 从 今 凶 分 乏 公 仓 月 氏 勿 欠 风 丹 匀 乌 凤 勾 文 六 方 火 为 斗 忆 订 计 户 认 心 尺 引 丑 巴 孔 队 办 以 允 予 劝 双 书 幻

五画

玉 刊 示 末 未 击 打 巧 正 扑 扒 功 扔 去 甘 世 古 节 本 术 可 丙 左 厉 右 石 布 龙 平 灭 轧 东 卡 北 占 业 旧 帅 归 且 旦 目 叶 甲 申 叮 电 号 田 由 史 只 央 兄 叼 叫 另 叨 叹 四 生 失 禾 丘 付 仗 代 仙 们 仪 白 仔 他 斥 瓜 乎 丛 令 用 甩 印 乐 句 匆 册 犯 外 处 冬 鸟 务 包 饥 主 市 立 闪 兰 半 汁 汇 头 汉 宁 穴 它 讨 写 让 礼 训 必 议 讯 记 永 司 尼 民 出 辽 奶 奴 加 召 皮 边 发 孕 圣 对 台 矛 纠 母 幼 丝

六画

式 刑 动 扛 寺 吉 扣 考 托 老 执 巩 圾 扩 扫 地 扬 场 耳 共 芒 亚 芝 朽 朴 机 权 过 臣 再 协 西 压 厌 在 有 百 存 而 页 匠 夸 夺 灰 达 列 死 成 夹 轨 邪 划 迈 毕 至 此 贞 师 尘 尖 劣 光 当 早 吐 吓 虫 曲 团 同 吊 吃 因 吸 吗 屿 帆 岁 回 岂 刚 则 肉 网 年 朱 先 丢 舌 竹 迁 乔 伟 传 乒 乓 休 伍 伏 优 伐 延 件 任 伤 价 份 华 仰 仿 伙 伪 自 血 向 似 后 行 舟 全 会 杀 合 兆 企 众 爷 伞 创 肌 朵 杂 危 旬 旨 负 各 名 多 争 色 壮 冲 冰 庄 庆 亦 刘 齐 交 次 衣 产 决 充 妄 闭 问 闯 羊 并 关 米 灯 州 汗 污 江 池 汤 忙 兴 宇 守 宅 字 安 讲 军 许 论 农 讽 设 访 寻 那 迅 尽 导 异 孙 阵 阳 收 阶 阴 防 奸 如 妇 好 她 妈 戏 羽 观 欢 买 红 纤 级 约 纪 驰 巡

七画

寿 弄 麦 形 进 戒 吞 远 违 运 扶 抚 坛 技 坏 扰 拒 找 批 扯 址 走 抄 坝 贡 攻 赤 折 抓 扮 抢 孝 均 抛 投 坟 抗 坑 坊 抖 护 壳 志 扭 块 声 把 报 却 劫 芽 花 芹 芬 苍 芳 严 芦 劳 克 苏 杆 杠 杜 材 村 杏 极 李 杨 求 更 束 豆 两 丽 医 辰 励 否 还 歼 来 连 步 坚 旱 盯 呈 时 吴 助 县 里 呆 园 旷 围 呀 吨 足 邮 男 困 吵 串 员 听 吩 吹 呜 吧 吼 别 岗 帐 财 针 钉 告 我 乱 利 秃 秀 私 每 兵 估 体 何 但 伸 作 伯 伶 佣 低 你 住 位 伴 身 皂 佛 近 彻 役 返 余 希 坐 谷 妥 含 邻 岔 肝 肚 肠 龟 免 狂 犹 角 删 条 卵 岛 迎 饭 饮 系 言 冻 状 亩 况 床 库 疗 应 冷 这 序 辛 弃 冶 忘 闲 间 闷 判 灶 灿 弟 汪 沙 汽 沃 泛 沟 没 沈 沉 怀 忧 快 完 宋 宏 牢 究 穷 灾 良 证 启 评 补 初 社 识 诉 诊 词 译 君 灵 即 层 尿 尾 迟 局 改 张 忌 际 陆 阿 陈 阻 附 妙 妖 妨 努 忍 劲 鸡 驱 纯 纱 纳 纲 驳 纵 纷 纸 纹 纺 驴 纽

八画

奉 玩 环 武 青 责 现 表 规 抹 拢 拔 拣 担 坦 押 抽 拐 拖 拍 者 顶 拆 拥 抵 拘 势 抱 垃 拉 拦 拌 幸 招 坡 披 拨 择 抬 其 取 苦 若 茂 苹 苗 英 范 直 茄 茎 茅 林 枝 杯 柜 析 板 松 枪 构 杰 述 枕 丧 或 画 卧 事 刺 枣 雨 卖 矿 码 厕 奔 奇 奋 态 欧 垄 妻 轰 顷 转 斩 轮 软 到 非 叔 肯 齿 些 虎 虏 肾 贤 尚 旺 具 果 味 昆 国 昌 畅 明 易 昂 典 固 忠 咐 呼 鸣 咏 呢 岸 岩 帖 罗 帜 岭 凯 败 贩 购 图 钓 制 知 垂 牧 物 乖 刮 秆 和 季 委 佳 侍 供 使 例 版 侄 侦 侧 凭 侨 佩 货 依 的 迫 质 欣 征 往 爬 彼 径 所 舍 金 命 斧 爸 采 受 乳 贪 念 贫 肤 肺 肢 肿 胀 朋 股 肥 服 胁 周 昏 鱼 兔 狐 忽 狗 备 饰 饱 饲 变 京 享 店 夜 庙 府 底 剂 郊 废 净 盲 放 刻 育 闸 闹 郑 券 卷 单 炒 炊 炕 炎 炉 沫 浅 法 泄 河 沾 泪 油 泊 沿 泡 注 泻 泳 泥 沸 波 泼 泽 治 怖 性 怕 怜 怪 学 宝 宗 定 宜 审 宙 官 空 帘 实 试 郎 诗 肩 房 诚 衬 衫 视 话 诞 询 该 详 建 肃 录 隶 居 届 刷 屈 弦 承 孟 孤 陕 降 限 妹 姑 姐 姓 始 驾 参 艰 线 练 组 细 驶 织 终 驻 驼 绍 经 贯

九画

奏 春 帮 珍 玻 毒 型 挂 封 持 项 垮 挎 城 挠 政 赴 赵 挡 挺 括 拴 拾 挑 指 垫 挣 挤 拼 挖 按 挥 挪 某 甚 革 荐 巷 带 草 茧 茶 荒 茫 荡 荣 故 胡 南 药 标 枯 柄 栋 相 查 柏 柳 柱 柿 栏 树 要 咸 威 歪 研 砖 厘 厚 砌 砍 面 耐 耍 牵 残 殃 轻 鸦 皆 背 战 点 临 览 竖 省 削 尝 是 盼 眨 哄 显 哑 冒 映 星 昨 畏 趴 胃 贵 界 虹 虾 蚁 思 蚂 虽 品 咽 骂 哗 咱 响 哈 咬 咳 哪 炭 峡 罚 贱 贴 骨 钞 钟 钢 钥 钩 卸 缸 拜 看 矩 怎 牲 选 适 秒 香 种 秋 科 重 复 竿 段 便 俩 贷 顺 修 保 促 侮 俭 俗 俘 信 皇 泉 鬼 侵 追 俊 盾 待 律 很 须 叙 剑 逃 食 盆 胆 胜 胞 胖 脉 勉 狭 狮 独 狡 狱 狠 贸 怨 急 饶 蚀 饺 饼 弯 将 奖 哀 亭 亮 度 迹 庭 疮 疯 疫 疤 姿 亲 音 帝 施 闻 阀 阁 差 养 美 姜 叛 送 类 迷 前 首 逆 总 炼 炸 炮 烂 剃 洁 洪 洒 浇 浊 洞 测 洗 活 派 洽 染 济 洋 洲 浑 浓 津 恒 恢 恰 恼 恨 举 觉 宣 室 宫 宪 突 穿 窃 客 冠 语 扁 袄 祖 神 祝 误 诱 说 诵 垦 退 既 屋 昼 费 陡 眉 孩 除 险 院 娃 姥 姨 姻 娇 怒 架 贺 盈 勇 怠 柔 垒 绑 绒 结 绕 骄 绘 给 络 骆 绝 绞 统

十画

耕 耗 艳 泰 珠 班 素 蚕 顽 盏 匪 捞 栽 捕 振 载 赶 起 盐 捎 捏 埋 捉 捆 捐 损 都 哲 逝 捡 换 挽 热 恐 壶 挨 耻 耽 恭 莲 莫 荷 获 晋 恶 真 框 桂 档 桐 株 桥 桃 格 校 核 样 根 索 哥 速 逗 栗 配 翅 辱 唇 夏 础 破 原 套 逐 烈 殊 顾 轿 较 顿 毙 致 柴 桌 虑 监 紧 党 晒 眠 晓 鸭 晃 晌 晕 蚊 哨 哭 恩 唤 啊 唉 罢 峰 圆 贼 贿 钱 钳 钻 铁 铃 铅 缺 氧 特 牺 造 乘 敌 秤 租 积 秧 秩 称 秘 透 笔 笑 笋 债 借 值 倚 倾 倒 倘 俱 倡 候 俯 倍 倦 健 臭 射 躬 息 徒 徐 舰 舱 般 航 途 拿 爹 爱 颂 翁 脆 脂 胸 胳 脏 胶 脑 狸 狼 逢 留 皱 饿 恋 桨 浆 衰 高 席 准 座 脊 症 病 疾 疼 疲 效 离 唐 资 凉 站 剖 竞 部 旁 旅 畜 阅 羞 瓶 拳 粉 料 益 兼 烤 烘 烦 烧 烛 烟 递 涛 浙 涝 酒 涉 消 浩 海 涂 浴 浮 流 润 浪 浸 涨 烫 涌 悟 悄 悔 悦 害 宽 家 宵 宴 宾 窄 容 宰 案 请 朗 诸 读 扇 袜 袖 袍 被 祥 课 谁 调 冤 谅 谈 谊 剥 恳 展 剧 屑 弱 陵 陶 陷 陪 娱 娘 通 能 难 预 桑 绢 绣 验 继 

十一画

球 理 捧 堵 描 域 掩 捷 排 掉 堆 推 掀 授 教 掏 掠 培 接 控 探 据 掘 职 基 著 勒 黄 萌 萝 菌 菜 萄 菊 萍 菠 营 械 梦 梢 梅 检 梳 梯 桶 救 副 票 戚 爽 聋 袭 盛 雪 辅 辆 虚 雀 堂 常 匙 晨 睁 眯 眼 悬 野 啦 晚 啄 距 跃 略 蛇 累 唱 患 唯 崖 崭 崇 圈 铜 铲 银 甜 梨 犁 移 笨 笼 笛 符 第 敏 做 袋 悠 偿 偶 偷 您 售 停 偏 假 得 衔 盘 船 斜 盒 鸽 悉 欲 彩 领 脚 脖 脸 脱 象 够 猜 猪 猎 猫 猛 馅 馆 凑 减 毫 麻 痒 痕 廊 康 庸 鹿 盗 章 竟 商 族 旋 望 率 着 盖 粘 粗 粒 断 剪 兽 清 添 淋 淹 渠 渐 混 渔 淘 液 淡 深 婆 梁 渗 情 惜 惭 悼 惧 惕 惊 惨 惯 寇 寄 宿 窑 密 谋 谎 祸 谜 逮 敢 屠 弹 随 蛋 隆 隐 婚 婶 颈 绩 绪 续 骑 绳 维 绵 绸 绿

十二画

琴 斑 替 款 堪 搭 塔 越 趁 趋 超 提 堤 博 揭 喜 插 揪 搜 煮 援 裁 搁 搂 搅 握 揉 斯 期 欺 联 散 惹 葬 葛 董 葡 敬 葱 落 朝 辜 葵 棒 棋 植 森 椅 椒 棵 棍 棉 棚 棕 惠 惑 逼 厨 厦 硬 确 雁 殖 裂 雄 暂 雅 辈 悲 紫 辉 敞 赏 掌 晴 暑 最 量 喷 晶 喇 遇 喊 景 践 跌 跑 遗 蛙 蛛 蜓 喝 喂 喘 喉 幅 帽 赌 赔 黑 铸 铺 链 销 锁 锄 锅 锈 锋 锐 短 智 毯 鹅 剩 稍 程 稀 税 筐 等 筑 策 筛 筒 答 筋 筝 傲 傅 牌 堡 集 焦 傍 储 奥 街 惩 御 循 艇 舒 番 释 禽 腊 脾 腔 鲁 猾 猴 然 馋 装 蛮 就 痛 童 阔 善 羡 普 粪 尊 道 曾 焰 港 湖 渣 湿 温 渴 滑 湾 渡 游 滋 溉 愤 慌 惰 愧 愉 慨 割 寒 富 窜 窝 窗 遍 裕 裤 裙 谢 谣 谦 属 屡 强 粥 疏 隔 隙 絮 嫂 登 缎 缓 编 骗 缘

十三画

瑞 魂 肆 摄 摸 填 搏 塌 鼓 摆 携 搬 摇 搞 塘 摊 蒜 勤 鹊 蓝 墓 幕 蓬 蓄 蒙 蒸 献 禁 楚 想 槐 榆 楼 概 赖 酬 感 碍 碑 碎 碰 碗 碌 雷 零 雾 雹 输 督 龄 鉴 睛 睡 睬 鄙 愚 暖 盟 歇 暗 照 跨 跳 跪 路 跟 遣 蛾 蜂 嗓 置 罪 罩 错 锡 锣 锤 锦 键 锯 矮 辞 稠 愁 筹 签 简 毁 舅 鼠 催 傻 像 躲 微 愈 遥 腰 腥 腹 腾 腿 触 解 酱 痰 廉 新 韵 意 粮 数 煎 塑 慈 煤 煌 满 漠 源 滤 滥 滔 溪 溜 滚 滨 粱 滩 慎 誉 塞 谨 福 群 殿 辟 障 嫌 嫁 叠 缝 缠

十四画

静 碧 璃 墙 撇 嘉 摧 截 誓 境 摘 摔 聚 蔽 慕 暮 蔑 模 榴 榜 榨 歌 遭 酷 酿 酸 磁 愿 需 弊 裳 颗 嗽 蜻 蜡 蝇 蜘 赚 锹 锻 舞 稳 算 箩 管 僚 鼻 魄 貌 膜 膊 膀 鲜 疑 馒 裹 敲 豪 膏 遮 腐 瘦 辣 竭 端 旗 精 歉 熄 熔 漆 漂 漫 滴 演 漏 慢 寨 赛 察 蜜 谱 嫩 翠 熊 凳 骡 缩

十五画

慧 撕 撒 趣 趟 撑 播 撞 撤 增 聪 鞋 蕉 蔬 横 槽 樱 橡 飘 醋 醉 震 霉 瞒 题 暴 瞎 影 踢 踏 踩 踪 蝶 蝴 嘱 墨 镇 靠 稻 黎 稿 稼 箱 箭 篇 僵 躺 僻 德 艘 膝 膛 熟 摩 颜 毅 糊 遵 潜 潮 懂 额 慰 劈

十六画

操 燕 薯 薪 薄 颠 橘 整 融 醒 餐 嘴 蹄 器 赠 默 镜 赞 篮 邀 衡 膨 雕 磨 凝 辨 辩 糖 糕 燃 澡 激 懒 壁 避 缴

十七画

戴 擦 鞠 藏 霜 霞 瞧 蹈 螺 穗 繁 辫 赢 糟 糠 燥 臂 翼 骤

十八画

鞭 覆 蹦 镰 翻 鹰

十九画

警 攀 蹲 颤 瓣 爆 疆

二十画

壤 耀 躁 嚼 嚷 籍 魔 灌

二十一画

蠢 霸 露

二十二画

囊

二十三画

罐

Ofteco-Grupo 2

二画
 
匕 刁

四画

丐 歹 戈 夭 仑 讥 冗 邓

五画

艾 夯 凸 卢 叭 叽 皿 凹 囚 矢 乍 尔 冯 玄

六画

邦 迂 邢 芋 芍 吏 夷 吁 吕 吆 屹 廷 迄 臼 仲 伦 伊 肋 旭 匈 凫 妆 亥 汛 讳 讶 讹 讼 诀 弛 阱 驮 驯 纫

七画

玖 玛 韧 抠 扼 汞 扳 抡 坎 坞 抑 拟 抒 芙 芜 苇 芥 芯 芭 杖 杉 巫 杈 甫 匣 轩 卤 肖 吱 吠 呕 呐 吟 呛 吻 吭 邑 囤 吮 岖 牡 佑 佃 伺 囱 肛 肘 甸 狈 鸠 彤 灸 刨 庇 吝 庐 闰 兑 灼 沐 沛 汰 沥 沦 汹 沧 沪 忱 诅 诈 罕 屁 坠 妓 姊 妒 纬

八画

玫 卦 坷 坯 拓 坪 坤 拄 拧 拂 拙 拇 拗 茉 昔 苛 苫 苟 苞 茁 苔 枉 枢 枚 枫 杭 郁 矾 奈 奄 殴 歧 卓 昙 哎 咕 呵 咙 呻 咒 咆 咖 帕 账 贬 贮 氛 秉 岳 侠 侥 侣 侈 卑 刽 刹 肴 觅 忿 瓮 肮 肪 狞 庞 疟 疙 疚 卒 氓 炬 沽 沮 泣 泞 泌 沼 怔 怯 宠 宛 衩 祈 诡 帚 屉 弧 弥 陋 陌 函 姆 虱 叁 绅 驹 绊 绎

九画

契 贰 玷 玲 珊 拭 拷 拱 挟 垢 垛 拯 荆 茸 茬 荚 茵 茴 荞 荠 荤 荧 荔 栈 柑 栅 柠 枷 勃 柬 砂 泵 砚 鸥 轴 韭 虐 昧 盹 咧 昵 昭 盅 勋 哆 咪 哟 幽 钙 钝 钠 钦 钧 钮 毡 氢 秕 俏 俄 俐 侯 徊 衍 胚 胧 胎 狰 饵 峦 奕 咨 飒 闺 闽 籽 娄 烁 炫 洼 柒 涎 洛 恃 恍 恬 恤 宦 诫 诬 祠 诲 屏 屎 逊 陨 姚 娜 蚤 骇

十画

耘 耙 秦 匿 埂 捂 捍 袁 捌 挫 挚 捣 捅 埃 耿 聂 荸 莽 莱 莉 莹 莺 梆 栖 桦 栓 桅 桩 贾 酌 砸 砰 砾 殉 逞 哮 唠 哺 剔 蚌 蚜 畔 蚣 蚪 蚓 哩 圃 鸯 唁 哼 唆 峭 唧 峻 赂 赃 钾 铆 氨 秫 笆 俺 赁 倔 殷 耸 舀 豺 豹 颁 胯 胰 脐 脓 逛 卿 鸵 鸳 馁 凌 凄 衷 郭 斋 疹 紊 瓷 羔 烙 浦 涡 涣 涤 涧 涕 涩 悍 悯 窍 诺 诽 袒 谆 祟 恕 娩 骏

十一画

琐 麸 琉 琅 措 捺 捶 赦 埠 捻 掐 掂 掖 掷 掸 掺 勘 聊 娶 菱 菲 萎 菩 萤 乾 萧 萨 菇 彬 梗 梧 梭 曹 酝 酗 厢 硅 硕 奢 盔 匾 颅 彪 眶 晤 曼 晦 冕 啡 畦 趾 啃 蛆 蚯 蛉 蛀 唬 啰 唾 啤 啥 啸 崎 逻 崔 崩 婴 赊 铐 铛 铝 铡 铣 铭 矫 秸 秽 笙 笤 偎 傀 躯 兜 衅 徘 徙 舶 舷 舵 敛 翎 脯 逸 凰 猖 祭 烹 庶 庵 痊 阎 阐 眷 焊 焕 鸿 涯 淑 淌 淮 淆 渊 淫 淳 淤 淀 涮 涵 惦 悴 惋 寂 窒 谍 谐 裆 袱 祷 谒 谓 谚 尉 堕 隅 婉 颇 绰 绷 综 绽 缀 巢

十二画

琳 琢 琼 揍 堰 揩 揽 揖 彭 揣 搀 搓 壹 搔 葫 募 蒋 蒂 韩 棱 椰 焚 椎 棺 榔 椭 粟 棘 酣 酥 硝 硫 颊 雳 翘 凿 棠 晰 鼎 喳 遏 晾 畴 跋 跛 蛔 蜒 蛤 鹃 喻 啼 喧 嵌 赋 赎 赐 锉 锌 甥 掰 氮 氯 黍 筏 牍 粤 逾 腌 腋 腕 猩 猬 惫 敦 痘 痢 痪 竣 翔 奠 遂 焙 滞 湘 渤 渺 溃 溅 湃 愕 惶 寓 窖 窘 雇 谤 犀 隘 媒 媚 婿 缅 缆 缔 缕 骚

十三画

瑟 鹉 瑰 搪 聘 斟 靴 靶 蓖 蒿 蒲 蓉 楔 椿 楷 榄 楞 楣 酪 碘 硼 碉 辐 辑 频 睹 睦 瞄 嗜 嗦 暇 畸 跷 跺 蜈 蜗 蜕 蛹 嗅 嗡 嗤 署 蜀 幌 锚 锥 锨 锭 锰 稚 颓 筷 魁 衙 腻 腮 腺 鹏 肄 猿 颖 煞 雏 馍 馏 禀 痹 廓 痴 靖 誊 漓 溢 溯 溶 滓 溺 寞 窥 窟 寝 褂 裸 谬 媳 嫉 缚 缤 剿

十四画

赘 熬 赫 蔫 摹 蔓 蔗 蔼 熙 蔚 兢 榛 榕 酵 碟 碴 碱 碳 辕 辖 雌 墅 嘁 踊 蝉 嘀 幔 镀 舔 熏 箍 箕 箫 舆 僧 孵 瘩 瘟 彰 粹 漱 漩 漾 慷 寡 寥 谭 褐 褪 隧 嫡 缨

十五画

撵 撩 撮 撬 擒 墩 撰 鞍 蕊 蕴 樊 樟 橄 敷 豌 醇 磕 磅 碾 憋 嘶 嘲 嘹 蝠 蝎 蝌 蝗 蝙 嘿 幢 镊 镐 稽 篓 膘 鲤 鲫 褒 瘪 瘤 瘫 凛 澎 潭 潦 澳 潘 澈 澜 澄 憔 懊 憎 翩 褥 谴 鹤 憨 履 嬉 豫 缭

十六画

撼 擂 擅 蕾 薛 薇 擎 翰 噩 橱 橙 瓢 蟥 霍 霎 辙 冀 踱 蹂 蟆 螃 螟 噪 鹦 黔 穆 篡 篷 篙 篱 儒 膳 鲸 瘾 瘸 糙 燎 濒 憾 懈 窿 缰

十七画

壕 藐 檬 檐 檩 檀 礁 磷 瞭 瞬 瞳 瞪 曙 蹋 蟋 蟀 嚎 赡 镣 魏 簇 儡 徽 爵 朦 臊 鳄 糜 癌 懦 豁 臀

十八画

藕 藤 瞻 嚣 鳍 癞 瀑 襟 璧 戳

十九画

攒 孽 蘑 藻 鳖 蹭 蹬 簸 簿 蟹 靡 癣 羹

二十画

鬓 攘 蠕 巍 鳞 糯 譬

二十一画

霹 躏 髓

二十二画

蘸 镶 瓤

二十四画

矗

"Sub Peza Ŝarĝo, Tintil’ Kamela Sonadas Tutan Vojon"

— Skribite ĝuste antaŭ la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta

Wang Chongfang

En la 50-jaroj de la lasta jarcento, kiam mi estis deksep-jara, mi hazarde trovis en iu librobrokantejo du malnovajn Esperantajn librojn: La Tuta Kurso de Esperanto kaj Esperanta-Ĉina Vortareto, kiuj interesis min. Aĉetinte ilin mi tuj komencis memlernadon. Poste mi kolektis al mi kelkajn aliajn Esperantajn librojn, inter kiuj estas Fundamenta Krestomatio kaj Fabeloj de Andersen ktp kaj ankaŭ la vortaron Plena Vortaro de Esperanto, kiu estis praa formo de Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) kaj la Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (NPIV). Mi avide legis ĉiujn Esperantajn librojn, kiujn mi tiam havis, kaj samtempe korespondis Esperante kun alilandaj esperantistoj kaj ankaŭ provis verki ion simplan en Esperanto. Feliĉe iuj el miaj verketoj aperis en alilandaj Esperantaj gazetoj, kio vekis en mi ankoraŭ pli grandan intereson pri Esperanto. En la longa periodo de la lernado mi konvinkiĝis ke, kvankam Esperanto estas lingvo tre facila, tamen tia facileco estas nur relativa kompare kun naciaj lingvoj. Esperanto estas lingvo vivanta, altagrade esprimiva, kapabla esprimi ĉiajn ideojn, eĉ komplikajn, kaj ĉiajn nuancojn de homaj pensoj, sekve sen persista diligenteco oni neniel povas ĝin ellerni ĝis la grado de libera uzo. Juĝate laŭ la baza vortoprovizo kaj la gramatiko Esperanto apartenas al la sistemo de la Okcidentaj lingvoj, tre diferenca de tiu de la ĉina lingvo, kaj tial por ni ĉinoj ĝi ne estas tiel facila, kiel por Okcidentanoj. La malfacileco kuŝas ne nur en tio, ke ni devas parkere ellerni pli da vortoj ol Okcidentanoj, sed ankaŭ en la diferenco inter lingvaj kutimoj kaj esprimmanieroj. Se ni esprimas nin nur en la pensmaniero, al kiu ni ĉinoj kutimas, alilandaj esperantistoj ne povas bone kompreni, kion ni diras aŭ skribas, kaj certe tiam estas neebla la interkompreniĝo inter ni kaj alilandaj esperantistoj. Por pli bone posedi Esperanton kaj kapti la veran stilon de Esperanto, ke mi povu min esprimi per skribaĵoj kompreneblaj al alilandaj esperantistoj, mi foj-refoje legadis verkojn originalajn kaj tradukitajn de Zamenhof kaj aliaj Esperantaj stilistoj, kaj ankaŭ tralegis Plenan Ilustritan Vortaron de Esperanto (PIV) kaj Plenan Analizan Gramatikon de Esperanto  (PAG), kiujn donacis al mi alilandaj korespondantoj. El la legado mi lernis diversajn vivajn kaj pitoreskajn lingvaĵojn kaj disponigis al mi la rimedojn esprimi diversajn nuancojn de komplikaj pensoj.

Mi havas tian kutimon: mi neniam faras legadon sen krajono en la mano. Kion ajn mi legas, akademian verkon aŭ beletraĵon, mi tralegas ĝin de la unua paĝo ĝis la lasta, notante utilajn vortojn kaj vivajn, pitoreskajn esprimojn sur slipojn aŭ metante provizore markojn sur la libron apud tiaj vortoj aŭ esprimoj por poste fari notojn pri ili sur slipojn. Kiam la slipoj akumuliĝis ĝis konsiderinda nombro, mi klasis kaj aranĝis ilin laŭorde, por ke ĉiu el ili estu tuj konsultebla tiam, kiam mi havas dubon kaj serĉas informon. Tiamaniere, post sufiĉe longa tempo, kontraŭ atendo mi jam posedis “vortareton” mempretigitan, kiu povis servi al mi kiel suplemento al PIV. Ĉar tiu “vortareto” registris la vortojn kaj esprimojn kolektitajn dum mia vasta legado, nekonatajn al mi kaj tamen netrovitajn en PIV, tial ĝi estas tre utila al mi. Ofte okazis, ke mia demando aŭ dubo pri uzado de iu vorto, pri kiu mi ne trovis solvon en PIV, povis perfekte solviĝi ĉe konsulto de mia “vortareto”. Dum dekoj da jaroj ĝi multe helpis al mi en mia skribado kaj tradukado en Esperanto.

En la 1980-jaroj mi estis invitita partopreni en la kompilado kaj kontrolado de Esperanto-Ĉina Vortaro (EĈV) sub la ĉefkompilado de la karmemora s-ano Honfan. La eldonado de EĈV markas la maturiĝon de la kompilado de Esperantaj vortaroj. Havante grandan amplekson kun precizaj tradukoj, ĝi povas esti konsiderata kiel la ĉinlingva eldono de PIV, kaj ĝis nun ĝi ankoraŭ estas la plej bona Esperanta-ĉina vortaro nepre necesa por ĉiu ĉina vera esperantisto. Ĝi ĉiam servas al ni kiel konsulta libro, kiam ni havas dubojn pri uzado de vortoj dum legado, sed, kiam ni skribas aŭ tradukas en Esperanto, la uzo nur de ĝi estas nesufiĉa: tiam ni bezonas konsulti PIV-on, ĉar EĈV donas al ni nur ĉinajn tradukojn de esperantaj vortoj sed preskaŭ neniajn klarigojn pri ilia uzado. PIV ne nur helpas al ni ĝuste kompreni la precizan sencon de ĉiu Esperanta vorto per Esperanta difino, sed ankaŭ liveras al ni detalajn klarigojn pri la uzado de Esperantaj vortoj en apartaj cirkonstancoj kaj pri diferencigo de sinonimoj. Krome, ĝi ankaŭ donas ekzemplojn cititajn el la verkoj originalaj kaj tradukitaj de Zamenhof kaj aliaj eminentaj Esperantaj stilistoj, kiuj povas esti imitataj kiel modelo en nia verkado kaj tradukado en Esperanto. EĈV kaj PIV estas du malsamspecaj vortaroj, kiuj ludas malsamajn rolojn kaj ambaŭ estas utilaj por nia legado kaj uzado de Esperanto. Sed por ĉinaj esperantistoj, kiuj skribas aŭ tradukas en Esperanto, estas nesufiĉe posedi nur la du specojn de vortaroj; ni devas disponi ankaŭ praktikan, fidindan vortaron ĉinan-Esperantan. La ideala vortaro ĉina-Esperanta devus esti tia, kia estus relative kompleta kun artikoloj precize tradukitaj kaj sufiĉe da ekzemploj kaj povus montri la diferencojn de uzado inter ĉinaj vortoj kaj ties Esperantaj ekvivalentoj. En 1986 Ĉina Esperanto-Ligo kompilis kaj eldonis Ĉinan-Esperantan Vortaron (ĈEV), kiu plenigis la mankon de taŭga ĉina-Esperanta vortaro, sed ĝi havas tri neperfektecojn. La unua neperfekteco estas, ke la nombro de la artikoloj entenataj en ĝi ne estas sufiĉe granda. Ĝia antaŭparolo diras, ke ĝi entenas 40 000 artikolojn unuideografiaĵajn kaj plurideografiaĵajn, sed laŭ mi la elektado de la artikoloj estis farita ne laŭ scienca metodo, kaj tial ne malmultaj ofte uzataj ĉinaj vortoj ne estas registritaj en ĝi pro neglekto. La dua neperfekteco estas, ke la sencoj de iuj unuideografiaĵaj artikoloj ne estas donitaj, nek komplete klarigitaj. Ni prenu por ekzemplo la artikolon “打”. En Nuntempa Ĉinlingva Vortaro (la 5-a eldono) ĝi havas 25 sencojn, sed en ĈEV nur du sencoj estas al ĝi donitaj! Kiel konate, multaj ĉinaj ideografiaĵoj funkcias kiel memstaraj vortoj. Ili kutime ne nur havas plurajn sencojn, sed ankaŭ funkcias kiel elastaj vortofaraj elementoj kaj havas grandan kunuzeblecon kun aliaj ideografiaĵoj por formi aliajn vortojn kaj esprimojn, kaj tial, en tiu ĉi senco, la neglekto al la plursenceco de unuideografiaĵa artikolo ne povas ne esti kalkulata kiel konsiderinde granda neperfekteco. La tria neperfekteco estas, ke ĉiu artikolo en ĝi havas nur Esperanta(j)n traduko(j)n sed neniajn ekzemplojn, kaj pro tio la implicita(j) senco(j) de ĉiu ĉina vorto aŭ esprimo estas nesufiĉe lumigita(j), sekve ĝi ne povas servi al la uzanto por forigi dubojn en elektado de vortoj kaj konstruado de frazoj por sin esprmi. La ĉi-supraj tri neperfektecoj limigas la praktikan uzeblecon de la vortaro. Kompare kun vortaroj Esperantaj-ĉinaj, la kompilado kaj eldonado de vortaroj ĉinaj-Esperantaj estas relative malfortaj. Tio estas iagrade bedaŭrindaĵo. La malon ni povas konstati najbare de ni, en Japanio: tie antaŭ longe oni jam eldonis plurajn japanajn-Esperantajn vortarojn, kaj en 1983 aperis ankorŭ alia nova, sufiĉe grandampleksa, japana-Esperanta vortaro, nome Vortaro Japana-Esperanta kompilita de s-ano Miyamoto Masao. Ĝi estas grandampleksa kun precizaj difinoj, kaj la preso kaj bindaĵo estas tre belaj. Ĝi registris en si interalie abundon da vortoj propraj al la japana kulturo kaj kiom eble donis al ili adekvatajn tradukojn, kio formas ĝian alian apartan trajton. Vortaroj estas gravaj, bazaj il-libroj kiel por praktika uzo, tiel ankaŭ por akademiaj esploroj; ilia kompilado kaj eldonado spegulas la altecon de kulturo kaj civilizacio atingitan de iu lando aŭ iu nacio. Ĝenerale dirite, ĉi-rilate ni ja devos fari multon por esti egalaj al la japanaj esperantistoj.

(daurigota)

"SUB PEZA ŜARĜO, TINTIL’ KAMELA SONORAS TUTAN VOJON"
— Skribite ĝuste antaŭ la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta
Wang Chongfang

Por plenumi la bezonon de ĉinaj esperantistoj je sufiĉe granda ĉina-Esperanta vortaro kaj ankaŭ por levi la ĝeneralan akademian nivelon de Esperanto, mi decidis kompili GrandanVortaron Ĉinan-Esperantan surbaze de la leksikona materialo akumulita dum mia longa studado. Mi bone konsciis, ke tio estos malfacila, ekstreme peniga laboro kaj ke, unu fojon entreprenite, la laboro forglutos la plejparton aŭ eĉ la tuton de la restaj jaroj de mia vivo kaj senigos min je la rajto ĝui liberan tempon kaj ĉiajn amuzojn. Por tio mi devos havi tian firman volon koncentri la tutan menson al mia laboro, volon, kian havis siatempe Bodhidharma* por la dekjara meditsidado kontraŭ muro, elteni la longatempan solecon kaj sidadi sur “malvarma benko”, t.e. fari laboron enuigan kaj penigan, sed sendankan, alie mi neniel povos daŭrigi la laboron ĝis la fino. Komence mi ankaŭ ŝanceliĝis, ne pro tio, ke al mi mankis volforto, sed pro timo, ke eble mi ne povos elporti la grandan konsumon al miaj korpo kaj menso dum la longatempa laboro (ĉar tiam mi suferis kardiovaskulan malsanon, havante altan sangopremon kaj troan sangograson, kun malsupraj membroj ŝvelintaj). Sed mia timo finfine estis venkita de mia decidemo kaj firma volo. Senhezite, senkonsidere pri la sekvoj, mi komencis la maratonan, penigan laboron, kiu elmetis al provo miajn volon, intelektan kapablon kaj ankaŭ fizikan forton.

Mi faris la firman decidon kompili relative grandampleksan ĉinan-Esperantan vortaron ja ne el mia blinda memfido, nek el aroganta malmodesteco. Sur la enirejo de Templo de Apolo en la helena urbo Delfo estis skribita la frazo: “Konu vin mem!”, kiu signifas, ke oni devas ĝuste taksi sin mem aŭ koni siajn limojn. Mi faris analizon de miaj avantaĝoj kaj malavantaĝoj koncerne la kompiladon de la vortaro. Miaj avantaĝoj estis: unue, mi lernis Esperanton dekojn da jaroj, tralegis PIV-on, PAG-on, la Esperantan tradukon de Biblio, la plejparton el Zamenhofaj verkoj kaj multajn verkojn de aliaj Esperantaj klasikuloj; due, mi faris grandan kvanton da notoj sur slipoj pri uzado de Esperantaj vortoj, kiuj povos servi kiel fontmaterialo por la kompilado; trie, mi sisteme studis Esperantajn idiotismojn kaj proverbojn kaj tradukis ilin en la ĉinan lingvon, kiuj ankaŭ povos servi kiel fontmaterialo; kvare, mi partoprenis la kompiladon kaj kontroladon de Esperanta-Ĉina Vortaro kaj estis certagrade sperta pri vortar-kompilado; kvine, mi havis certagrandan lingvistikan klerecon: la fako, kiun mi studis kiel studento en supera lernejo, estis la ĉina lingvo kaj mia profesio estis anglalingva mezlerneja instruisto kaj, krome, mi ellernis ankaŭ la rusan, francan kaj japanan lingvojn, kaj iomete sciis la latinan lingvon, kun la kapablo konsulti il-librojn en la supremenciitaj lingvoj kaj kun sufiĉe da konado de la kulturoj Orienta kaj Okcidenta; sese, mi havis sufiĉajn tradukajn lertecon kaj praktikadon kaj Esperantigis Analektojn de Konfuceo, la romanon Kamelo Ŝjangzi, la biografion Profilo de Zhou Enlai kaj aliajn librojn; sepe, mi, kiel libroamanto, havis hobion de librokolektado kaj posedis multajn diverslingvajn fakajn kaj nefakajn vortarojn kaj referencajn librojn, kiuj povos servi al mi por konsultado. Miaj malavantaĝoj estis: unue, malgraŭ ĉio, miaj personaj kapabloj, tempo, energio kaj ankaŭ miaj lingvaj klereco kaj ekzerciteco kaj enciklopediecaj scioj estis limigitaj kaj sekve nesufiĉaj por kontentigi la postulojn de la kompilado de granda vortaro; due, mankis al mi ideala medio, t.e. mankis bonaj materialaj kondiĉoj por vortarkompilado kaj mi, en mia izoliteco, iafoje neeviteble estos atakata de animsoleco; kaj kiam mi havos kaprompajn demandojn, mi povos turni min al neniu kun peto por konsulto aŭ helpo (ĉi-lasta malavantaĝo malaperis tiam, kiam mi komencis uzi komputilon kaj la interreton por la kompilado). Por venki malfavorajn faktorojn kaj certigi la sukcesan finkompiladon, mi povis fari nenion alian dum la kompilado, ol plifirmigi mian memfidon kaj peni kompensi la nesufiĉecon de miaj kapabloj, klereco kaj inteligenteco per diligenta laboro, plene utiligante ĉiun minuton el mia vivo tiam, kiam aliaj ĝuas ripozon aŭ amuzojn, por labori super mia kompilado kaj samtempe diligente lernadi. Mi ellaboris la planon: en la unua stadio, kiu daŭros du jarojn, mi kolektos kaj ordigos materialon por la kompilado; en la dua, kiu daŭros ses jarojn, mi verkos la artikolojn de la vortaro; kaj en la tria, kiu daŭros du jarojn, mi faros korektojn al la manuskripton kaj poste netigos ĝin.

Feliĉe, mia sanstato kontraŭ atendo iom post iom reboniĝis dum la kompilado. Eble miaj firma decido kaj obstina volo tuŝis la Ĉielon, kaj Li kaŝe helpis min. La stabileco de mia sanstato estis la ĉefa garantio de la sukcesa finplenumo de la plano. En la komenca periodo mi ne uzis komputilon kaj eĉ nenia ideo pri ĝia uzo venis al mi en la kapon. Iutage s-ro Lin Liyuan, mia Esperanta amiko, vizitis min kunportante komputilon el Guangzhou kaj donacis ĝin al mi. Li persvadis min uzi komputilon en la kompilado. Dank’ al lia instigo mi ellernis tajpadon de ĉinaj ideografiaĵoj kaj la uzon de la komposta programaro Fangzheng, kiu estis tre potenca programaro, povanta plenumi ĉiajn funkciojn de tekstotraktado kaj kompastado de komplikaj ĉinlingvaj kaj alilingvaj tekstoj. Mi estis devigita ellerni uzi ĝin, ĉar nur ĝi povis kontentigi la teknikajn postulojn de kompostado de mia vortaro. Ekuzinte la komputilon, mi havis tian senton, kvazaŭ tigro ricevus flugilojn, kaj de tiam la kompilado multe plirapidiĝis kaj mia laborefikeco evidente plialiĝis, kio evitigis al mi ripetadan laboron en la posta netigo de la manuskripto. Sen la helpo de la komputilo, por tiel diri, estus preskaŭ neeble finkompili laŭplane la vortaron nur per mia persona penado.

Pri la uzo de la programaro Fangzheng mi volas diri ankoraŭ kelkajn vortojn. La tiama Fangzheng estis funkciigata pere de la operaciada sistemo DOS, kaj la uzo de la programaro, kiu estis destinita por profesiaj fakuloj de eldonejo aŭ presejo, estis tre komplika. Por funkciigi ĝin mi devis parkerigi multajn komandojn kaj instrukciojn, kio estis por mi, maljunulo pli-ol-60-jara, ne facila afero. Tiam mi havis neniun alian elekton, ol uzis tiun programaron, ĉar la kompilado de mia vortaro estis diferenca de kaj pli komplika ol tiu de ordinaraj libroj. En la vortara teksto estis uzataj diversaj signoj kaj diverstipaj literoj kaj ĉinaj ideografiaĵoj kun malsamaj grandecoj, kaj la ĉinaj ideografiaĵoj de la artikoloj devis esti indikitaj per apudmetitaj fonetikaj signoj kaj, krome, ankaŭ estis necese doni al ĉiu paĝo apartan paĝosupron propran al la vortaro, ktp. ktp., kaj tial ĉiuj ĉi tiuj teknikaj problemoj estus nesolveblaj, se mi uzus la tekstotraktan programaron WORD en mia kompilado. Por solvi la suprediritajn problemojn mi povis fari nenion alian ol diligente lerni la uzon de la komposta programaro Fangzheng malgraŭ mia maljuneco. Imagu nur: se mi tiam entajpus la tekston de la vortaro en la komputilon per WORD anstataŭ per Fangzheng, mi poste ne povus fari kompostadon laŭ la normoj postulataj de vortar-presado kaj devus peti fakulon denove fari entajpadon kaj kompostadon per Fangzheng (ĉar en Ĉinio preskaŭ ĉiuj presejoj akceptas por presado nur prespretaĵojn faritajn per Fangzheng) kaj poste fari kontroladon kaj rekontroladon, korektadon kaj rekorektadon, ĝis la teksto definitivigita tute taŭgus por presado. Se tiel estus, la tuta laborprocezo estus terure longa, kaj la elspezoj por tio estus tiel grandaj, ke ni neniel povus ilin pagi.

(daŭrigota)

“SUB PEZA ŜARĜO, TINTIL’ KAMELA SONADAS TUTAN VOJON”

— Skribite ĝuste antaŭ la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta
Wang Chongfang

Laŭ rutina kutimo la eldonado de granda vortaro procedas tiele: unue la kompilinto liveras mane netigitan aŭ tajpitan manuskripton, poste la redaktistoj de eldonejo faris (aŭ petis kompetentulojn fari) unuan kontrolon al la manuskripto, pli poste la profesiaj tajpistoj kaj kompostistoj entajpis la tutan tekston kaj faris kompostadon per komputilo, kaj ankoraŭ pli poste oni presis per komputila presilo la manuskripton, por ke la kontrolistoj kaj korektistoj faru foj-refojajn kontroladojn kaj korektadojn, ĝis fine la manuskripto estas definitivigita kaj la lasta provaĵo estas farita. La tuta procezo de la kruda manuskripto ĝis la prespreta kutime daŭras du aŭ tri jarojn. Tiaj normalaj kondiĉoj al mi neniel povis esti liveritaj por eldonado de tiel granda vortaro; kaj tamen, malgraŭ miaj mizeraj kondiĉoj, mi nepre devis fari ĉion, kion diktas al mi mia devosento. Mi estis devigita preni sur min ĉian laboron koncernantan la eldonadon de la vortaro: mi estis ne nur la kompilanto, sed ankaŭ la entajpisto, la kompotisto, eĉ la redaktoro, la kontrolisto, la korektisto ktp. La samtempa plenumo de pluraj funkcioj ebligis, ke ĉio ĉi tio estu plenumita de mi en unu fojo kaj tiel ŝparis multan tempon kaj multe reduktis la eldonkoston. Imagu nur: se mi tiam liverus manuskripton nur manskribitan aŭ simple tajpitan, la procezo de la eldonado certe estus maratone longa kaj malfacilega, la kosto de la eldonado certe estus tiel granda, kiel astronomiaj ciferoj. Tiuokaze eldoni tiel grandan vortaron estus, por tiel diri, tute simple fantaziaĵo kiel la rakonto La Mil kaj Unu Noktoj. Kaj tamen, malgraŭ ĉio, la realo estis, ke la teksto de la vortaro tiam jam estis entajpita kaj kompostita per la programaro Fangzheng kaj, korektite kaj definitivigite, jam prespreta. Se iu eldonejo volos eldoni mian vortaron, mi transmetos ĝian definitivan tekston en la komputilon de la eldonejo kaj la teksto, iom traktite de redaktoro, jam povos esti tuj sendita al la presejo.

Komence mi pensis ke, se mi estos preta elteni ĉiajn malfacilojn, diligente lernadi kaj koncentri mian tutan menson sur la kompiladon, laboron tre enuigan kaj penigan, spite la solecon kun firma volo kaj persisteco, mi certe povos krei sufiĉe bonan vortaron ĉinan-Esperantan. Kaj tamen, dum la kompilado mi iom post iom konsciiĝis, ke la malfacileco de la kompilado multe superas mian antaŭan imagon. La malfacileco kuŝas ne nur en la granda diferenco inter la lingvistikaj strukturoj de la ĉina lingvo kaj Esperanto, inter la ĉina kaj Okcidenta kulturoj, sed ankaŭ en la grandamplekseco de mia vortaro: en ĝi estas registritaj la nomoj kaj esprimoj de preskaŭ ĉiuj aferoj en la mondo: aferoj antikvaj kaj nuntempaj, enlandaj kaj eksterlandaj; terminoj astronomiaj kaj geografiaj, sciencaj kaj artaj; nomoj de herboj kaj arboj, insektoj kaj fiŝoj, ktp. ktp., precipe la vortoj kaj esprimoj havantaj profundan signifon propran al la ĉina kulturo, kiuj estas malfacile tradukeblaj precize en Esperanton. Ĝenerale dirite, por kompilantoj de dulingvaj vortaroj aliaj ol ĉina-Esperanta ekzistas abundo da samspecaj eldonitaj vortaroj, kiuj povas servi kiel konsultindaĵoj, el kiuj oni povas ĉerpi multon da materialo por sia kompilado, dum por mia vortaro ekzistas kompare malmulte da konsultindaĵoj kaj tial al multaj artikoloj de mia vortaro ofte mankas pretaj Esperantaj tradukoj por “pruntepreno”. El la eldonitaj vortaroj ĉinaj-Esperantaj la kompare pli valora estas Ĉina-Esperanta Vortaro eldonita de la Ĉina Esperanto-Eldonejo. Ĝi estas vortaro kun ne sufiĉe granda nombro da artikoloj kaj tute sen ekzemploj. Kvankam mi ĉerpis el ĝi certan kvanton da utiligebla materialo, tamen pro la limigiteco de amplekso kaj pro la fakto, ke ĝi eldoniĝis antaŭ pli ol dudek jaroj, multaj ĉinaj novaj vortoj kaj esprimoj spegulantaj la socian vivon kaj la terminoj sciencaj kaj teknikaj, kiuj aperis dum la lastaj dudek jaroj, estas neniel troveblaj en ĝi. Por doni al tiaj vortoj adekvatajn tradukojn, mi estis devigita serĉi taŭgajn konsultindaĵojn en alilingvaj literaturoj, referencaj libroj kaj vortaroj, kaj penis traduki tiujn ĉinajn vortojn kaj esprimojn en Esperanton, kaj tial, en tiu ĉi senco, la kompilado de mia vortaro estis multe pli malfacila ol la kompilado de la ĉinaj-alilingvaj, kiel ekz. vortaroj ĉinaj-anglaj, ĉinaj-rusaj kaj ĉinaj-francaj. Ofte, por precizigi en Esperanto la sencon de ĉina vorto aŭ esprimo dum la kompilado, ke ĝi estu komprenebla al la estontaj uzantoj de mia vortaro, mi devis unue konsulti ĉinlingvajn kaj alilingvajn vortarojn kaj referencajn librojn por profunde komprenigi al mi la originan sencon kaj poste peni koncize ĝin Esperantigi. Iafoje okazis, ke por verki unu vortaran artikolon mi devis dediĉi plurajn horojn aŭ eĉ tagojn da cerbumado ĝis fine mi trovis kontentigan solvon. Tio estis tiel malfacila, kiel iam diris Yan Fu, fama klerulo-tradukisto, ke “adekvata traduko de unu nomo estas trovita eĉ je la kosto de dekoj da cerbumado kaj hezitado”. Eĉ se tiel estis, iafoje mi ne povis trovi kontentigan solvon. Mia persona kapablo estas limigita, dum la vortaro ampleksas ĉiujn kampojn de la homaraj scioj. Alvizaĝante tiel malfacilan taskon, mi povis fari nenion alian ol plene uzi ĉiun minuton de mia ĉiu tago por lerni, lerni kaj ankoraŭ lerni kaj treege zorge, konscience fari mian kompiladon. La kompilado de vortaro ĝenerale estas tasko tre peniga kaj, ju pli la kompilanto estas konscienca, des pli peniga ĝi fariĝas. Oni iam diris, ke por puni iun la plej severa maniero estas ordoni al li kompili vortaron. Por eviti ĝenojn kaj distriĝon, mi rifuzis ĉiajn amuzojn kaj reduktis ĝis minimumo la sociajn rilatojn kaj kontaktojn. Ĉiutage mi utiligis ĉiujn horojn kaj ĉiujn minutojn, krom la tempo por dormo, manĝado kaj nepre necesaj viv-prizorgoj, por la kompilado. Mia ĉiutaga labordaŭro estis ne ok horoj, sed duoble ok horoj, kaj iafoje eĉ pli. Mi ne havis dimanĉon, nek festotagon, nek ferion. Por la kompilado de la vortaro mi preferis suferi “punon” kaj sange ŝvitadis super la tasko. Mi dediĉis miajn tutajn energion, kapablon, saĝon kaj sciojn al la kompilado. Ekstere la strata bruo, belsona muziko, amuzoj kaj eĉ ĉarmaj virinoj por mi kvazaŭ tute ne ekzistis. Nur la sonoj de skrapeto de plumo sur papero, de tajpado kaj de iafoje murmureta legado de vortoj akompanis mian penlaboron. Tuttage sidiante sinkline super la skribotablo, mi konsultadis vortarojn, librojn, slipojn ktp, zorge serĉis taŭgajn vortojn kaj pesis ĉiun trovitan vorton, por verki artikolon post artikolo de la vortaro, jen pri astronomio, jen pri geografio, jen pri botaniko, jen pri zoologio, jen pri scienco kaj tekniko, jen pri artoj… ĉiuj ĉi tiuj svarmoj da vortoj kaŭzis al mi kapturnon. La laboro, ŝarĝita per bagatelaj detaloj, estis longa, malfacila, monotona kaj teda, sed en ĝi mi tamen penis trovi al mi plezuron kaj akiri rekompencon. Tutajn tagojn mi promenadis en arbaro da vortoj, ĝue naĝadis en maro da vortoj, kun pensoj vagantaj tra kvinmil-jara tempospaco kaj dekmil-kilometra vasto, jen al aferoj antikvaj aŭ nuntempaj, enlandaj aŭ eksterlandaj, jen al supernatura mirlando, jen al la homa mondo… La vortoj kaj esprimoj estis kiel belaj poemoj, vivaj bildoj, interesaj fabeloj kaj historiaj rakontoj kun komplika intrigo, tiel ankaŭ sendubaj kaj nerefuteblaj sciencaj faktoj. La ĉina lingvo kaj Esperanto apartenas al du malsamaj gramatika kaj leksikologia sistemoj kaj estas regataj de malsamaj pensmanieroj kaj kutimoj. Sama afero, sama ideo aŭ sama sento ofte estas esprimita en malsama maniero en la du lingvoj, kaj en Esperanto ĝi povas esti esprimita per aparte konciza kaj lerta frazkonstruo kaj tre pitoreska dirmaniero tute alia ol en la ĉina lingvo. Tian senliman plezuron kaj senfinan dolĉecon povas gustumi nur tiu, kiu propravole metas sian tutan menson en la labirinton de la vortoj. Tiamaniere, post longaj dek jaroj da penlaboro, finfine mi sukcese finplenumis la planon en 2003, nome mi finis la unuan krudan manuskripton de la tuta vortaro kaj faris al ĝi la unuan revizion. En la postaj kvar jaroj mi faris al ĝi aliajn dufojajn reviziojn.

(daŭrigota)

“Sub Peza Ŝarĝo, Tintil’ Kamela Sonadas Tutan Vojon”

— Skribite ĉe la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta
Wang Chongfang

Dum tiu tempo miaj familianoj donis al mi grandan helpon. Mia edzino prenis sur sin preskaŭ ĉiujn mastrumajn aferojn. Ŝi faris ĉiajn laborojn interne kaj ekstere de la domo ludante la rolon kiel de virino, tiel ankaŭ de viro. Multaj emeritaj mezlernejaj instruistoj dediĉas siajn restantajn jarojn al la plua laboro, dungite kiel privata instruisto. Por mi, kiu estis anglalingva instruisto de abiturienta klaso en supera mezlernejo antaŭ la emeritiĝo, labori kiel privata instruisto de la angla lingvo por kroma enspezo ja estas afero facila, tute senpena. Sed, por ke mi povu koncentri min sur la kompiladon de la vortaro, mi rezignis ĉian lukran okazon kaj rifuzis ĉiujn invitojn. Iuj diris, ke tiel agante mi estas tro stulta. Jes, stulta mi estas, kaj tamen, en tiu ĉi mondo nia, ĉu ne ĝuste dank’ al “stultuloj” multaj valoraj aferoj estas faritaj? Por plenumi ion gravan ofte oni ja bezonas ian “stultecon”. Tiun veron mia edzino komprenas kaj helpis min tute senplende. Mia filo servis al mi kiel “inĝeniero” pri vartado de komputilo. Kiam mi komencis uzi komputilon, ĝi ne obeis min kaj ofte paneis pro mia misfunkciigo. Ĉiufoje, kiam ĝi strikis kontraŭ mi, mia filo tuj venis forigi por mi la ĝenaĵon aŭ ripari la paneon, kio certigis, ke mia kompilado neniam estos damaĝita de komputila akcidento.

Kun la paso de la tempo miaj korpo kaj menso pli kaj pli malfortiĝis, des pli, ke la longatempa penlaboro trolacigis min. La eraroj kaj senatentaj preterlasoj en la vortaro, kiuj estis senĉese malkovrtaj en la foj-refoja reviziado, pli kaj pli klare konsciigis min, ke tio, kion mi prenis sur min, estas tasko tro peza por mi, tasko, kiu estos neniam plenumita en perfekteco, kaj mi estos por ĉiam obsedata de bedaŭro. Tre povas esti ke, post kiam la vortaro estos eldonita, mi fariĝos objekto de kritikoj kaj mallaŭdoj de la publiko, sed mi neniam pentos pri tio, ĉar, malgraŭ ĉio, mi ja finplenumis tion, kion mi devis entrepreni. Ĉiu afero devas esti prove farita de iu je la unua fojo. Sukceso aŭ malsukceso povos fariĝi sperto aŭ leciono por estontoj kaj, en tiu ĉi senco, ĉiaj penigaj laboroj kaj ĉiaj suferoj estas eltenindaj. Mi ne kuraĝas pretendi esti tiel oferema, kiel diras la sentenco: se mi ne iros en la inferon, kiu do? Sed almenaŭ la spertoj akumilitaj de mi kaj la eraroj en mia vortaro malkovritaj certe povos servi kiel averto por evitigi al la estontaj vortar-kompilantoj ĉirkaŭvojon. Estas certe, ke en mia vortaro ankoraŭ kaŝiĝas centoj da aŭ miloj da eraroj kaj senatentaj preterlasoj, sed, laŭ mi, post kiam ili estos malkovritaj, jam evidentiĝos la ĝustaĵoj. Eble tio estos mia sola “merito”. La novaj vortaroj estas ĉiam pli bonaj ol la malnovaj. Mi do volonte lasu al la estontoj grimpadi pli alten starante sur miaj ŝultroj.

(daŭrigota)

“Sub Peza Ŝarĝo, Tintil’ Kamela Sonadas Tutan Vojon”
— Skribite ĉe la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta
Wang Chongfang

Kvalito estas la vivo de la vortaro, kiu estas norma verko por konsultado. Ĝi ne nur devas esti uzata dum longa tempo, sed ankaŭ povas elteni kontroladon de uzantoj en sennombraj fojoj. Ĉiu el ĝiaj artikoloj povas esti konsultata kaj ĉiu el ĝiaj partetoj ekzamenata, komparata, sekve ĝi neniel toleras fuŝadon, nek falsadon. Mi bone konscias tion, ke ekde la komenco de la kompilado mi prenis la altan kvaliton kiel la unuan celon alstrebatan kaj volis fari penegon por tio, tial mi estis ĉiam singarda kaj atentema dum la kompilado, kvazaŭ mi starus sur la rando de abismo, aŭ irus sur maldika glacio sur akvo. Ĉiu el la artikolo de la vortaro estis verkita senescepte nur post zorga konsultado de pluraj ĉinaj kaj alilingvaj vortaroj kaj referencaj libroj kaj foj-refoja profunda pripensado. La elektado kaj tradukado de ekzemploj estas faritaj post foj-refoja vortopesado kaj frazopolurado, por ke miaj tradukoj estu kiel eble plej adekvataj kaj bonstilaj. Sed malgraŭ tio, kvankam mi faris mian plejeblon, kvankam mi jam korektis grandan nombron da eraroj kaj senatentaj preterlasoj dum la revizioj, tamen en mia vortaro certe restas ankoraŭ ne malkovritaj eraroj kaj preterlasoj en konsiderinda nombro.

Samuel Johnson, la kompilinto de la unua anglalingva vortaro Vortaro de la Angla Lingvo, iam diris: “Vortaroj estas kiel horloĝoj; la plej malbonaj estas pli bonaj ol nenia, kaj la plej bona ne povas esti konsiderata kiel tre preciza”. Tiu ĉi diro trafe metas en lumon la esencon de vortaro. Ĝenerale dirite, la vortaro funkcias kiel konsulta libro helpanta al la uzantoj forigi dubojn. Kaj tamen, malfeliĉe, la vera fakto estas, ke ĉia vortaro estas senescepte destinita kunekzisti kun eraroj en unu tuto. Ĝis nun estas ankoraŭ neniu vortaro, kiu estus absolute senerara. Ni prenu kiel ekzemplon la enciklopedian vortaron Cihai (Vorto-Maro), kiu estas universale rekonita kiel aŭtoritata il-libro. Ekde ĝia publikiĝo ĝis nun pasis jam dekoj da jaroj, dum kiuj ĝi estis plurfoje reviziita de dekoj da fakuloj, kaj ĉiu ĝia reviziata teksto ricevis foj-refojajn kontroladojn kaj korektadojn antaŭ reeldoniĝo, kaj tamen nun en ĝi estas trovitaj ankoraŭ novaj korektindaĵoj. Same statas alia aŭtoritata vortaro Nuntempa Ĉinlingva Vortaro, kiu jam de longe ĝuas bonan reputacion. En 2004 eldoniĝis libro titolita Fokusiĝo al Nuntempa Ĉinlingva Vortaro, kiu komentarias la vortaron kaj montras centojn da laŭ la aŭtoro neĝustaĵoj aŭ neadekvataĵoj por diskutado. Ĉi-rilate ankaŭ la Esperanta vortaro PIV (kaj eĉ NPIV) ne povas fari escepton. Post kiam la Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto eldoniĝis, multaj esperantistoj publikigis en Interreto kritikajn artikolojn pri ĝi, montrante multajn erarojn kaj senatentajn preterlasojn. En 2004 la ĉefredaktoro de NPIV publikigis erartabelon Nova PIV: Korektendoj, en kiu oni povas legi centojn da eraroj korektendaj. Krome, dum mia konsultado ankaŭ mi trovis en ĝi kelkajn pliajn erarojn, kiuj ankoraŭ ne estas registritaj en la erartabelo. Se la universale rekonitaj bonaj vortaroj ne povas esti liberaj de eraroj, kiel do ordinaraj vortaroj povus esti senerara? Jen kial la aserto de Samuel Johnson estas rigardata kiel ora diro.

(daŭrigota)

“Sub Peza Ŝarĝo, Tintil’ Kamela Sonadas Tutan Vojon”
— Skribite ĉe la eldoniĝo de Granda Vortaro Ĉina-Esperanta
Wang Chongfang

La eraroj en vortaro ĉina-Esperanto ĝenerale estas klasitaj en tri kategorioj. Tiuj de la unua kategorio estas erare-skribitaĵoj aŭ mistajpitaĵoj, senatente preterlasitaj vortoj kaj gramatike malĝustaj frazoj. Tiaj eraroj estas evidentaj kaj sekve estas facile troveblaj. Al la dua kategorio apartenas tiaj eraroj, kiel ekz. erare-skribitaj malofte uzataj vortoj ĉinaj aŭ Esperantaj, erare-skribitaj latinaj nomoj de plantoj, animaloj ktp. (ĝenerale ili estas fremdaj al nefakuloj); tiaj eraroj ne estas facile rimarkeblaj. La tria kategorio ampleksas tiajn erarojn, kiel ekz. neprecizaj tradukoj, neĝustaj esprimmanieroj, netrafaj ekzemploj ktp. La eraroj de la unua kategorio estas relative facile malkovreblaj kaj facile korekteblaj, sed iafoje okazas ankaŭ, ke eĉ tre evidentaj tiaj eraroj estas preteratentitaj en kontrolado kaj korektado kaj sekve restas kaŝitaj en la teksto de la vortaro, kio fariĝos bedaŭrindaĵoj kiel por la kompilinto, tiel ankaŭ por la uzantoj de la vortaro. Ordinare oni juĝas la kvaliton de vortaro laŭ la kvanto de tiaj eraroj. Tio prezentas la fizionomion de vortaro. Se tiaj eraroj en iu vortaro estas kompare multaj, oni nature konsideras ĝin malbonkvalita kaj sekve dubas pri ĝia fidindeco. La eraroj de la dua kategorio ordinare ne estas facile malkovreblaj. Ili ofte trompas la okulojn de kontrolantoj. Ekz. la ideografiaĵo “扺” en la ĉina esprimo “扺掌” estis mistajpita kiel “抵” en la unua kruda manuskripto de mia vortaro, kaj tiu eraro ne esis rimarkita en la unua revizio, nek en la dua. Feliĉe en la tria revizio mi ĝin rimarkis kaj korektis, kaj evitis tiun eraron kaŝitan. Alia ekzemplo: la geografia nomo “天台” devas esti legata kiel “Tiāntāi”, sed en mia unua kruda manuskripto ĝi estis erare indikita per fonetikaj signoj “Tiāntái” pro mia nesciado. La eraroj de tiu ĉi kategorio estas kaŝitaj danĝeroj por la vortaro. Kiel malkovri kaj korekti la erarojn de la dua kaj la tria kategorioj estas problemo malfacile solvebla. Mi esperas, ke post plurfojaj reviziadoj kaj korektadoj mi povos redukti la erarojn ĝis minimumo, sed mi ne estas tute certa, ĉu la celo, al kiu mi strebas, povos esti atingita kaj ĉu miaj subjektivaj penoj povos rikolti deziratajn objektivajn rezultojn — mi atendas, ke oni faru objektivajn ekzamenon kaj juĝon.

Ĉeĥov, fama rusa verkisto, iam skribis novelon Veto. Ĝi rakontas, ke iu vetis kun bankiero je sumo da mono, ke li enfermos sin en dometo sen eliri eksteren dum 15 jaroj, kondiĉe ke li povos legi. Li persiste daŭrigis sian enfermiĝon preskaŭ ĝis la fino, tiel ke li povos eliri el la fermita dometo en la sekva tago kaj gajnos la sumon. Kaj tamen ĝuste antaŭ la mateniĝo li lasis letereton, en kiu estis skribite: “Min kruele turmentis la soleco… La dek kvin jaroj forpasis, kiel akvo malrapide forfluadis. Mi maljuniĝis, miaj haroj distaŭzitaj blankiĝis, kaj mia vizaĝo jam estas plena de faltoj… kiel kruele kaj ridinde estas suferi 15-jaran solecon nur pro la sumo da vetaĵo! Mi decidas tuj forkuri el ĉi tie.” Tiele li ne persistis ĝis la lasta minuto kaj eliris el la enfermiĝo antaŭ la tempolimo. La kompilado de mia Granda Vortaro Ĉina-Esperanta daŭris 14 jarojn. Retrorigardante al la longa procezo, mi estas atakata de mil sentoj. Nun mi neniel povas prezenti al mi, kiel mi eltenis la turmentadon de monotoneco kaj soleco dum la longa kaj malfacila kompilado, kiu similis vojaĝon de pli ol 5 000 tagoj en preskaŭ senlima dezerto, tagon post tago kaj jaron post jaro, ĝis la fina celo estis atingita. Somere, en la domo neklimatizita mi lasis min bani de ŝvito, kiu gutadis sur mian klavaron aŭ konsultatan libron; vintre, kiam la ĉambra temperaturo falis preskaŭ al la nulo, surmetinte duongantojn sur miajn frostoŝvelintajn manojn, mi daŭrigis skribadon aŭ tajpadon. Mia kara edzino, ne sukcesinte konsili al mi fari portempan ĉeson, sentoplene diris, ke mi similas kamelon, kiu, peze ŝarĝita, malrapide kaj malfacile vadas, paŝon post paŝo, en senlime vasta dezerto. Ĉiu litero, ĉiu signo en la manuskripto estas kvazaŭ sablero en la dezerto, kiu estas el sableroj sennombraj. “Sub peza ŝarĝo, tintil’ kamela sonadas tutan vojon…” Tiele kantata estas iu kanto de ŝi amata. Kaj tamen, ĉio ĉi jam fariĝis paseo, restas nur la ĉ. kvin milionoj da litersignoj! La idealo, kiun mi starigis al mi en la juneco, la diligenta legado, kiun mi ĉiutage faris dum dekoj da jaroj, mia kara vivotempo, mia energio kaj miaj intelektaj fortoj, ĉio, kion mi fordonis, kristaliĝis en la kvin milionoj da litersignoj. Estas ja vere malfacile al ni plenumi unu aŭ du aferojn efektive laŭdindajn por la socio, por la mondo, en kiu ni vivas. Tion povas plenumi nur tiuj, kiuj ĉiam diligente kaj konscience laboras dum sia vivo kun nefleksebla volo, konstanteco kaj persistemo, metante siajn tutajn fortojn fizikan kaj mensan en sian aferon entreprenitan, kiun li amas per sia tuta animo. El la aferoj, kiujn mi faris dum mia tuta vivo, la finkompilo de GrandaVortaro Ĉina-Esperanta estas la sola fierinda, ĉar en ĝi enkorpiĝis la fruktoj de miaj lernado kaj studado de Esperanto dum la plejparto de mia vivo; la dekkvar-jara kompilado estas nur la procezo de koncentrado. Kompare kun ĝi ĉiuj aliaj aferoj estas tro bagatelaj por mencio.

(daŭrigota)