Bernardo's blog

Spurinte ĉanon ni jam vidis, ke la Universala Vortaro (UV) el la Fundamento de 1905 aperis fine de aŭgusto 1893, eĉ se kiel eldonjaro sur la titolpaĝo estas notita 1894. UV estas preskaŭ identa kun la Meza Vortaro Esperanto-Germana (MV, n-ro 21 de 1889), kiu ankaŭ registras ĉanon...

Adriana J. Middelkoop forpasis la 14-an de novembro 2009 en Hilversum (Nederlando) en la aĝo de 96 jaroj. Ŝi estis unu el la malmultaj gravaj inaj vortaristoj de Esperantujo kaj nestoro de la leksikografio de Nederlandlingvujo post la milito.

Sporto laŭdire estas la tria plej bela afero de la mondo - post Esperanto kaj - nu, vi jam scias. Paroli pri ĝi en Esperanto tamen estas nefacile por multaj. Kvin fakvortaroj el Munkeno eble helpos.

Plur-aspekte stranga vorto en la Universala Vortaro (UV 1894) de la Fundamento de Esperanto (1905) estas "ĉan' - chien de fusil | cock | Hahn (am Schiessgewehre) | курокъ | kurek". La Akademiaj Korektoj poste precizigis la anglan kaj polan tradukojn laŭ la franca kaj germana: "cock (of a gun)" kaj "kurek (przy fuzji)". Sed de kie venas ĉano?

... estas reta "insulto-maŝino" de Ĵeromo Vaŝe, kiu rekomendas ĝin tiel: "ĉu vi fiparolas flue, kiel bovino pisas? ne? do kopiu el ĉi tiu insultilo kaj uzu en retbabilejoj, por la etoso."

Unu el la plej riĉaj kaj bele faritaj socikulturaj retejoj esperantistaj ĉesas esti alirebla komence de decembro 2009. Temas pri "Tefloro" el Ĉinio. La posedanto, sinjoro Zhang Xuesong, je la 30-a de novembro sciigis nur ...

"Fraŭlino Suzano" estas malbona traduko fare de pli-malpli forgesita litova pioniro de eksmoda rusa novelo, verkita de apenaŭ plu konata aŭtoro. Kaj tamen ĝi estas instrua - pluraspekte ...

Inter miaj sennombraj Esperanto-broŝuretoj troviĝas griza kajero, titolita "Katalogo de la Reĝa Saksa Esperanto-Biblioteko" (RSEB) el oktobro 1918, kiu notas ĉ. 1000 volumojn en la Internacia Lingvo. En novembro 1918 okazis revolucio kaj Saksio fariĝis respubliko. La biblioteko baldaŭ ekhavis ŝanĝiĝeman sorton ...

Neniam antaŭe mi alvenis en Funĉalo per ŝipego. Majeste Madejro, la insulo de la floroj, alflosis renkonte al ni. Miniature aspektis la haveneto de sur la dekdua ŝip-etaĝo aŭ pli fake ferdeko, kiel ni okon-maristoj profesieme diradis post nia unua semajno sur la Atlantiko ...

"La Bremenaj Urbmuzikantoj" estas unu el la plej konataj germanaj fabloj, konata al ĉiu infano ĉi-landa. La maljunaj, kadukaj azeno, hundo, kato kaj koko, forpelitaj de siaj mastroj, ĉar ne plu "utilaj", fortimigas rabistojn kaj liberigas la urbon Bremeno de tiu plago. ...

Warum ist Esperanto eigentlich so leicht? - Klar, weil's praktisch keine Ausnahmen gibt. Eine Regel einmal gelernt ist immer anwendbar und immer ist es richtig. Aber da ist auch die Sache mit dem Wörter-Baukasten ...

... estas unu el preskaŭ cent "Budhismaj Fabloj", kies esperanta traduko (apud la ĉinaj originaloj) aperis en novembro 2009 kaj estas senkoste elŝuteblaj el la reto. Malnovaj rakontoj mallongaj en tre facila lingvaĵo, kiujn eblas uzi dum instruado.

La unua oftec-vortaro de Esperanto, konata al mi, estas de S. Rublov el la jaro 1927, aperinta okaze de la 40-jara jubileo de la Internacia Lingvo. Temas pri "Raporto pri nombrado de la vortaraj elementoj en 6 tekstoj cele al eltrovo de la plej oftaj por raciigi la lernadon". Post 80 jaroj la celo restis la sama, sed la metodoj multe progresis ...

Firdaus Ŝukurov (nask. en 1947) verkis la probable unuajn vortarojn Esperanto-taĉikan kaj taĉikan-Esperantan. Teknike ili estas plaĉe prezentitaj, enhave temas pri relative simplaj vortlistoj. La taĝika estas variaĵo de la persa kun multaj influoj de la rusa, kiun oni hodiaŭ skribas per cirila alfabeto.

Werneck Dias, Alberto Emerson (2007): Renovação lexical do esperanto: mecanismos de formação de neologismos. [Leksika novigo de Esperanto: mekanismoj formi neologismojn]. Brasília: Universidade de Brasilía, 217 p. - Jen la bilbliografiaj datumoj pri Mestro-disertacio en la portugala. Ĝi precipe donas superrigardon pri temo jam pli profunde traktita en Esperanto - sed dankinde diskutas la nocion "neologismo".

Ekzemple en via denaska lingvo kaj en Esperanto? Tiukaze la nova manlibro de Inés María Jiménez Mut zur Mehrsprachigkeit - So erziehe ich mein Kind in einer Fremd- oder Zweitsprache (germane "Kuraĝo al plurlingveco - tiel mi edukas mian infanon en fremda aŭ dua lingvo") eble estos helpa por vi.

Stranga sento relegi Karolon Piĉ' (1920-1995) pri la "nova homo" en socialisma socio, 20 jarojn post la falo de la Berlina Muro. "Vi" estas la protagonisto, evidente Piĉ' mem, ĉar forte aŭtobiografia la verko ja estas - La Litomiŝla Tombejo, romano originale verkita en Esperanto, 1981, p. 184. ...

Ni jam vidis, ke poemoj povas faciligi lernadon: Karl Vanselow verkis tutan lernolibron de Esperanto por germanoj en rimoj, en "Tesi la testudo" aperas belaj poemoj de Brice-Heywood kaj Piron. Kaj jen kuriozaĵo el la jaro 1909 de la "Esperanto-poetino" Marie Hankel - ehem, eble ne same bela.