Cezar /Kaiser's blog/

Dionysos

Götter leider besoffen

Es irrte einst ein Ichtirex
in einem Arealkomplex.
Darüber war er so perplex,
dass er sich krümmte im Reflex.

Damit nun aber nicht genug,
flog schnell heran ein Pekinug.
Der hatte grossen Appetit
und frass ihn auf samt dem Gebiet.

Der Alleroberüberrex
der sah die Sache sehr konvex.
Als Spiegelbild der Lentofagen
vermerkte er es unter Plagen.

Der Oberkrickelkrackelmax,
der sendete ein Fi-fa-fax:
Götter leider besoffen -
man kann nur hoffen.

Cezar

Seks', drogoj

& rokenrolo

"La fiaj punkoj ĝin ne scias,
ke Mort' al ĉiu el ni krias.
Jam de l' unua vivotago
la morto estas daŭra plago.

Vi vivas laŭte kaj ebriaj,
diboĉas droge kaj sendiaj.
La morto kaptos vin ĉe l' fino
kaj tenos vin en sia sino."


"Vi, stulta hom', vi vane plendas!
Nur ĉar la morto iam endas,
ni pri la mort' cerbumu frue
kaj sobru ĉiam nur senĝue?

Prefere ja diboĉe fali
ol kiel patroj nur banali.
Prefere ni la drogojn laŭdu
ol viajn sermojn ekaplaŭdu."

Foriĝu, ul' kun limonado,
kaj for de nia grasa plado.
Antaŭ la mort' ni sekson ĝuu,
ni rokenrolu, vivo bruu."

www.cezarpoemoj.cezarpoezio.de/204.html

www.cezarpoezio.de

Christoph Meckel

PAROLO PRI LA POEMO

La poemo estas ne la loko, kie la beleco estas flegata.
Ĉie tie estas la parolo pri la salo, kiu brulas en la vundoj.
Ĉi tie estas la parolo pri la morto, pri venenigitaj lingvoj.
Pri patrolandoj, kiuj samas al feraj ŝuoj.
La poemo estas ne la loko, kie la vero estas ornamata.
Ĉi tie estas la parolo pri la sango, kiu fluas el la vundoj.
Pri la mizero, pri la mizero, pri la mizero de la sonĝo.
Pri dezertigo kaj ekskremento, pri kadukaj utopioj.
La poemo estas ne la loko, kie la doloro estas sanktigata.
Ĉi tie estas la parolo pri kolero kaj trompo kaj malsato.
(la fazoj de l' satiĝo ĉi tie ne estas prikantataj).
Ĉi tie estas la parolo pri tio kiel vori kaj esti vorata,
pri peno kaj dubo, ĉi tie estas la kroniko pri la suferoj.
La poemo estas ne la loko, kie la mortado trankviligas iun,
kie oni kontentigas la malsaton, kie oni faras dion el la espero.
La poemo estas la loko de la ĝismorte vundata vero.
Flugiloj! Flugiloj! La anĝelo falegas, la plumoj
flugas unuope kaj sangaj en la ŝtormo de la historio!
La poemo estas ne la loko, kie la anĝelo estas indulgata.

Christoph Meckel

REDE VOM GEDICHT

Das Gedicht ist nicht der Ort, wo die Schönheit gepflegt wird.
Hier ist die Rede vom Salz, das brennt in den Wunden.
Hier ist die Rede vom Tod, von vergifteten Sprachen.
Von Vaterländern, die eisernen Schuhen gleichen.
Das Gedicht ist nicht der Ort, wo die Wahrheit verziert wird.
Hier ist die Rede vom Blut, das fliesst aus den Wunden.
Vom Elend, vom Elend, vom Elend des Traums.
Von Verwüstung und Auswurf, von klapprigen Utopien.
Das Gedicht ist nicht der Ort, wo der Schmerz verheilt wird.
Hier ist die Rede von Zorn und Täuschung und Hunger
(die Stadien der Sättigung werden hier nicht besungen).
Hier ist die Rede von Fressen, Gefressenwerden
von Mühsal und Zweifel, hier ist die Chronik der Leiden.
Das Gedicht ist nicht der Ort, wo das Sterben begütigt,
wo der Hunger gestillt, wo die Hoffnung verklärt wird.
Das Gedicht ist der Ort der zu Tode verwundeten Wahrheit.
Flügel! Flügel! Der Engel stürzt, die Federn
fliegen einzeln und blutig im Sturm der Geschichte!
Das Gedicht ist nicht der Ort, wo der Engel geschont wird.

Kastelo Altenburg, de mia labo…

Nora-Eugenie Gomringer

Supozoj pri la urbo

En la urbo loĝas homoj.
En la urbo vivas hundoj.
Tamen. Pli da homoj ol hundoj.
Supozite. Kiu sciu?
En la urbo batas koroj.
Ĉi tie nokte foriĝas
kelko kun la rivereto,
kaj tiam malantaŭe maldesktren, diras la ratoj.
En la diversaj partoj de la urbo oni vidas
la grandan tuton.
Pelmelon.
Foje la malĝustaj homoj subiĝas la radojn.
The streets are paved with gold. Ĉi tie, kiel aliloke.
En la urbo vivas amikoj de viaj gepatroj. Tiuj diras,
ke vi venu foje al ili.
Tiuj konas vin ankoraŭ ekde viaj infanetaj tagoj.
(La gesto, kiun ili faras ĉe tio, estas absurda. Tiom eta vi
estis ja neniam.)
Patroj kaj patrinoj disiĝas en la urbo kaj
ŝike vizitas kun la amata manĝorestoracion, ĉar amataj
tion ŝatas. Patrinoj intertempe eltranĉas la kapojn
de la patroj el la fotalbumoj. Infanoj observas tiujn
okazaĵojn kaj decidas sin kontraŭ familioj.
En la urbo vivas homoj sen koni
aliajn. Ĉiu aspektas kiel la unua.
En tiu ĉi urbo oni atendas Jesuon.
En tiu ĉi urbo oni atendas busojn.
Kaj la trajnon. Kiel ĉiam la trajnon.
En tiu ĉi urbo vivas iu, kiu aspektas kiel iu, kiun
mi konas.
En tiu ĉi urbo estis foje Goeto.
Goeto trovis ĝin trista.
En tiu ĉiu urbo kelkaj dormas, dum la aliaj
maldormas.
En tiu ĉiu urbo por ĉiu estas proksimulo.
Vi estas mia proksimulo en la urbo.
En ti ĉi urbo batas pulsoj. Kaj dekstruloj maldekstrulojn.
Kaj lampoj ŝanceliĝas je ŝnuroj transverse la stratojn.
En tiu ĉi urbo oni konstruis sian domon sur sablo.
Ĉi tie oni fosis kaj trovis sin.
En tiu ĉi urbo oni staris kaj postrigardis. La judojn
en la trajnoj.
Al la plej belaj knabinoj kun la mallongaj jupoj sur
la longajn gambojn.
En tiu ĉi urbo parolas la inoj alie
kun la inoj ol la viroj kun la inoj.
Ĉi tie estas poŝtkestoj ne lokoj de l' peko.
Ĉi tie oni venis hejmen kaj post jaroj ne estis
rekonata. Oni povintus ankaŭ plu foresti.
De ĉi tie on foriras.
En tiu ĉi urbo estas stratoj kiuj kondukas cirkle.
Ĉi tie estas homoj, kiuj grimpas sur eskalojn,
por postrigardi falantajn stelojn.


El: Diru foje ion, se noktiĝas. Kun aŭdo-KD

Nora-Eugenie Gomringer

Annahmen über die Stadt

In der Stadt leben Menschen.
In der Stadt leben Hunde.
Jedoch. Mehr Menschen als Hunde.
Angenommen. Wer weiß.
In der Stadt schlagen Herzen.
Hier geht nachts so einiges.
Den Bach runter,
und dann hinten links, sagen die Ratten.
In den verschiedenen Teilen der Stadt sieht man das
große Ganze.
Schlamassel.
Manchmal kommen die Falschen unter die Räder.
The streets are paved with gold. Hier, wie anderswo.
In der Stadt leben Freunde deiner Eltern. Die sagen,
komm doch mal vorbei.
Die kennen dich noch von so klein auf.
(Die Geste, die sie dazu machen ist absurd. So klein warst
du noch nie.)
Väter und Mütter trennen sich in dieser Stadt und
Väter gehen mit ihren Geliebten chic essen, weil Geliebte
das so mögen. Mütter schneiden währenddessen die Köpfe
der Väter aus den Fotoalben. Kinder beobachten diese
Vorgänge und entscheiden sich gegen Familien.
In der Stadt leben Menschen, ohne andere Menschen
zu kennen. Jeder sieht aus wie der erste.
In dieser Stadt wartet man auf Jesus.
In dieser Stadt wartet man auf Busse.
Und die Bahn. Wie immer die Bahn.
In dieser Stadt lebt einer, der aussieht wie einer, den
ich kenne.
In dieser Stadt war Goethe schon mal.
Goethe fand’s öde.
In dieser Stadt schlafen ein paar, während die anderen
wachen.
In dieser Stadt gibt es für jeden einen Nächsten.
Du bist mein Nächster. In dieser Stadt.
In dieser Stadt schlagen Pulse. Und Rechte auf Linke ein.
Und Lampen schwanken an Seilen quer über den Straßen.
In dieser Stadt hat man auf Sand gebaut.
Hier hat man gegraben und sich gefunden.
In dieser Stadt stand man und schaute. Den Zügen mit
den Juden hinterher.
Den schönen Mädchen mit den kurzen Röcken auf die
langen Beine.
In dieser Stadt sprechen die Frauen anders mit den
Frauen, als die Männer mit den Frauen.
Hier sind Briefkästen keine Orte der Sünde.
Hier kam man heim und wurde nach den Jahren nicht
wiedererkannt. Man hätte auch fortbleiben können.
Von hier geht man fort.
In dieser Stadt gibt es Straßen, die im Kreis verlaufen.
Hier gibt es Menschen, die auf Leitern steigen, um
Sternschnuppen nachzusehen.

Papagofloro kaj aliaj

Cezar

Konsiloj por

malĝoja amikino

Lernu vin, ho kara, ŝati,
ĉar ne helpas sin kompati.
Se vi estas por vi blinda,
mankas memestimo inda.

Ĉar ja estas sed kaj tamen,
vi neniam diru amen!
Se necesas, eĉ adultu,
sed neniam simple stultu.

Vi ne estu ŝaf' kaj predo
aŭ citrona in' el ledo.
Estu freŝa, estu forta,
se necesas, eĉ senvorta.

Estu, kiam ajn, kuraĝa,
kaj ĉe l' fin' de l' vivo saĝa.
Flugu sola al la luno,
brilu ene kiel suno.

Lernu esti sen modesto,
jen la viv' fariĝas festo.
Honesteco ne sufiĉas,
se vi tamen sklavo iĝas.

Dependigu vin ne ĉiam
kaj se eblas, eĉ ne iam.
Se vi pri vi mem nur dubas,
via tuta vivo rubas.

Kara, serĉu al vi celon,
serĉu veron, serĉu belon.
Iĝu lerta vivartisto
kaj konsciu pri rezisto.

Se vi lernas mem vin ami,
jen vi scias ankaŭ dami.
Al fiuloj ĵetu ganton,
Ne adoru plu la vanton.

Vivu ne nur do por plaĉi,
tia vivo devas aĉi.
Spitu do al la postulo,
plaĉi volas ina nulo.

Donjo malstreĉita

Erich Fried

Vin

Vin
lasi esti vi mem
tute vi mem.

Vidi
ke vi estas nur vi
se vi estas ĉio
kio estas vi
delikata
kaj sovaĝa
tio kio volas deŝiri sin
kaj tio kio sin volas karese alpremi

Kiu amas nur duonon de vi
tiu ne amas vin duone
sed tute ne
tiu volas pritranĉi vin
amputi
kripligi

Vin lasi esti vi mem
ĉu tio estas komplika aŭ malkomplika?
Ne dependas de tio kun kiom da
antaŭpensado kaj prudento mi lasas vin
sed kun kiom da amo kaj kun kiom da
malferma sopiro al ĉio -
al ĉio
kio estas VI MEM
mi vin lasas.

Je via varmo
je via frido
je via boneco
je via obstino
je via volo
kaj nevolo
je ĉiuj el viaj gestoj
je via senbrideco
malkonstanteco
konstanteco

Jen tiu
vin lasi esti vi mem
eble tute ne plu
estas tiom komplika

tradukis Cezar

Erich Fried

Dich

kvieto, hotelo, Antalya

Bertolt Brecht

Balado pri la agrabla vivo

(Laŭ Francois Villon)

La laŭdoj oftas pri la grandsprituloj
feliĉaj kun libraĉ' kaj eĉ sen pano
vivantaj kun la ratoj en kabano.
Mi diras: restu for pri tiaj uloj!
Laŭvivu, kiun plaĉas la imag'.
Mi - inter ni – jam satas pri l' admon'.
Neniu birdo eĉ ĝis Babilon'
eltenus tion eĉ dum nura tag'.
Se vivo tristas, helpas ne persvad'.
Agrablan vivon donas nur bonstat'!

La pastro de Saint John, de l' amo filo,
li diras mem, li ankaŭ vinojn amas,
per bela preĝ' Orinjon li ekflamas -
mi kaptas ŝin svingante per hakilo.
Kaj ĉiu prenas sin laŭ sia fort'.
Pri hom' alia pensu sen komfort'
Sen pago servas ja ne eĉ la art'.
Respekton mian por la vort' laŭ fart':
Nur plejprenanto estas elektat'.
Agrablan vivon donas nur bonstat'!

Aventuristojn kun la brava koro
kaj la avid' je propra fel-ofero
kaj tiuj diroj nur pri l' pura vero,
ke legu do la burĝoj kun adoro,
rigardu ilin iam en vesper',
la fridan damon kun la edz' en lit'
kaj la aŭskulton pro aplaŭd' sen sprit',
la gapojn kvinmiljaren kun desper'.
Ĉu vin ĉe tio kaptas ne kompat'?
Agrablan vivon donas nur bonstat'!

Mi mem, mi havus ja por mi komprenon,
por la prefer' de grand' kaj sol' sen limo.
Sed vido al la uloj el proksimo
avertis min: Nun lasu tian penon.
El povro fontas krom la saĝ' la plend',
el bravo krom la glor' amara ŝvit'.
Vi saĝis, povris jam kun brava spit'.
Nun haltu do pri tiu grandosent'!
Jen tuj sin trovos vojo al beat':
Agrablan vivon donas nur bonstat'.

tradukis Cezar

Rimarko: Kion Viljono, K.Marx kaj B. Brecht havas komunan? Ili ne preĝas socion sen riĉo, sed ili estas por tio, ke la riĉo el ĉiuj fontoj fluu - kaj por ĉiuj. Por Brecht la propraĵo ne estis io sankta, kaj tial li ofte uizs tekstojn de antaŭuloj. La poemo estas bona interpreto de la poemo de Viljono. Brecht estis tre influata de la franco Franscisko Viljono kiu naskiĝis en 1431 kaj eble vere finĝis je pendumilo en 1462. La mokulo Viljono, kiu iam mem eĉ mortpikis pastron, vivis la vivon de studento, de frato de la rabistaro "konkofratoj", kaj kiel prostituigisto - kaj kiel poeto. Francois Villon, tre influa en la monda historio de ribelema liriko, estas unu el la plej gravaj artistoj, kiuj iam ajn vivis, lumturo en la malhelo de kutime obeema literaturo. Li influis ekzemple R. L. Stevenson kaj Bertolt Brecht, por nomi nur du famulojn. Ke ni esperantistoj havas tradukiston en Francio, Francois Gaulthier, kiu tradukis la tutan ampleksan verkon de tiu poeto en Esperanton, estas por ni bonŝanco. En Germanio ekzistas laŭ mia scio nur elektoj de la verkoj de Viljono. Jen la interesa kazo, ke Esperanto por mi fariĝis neatendita ponto al tre grava ŝatata poeto. El tiu kolekto mi ĉerpis la supran poemon de li. Jen la ligo al la retejo por Viljono, kiu estas trezorejo por ŝatantoj de suka vivoplena poezio: www.geocities.com/Paris/9231/viljono.htm (Cez)

03

La originalo tradukita en Esperanton:

Francisko Viljono

BALADO (refuto al Frank Gontjer')

. . . . . . . . . . . . . . [143a] T 1473
Jen grasa kanonik' sur plum-kusen'
En mato-ĉambro kun fajrujo flagra
Kaj kuŝas apud li vidvin' Sidven',
Koketa, glata, mola, dolĉ-reaga.
Dum gustumad' de hipokras', tuttaga,
Karesi, ludi, kisi, multe ridi
Kaj nude-nude, korp-sur-korpe sidi,
Mi vidis ilin du tra tru' en pordo;
Eksciis do, ke por funebron bridi
Valoras plej la vivo en komforto.

Se Frank Gontjer' kaj amikin' Helen'
Pri tia dolĉa viv' havus imagon,
Nek ajl', nek cepo (pro haladzo, jen!)
Enirus plu ilian ezofagon,
Nek kaĉo, nek mikspoto en stomakon.
Ja mankas spic'! (Mi diras sen insido!)
Se kuŝas ili sub rozarb-egido,
Ĉu ne pli bone seĝ-kaj-lit-agordo?
Prefere kio? Kion pensas vi do?
Valoras plej la vivo en komforto.

Nur kruda pan', hordeo kaj aven',
Kaj akvo-trink' dum tuta zodiako...
Mi ne eltenus ĝin eĉ dum maten',
Por ne paroli pri la tuta tago.
Ne helpus kant' de birdoj ĝis en Prago!
Sed, ĝue Frank Gontjer' (lin Dio gvidu!)
Kun sia Helenin' sub rozo sidu:
Ilia ŝat'! Por mi estas en ordo;
Sed kio ajn pri kamparan' validu,
Valoras plej la vivo en komforto.

Princ', juĝu! Por konsento ni rapidu.
Koncerne min (sen iu ajn rankor', do),
Kiel infan' mi aŭdis, do mi fidu:
Valoras plej la vivo en komforto.

Tradukis Gaultier

vodko glaso

Cezar

En amo perdita

(pri tintema glaso kaj glugla vodkobotelo)

Se la glas' rapide trinkas,
jen botelspegulo sinkas.
'Votkon' lante trinku bone,
diras la poet' admone.

Se botel' pro am' elkoras,
ĝin la glas' despli adoras.
'Votko' sonas vire bone
tintas nun la glas' ĝojtone.

'Votko' estas ĉarma nomo,
gluglas la botel' laŭ homo.
Sed kunpuŝ' ne ofte tintu,
la poeto nin ne fintu.

Tre la glas' la vodkon ŝatas,
ĉar ĝi al "Otelo" fratas.
Ke damaĝas la hepaton,
eĉ ne vekas plu kompaton.

Nun ebrias jam la glaso.
Ĝi tintegas: Fi! Fatraso!
Mi ne trinku plu la 'votkon',
tiun aĉan akvan 'vodkon'.

Tuj la glaso displitiĝas,
la poeto laŭte kriĉas,
portas ilin en la kelon,
en rubujon, en malhelon.

Tie nun la geo kuŝas,
eroj vitraj sin retuŝas.
Ĉar la ge' jam malutilas,
ĝi sen vodko malcivilas.

La poeto, tiu ulo,
sin aĉetas sen skrupulo
novan glason kaj botelon,
en ebrio serĉas belon.

www.cezarpoemoj.cezarpoezio.de/203.html

arto en ĝardeno

art'
pro arto

(poemo pri la arto
diri nenion)

art' pro arto
pro aparto
tuj de l' starto
por bonfarto

jen poemo
do sen temo
sed pro emo
sen problemo

sen vizaĝo
kaj sen saĝo
nura kaĝo
sur la paĝo

arta horo
por adoro
art' pro oro
kun fervoro

art' pro arto!
ombra farto
poŝtokarto
el Djakarto

www.cezarpoemoj.cezarpoezio.de/26.html

Cezar

Ĉevalosorto

(Por foto de Zefirina)

Ĉeval' kun ĉaro sur la korto
atendas jam kun sia forto.
Ĝi volas tra arbarojn troti,
ĉe tio ĉion belan noti.

Ĉeval' atendas veturantojn,
ĝi krome ŝatas belajn kantojn.
Se ĉiuj bele hele ridas,
la mastro apenaŭ ĝin bridas.

Ĉevalo staras sur la korto.
Estas, ĝi scias, sia sorto.
La saĝa besto eĉ ne plendas.
Rekomendindas, kio endas.

PS: http://www.cezarpoemoj.cezarpoezio.de/162.html

Rokgrupo Renft

Cezarbluso

Muziko: Peter Gläser (CÄSAR), teksto: Gerulf Panach 1971

Krokodilo sur herbejo

Kiel krokodil' sur la pluvherbejo,
kiel krokodil' sur la pluvherbejo
malgajas mia kant'
pri la unua amo
ŝi fanfaronis mian nomon
kaj do eĉ pri mia pov'.

La kara, ŝi laŭ piedoj fridis,
la kara, ŝi laŭ piedoj fridis,
se mi dormos tuj,
volis, ke mi fluton ludu.
En ŝia orlitet'
sonis tial menuet'.

Ŝia sankta parencaro,
ŝia sankta parencaro,
mi vomemas ĉe la pens',
indigniĝis pri la paro,
ve, muzikanto, huj,
vivas ja sen portmonuj'.

Ŝia sankta parencaro,
ŝia sankta parencaro,
mi vomemas ĉe la pens',
indigniĝis pri la paro,
ve, muzikanto, huj,
vivas ja sen portmonuj'.

Ja ne muzikant' rikoltas
ja ne muzikant' rikoltas,
kie mortas la feliĉ'
pro la monosuperstiĉ''.
Mi iris for de l' muz'
de mia amo - jen mia blus'

Cäsar

Renft


CÄSARS BLUES

Musik: Peter Gläser Text: Gerulf Panach, 1971


Wie ein Krokodil auf 'ner Regenwiese,
wie ein Krokodil auf 'ner Regenwiese,
so traurig ist das Lied
von meiner ersten Liebe,
oh, die gab an mit meinem Namen
und mit dem was ich kann.

Das Mädchen war kalt wie meine Füße,
das Mädchen war kalt wie meine Füße,
wenn ich schlafen geh,
wünschte, dass ich Flöte spiele
in ihrem Himmelbett
spielte ich ein Menuett.

Ihre heilige Verwandschaft,
ihre heilige Verwandschaft,
übel wird mir, denk ich dran,
war empört ob der Bekanntschaft,
ein Musikant, oh weh,
hat doch nichts im Portmonnaie

Ihre heilige Verwandschaft,
ihre heilige Verwandschaft,
übel wird mir, denk ich dran,
war empört ob der Bekanntschaft,
ein Musikant, oh weh,
hat doch nichts im Portmonnaie

Nie wird ein Musikant zum Gärtner,
nie wird eine Musikant zum Gärtner,
dort, wo man das Glück aufspießt,
wo man wegen Geld nur grüsst.
So ging ich ohne Gruß
von meiner Liebe - das war mein Blues.

PS: www.cezarpoezio.de/88.html

Cezar: Neĝoreĝino

Cezar

Neĝoreĝino

Akraj estas ŝiaj limoj
kiel mure vitropec'.
Nin minacas ŝiaj timoj
ŝi sin kaŝas en solec'.

Firmaj estas ŝiaj pordoj
kaj post tiuj sanga vund'.
Ŝi sin baras kontraŭ hordoj
kaj la koron sur la grund'.

Kiel besto ŝi atakas,
kaj kondutas kiel Sir'.
Ŝin neniu ĉirkaŭbrakas,
eĉ ne pli bonstata vir'.

Citadele de soleco
ne videblas la dolor'.
Nur vundita kor' sen deco
ene krias pro horor'.

Ŝi jam eĉ ne volus scii,
kio estas post la lim'.
Ŝi kuraĝus eĉ ne krii,
nun venkita de la tim'.

Varmo mankas citadele
de l' glacia solulin',
tiel vivas ŝi malhele
ĝis la suicid' ĉe l' fin'.

Renft Cover

Grupo Renft

Ekestu do kant' I

(Text: Kurt Demmler, Musik: Jochen Hohl)

KD: "Renft", muzikeldonejo Buschfunk, Germanio

Ekestu do kant'
El bluaj pavimŝtonoj
Mi metos ĝin al via man'.
Disfalos la ŝtonoj
Jen iom do post iom
Al sablo belega laŭ plan'.

Se blovos vi per spir'
Vian vivon en ĝin,
Montros ondoj sin.

Ŝanĝu tiuj ondoj
Eĉ en vi mem al cirkloj sin
Sojlorandoj
alkore floru bele vin.

Ekestu do kant'
El spiro kaj ŝton'....

tradukis Cezar

KD: "Renft", muzikeldonejo Buschfunk

Ekestu do kant'
el bluaj pavimŝtonoj.
Mi metos ĝin al via man'
Disfalos la ŝtonoj
Jen iom do post iom
al sablo belega laŭ plan'.

Se blovos vi per spir'
vian vivon en ĝin,
montros ondoj sin.

Estas ondoj disŝirantaj
plej fortan eĉ de vand'
el antaujuĝ', kalkulo,
el frido kaj vant'.

Jen do ŝanĝos tiuj ondoj
Eĉ en vi mem al cirkloj sin
Sojlorandoj
alkore floros bele vin.

Ekestu do kant'
El spiro kaj ŝton'....

tradukis Cezar

Renft

Ich bau euch ein Lied I

Ich bau euch ein Lied
Aus blauen Pflastersteinen
Und lege es in eure Hand
Da fallen die Steine
Allmählich auseinander
Und werden ein herrlicher Sand

Und blast ihr in den Sand
Euern Atem aus
Werden Wellen draus

Mögen diese Wellen
Auch in euch selber Kreise ziehn
Auf den Schwellen
Zum Herzen euch wie Blumen blühn

Ich bau euch ein Lied
Aus Atem und Stein...

Renft

Ich bau euch ein Lied II

Ich bau euch ein Lied
Aus blauen Pflastersteinen
Und lege es in eure Hand
Da fallen die Steine
Allmählich auseinander
Und werden ein herrlicher Sand

Und blast ihr in den Sand
Euern Atem aus
Werden Wellen draus

Das sind Wellen die zerreissen
die allerstärkste Wand
aus Vorurteil, Berechnung
und kaltem Verstand

Also werden diese Wellen
auch in euch selber Kreise ziehn,
Auf den Schwellen
Zum Herzen euch wie Blumen blühn

Ich bau euch ein Lied
Aus Atem und Stein...

PS: www.cezarpoezio.de/88.html

Dormas kant' en aĵo ĉiu...

Joseph v. Eichendorff

Divenvergo

Dormas kant' en aĵo ĉiu

kiu sonĝas plu kaj plu.

Se l' sorĉvorton trovas iu

kantas tuj la mond' kun ĝu'.

Tradukis Cezar

PS: Surpaperigita la poemo estis je la sesa de aŭgusto en 1857.

Joseph v. Eichendorff

Wünschelrute

Schläft ein Lied in allen Dingen,

die da träumen fort und fort.

Und die Welt hebt an zu singen,

triffst du nur das Zauberwort.

Interpretado

La poetovorto liberigas la eksteran mondon el sia kateniteco en sonĝo al sia vera esenco, al la kantado. Sed tiu metaforo reiras ankaŭ al si mem. Ĉar kanto kaj kantado estas ankaŭ nomoj por verkado.

La poemo vivas ne nur de la metaforo pri la vorto kiel sorĉoforta divenvergo, sed ĝi densigas ankaŭ aliajn romantikajn imagojn, kiuj siavice sonĝas. La kanto dormas en la aĵoj, kiuj mem sonĝas. La imago pri la dormo unue estas koncentrata al la poemo, kiu siavice sonĝas. Se la aĵo estis vekigata, ankaŭ la kanto estis vekigata. Sed nek aĵo nek kanto kantas, sed la tuta mondo. Tiel la poeta sorĉovorto gajnas kosman signifon, ĝi trarompas ĉiujn limigojn, malfermas la spacon al la senfineco.

Sed senlimigo estas ankaŭ jam la karakteriza eco de la sonĝo, tiel, kiel ĝi dissolvas la limojn inter realeco, fantazio kaj subkonscio. Aliflanke la aĵoj en romantika imago kapablas ensorĉi la homon, tiel kiel ili ŝanĝas en la poemo la aĵojn per sorĉado. (laŭ germana Vikipedio tradukis Cez)

"Patrono de Cosleda"

Krimpolico kaptas lokan

polican ĉefon

Ili nomis lin „ŝerifo“. Sed la kromnomon Ginés Jimenéz ne meritis al si pro sia batalo kontraŭ krimuloj: la polica ĉefo de la madrida antaŭurbo Coslada male estas mem gangstero, kiu disvastigis laŭ plej bona mafiomaniero dum dudek jaroj timon kaj hororon inter la 82 mil enloĝantoj. La ĉantaĝo de protektmonoj kaj aliaj dubindaj negocoj laŭdire havigis al li grandan posedon. Kun la arestado de la 52-jara kaj preskaŭ trideko el liaj oficistoj nun unu el la plej fiaj kazoj de polica koruptado en la historio en Hispanio estis malkaŝata. (Vidu la foton de dpa) La lokaj instancoj asertas, ke ili sciis nenion.

„Aŭ vi pagas aŭ vi devas fermi ĉion.“ En kunaŭdataj frazoj tiu frazo denove kaj denove reaperis. Estis multaj posedantoj de tavernoj, diskodancejoj aŭ bordeloj, de kiuj Jiménez postulis monon. Kiu kontraŭis baldaŭ perdis pro strangaj kaŭzoj la licencon. Se la „patrono de Coslada“ mem emis festi, li faris tion grandastile. Li venis ĉiam kun duopo de siaj „uloj“ rakontis tavernisto. „Ni devis ĉiam enverŝi la plej bonan ĝinon kaj la plej multekostan viskion.“ Ili kompreneble neniam pagis ion.

La „ŝerifo“ estas ŝarĝata ankaŭ per tio, ke li komercis konfiskatajn drogojn kaj plezuriĝis per prostituitinoj. La eldiroj de unu el ŝi fariĝis por li fatalaĵo. La kriminalpolico en Coslada propre troviĝis sur la spuro de prostituigantoringo, sed kion la sinjorino sciis paroli pri la policoĉefo, turnis la esplorojn en alian direkton. dpa/ND

El retmagazino KARAPACO-PANORAMO

Joseph v. Eichendorff

Lunonokto


Jen kvazaŭ la ĉielo
kisetis inon Ter'
ke devas florbrilhele
Ter' sonĝi pri la sfer'

Aer' tra kampoj iris,
la spikoj movis sin
Arbaroj flustre spiris
en stelonokto min

Animflugilaj randoj
sin levis jam pro em'
flugis tra dormaj landoj
kaj kvazaŭ ĝis la hejm'


Joseph von Eichendorff

Mondnacht


Es war als hätt der Himmel
die Erde still geküßt
daß sie im Blütenschimmer
von ihm nun träumen müßt.

Die Luft ging durch die Felder
die Ähren wogten sacht
es rauschten leis die Wälder
so sternklar war die Nacht.

Und meine Seele spannte
weit ihre Flügel aus
flog durch die stillen Lande
als flöge sie nach Haus

Stelo el pajlo

Jürgen Kaube

Konataj pro konateco

Sociologio de la steluloj komparas ilin kun la nobelaro, kiu nun same ofte estas nur plu elstara

Ĝenerale la merkato kaj la amaskomunikiloj al la grupoj kun granda socia prestiĝo ne estas favoraj. La merkato baziĝas sur konkurado. Prestiĝaj grupoj male al tio, kiel ekzemple la nobelaro aŭ la kastoj, limigas la konkuradon, ne allasas ĉiun, mastrumas privilegiojn kaj monopolojn. Kaj komunikiloj por la amasoj estas jam laŭ la termino inkluzivaj kaj ne ekskluzivaj, trudiĝemaj kaj ne noble distancitaj, scivolemaj kaj ne malnovavidaj kiel la aristokratio.

Teamo de sociologoj de la universitato en North Carolina ĝuste en leginda kontribuo atentigis pri tio, ke tamen ekzistas formo de granda socia rekono, kiu estas fakte la produkto de la merkato kaj de la amaskomunikiloj: Steluloj, celebruloj kaj elstaruloj.

Se oni volus difini "celebrity" , jen oni povus diri, ke stelulo estas iu, kiu estas konata pro sia konateco. Ĉe kelkaj steluloj, en certa senco la puraj kazoj de konateco, tio ankaŭ jam preskaŭ elĉerpas iliajn ecojn. Ĉar alie ol sportherooj aŭ famaj aktoroj, figuroj kiel Paris Hilton aŭ Gunter Sachs ne estas konataj por precipaj kapabloj, sed nur pro konateco. La agento de Rita Hayworth, de nekonata aktorino eltrovis organizon, kiu laŭdire premiis ŝin per la titolo de la plej bone vestita aktorino en Holivudo, poste ŝi prisvatis la ĵurnalon "Look" frontpaĝe meti historion pri tio kaj poste prunteprenis al si ĉe la grandmagazeno Saks la vestojn kun la promeso, ke ŝi asertos aĉetadi nur ĉe Saks. Tiu estigo de konateco pro konateco havas je kondiĉo antaŭ ĉio videblajn amaskomunikilojn. Abraham Lincoln estis la unua politika stelulo, kies konateco baziĝis sur fotoj. En la jaro 1924 eltrovis Edward L. Bernays, konsilanto de la usona prezidento Calvin Coolidge, la fotorendevuon, kiu servis nur por tio, montri la ŝtatestron kune kun aliaj famuloj, ekz. kun Broadway-personaro.

Kiam en la 18-a kaj 19-a jarcentoj skandaloj de la nobelaro estis prezentataj en la amaskomunikiloj, tio plifortigis la demokratajn movadojn. En la nuna tempo la skalandoj de la steluloj kreskigas ilian famecon. Samtempe la elstarula prestiĝo estas inkluziva. La komunikiloj prenas ĉiun, kaj la alfluo tiel kiel la forkonsumado de fameco estas gigantaj. Kreskoproblemoj de grandeco, kiuj distingas la eŭropan nobelaron, kiu iam ne plu povis okupi el sia rondo la decidajn rolojn de la moderna socio, ne havas la mondo de la famuloj.

Famuloj ĝuas tion, kion la sociologoj el Ĉapel Hill nomas "interaktiva privilegio": Oni ne forgesas tion, se oni renkontis faman personon, oni eĉ ne devas admiri ĝin, sed sufiĉas koni ĝin. Konfidatajn fremdulojn oni nomis elstarulojn. Se la elstarulo ensocietas kun normalaj civitanoj, tiuj sentas sin honorigataj. Oni havas ion por rakonti, kion ne ĉiu povas rakonti pro la relativa rareco de la elstaruloj. Pro la laŭ svarmado de homoj ankaŭ la steluloj reagas kiel malnovaj statusuloj : per retiriĝo, per pordogardistoj, per endogamio. "Mi devus mensogi", skribigas David Beckham en sia aŭtobiografio, se mi ne koncedus, ke parto de la "atrakcieco" (de la pli malfrua edzino Victoria) "venis de tio, ke temis pri popstelulo.

Steluloj estas krome kopiaj modeloj, kio faras ilin taŭgaj por la varbado, por ekonomia kaj politika tiel kiel ankaŭ - vidu Tom Cruise - por mondkoncepta. Jen plia diferenco al la malnova prestiĝa tavolo: steluloj konkuras pri la atentemo de homoj sen granda prestiĝo, la nobelaro okupiĝas pri tio impresi nobelulojn. Intertempe tio ŝanĝigis ankaŭ por la aristokratoj: Multaj el ili estas parto de la gravularo, vivas de sia senfunkcia konateco kaj similas tiel al la "Paris Hilton"-uloj de tiu ĉi sfero.

Ekonomie rigardate, steluloj estas rentuloj. Ili ne ricevas salajron - 25 milonoj da dolaroj ĉe ununura filmo por Julia Roberts ne plu dependas de la laboro antaŭ la kamerao -, sed estas en certa senco interezo je tio, ke ili ekzistas.

La usona aktorino Scarlett Johannson (vidu la foton) ĝuste faras interesan provon pri tio. Viziton ĉe filmpremiero inkluzive la personan kontakton al ŝi ( ("you will meet and greet her" - vi renkontas kaj salutas ŝin) oni povas aĉeti per interreta aŭkcio. La mono estas por bona celo. La oferto je la redakta fino estis pli ol 30 mil dolaroj. Kelkaj el tio konkludas jam nun la finon de la eksluziveco. Sinjorino Johansson vendas sin mem ĉe la aŭkcio. Sed tio estas ĉirkaŭskriboj, kies ununura realecvaloro estas la kreskigo de la fameco de la stelulo.

tradukis Donjo & Cezar por retmagazino KARAPACO-PANORAMO


Legokonsiloj: Ĉharles Kurzman i. a.: "Celebrity-Status", en: Sociological Theory 25.dec. 2007; Leo Braudy: The Frenzy of Reknown: Fame and it's history, Oxford University Press1986

el Frankfurter Allgemeine, marto 2008, numero 10

Robert Kurz

Robert Kurz

ABSOLUTA PLUSVALORO

(el la ekonomia kolumno de la gazeto Nova Germanio)


Tiom scias ĉiu infano: Por la kapitalistoj ne temas pri butero, eĉ ne pri kanonoj, sed nur pri la plusvaloro – egale en kiu materia formo. Plusvaloro estas „abstrakta riĉo“ (Marx), do mono kiel celo por si mem. Temas ĉe tio kiel konate pri tiu valorsumo, kiu estas produktata de la laborforto trans la kostojn de la propra reproduktado. Tio eblas per du manieroj, kiel Marx montris tion: kiel absoluta kaj relativa plusvaloro. „Absoluta“ estas la rekta pliigo de la plusvaloro per la plilongigo de la labortago aŭ per malpliigo de la salajraj kostoj; „relativa“ estas la nerekta pliigo de la plusvaloro, per tio, ke la evoluo de la produktivaj fortoj malkarigas la varojn por la vivtenado de la salajrolaboro, kaj per tio la parto de la kapitalo ĉe la valoramaso fariĝas pli granda.
La miraklo de l' ekonomio baziĝis kiel ĉiuj „civilizigaj“ elementoj en la kapitalismo sur la relativa plusvaloro. En la „fordistaj“ industrioj grandaj amasoj da laborfortoj estis profitdone uzeblaj. Ĉe tio la kapitalo pliigis sian relativan parton ĉe la valorkreado, dume por la salajrolaboristoj tamen per la malkarigo de la varoj elvenis pli da konsumo je uzovaloraĵoj. Estas vere, ke ankaŭ la momentoj de la absoluta plusvaloro ludis rolon (intensivigo de la laboro je la kurobendo), sed la relativa plusvaloro estis domina. Kiel ruboprodukto elvenis la alimentigo de la edukado, de medicina prizorgado, kulturo.

La krizo de la tria industria revolucio estas ankaŭ la krizo de la relativa plusvaloro. Per la novaj laborfortoj ne plu uzeblas sufiĉe granda amaso da laborforto profitdone. Tial la malkarigo de la varoj por la konsumo de la produktantoj ne plu sufiĉas por garantii la akumuladon de la kapitalo. La relativa plusvaloro fariĝas tro malgranda. La praktika pruvo estas, ke la kapitalo reiras al la domino de la absoluta plusvaloro. Kio ŝajne estas absurda por la kutima homa pensado, troviĝas tute en la „prudento“ de la kapitalista logiko. La akumulado estu savata per tio, ke por la restinta laborforto la labortago denove estu plilongigata, pli kreskigata la intensiveco de la laboro kaj draste redukata la protekto de laboro. Samtempe la atingita „historia-morala nivelo“ (Marx) de la reproduktadaj kostoj de la laborfortoj falu, por ke la salajroj povu sinki absolute: kulturvaloraĵoj, vojaĝoj, bonkvalita vivrimedokonsumo kaj eĉ loĝejo kun pretendoj pri ekipaĵo, ĝis nun rigardataj kiel memkompreneblaj atingoj, iom post iom estas denove „fordifinataj“ el la mezgrada vivkosta nivelo, same tiel, kiel oni krude reduktas la kampojn de la publika konsumado, nerekte financatajn el la relativa plusvaloro.
La ŝajno de la civiliziga potenco fuĝas. Kun la reveno de la domino de la absoluta plusvaloro, la kapitalo sen vualo montras la fian vizaĝon de barbareco. Sed diference de la varpormaŝina kapitalismo la mikroelektronika kapitalismo ne plu povas ensuĉi sufiĉe da laborforto. Se malpli kaj malpli da laborforto estas uzebla, ankaŭ la plej brutala ekspluato ne plu helpas – la pluvsalora amaso tamen falas. Sur la laborforta merkato tio montriĝas kiel vendoproblemo. Kvankam la varoj pli malkariĝas per la evoluo de la produktivaj fortoj, sed ne sufiĉe, por povi ankoraŭ eniri en la amaskonsumadon, sub la domino de la absoluta plusvaloro. La salajroj kaj valutinterŝanĝaj enspezoj sinkas relative kaj absolute pli rapide ol malkariĝas la varoj. Kombinon de amasa senlaboreco kaj de „produktanta povrularo“ la akumulado de la kapitalo ne povas elteni, sed al io alia la kapitalismo jam ne plu kapablas. Duraj tempoj por „realistoj“.

Cezar

Cikonioj

Jen plia bela cikonio,
en ĝia regno Liberio.
Sur alta nesto sur la stango,
kun siaj idoj vang' al vango.

La homoj bone ĝin komprenas,
kaj tial multe pri ĝi penas.
Kun cikonio sur la domoj
pliiĝas ankaŭ idaj homoj.

PS: Poemo por foto de Zefirina