Niko Kalivoda Published on February 28, 2009
by Niko Kalivoda

Niko Kalivoda's blog

Browse posts
Demando al franclingvaj samideanoj
Posted on May 5, 2009
2 comments (latest 7 months ago)
Malriĉa vortfarado en la angla
8 comments (latest 8 months ago)
Esperanto / Есперанто
Posted on December 23, 2008
9 comments (latest 8 months ago)
Raŭmismo kaj Finvenkismo: Ĉu du flankoj de la sama monero?
Posted on December 20, 2008
11 comments (latest 10 months ago)
Pri "atakoj" kontraŭ la angla: perspektivo de usonano
Posted on December 17, 2008
12 comments (latest 12 months ago)
Alpublika letero pri mia forlaso de Vikipedio.
Posted on December 14, 2008
5 comments (latest 12 months ago)
Bonvolu rekomendi literaturaĵojn.
Posted on December 5, 2008
10 comments (latest 12 months ago)
Ĉu ŝanĝiĝo? Oni esperu, sed pretu seniluziiĝon.
Posted on November 6, 2008
9 comments (latest 13 months ago)
Vortludoj
Posted on October 14, 2008
16 comments (latest 4 months ago)

More information

This post is public
All rights reserved
  1. Read 284 times

Malriĉa vortfarado en la angla

Saturday February 28, 2009 at 08:02PM

Antaŭ kelkaj tagoj, mi volis diri "nesursidebla" en iu angla konversacio. En la angla, oni ne povas facile krei tian elegantan esprimon. Oni devas diri, ke io "is not able to be sat on," aŭ oni povas uzi la ne-tute-laŭgramatikan formon "un-sit-on-able," kiu eble taŭgas en ĉiutaga konversacio, sed estas tre malformala.

Simile, hodiaŭ mi volis espirmi la koncepton "neenlernejeco." Kiel diri en la angla? Eble: "the state of not being in school" (laŭlitere: la stato de ne esti en la lernejo). La angla ja havas riĉan vortostokon, sed oni ofte ne povas sin esprimi tiom elegante kiom en Esperanto! Ĉu vi havas tiun saman problemon en via nacia lingvo, aŭ ĉu via lingvo havas esperantecan vortfaradsistemon?

8 Comments / add your comment?

luphundo says:
En mia lingvo oni ne povas per unu vorto esprimi "nesursidebla" (coś na czym nie można usiąść) - (io sur kiu oni ne povas sidi). Se mi dirus "nieusiadywalne" mi estus komprenita sed neniu diras tiel.
Oni ne povas diri "unonsitable"? En la angla estas multaj similaj vortoj el la franca lingvo.
Posted 10 months ago. ( permalink )
Marion says:
Ankaù la franca estas tiel rigida kiel la angla. Apenaù eblas krei vortojn.

Ekzistas eleganta maniero krei novajn vortojn per vortfarado simila al la esperanta: per latinaj aù grekaj radikoj ! Sed tion faras nur sciencistoj, kaj la vortoj ne estas komprenataj laùradike de la plej multaj homoj. Mi pensas ekzemple pri medicino (hysterectomie...) aù biologio (diptère, orthoptère).

Kelkaj el tiuj vortoj tamen eniris la ĉiutagan vivon, kiel "télévision", "orthographe" aù "hélicoptère" !

En esperanto:
hysterectomie: uter-fortranĉo
diptère: du-flugila
orthoptère: rekt-flugila
télévision: for-vido (televido)
orthographe: rekt-skribo (ortografo)
hélicoptère: helico-flugila (helikoptero)
Posted 9 months ago. ( permalink )
Wélism' Di' says:
Ho jes! Laux mi la cxina estas tiela vortfaradsistemo...
Posted 8 months ago. ( permalink )
V I Z I László* says:
Se oni ne scias kiel esprimi ion elegante en iu aŭ alia lingvo, tio neniel pruvas, ke la koncerna lingvo ne estus sufiĉe bela kaj taŭga lingvo. Kvankam malofte okazas, ke iun vorton oni nur komplike povas ĉirkaŭskribi en fremda lingvo, sed la sencon de frazoj plej ofte oni povas interpreti alilingve eĉ belege. Ne ekzistas regulo, ke plurvorta esprimo estus malpli bela, aŭ malpli valora ol memstara vorto.

Tiajn dubojn plej ofte vekas la nesufiĉaj konoj pri la koncerna lingvo.

La vorton "ekvojaĝi" en la hungara oni esprimas per du vortoj: "útra kelni", sed ridinda estus la argumentado, ke Esperanto estas pli esprimkapabla, ol la hungara, ĉar tiun voton "fiaié" oni povus interpreti nur jene: "io apartenanta al liaj aŭ ŝiaj filoj". Ĉu la hungara estas pli altnivela? Ne. Nur alia, kaj ne tiom facile ellernebla, kiel Esperanto.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Niko Kalivoda replies:
Kial vi devas ataki min pro miaj simplaj rimarkoj?

"Nesufiĉaj konoj pri la koncerna lingvo," ĉu? Mi estas denaska parolanto de la angla, kaj mi bonege regas ĝin kaj havas grandegan vortostokon. Mi pensas, ke mi estas sufiĉe aŭtoritata pri tiu lingvo.

Mi ne diras, ke tiu aŭ alia lingvo pli "bonas" aŭ "altnivelas." La angla kompreneble havas facetojn, kiujn ne posedas Esperanto. Mi nur amuziĝas pri la sintaksodiferencoj kaj vortfaradomanko de mia denaska lingvo kompare la internacian. Mi samopinias al vi: lingvoj ne diferencas laŭ kvalito. Ili estas nur aliaj kaj diversspecaj. Sed ofte mia cerbo lingvumas tre esperantece, kaj nesukcese provas krei esperantecajn vortojn en neesperanteca lingvo.
Posted 8 months ago. ( permalink )
V I Z I László* replies:
Mi petas pardonon. Mi ne deziris vin ataki, sed denaska kono de iu lingvo ne signifas, ke oni estas kompetenta en lingvistikaj demadoj koncerne ĝin. Certe oni eraras pensante, ke iu lingvo estas pli altranga (pli bona) ol alia. Eĉ ne Esperanto. Ĝi nur estas rapide ellernebla.

Ankoraŭfoje mi petas pardonon, ofendi mi tute ne deziris.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Roberto Tresoldi says:
Fakte Esperanto estas lingvo, kie analogio regas; tial oni povas tre facile esprimi per ununura kunmetita vorto konceptojn, kiuj bezonas plurajn vortojn en aliaj lingvoj. Sed la grava distingilo estas en la limoj de la sistemo: en E-o la sistemo permesas krei formojn (tute esperantajn kaj kompreneblajn) kiel "nesursideblan", male en aliaj lingvoj ne, kaj oni devas adopti aliajn solvojn interne de ties sistemoj. Se mi dirus en la itala "insedibile", homoj komprenus kion mi intencas diri, sed ĉiuj ridetus, ĉar temas pri vorto kiu, kvankam teorie ebla, tute ne ekzistas en la itala vortoprovizo.
Posted 8 months ago. ( permalink )
Onklo says:
laŭ mia opinio,ne ekzistas bona lingvo aŭ malbona, tamen ekzistas pli logika lingvo aŭ ne logika. se tiu lingvo estas logika,same kiel Esperanto,oni pli facile povos kutimiĝi al tiu lingvo, Se ne logika,bezonas pli granda penadon por devige parkere memori ĝin en la kapo. Tiu ,kiu jam kutimiĝis al Angla diras ke Angla estas la plej oportuna. tiu,kiu jam kutimiĝis al Franca diras ke Franca lingvo estas la plej oportuna por si.
Posted 8 months ago. ( permalink )

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of comments related to this post.

 

Català | Čeština | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | Svenska ny | More...