Mi hazarde trovis esperantoversion de la fama kanto Nov' Jork, Nov' Jork majstre kantita de meksikano (Vicente Valdes Bejarano) en esperanto. Bildoj kaj kantoteksto akompanas la muzikon. Eblas aŭskulti ĉe youtube:

www.youtube.com/watch?v=P2x_jd7EEms

Bonan aŭskultadon!

Mi hazarde eksciis retumante, ke la komenco de la malferma muziko de la videoludo Fina fantazio 11 (final fantasy) estas en esperanto.

… read more

Nova aspekto

De unu jaro, mi estas redaktisto de la EDE-informfolio. EDE (Eŭropo - Demokratio - Esperanto) estas politika movado, kiu celas pli demokratian Eŭropon uzante Esperanton kiel cementon de la eŭropa civitaneco. Se Eŭropo estu startpunkto pro plej rapide solvindaj lingvaj problemoj, ankaŭ espereble iam Esperanto estos cemento de tutmonda civitaneco. La EDE-informfolio estas ia letero, kiun mi ĉeretiĝas ĉe la EDE-retejo antaŭ ol sciigi pri ĝia aperigo al geabonantoj per tiucela diskutlisto. La letero ekzistas en la franca kaj en Esperanto. Mi sufiĉe malfruas pri redaktado de la letero (la lasta, kiun mi ĵus publikigis estas tiu de junio) sed mi esperas kompensi la malfruiĝon. En la lasta numero de junio, mi tute reaspektigis la leteron, kaj mi esperas ke mi sukcesis iom belegi, aspekte kaj profesie modernigi ĝin. Jen ekzemplo de la malnova enpaĝigo kaj jen la laste koncipita enpaĝigo. Jam de la komenco, mi uzas nur liberajn bitvarojn (la bildtraktilon The Gimp, la enpaĝigilon Scribus kaj la desegnilon de vektoraj ilustraĵoj Inkscape). Scribus foje iom cimumas, sed povas esti pro mia komputilo. Mi ne estas profesiulo, sed mi opinias ke la rezultoj kaj atingaĵoj povas esti profesiaj per liberaj bitvaroj kaj mi opinias ke liberaj programaroj jam atingis preskaŭ nivelon de patentaj programaroj. Mi ĉiel tre konsilas al aliaj esperantistoj ekkoni kaj ekuzi ilin.

Se vi deziras aboniĝi al la listo kiu sciigas pri novaperigo de numero, jen por aboniĝi al la franclingva versio, kaj jen por aboni la esperantlingvan.

Tri blogerojn antaŭe, mi menciis du biogasajn firmaojn, kiuj uzas esperanton ĉe sia retejo. Mi hodiaŭ ĵus malkovris ĉe la blogo de unu el ili, ke la „oficiala“ ;-) esperantisto de Naskeo estis laste en Tanzanio por tie helpi esperantiston konstrui biogasproduktejon. Jen mi tradukis por vi el la franca intervjuon de Damien Delhomme.

… read more

Katenaj ringoj

Por ekhavi la rajton en 2001 organizi la olimpiajn ludojn ĉi-jare, Ĉinio engaĝiĝis progresi koncerne homajn rajtojn kaj parolliberecon. Ni jam sciis ke ĉinaj aŭtoritatoj malhelpas pri plena aliro al interreto por siaj civitanoj, sed ili nun ankaŭ eĉ malpermesas ĝin al fremdaj ĵurnalistoj, kiuj estas en Pekino por raporti pri la olimpiaj ludoj.

Ĉinaj aŭtoritatoj timas pleje ke disponebligo de informoj tra interreto servu kiel perilon por malstabiligo de la lando (okazis tumultoj antaŭ ne longe en la regiono de Ghizou) aŭ simple akrigu bildon de sia reĝimo en ĉinaj mensoj.

Se ĉinoj kiuj nun legas ĉi tiun blogeron ne kredas ke iuj retejoj estas malpermesitaj ĉe ili, (se hazarde Ipernity ne jam estas malpermesita! Eble ĝi estos post ĉeretigo de tiu ĉi blogero!) ili klaku sur la 3 ekzemplaj ligiloj, kaj ili mem spertos, kiel ilia reĝimo prizorgas iliajn opiniojn:

www.bbc.co.uk/

www.amnesty.org/

www.rsf.org

En Ĉinio, la oficiala parolo estas arĝenta, sed silentado estas ora...

Sur la bildo: anstataŭ 5 olimpiaj ringoj, 5 malliberigaj ringoj.

Kirŝbergo ĉe la Jagsto

De kelkaj monatoj nun, mi loĝas en urbeto de Germanio. Dum pluraj semajnoj, mi faris nutraĵan aĉetadon en vendejo de biologiaj varoj (organikaj). La vendejo estas sufiĉe malgranda kaj ĉefe vendas nutraĵon kaj kelkajn aliajn produktaĵojn. Post esti vizitinta 3 aŭ 4 fojojn la vendejon, unu monato post mia alveno, mi kiel kutime iris plian fojon tien por aĉeti. Tiun ĉi fojon, mi surhavis t-ĉemizon, sur kiu eblas legi la vorton esperanto. Apenaŭ enirinta la butikon, mi aŭdas saluton esperantlingvan BONAN MATENON!!!!!! Mi unue pensis ke oni provas saluti min en la franca, ĉar oni scias ke mi estas franco. Mi opiniis ke mia laca cerbo estas halucinanta. Tamen mi demandis, "ĉu vi parolas esperanton" al la koncerna homo kiu estas la mastrumanto de la vendejo. Kaj li respondis ke jes, nekredeble ĉu ne!! Krome, li lernis memstare, neniam renkontiĝis kun veraj e-parolantoj, ne movadumas, ne vojaĝas. Li eĉ neniam uzis esperanton komputile ĉar simple ne havas retaliron. Li estas unu el tiaj esperantistoj, kiujn ne eblas nombri kaj kiuj grandigas la malcertecon de nia pritaksado de e-parolantoj! Mi kredis min en revo. Renkonti esperantiston izolitan, sen ajna rilato kun la movado, en ĉiutaga kunteksto...  tio estas malofta. Plaĉas al mi ke mi renkontis esperantiston en ne speciale aranĝita renkontiĝo, sed tute hazarde dum ĉiutaga faraĵo.

De tiam, kiam mi iras aĉeti, mi povas paroli esperanton! Tio estas krome sencoplena, ĉar li estas germano kaj mi franco, do ni ja ne havas komunan gepatran lingvon. Mi listigis en esperanto ĉion, kion mi kutime aĉetas, tiel ke li konu la varonomojn. Li tre fieras paroli kun mi en esperanto antaŭ siaj klientoj. La klientoj tute surpriziĝas, ĉar ili ne konas lin parolanta alian lingvon ol la germanan, kaj krome ili demandas sin pri kiu lingvo temas. Nun, la e-lingva vendejestro bone flegas min, kaj demandas kion mi serĉas se ŝajnas ke mi ne trovas la dezirataĵon. Krome, mi ofte ricevas fromaĝon senpage, ĉar tiu, kiun mi gustumas estas laŭ li tiel matura kaj gustume forta, ke neniu germano aĉetus ĝin kaj ĉar mi ŝatas ĝin, li preferas donaci ĝin al mi ol ĝin enrubujigi. ;-)

Tri semajnojn post la ekscio de nia reciproka esperantisteco, mi subite eksciis ke ĉiuj miaj kunlaborantoj en la oficejo jam sciis ke mi parolas esperanton, ĉar la vendejmastrumanto tion rakontis al ĉiuj. Mi neniam ĝis nun vere parolis pri esperanto kun miaj laborkolegoj, sed ili sendube havas la impreson ke esperanto estas jam vaste parolata.

Jen pruvo pri tio ke esperantistoj ne nur estas movadanoj kaj ke eblas renkontiĝi hazarde kun ili surstrate, kvankam tio ja okazas malofte. Ne senesperiĝu pri tio! Mi deziras al vi iam kaj eĉ plurfoje tion sperti! ;-)

 

Jen plia lingvo

Kun ĝojo, mi anoncas ke la eŭropa televidkanalo EuroNews, elstara kiel internacia informkanalo en Eŭropo kaj Afriko, ekdissendis hieraŭ je la 19a (CET) ĉie en la mondo siajn programojn en la araba lingvo. Tiu ĉi dissendado kongruas kun la fondo de la Unio por la Mediteraneo en Parizo ĉi semajnfinon. Mi ĝojas pri tiu ĉi aldono de la araba lingvo, ĉar ĝi estas signo de malfermeco al niaj najbaraj landoj. Male al usonaj internaciaj amaskomunikiloj kiel CNN kiuj trudas la anglan al ĉiuj, eŭropanoj parolas en la lingvoj de la popoloj, kiujn ili celas. La araba ne estas la unua ne-EU-lingvo, kiun aldonis la kanalo. El la 7 jam disponeblaj lingvoj jam estis la rusa. Kaj ankaŭ la portugala estas malfeliĉe ĉefe dissendata ne pro la ĉeesto de Portugalio en EU, sed ĉar ial la kanalo celas trafi brazilajn orelojn. Kompreneble, brazilanoj estas tamen bonvenaj por spektadi la kanalon! ;-) Eĉ se tiu ĉi strebo al malfermiteco estas salutinda, oni povas bedaŭri ke EuroNews ne celas prioritate trafi eŭropanojn antaŭ ol trafi aliajn mondregionojn kaj ke mankas ankoraŭ tiom da lingvoj por ke plej multe da eŭropanoj povu informiĝi laŭ eŭropa perspektivo en sia lingvo pri okazaĵoj okazantaj eŭrop- kaj mondskale.
Oni ankaŭ povas bedaŭri ke la informoj estas unudirektaj, de Eŭropo al Arabaj Landoj. Kritikeme, oni povas diri ke eŭropanoj celas trudi eŭropan vidpunkton al ceteraj landoj. Devus esti interŝanĝo.

Unio por la Mediteraneo
 

Eŭromediteranea Unio

La landoj koncernataj de la fondo de tiu ĉi nova Unio estas ĉiuj EU-landoj kaj ĉemaraj landoj de  Norda Afriko (krom Libio) kaj de Mezoriento, entute iom malpli ol 40 landoj kun 800 milionoj da enloĝantoj. Estas bele ke Mediteraneo ne estu konsiderata kiel limo ne transirinda, sed kiel spaco komuna kaj al EU-landoj kaj al ĉirkaŭmediteraneaj landoj. Estas grave pacigi la tutan regionon per komunaj projektoj kaj ke EU-landoj ne nur vivu por si mem. Unua projekto estos protekti la mediteranean ekosistemon kaj komuna starado kontraŭ ties poluado. La nova Unio ankaŭ celas mildigi limecon inter Nordafrikaj Landoj, per konstruado de translimaj vojoj kaj pliigi interŝanĝadon inter EU- kaj mediteraneaj landoj. Mi esperas pri nobla celo de tiu ĉi nova Unio, kaj esperas ke ĝi ne nur estos maniero por EU-landoj plifortigi kontraŭecon al kontraŭleĝa enmigrado. Mi esperas ankaŭ ke ne estas maniero forigi Turkion el interparolado pri sia EU-eniĝo, proponante al ĝi nur aliĝon al tiu mediteranea Unio anstataŭ plenan EU-aliĝon.
Kio estas iom malbona, estas ke tiu kroma Unio, kiu mikse kovras landlimojn povus malfortigi jamajn regionajn Uniojn. Efektive, jam ekzistis la Afrika Unio unuflanke, la Ligo de Arabaj Landoj aliflanke kaj EU. Afriko, aparte nigra Afriko bezonas kunlaboron inter siaj membroŝtatoj, kaj espereble Nordafrikaj Landoj ne seninteresiĝos pri rilatoj kun Nigrafrikaj Landoj.

Perspektivoj el esperantista vidpunkto

La lanĉo de la arablingva aŭdkanalo kongrua kun la fondo de la Unio por la Mediteraneo pruvas ke politiko povas pezi sur la estigado de novaj lingvoj ĉe EuroNews, la televidkanalo do ne tute estas sendependa. Tio esperigas, ke se iam estos premoj por aldonigi esperanton, tio ŝajne eblus. Mi tamen ankoraŭ aldonu ke kelkaj arabaj landoj estas akciuloj de la kanalo, kio UEA ne estas! ;-)

Mi esperas ke EU estos punkto, de kie kunlaborado inter najbaraj landoj ĉirkaŭfirmiĝos, kaj sterniĝos ĉiam pli foren en la mondo. Mi esperas, ke iom post iom mildiĝos landlimoj ke homaro iom post iom unuiĝos, gardante sian diversecon. Mi esperas ke esperanto fariĝu cemento de eŭropa civitaneco unuapaŝe (ĉar tio nuntempe estas plej necesa en EU) kaj ke post kelkaj jardekoj aŭ jarcento (aŭ antaŭe), esperanto fariĝos cemento de tutmonda civitaneco.

La 8 lingvoj de EuroNews estas: la franca, la hispana, la portugala, la germana, la angla, la rusa, la itala kaj la araba. Pri EuroNews, eblas legi pli en esperanto en la lasta EDE-informfolio Eŭropa Voĉo.

Estas amuze, retumante, mi trovis 2 biogas-firmaojn, kiuj strebas al uzado de esperanto ĉe siaj retejoj. Unu eĉ disvolvis patentojn, kun nomoj sufiĉe esperantlingve sonaj (PROVEO). Cetere, la nomo mem de la firmao sonas iom esperantlingve! Jen tiuj firmaoj:

NASKEO (klaku la ŝildon maldekstre supre)

Bio-tec

Ĉu biogasistoj estas pli malfermitaj al esperanto ? ;-)

Lastan semajnon, ĉar ne estis multe por fari en la oficejo, mia estro proponis al mi helpi al amiko  de li (Gärt) kiu havas sian propran unuhoman entreprenon. Kadre de sia laboro, Gärt riparas kaj helpas al farmantoj kaj kultivistoj memkonstrui biogasproduktejon. Fermantigante organikajn rubaĵojn, kiel bestajn fekaĵojn, oni ekhavas gason, kiun eblas uzi kiel energifonton. Per memkonstruado, la instalaĵo estas malpli kosta kaj ja la farmantoj sentas sin pli implikataj en la projekto. Survoje al la domo de Gärt, ni iam haltis kaj li demandis ĉu mi deziras paneton. En Francio, paneto estas kutime ĉokolada (petit pain au chocolat), almenaŭ kiam estas la 10a matene. Ĉar mi pensis ataki longan tagon kun korpa laboro, mi jesis. Mi akompanis lin en la vendejon kiu ne estis panvendejo, sed viandaĵejo. Li petis al la vendistino pretigi paneton kun ena kolbaso. Dio mia, la tranĉaĵo estis 1 centimetron dika kaj ĉirkaŭpasis la panon de 2 centimetroj. Estis pli da kolbaso ol pano. Krome Gärt aĉetis ankaŭ kolbasajn rezervojn por la venontaj tagoj dum kiuj ĉiuplade estis almenaŭ kolbaso. La plej kolbasa tago tamen estis vendredo. Mi tiam estis apud Munkeno. Ni ricevis tagmeze kolbassalaton (nur kolbasojn kun fromaĝo), je posttagmezfina manĝeto, ni manĝis panon kun kolbasoj kaj la vespera manĝaĵo denove estis kolbasoj kun pano! Mi ĝojas fini mian kolbasan semajnon. Mi pli bone komprenas kial estas eble pli da vegetaranoj en Germanio ol en Francio!

En tiu munkena farmbieno, ni laboris ĉe laktoprodukta farmbieno je 100 bovinoj. Jam estis biogasproduktejo, sed la bovisto konstruis kroman parton por ebligi plej bonan gasiĝon de la bovinaj fekaĵoj. Gärt kaj mi devis ligi la malnovan instalaĵon kun la nova per larĝa kanaltubo por fekaĵoj kaj mallarĝa por biogaso. Dank al la bovinaj fekaĵo, la bovisto produktas 100 elekrajn kilovatojn kaj varmon. Krome, li havas sur sia tegmento lumelektrajn sunkaptilojn kiu provizas 30 kilovatojn. Krom produkti lakton, la bovisto produktas 130 kilovatojn. Interese ĉu ne?Kaj estas aliaj multaj tiaj instalaĵoj en Germanio.

Saluton al ĉiuj! Delonge mi ne plu skribis. De 2 semajnoj, mi praktikumas en Germanio, en internacia kompetencejo pri biogaso kaj biomaso. Mi loĝas en junulargastejo. Mia praktikumado daŭros minimume 3 monatojn. Kiel vi eble jam rimarkis, mi ŝanĝis la titolon de mia rettaglibro al "Franco en Germanio" ĉar mi intencas raporti pri impresoj, anekdoti pri ĉi tieaj travivaĵoj.

Ĝis baldaŭ por pliaj novaĵoj.

Emblemo de psifono

Al Psiphon oni aljuĝis jaŭdon vespere la grandan premion de la jara Ret-esploranto. Tiu bitvaro kreita de kanada laboratorio ebligas eviti cenzuron fare de didakturaj reĝimoj ĉe interreto. Ĝis nun, por tion fari, necesis konektiĝi al eksterlandaj serviloj, sed tiel, retumantoj estis facile identigeblaj.

Psiphon funkcias laŭ modelo iom malsama. Necesas komplico en lando kiu ne suferas cenzuron. Estas la komplico, kiu elŝutas la bitvaron Psiphon kaj sendas la konekt-kodojn al la retanoj en didaktora lando. Tiuj ĉi lastaj eĉ ne bezonas elŝuti la bitvaron, ili simple fore konektiĝas dank al la kodoj, kaj la eksterlanda komputilo utilas kiel "kaŝ-ekrano". La datenoj tiel transsendataj estas ĉifritaj kaj aperas kiel simpla banka transakcio.
"Jen bitvaro, kiu povus utili al ĉiuj ĵurnalistoj kiuj raportos pri la olimpikaj ludoj en Pekino" ironiis Ron Deibert, la laboratoriestro kreinta Psiphon.

Eble bela tasko por esperantistoj estas diskonigi tiun novan rimedon por libera informointerŝanĝado kaj kial ne, eĉ ekuzi ĝin!! Tiu bitvaro kaj esperanto kune konsistigas belan kaj sendube efikan informliberigan koktelon.

 

Mi ĵus eksciis pri la novaĵo antaŭ kelkaj sekundoj per reta diskutlisto. Kelkajn monatojn post guglo kiu rekomendis lerni esperanton per la tempo, kiun oni ŝparas per uzado de la gugla rubmesaĝa filtrilo, monster uzas esperanton en televida reklamo. Mi ne pensas ke estas vere valorige, ĉar la reklamfilmo estas stranga (sed iel ĉarma). Dikkrurulo (ĉefrolulo) vekiĝas matene kaj iras al sia laborejo preterpasante multajn homojn al kiuj li bondeziras kaj salutas (en esperanto). Alveninte laboreje (en la centro de la Tero), li sidiĝas sur selon de fiksa biciklo kaj ekpedalas por turnadi la planedon per magnetkampa generilo.

Jen kion mi pli malpli komprenis el la diritaĵoj:

-Saluton

-Ole Nikola

-(Bonan) matenon kapitan'

-Malbona pedalo

-??? (mi ne komprenas dum la geedziĝfesto)

-(Bonan) matenon

-(Bonan) matenon

Ĉu vi komprenas pli bone ol mi?

Ĉu la fona kanzono estas en la germana?

La filmo finiĝas per la apero de la jena surekrana frazo:

Por ĉiu ekzistas perfekta laborposteno.

Ĉu monster ankaŭ havas postenojn por proponi al esperantlingvanoj? ;-)

Ĉu esperanto fariĝas moda lingvo por reklamistoj?

Laŭ mi, simple la monster-reklamfilmo celis esti plej bizara, kaj tiucele, indas uzi strangan lingvon tia, kia estas esperanto!

Nu, ĉu tiom stranga nia lingvo? Almenaŭ eksterkutima por eksteruloj. Estas garantio pri originaleco.

 

 

 

Mi tre ŝatis trovi ĉe la reto muzikajn videajn kompilaĵojn de Disney-movbildaj filmoj. Estus facile esperantigi tiajn kanzonojn ĉar la orkestraj senparolaj muzikaĵoj elŝuteblas ĉe la reto. Alvokon al tradukemuloj kaj kantemuloj!! ;-)

Jen kelkaj kompilaĵoj el la Liona reĝo:

• la kanzono "vivciklo" en 16 lingvoj
• la kanzono "Ĉu vi sentas amon ĉi-vespere" plurlingva
• la kanzono "Ĉu vi sentas amon ĉi-vespere" en "religiaj" lingvoj (hebrea, greka, araba, itala)

El aliaj filmoj:

• Pokahontas (cetere, pri kio hontas Poka?) :-)
• Dipatrino de Parizo (skandinavaj lingvoj)
• Aladino

Amuziĝu trovante aliajn!!

 

 

 

Mi ĵus eksciis pri la forpaso de Claude Piron, kiun mi neniel konis persone sed al kiu mi almenaŭ parte ŝuldas mian esperantistecon. Mi ja havis altiriĝemon al esperanto, sed legi liajn tekstojn lokigis la ŝtonojn sur kiuj mi paŝis ĝis eklerno de la lingvo. La unua teksto kiu trafe penstuŝis min estis « Confession d'un fou » post kies lego mi pensis, li pravas. Mi estas unu de tiuj sendube multnombraj, en kies koron falis kaj kreskis la grajnoj, kiujn dissemis Claude. Espereble, post lia ege bedaŭrinda forpaso, liaj verkaĵoj plu rolu kiel ĝardenistoj de la bona lingvo. Mi kondolencas al ĉiuj, kiuj funebras tiun ĉi perdon kaj aparte al tiuj, kiuj havis tiun grandan honoron iam renkonti lin aŭ koni lin de proksime. Omaĝe kaj dankeme.

Feo.

 

PS: Por lasi omaĝajn kaj kondolencajn mesaĝojn, musklaku ĉi tie.

Schengen-spaco

La 14an de junio 1985 estis subskribata traktato celanta forigon de limkontroloj inter iuj landoj de Eŭropa Unio. Tiu traktato nomiĝas Schengen, laŭ la nomo de la urbo de Luksemburgio kie estis subskribita la dokumento. La traktato implicas komununan saman politikon pri mastrumado de aeraj landlimoj, vizoj, polica kunlaborado kaj datenprotektado. Baze kaj pli konkrete, eblas translimiĝi sen montri paperon ĉe doganejo (cetere, doganejoj estas fermitaj) kaj sen varokontrolo.

Ĝis hieraŭ, 15 landoj estis koncernitaj Aŭstrio, Belgio, Danio, Finnlando, Francio, Germanio, Grekio, Hispanio, Islando, Italio, Luksemburgio, Nederlando, Norvegio, Portugalio kaj Svedio. Hodiaŭ, la 21an de decembro, noktomeze senlimiĝis ankaŭ la jenaj landoj (nur pri limoj komununaj kun tiuj de aliaj subskribintaj landoj): Ĉeĥio, Estonio, Latvio, Litovio, Pollando, Slovakio, Hungario, Slovenio kaj Malto. Unuapaŝe, la traktato aplikiĝas en la laste subskribintaj landoj ekde hodiaŭ pri surteraj vojaĝoj, sed nur duapaŝe koncernos komence de la venonta jaro en-aerajn interŝanĝojn. Elkoran bonvenon en la spacon al enloĝantoj de la koncernaj landoj! Estos pli facile al ĉiuj nun vojaĝi inter multaj eŭropaj landoj por partopreni en venontaj eneŭropaj e-kongresoj!!

En Francio, ĝis dimanĉo estis aparta edziginda viro, nome nia kara franca prezidento Nicolas Sarkozy. Eble, vi jam scias ke li eks-edziĝis disde lia (dua) edzino Cecilia antaŭ 2 monatoj, kaj ke ekde tiam, lia koro estis libera kaj al multaj knabinoj kaptinda. Lia koro fakte estas des pli aminda ke en la venonta januaro, lia salajro estos plialtigita je 206% sekve la tiucele favoran voĉdonon de la parlamentanoj (dume aĉetopovo en Francio senhalte malkreskas).

Neĝblankulino enamiĝas kun dvarfo kaprica.

Sarkoleono

Sarko estas eta (anime kaj korpe fakte), sed lia talento kuŝas en lia riĉeco kaj potenco. Kia talento, ĉu ne?
Malfeliĉe, mi havas malbonan novaĵon por anonci al fraŭlinoj, vi estas perdantaj Nicolas. Se iu el vi ankoraŭ havas esperon, ŝi rapidu aŭ Nicolas-n maltrafos vi!! Kion? Vi neniam sonĝis edziniĝi kun Napoleono reenkarnigita?
Karla verŝajne ne nur sonĝis, sed revis kaj realigis sian revon. Ŝi estas lin seduktanta. Kiu estas Karla? Ŝia tuta nomo estas Karla Bruni, temas pri iama moda modelulino, iĝinta kantistino en la jaroj 2000. Kiel renkontiĝis la geamatoj? Ili verŝajne renkontiĝis en muzikvendejo, li ĉeestanta kiel prezidento por parolado kontraŭ kontraŭleĝa muzik-elŝutado kaj ŝi kiel ano de la muzik-arta medio.

Taŭga poŝtelefona sonorilo povas kor-kongruigi vin kun Sarko

Carla Bruni

Lastdimanĉe, ambaŭ paseroj iris al Eŭrodisnej apud Parizo por tie spekti la mirindan paradon (kaj elmontri sian reciprokan amon al la mondo).
Knabinoj, kial vi restis hejme lastsemajnfine dum la ĉeestinda loko estis eŭrodisnej? Imagu, se iu el vi estus amata de Sarko, ni jam estus atingantaj la finan venkon.
Kiel? Li jam estus trudanta esperanton al la tuta mondo per tio: alpreno de la lingvo kontraŭ atomkernaj elektroproduktejoj, armiloj kaj aerbusoj!! Sed vi havas problemon. Vi, malkiel mia kara prezidento, NE estas fervorulinoj de Miĉjo muso. Mi vetas ke vi eĉ ne ankoraŭ surmurigis super via lito la afiŝon de Bambi (la kara cervido). Nicolas jam tion faris delonge, kaj sendube, li ankaŭ havas la afiŝon de Ariel, la eta marvirino, ĉe la pordo de sia necesejo. Estas certe ke vi ne havas ŝancon ŝteli la koron de Sarkozy se vi eĉ ne havas la muzikon de "la Liona Reĝo" kiel sonorilon de via poŝtelefono. ;-)

Karla Bruni preferas Ségolène

Pli serioze, la kompatinda prezidento rajtas fari kion li volas el sia privata vivo, sed ĉu estas nepraĵo sterni sian privatan vivon en pri-stelulaj ĵurnaloj? Aŭ ĉu li estas tiel nekapabla ke li bezonas utiligi sian privatan vivon kiel rimedon por forgesigi al gefrancoj la kernajn problemojn traktendajn en la lando? Eble ankaŭ, la afableco de nia moŝto estas tia, ke li simple volas oferti al siaj regatoj belan amfabelon por kristnasko. Tiukaze, mi dankas, sed mi povas postvivi sen tia spektaklo. Ĉu ankaŭ en viaj landoj politikuloj estas tiel stelulecaj?
Pri Karla, estas amuze ekscii ke antaŭ ne longe ŝi estis kontraŭstaranta la proponon de sarko-sampartianoj devigi al ĉiuj familianoj de enmigrantoj DNA-testojn por kunigo de samfamilianoj sur la franca teritorio. Italdevena, tiam ŝi sciigis "mia indigneco estis tuja", "mi malŝatas la specigon kiun implicas selektita enmigrado. Kio estus al mi okazinta se oni estus trudinta al miaj gepatroj DNA-testojn?".
Dum intervjuo aperinta en la brita ĵurnalo "The Sunday Herald", ŝi eĉ asertis ke dum la prezidentaj balotoj ŝi havis preferon por Ségolène Royal (sen nepre ŝin ŝati tamen), la ĉefa tiama konkurenculo de Sarkozy. Ŝi eĉ aldonis "Miaj gepatroj ĉiam voĉdonis maldekstren. Estas tradicio. Mi neniam voĉdonos dekstren". Nun, ŝi estas la amatino de la plej novliberala prezidento de Francio. Kia ironio!

 

Tiu ĉi rettaglibrero estas malĝoja, mi pardonpetas.

Mi ĵus hodiaŭ ekkonsciis ke eble mi pasigos mian lastan kristnaskan feston kun mia aminda avino. Ŝi ĉi-jare 80 jariĝis, kaj kvankam ŝi daŭre sufiĉe bonfartas kaj aktivas, prizorgante la ĉiutagaĵojn kaj kontentigante sian pasion (kantadon en preĝeja koruso), ŝi de unu jaro ne plu korekte nutriĝas. Ĉio komenciĝis pro tio, ke ŝi ekopiniis sian dentoprotezon maltaŭga. Ekde tiam, ŝi konsideris ke ŝi ne plu povas manĝi tian aŭ jenan manĝaĵon pro ĝia malmoleco aŭ alia trajto. Ŝi malpli kaj malpli manĝis. 1,7 metrojn alta, ŝi nun estas 44 kilogramojn, perdante preskaŭ po unu kilogramo en semajno. Kongrue kun ŝia dietado, ŝi fariĝis iom bizara, montrante strangajn kondutojn, malkoherajn, pensrektajn. Sendube, la fakto ne korekte manĝi fiafektis ŝiajn kapablojn. Kvazaŭ ŝi pretigus ion, ŝi ĉiam reordigas ŝian domon, enrubujigas kion ŝi pensas ne plu bezoni, eĉ praavajn receptojn pri bakado de tradiciaj kristnaskaj kuketoj dum tio estas sente grandvalora kaj korkara.


Ĉi-aŭtune, vizitante tombejojn kun mia patrino, ŝi diris ke almenaŭ tiuj, kiuj troviĝas subtere, estas trankvilaj.
Miaj gepatroj demandis al ŝi, ĉu ŝi volas morti. Ŝi respondis ke mortinta, almenaŭ ŝi estus kun mia avo (jam forpasinta). Mi ne scias kiom la protezrilata afero estis nur preteksto aŭ vera kialo por ne manĝi, sed por mi, eĉ se senkonscie almenaŭ unue, ŝi volas morti.
Ŝajnas al mi tro frue en ŝia vivo, ĉar ŝi ja ĝis preskaŭ nun estis bonfarta, vivama, sendependa kaj kapabla. Sed estas vere ke de kiam ŝi ne plu manĝas, ŝia ĝenerala stato malboniĝas. Ŝi estas nun malforta, psikologie stranga. La afero okazis lau du manieroj:
- aŭ ŝi ekdietis ĉar ŝi volas morti ĉar ŝi sentis ke baldaŭ ŝi ne plu estos dece vivkapabla pro ŝia aĝo
- aŭ ŝi vere simple ekdietis ĉar la protezo estis efektive ne taŭga, la dieto provokinta malkapablon, ŝi poste decidis forpasi.

Mi kaj miaj familianoj respektas tian mortemon, sed estas tristige ke ne ekzistas memvola laŭleĝa sinmortigo en Francio, tiel ke mortodato estu decidebla kaj ke homoj ne atingu morton fariĝantaj malfortuloj ĝis skeleteco. Ne estas dece.
Mi scias ke la patrino de la eksa socialista ĉefministro Lionel Jospin decidis pri kiam ŝi mortos. Kvankam de ekstere vidate bonfarta, ŝi eksentis ke ŝi estis iĝonta iom malkapabla pro maljuneco. Tiam, ŝi decidis kunigi la tutan familion por antaŭanonci ke ŝi decidis morti en iu tago kelkajn monatojn poste per iu mortiga rimedo. Ĝis la mortotago, ŝi tamen volis vivi normale kaj profiti je siaj proksimuloj. Ŝi preferis vivi bonfarte ĝis sia morto ol atendi peniblan malsaniĝon kiu forportus ŝin. Ankaŭ estas ia libero, decidi pri kiam ni volas morti. Kompreneble, kiam temas pri gejunuloj, ne eblas aprobi mortemon (krom se ili suferas je fizika malsano), sed kiam maljunuloj konsideras esti vivintaj belplenan vivon, kiam ili eksentas ke ili ne plu povos vivi dece kiel plenkapablaj, ensociaj homoj, eblas kompreni. Krome, kiel maljunulo estas sendube malfacile sperti la forpason de ĉiuj siaj konatuloj, unu post la alia, sed niaepoke, 80 jara, povas esti ankoraŭ juna.

Koncerne mian avinon, ne eblas kontraŭstari ŝian volon. Hieraŭ, mia patrino iris al rendevuo kun la kuracisto kiu san-atentas ŝian patrinon. Mi ne jam scias kio estas dirita, sed ĉiel ni ne povas devigi al mia avino manĝi, cetere tio eĉ pli senhomecigus ŝiajn vivkondiĉojn. Mi esperas ke ŝi longe vivos, sed se mi fronte rigardu la realon, mi ekvidas vivmallongecon en la nuna situacio.

Kiel mi devos trapasi tiun (eble sed espereble ne) lastan kristnaskfeston? Ĉu mi devas provi normale pasigi ĝin aŭ intense frandi la plej etan sekunderon kiel vivdonacon? Nu, tiu demando estas iel stulta, ĉar ideale oni devus ĉiam frandi ĉiun vivsekundon.

Antaŭ 4 jaroj kaj duono (Dio mia, kiel rapide forkuras la tempo), mi aĉetis mian unuan bitfotilon. Ĝi ne estas ege pintkapabla, tiam ĝi estis mezkvalita. Fakte, mi aĉetis ĝin antaŭ mia unua e-renkontiĝo (temas pri IJS en Györ 2003). Mi ja scias ke ĝis hodiaŭ ĝi multe vojaĝis (cetere pere de esperanto kaj skoltumado) en Italujo, Francujo, Portugalujo, Hungarujo, Germanujo, Pollando, Bosnujo kaj Hercegovino, Kroatujo... sed tamen, mi esperis ke ĝi eltenus iom pli longe. Hieraŭ mi demandis en la vendejo, kie mi aĉetis ĝin, pri kia paneo temas. Estas respondite ke la bildkaptilo ne plu funkcias. La dungito kiu respondis tion ŝajnis tute ne surprizita ke jam ne plu funkcias la fotilo. Li aldonis ke estus samkoste aĉeti novan aparaton multe pli kapablan kiel anstataŭi la bildkaptilon. Nu, tiel estu, sed estas bedaŭrinde ke niaepoke aĵoj ne estas elpensitaj tiel ke ili longe daŭru, sendube por instingi homojn al konsumado.