Marius Dyglys Published on May 19, 2008
by Marius Dyglys

Marius Dyglys's blog

Browse posts
Negendantys kūnai
Posted on November 23, 2008
Paklausyk -
Posted on October 7, 2008
O žmonės: jie yra ir bus, kokie yra...
Posted on July 28, 2008
4 comments (latest 3 months ago)
ĈU ESPERANTO ESTAS UTOPIO?
22 comments (latest 2 months ago)
Šv. Kazimieras – Vatikano pašto ženkluose
Posted on May 10, 2008
1 comment (latest 6 months ago)
SAKRALECO EN LA FILATELIO
Posted on May 4, 2008
1 comment (latest 9 months ago)
Tutmonda kongreso de esperantistoj-jhurnalisto j
Posted on May 4, 2008
1 comment (latest 7 months ago)
KATOLIKA ESPERANTO MOVADO EN LITOVIO
Posted on April 29, 2008
1 comment (latest 7 months ago)
J. BILIŪNAS "LUMIGILO DE FELlĈO"
Posted on April 29, 2008
1 comment (latest 3 months ago)

More information

This post is public
© All rights reserved
  1. 1462 visits

ĈU ESPERANTO ESTAS UTOPIO?

Monday May 19, 2008 at 12:16PM

Antaǔ naǔdek jaroj unu fama ruso M. GORKIJ pensis pri Esperanto, ĉu ĝi estas utopio? Kiam ekvidis kaj pripensis tian aferon, faris respondon, ke Esperanto estas realeco. Sed nun denove multe da homoj pensas, ke Esperanto estas utopio, aǔ lingvo de stranguloj. Pli multe da esperantistoj estas strangaj homoj aǔ fanatikuloj. Sed tio estas vero? Ĉu ni denove konstruas Babelturon? Ho ne, ĉu ni rekonstruas Babelturon?! Ne ni, sed tiuj homoj, kiuj havas en la koro ŝtonon kaj diras, ke nur ili apartenas al plej granda nacio. Ekzistas hipotezo, ke Eǔropa parlamento kun la ŝtatunio konstruas novan Babelturon. Ĉu ĉiuj 27 landoj bone kontaktas inter si ? Verŝajne, ke ne! Trairis cent da jaroj, kaj Esperanto ne estas la plej aktuala lingvo en mondo. Ĉu ĝi estos? Ni havu esperon kaj kreu pacon en la mondo, kaj ni detruu la limojn kaj konstruu novan Babelturon inter la landoj.

ĈU ESPERANTO ESTAS UTOPIO?

La konservativa penso obstine pruvas, ke Esperanto estas Utopia projekto. La vivanta, leĝkonforme evoluanta realaĵo, ne rapidante, sed ĉiam pli decide, refutas la konservativulojn.

Antaǔ kvardek jaroj la plej multo de la homoj konsideris la elektro-energion je eretika elpensaĵo kaj freneza utopio; antaǔ dudek jaroj oni konsideris la aernavigadon je utopio; la telefono estas ankaǔ unu el la „utopioj", realigitaj de la homa menso; la sendrata telegrafado estis ankaǔ konsiderata frenezaĵo.

Sed, gajnante en la batalo kun la sekretaj naturfortoj venkon post venko, nia senlaca menso fariĝas ĉiam pli kuraĝa kaj starigas por solvado ĉiam pli „utopiajn", ĉiam pli „frenezajn" projektojn kaj problemojn.

La mezepokaj utopioj pri la „filozofia ŝtono" kaj la „viveleksiro" nun estas prilaborataj en la laboratorioj de la plej grandaj scienculoj de la mondo.

La plej bonaj homoj de Rusio penas efektivigi la plej frenezan „utopion" — la starigon de la socia justo en la mondo, kaj jam oni ne povas diri, ke iliaj penoj estas senrezultaj.

La historio de la kulturo elokvente parolas al ni, ke la plej sentimaj gvidantoj de la homaro sukcesis efektivigi ne malmultajn utopiojn kaj ĉiam pli ofte tiuj ĉi frenezaj revoj fariĝas laborhipotezoj de la scienco.

Nun al la efektivigo de la utopio aliĝas multe da miloj kaj milionoj da homoj, kaj nun la unueca, internacia lingvo estas pli ol iam ajn necesa al la homaro.

Se ni nur dezirus, ni povus multon fari. La neceseco de unueca lingvo por la internacia proletaro venas de la unueco de la klasaj deziroj kaj celoj de la proletaro.

Laǔ mia opinio Esperanto estas sana kaj tute kapabla pluevolui ĝermo de lingvo internacia. Jam nun Esperanto havas sufiĉe vastan literaturon kaj ĝi estas tre sukcese prilaborata teorie. Tiu ĉi laboro ekmarŝus multe pli sukcese kaj pli rapide, se al ĝi estus altirataj scienculoj-filologoj inter tiuj, kiuj estas konvinkitaj pri la neceseco de la unuigo de la homaro.

Oni diras: „La lingvo ne disvolviĝas artefarite".

Mi ne estas esperantisto, sed mi scias, ke tiu ĉi artefarita lingvo, evoluante sufiĉe rapide, fariĝas tute natura fenomeno, ĉar ĝi respondas al la neceso ankaǔ por la nuntempuloj trovi, krei komune komprenatan lingvon.

En 1910 j. mia konatulo Aleksej Semenoviĉ Jakutskij traveturis tutan Eǔropon, konante ne unun eǔropan lingvon kaj parolante nur Esperanton, sed li tion faris por persone kontroli, en kioma grado estis disvastigita la „artefarita" lingvo.

Mi estas profunde konvinkita, ke la organizita volo de la amasoj estas  plene kapabla  transformi  la „artefaritan"  lingvon en  naturan.

Ja, ĉu nia tuta kulturo ne estas fenomeno ,,artefarita"?

Tamen, jen ni ĝisvivis la tempon, kiam la nekultura homo ŝajnas al ni fenomeno malamika al niaj celoj, malhelpo en la progreso de plua kresko de la kulturo.

Por la triumfo de la kulturo ni faras revolucion, elspezas ĉiujn fortojn de nia menso, por nia celo ni oferas nian personan liberecon, nian vivon.

Ĉu oni povas nei, ke lingvo, unueca por ĉiuj, donos potencan impulson al la progreso de la kultura evoluo?

Oni ne povas. Do oni devas rekoni, ke estas necese krei kaj evoluigi tian lingvon.

1919 jaro.              

(El “Kurso de Esperanto”, Sofia, 1957)

 

22 Comments / add your comment?

Dimitrije Janicic says:
Babeltruon detruis pro multaj lingvoj.
Probable, Esperanto estas utopio.
Sed, ankoraux, dank al Dio, havas utopistoj.
Socio progresas dank al utopistoj.
Esti utopisto, ne estas peko, malbonajxo.
Posted 9 months ago. ( permalink )
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) says:
Ne *havas utopistoj*, sed *ekzistas utopiistoj*.
Eventuale: oni havas utopiistojn.

*Havi, havas, havis... * ltp. en Esperanto transitiva verbo.

Pri via mesagxo mi konsentas. Utopioj estas valoraj.

Amike

Blazio
Posted 9 months ago. ( permalink )
Peter Bowing says:
Esperanto mem ne estas utopiaĵo; sed sendube la propagandistoj, kiuj opinias ke ĉe ĉiu nivelo Esperanto povas subite fariĝi eǔropa interlingvo, estas kompreneble utopiistoj. Esperanto, parte logika kaj parte daǔra heredaĵo ekde 1887, estas nefacila kaj ne-neǔtrala lingvo, sed tamen ĝi estas pli facile kaj pli neǔtrala ol la angla.

(Eble antsataǔ ‘utopiistoj’ oni uzu ‘maleblistoj’)
Posted 9 months ago. ( permalink )
Karulo says:
Ĉe ni estas kantaŭtoro (Lluís Llach) kiu, en unu el siaj kanzonoj, esprimas jene: ni devas fari nian eblon por atingi la neeblon, ni devas fari la neeblon por atingi la eblon.
Posted 9 months ago. ( permalink )
César Dorneles says:
Iam la fino de la sklavreĝimo estis... utopio.

Iam la sendependiĝo de multaj landoj estis... utopio.

Iam la virina balotado estis... utopio.

Iam la vojaĝo al la Luno estis... utopio.

Iam la konkero de la titolo pri Monda Ĉampiono de mia futbalteamo estis... utopio.

Evoluo estas simpla afero pri konkretigo de utopioj.
Posted 9 months ago. ( permalink )
Karulo replies:
kara César,
kvankam mi komprenas kaj konsentas kun la senco de via mesaĝo:

-daŭre ekzistas sklavoj (pli muktnombre sklavinoj se ni aliras la prostituan mondon). En multaj partoj de la mondo mastroj sklavigas laboristojn.

-Dependo kaj sendependo de landoj estas nestabila dubinda afero. Al mia lando ne estas permesata la sendependiĝo, eĉ ne popola konsulto pri tio. Krom tio, landoj kiel Kubo (kiel klara ekzemplo), sendependa, multe dependas de decidoj de aliaj landoj. Europaj landoj vojas al perdo de sendependeco favore al Eŭropunia (sendependiĝo?),

-Mi ne esploris sed mi ne kuraĝus diri ke en ĉiuj landoj virinoj rajtas baloti samfacile kiel viroj.

- Pri vojaĝo al la luno mi konsentu (eventuale ni povus starigi debaton pri la esprimoj utopio, revo, aspiro, ktp.). Ĉu la interkonsento de metro kiel mezurunuo estis antaŭe utopio? (cetere ankoraŭ ne tutmonda striktasence)

Ĉiukaze Esperanto, sen ajna dubo ne estas utopio, ĝi estas vivanta lingvo kaj tute plenumas sian komunikan celon. Nur la ideo ke iam la tuta homaro ĝin scipovos estas utopio sed mi tute fajfas pri tiu utopio, mi ne volas babili kun miliardoj da homoj, plej multaj el ili havantaj neniun koincidon kun miaj interesoj.
Posted 8 months ago. ( permalink )
César Dorneles replies:
Kompreneble la mondo ankoraŭ estas nenia paradizo...

Sed ĉu plaĉus al ni reveni al la Mezepoko?

La mondo evoluas iom post iom, per antaŭeniroj kaj retroiroj, sed evoluas.

Historio montras tion.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Karulo replies:
Mi nur volis klarigi ke ni ne atingis utopiojn. En mezepoko multaj homoj penadis por progreso, mi konjektas, kaj same nun multaj homoj penadas. Kiel oni povas juĝi ĉu mezepoko estis malbona por la mezepokanoj? libroj nur instruis al ni parton de la historio kaj tiu parto instruita povus esti malproksima de la realo. Nuntempe en la mondo estas epidemioj, malsanoj, mizero, torturoj, militoj, koruptiĝoj kaj...io nova...klimatkatastrofoj kaj mensaj malsanoj neniam antaŭe konataj.
Mi ne volas iri al mezepoko sed ankaŭ ne multe allogas min iri al la nuna Ruando, NordKoreio aŭ Irako.
Iasence ni vivas en mezepoko: "okcidento" estas la kastelo kun sia privilegia vivo kaj la cetero estas la "mizera plebo". Vidu la paralelismon pesto-ajdoso kaj kiu posedas la povon kaj la riĉecon.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Dorota says:
Brave Cesar! Iamaj utopioj plej ofte evoluis kaj konkretigxis kiel novajn eltrovajxojn, kiujn homaro uzis kaj uzas ne cxiam racie.
Posted 9 months ago. ( permalink )
Karulo replies:
Mi kredas ke utopioj neniam vere plenumiĝas sed la streboj al ĝi multe progresigas la homojn. Restas tamen kelkaj malfacile analizeblaj kazoj kiel ekzemple la komunismo-utopio. Sed je la fino mi supozas ke homoj lernis el la revolucia sperto.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Laszlo Istvan TOTH says:
Ĉu ekzistas nuraj utopioj, aŭ nur ideoj, kiuj estas parte utoipiaj, parte realigeblaj? :-)
Posted 8 months ago. ( permalink )
Luis Guillermo Restrepo Rivas says:
Memoru:
"Eĉ guto malgranda, konstante frapante, traboras la monton granitan."
El La Vojo, far L. L. Zamenhof.
Posted 8 months ago. ( permalink )
NAVAVAR <->ՆԱՒԱՎԱՐ says:
Oni delonge traboris la monton granitan, tamen la direkto estis malĝusta.
Posted 8 months ago. ( permalink )
František Horáček says:
Estimata Marius,

laú miaj 27-jaraj spertoj kun Esperanto mi opinias, ke gxia aktualeco estas unusence grandega!Kial? Cxar Esperanto allogas ordinarulojn, kiuj estigxas adeptoj de egalrajta vivo...
Posted 8 months ago. ( permalink )
Marius Dyglys says:
Tre interesa artikolo "Estonteco de Esperanto" de Gerardo. Mi atendas la dauxron!

Post persista rifuzo al adopto de esperanto kiel lingvo de Eŭropo, venas demandoj foje radikalaj , kelkaj sin demandante ĉu nia lingvo estas utopio ?[vidu dokumentoj kaj debato ĉe Marius Dyglys] aŭ ĉu la diverseco de la esperanto movado kulpas pri la malsukceso [vidu en LA SAGO artikolon de Vinko Markovo « Ĉu nur kune ni sukcesos ? »]

Unue utopio estas io kiu ekzistas en neniu loko, ne realaĵo. Evidentas ke esperanto ne estas utopio en la nuna epoko, la nombro de esperanto parolantoj, da libroj, da gazetoj, eĉ se la movado estas ja malgranda, pruvas sendube ĝian ekziston. Pri la nombradaj metodoj la opiniaj varias . Se oni limigas la enketon je la organizita movado, certas ke inter 30 000 kaj 50 000 homoj apartenas al diversaj esperanto asocioj. Se oni volas havi pli veran evaluadon, oni devas kalkuli kun ne videblaj esperantistoj, tiuj kiuj ne plu aliĝas al asocioj, la lernantoj, la ret lernantoj , ktp. Tiukaze, oni alvenas al ciferoj pli proksimaj al miliono kaj eĉ al du milionoj da homoj . Oni estas des pli malproksime de utopio ke fakte tiuj esperantistoj verkis kaj daŭre verkas [pli ol 20 000 libroj, centoj da gazetoj]

Kio mankas al esperanto por sukcesi, fariĝi la tutmonda lingvo, do atingi sian finan celon?.. Ne mankas al ĝi fakan vortaron kiel ne informitaj malamikoj volas kredigi.. esperanto uzas [laŭ la dekvinan regulon de la Fundamento] la permeson pruntepreni vortojn en la « komuna rezervo de la eŭropaj lingvoj » Pli oni eniras la sciencan kaj teknikan vortrezoron pli oni konstatas similecon en ĉiuj eŭropaj lingvoj inkluzive de la angla

Pli serioze venas la argumento laŭ kiu mankas al esperanto la praktikado de tiu riĉa vortrezoro. Entute, tio signifas ke esperanto ne povas esti akceptata ĉar la angla jam uzurpe prenis la lokon. Nenio riproĉenda por nia lingvo krom la fakto ke oni ne provis ĝian uzadon.. La teknika supereco de la sintaksa kaj fonologia strukturo ne valoras.. La angla venkis ĉar ĝi , pro simpla politika kialo, jam prenis la lokon.. Do la adopto de ponto lingvo por eŭropo estas simpla afero de politika povo…

Restas la nura valora argumento kiu estas la neceso de tempo por kreskigi la socian rolon de nia lingvo, la formado de instruistoj je internaciaj normoj.. Jes ja bezonus unu generacio. Sed ĉu oni devas tuj adopti esperanton.. ni ne tion postulas, simple oni donu al ĝi la eblecon valorigi iom post iom ĝiajn evidentajn atutojn.

La ideo ke la diverseco de la popolo esperantista, la esperantio kulpus pri la ne sukceso de esperanto, pri la ne alveno de la fina venko estas iom stranga . Sincere ĉu la kvazaŭ perforta neŭtraligo kiun volus, kelkaj aktivuloj bonvolemaj sed certe ne sufiĉe informitaj pri la veraj kaŭzoj de nia relativa ne sukceso alportus pli ? Laŭ mi certe ne, Ni ja estas diversaj sed ni parolas la saman lingvon pliriĉigante la uzadon de ĝia vortaro.



Daŭrigota
Posted 8 months ago. ( permalink )
Getuls Francisko says:
TELEFONO EKZISTAS POR KE DU PERSONOJ KIUJ RESTAS MALPROKSIME RECIPROKE POVU PAROLI.

ESPERANTO EKZISTAS POR KE DU PERSONOJ KIUJ NE HAVAS KOMUNAN LINGVON POVU PAROLI.

KIE ESTAS LA UTOPIO?

SE PERSONOJ NUR SENTAS LA NECESON PAROLI AL TIUJ KIUJ ESTAS APUD ILI, GXI ESTAS ILIA PERSONA KAJ PRIVATA AFERO.

EGALE SE PERSONOJ NUR SENTAS LA NECESON PAROLI AL TIUJ KIUJ HAVAS LA SAMAN LINGVON, GXI ESTAS ILIA PERSONA KAJ PRIVATA AFERO.

NU, SE ONI HAVAS LA IDEALON LEVIGI LA SPIRITUALAN NIVELON DE LA HOMARO, GXI ESTAS AFERO KIU EN LA KOMENCO APARTENIS AL LA ESPERANTA MONDO, SED POSTE LA ESPERANTISTARO MEM KREDIS KE PLI BONE ESTAS KE ESPERANTO EVOLUU EN ALIA DIREKTO.

LA INTERNA IDEO (AMIKECO, UNUECO, PACO, KTP...) NUNTEMPE RESTAS PLI EKSTER LA ESPERANTA MONDO OL ENE DE GXI.
Posted 8 months ago. ( permalink )
NAVAVAR <->ՆԱՒԱՎԱՐ replies:
Ne uzu majusklojn, s-ro Profeto, estas malafable.
Posted 7 months ago. ( permalink )
Mirna Marino says:
Karaj:

Tie mi trovis interesajn vidpunktojn pri la "utopia Esperanto".
Ni estas la nunaj uzantoj kaj versxajne propagandistoj de tiu realajxo, kiu estas la ebla kaj taúga internacia lingvo Esperanto. Ni do faru la realajxon de Esperanto! Unue uzantaj gxin plenpotence kaj fervore. La kvanto da lernantoj de Esperanto estas ja multega sed tamen kiom el tiuj vere uzas la lingvon? Cetere, nur restas "utopio", tio, kio ne montrigxas reala, konkreta. Kiam mi rimarkas la agadon de la Cxinoj, ekzemple, mi ne kontraúargumentus, cxu Esperanto estas utopio? Vidu: esperanto.cri.cn ; same pri pluraj agadkampoj, kiel tiuj de Vinilkosmo, Oomotanoj, ktp.... Estus pli gxuste pensi, cxu la ideo de la monda akcepto de Internacia lingvo estas utopio?... Esperanto ja estas realajxo! Se nia realajxo do farigxos tia por la tuta mondo estas afero por la estonteco. Ni semu senhalte! Estas ni cxiuj la alportantoj de la verda flago tra la mondo. "Semu kaj semu konstante... ne flankigxante!"

Amike, Mirna Marino.
parolumondo.com
Posted 8 months ago. ( permalink )
Jakvopro says:
Kial la demando Ĉu esperanto estas utopio. Kion vi klopodas pruvi kaj pli, ĉu entute grava.
Esperanto funkcias punktofino.
Posted 7 months ago. ( permalink )
César Dorneles says:
Jakvo pravas. La ĝeneraligita uzado de E-o estontece povas esti rigardata (aŭ ne) kiel utopio (en la negativa senco). Sed la konkreta uzado ĝia nuntempe tute ne! Kontraŭe ni ne estis ci tie uzante E-on ĝuste pro la celo pri kiu ĝi estis elpensita. 'Esperanto sukcesas iam ajn kiam ĝi estas uzata' - diris Hodler pli malpli tion.
Posted 6 months ago. ( permalink )
Zbigniew Wybraniec says:
LA INTERNA IDEO (AMIKECO, UNUECO, PACO, KTP...) NUNTEMPE RESTAS PLI EKSTER LA ESPERANTA MONDO OL ENE DE GXI.
Tre prave Amiko. Mi tute konsentas pri tio ĉi. Tio ĉi montras ke vi konas la movadon bone... Jen unu el inter tiaj eksteresperantistaj ekzemploj de la "Interna Ideo" apliko en praktiko. Ĝii prezentiĝas ankaŭ en Esperanto:)
Vidu ĉe: www.esperlando.com
Posted 6 months ago. ( permalink )
Andy says:
Mi kredas ke Esperanto ne estas utopio, sed aktuala bezono. Realaĵo. Ĝi estas pli bezonata hodiaŭ ol iam antaŭe. En la Zamenhofa epoko la popoloj estis dividitaj, militantaj unu kontraŭ la alia. la forta kontraŭ la malforta. Hodiaŭ iom post iom la landoj rilatiĝas, la landlimoj en Eŭropa Unio simbole malaperas. Do, ni bezonas neŭtralan lingvon. Ĉu tio estas utopio? Ne! tio estas urĝa bezono por ĉiuj civitanoj kaj por la minoritataj lingvoj kaj kulturoj kiuj riske povos malaperi pro la altrudo de la historiaj hegemoniaj majoritataj lingvoj kiaj la angla, franca, hispana, germana aŭ rusa inter aliaj. Do, ni kune laboru por la "bela sonĝo de l' homaro"
Posted 2 months ago. ( permalink )

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of this post comments.