La “nouba”

Où deux voyageurs vantent les plaisirs du Café du Peuple

Salut la compagnie ! Tous les regards se sont tournés vers l'homme d'une vingtaine d'années qui, après avoir pris l'air, vient de pénétrer dans le wagon. Il s'assoit derrière moi et s'entretient avec son voisin du dernier répertoire de Salem1. De gros rires éclatent.

Une dame proteste :

- Il y a des enfants ici, Messieurs ! Allez donc parler gaudriole ailleurs !

La discussion s'interrompt un instant, puis reprend de plus belle.

J'en devine quelques quelques bribes. Je mettrais ma main à couper que les compères vont arroser leur soirée à Labastide, au Café du Peuple, où se produisent des artistes de Caf’ Conç’.

- J'ai vendu deux mauvais bœufs à Villeneuve, la semaine dernière. Faudra bien fêter ça, mon vieux !

- Grand maquignon ! Je ne sais pas comment tu t'y prends mais tu vendrais du sable dans le désert !

- J'ai vu Pierrot hier ; il sera de la nouba. Ça va être terrible !

L'indiscrétion des fêtards devient un véritable spectacle. Amusés, certains écoutent complaisamment. D'autres s'offusquent franchement et montrent leur réprobation en haussant les épaules. La plupart, indifférents, s'ingénient à rester impassibles.

Un de mes jeunes oncles prend parfois ce train pour assister aux numéros de Salem. Et je l'ai surpris, un dimanche matin, bériac2, la tête sur la table.

Diplomate, mon père (“qui a aussi fait son régiment” argumentait mon oncle) ne bronchait pas.

À dire vrai, sa diplomatie enrageait ma mère. J'écoutais, fasciné, parler de débauche et de honte. Mon oncle finit par se lever difficilement pour s'effondrer aussitôt sur sa chaise et recommencer à ronfler.

Je ne sais pas trop ce qui se passe derrière les murs de ce Café du Peuple. Mais, antre du péché pour les uns, je sens bien qu'il est un paradis pour beaucoup d'autres.

1. Chansonnier célébre à Labastide.

2. Éméché, ivre.

Illustrations : Sylvie BERNADET.

Texte : Jérôme Chibrac.

Recherche historique : Jeanne-Marie FRITZ.



La “festenego”

Kiam du vojaĝantoj laŭdas la plezurojn de la Popola Kafejo

Saluton al ĉiuj ! Ĉiuj rigardoj turniĝis al la viro de unu dudeko da jaroj aĝa, kiu post sin aerumi, ĵus penetris en la vagonon. Li sidas malantaŭ mi kaj interparolas kun sia najbaro pri la lasta repertuaro de Salem1. Ridegoj eksplodas.

Sinjorino protestas :

- Estas infanoj tie, sinjoroj ! Iru do aliloken por paroli pri malprudaĵoj !

Dum momento la diskutado ĉesas, sed poste ĝi reekas ankoraŭ pli forte.

Pri ĝi mi divenas kelkajn dirojn. Mi vetus, ke la du kunuloj vespere trinkfestos en Labastide2, ĉe la Popala Kafejo, kie rolas artistoj de koncertkafejo.

- La pasintan semajnon, mi vendis du aĉajn bovojn en Villeneuve [Nova Urbo]. Necesas, ke ni bone festos tion, ulĉjo mia !

- Ega fimakleristo ! Mi ne scias kiel vi faras, sed vi vendus sablon en Saharo !

- Hieraŭ mi vidis Petĉjon, li partoprenos al la festenego. Estos terure !

La maldiskreto de la du festemuloj fariĝis vera spektaklo. Iuj, amuzitaj, kompleze aŭskultas, aliaj ŝokiĝas sincere kaj ŝultrumante elmontras sian malaprobon ; plejparte, indiferentaj, provas resti kun vizago senesprima.

Unu el miaj junaj onkloj iafoje uzas tiun trajnon por ĉeesti al la prezentadoj de Salem. Iun matenan dimanĉon, mi surprizis lin, tute bériac2 [beriak], kun la kapo surtable.

Diplomata, mia patro (“kiu ankaŭ enregimentiĝis” argumentis mia onklo) ne ribelis.

Verdire, lia diplomateco furiozis mian patrinon. Fascinita, mi aŭskultis paroli pri diboĉo kaj honto. Fine, mia onklo malfacile stariĝis kaj tuj falegis sur sia seĝo kaj rekomencis ronki.

Mi ne tro scias, kio okazas malantaŭ la muroj de tiu Popola Kafejo. Sed, peka antro por iuj, mi ja sentas, ke ĝi estas paradizo por multaj aliuloj.

1. Fama kanzonisto.

2. Ebria.

Ilustraĵoj : Sylvie BERNADET [Silvia BERNARDE].

Teksto : Jérôme Chibrac [Ĵeromo ŜIBRAK].

Historia esplorado : Jeanne-Marie [Johana-Maria] FRITZ.