This form is secure
Send a message
Search for members
This post is public
En Pollando ĉe la marbordo de Balta Maro vivas specifa popol-grupo de Kaŝuboj. Ili vivas en belega lando, plena de arbaroj kaj lagoj. Dum jarcentoj ili okupiĝis pri fiŝado kaj agrikulturo. Kaŝuboj ege amas sian landon, lingvon kaj kulturon. Kvankam kaŝuba lingvo estas esence formo de pola lingvo, ni povas diri pri specifa dialekto, tamen kaŝuboj forte substrekas ĝian unikecon . Dum jarcentoj ili devis multe batali por konservi sian apartecon. Plej malfacila tempo por kaŝuba lingvo estis en 19-a jarcento, kiam kaŝuba teritorio estis sub la administrado de germana imperio. Kanceliero Bismarck deziris kulture unuiĝi germanan imperion, tial en lia koncepto ne estis loko por lingvaj apertecoj. Kaŝuboj diversmaniere batalis por konservi sian identecon. Interesa formo de ĉi-tiu batalo estis la „kaŝuba aboco”. Kio ĝi estis? Do, ĝi estas simpla kanto, en kiu alterne ripetaĝas la kaŝubaj vortoj. La kanto celis instrui al lernantoj la nomojn de objektoj en kaŝuba lingvo. Instruisto kantis la kaŝubajn nomojn de divesaj objektoj kaj samtempe li montris per indikilo la aĵojn en la tabulo. Lernantoj ripetadis la nomojn de diversaj aĵoj kaj bestoj.
|
| Kaŝuba aboco. |
Tio estas mallonga, tio estas longa
Jen estas kaŝuba ĉefurbo.
Tio estas basviolono, tio estas violono
Tio signifas kaŝubon…
Fluis la sonoj de kanto, kaj lernantoj facile kaptis la vortojn de sia gepatra lingvo.
Jen estas la jugo, jen estas la bovo
Jen estas la tuto kaj jen estas la duono...
Interesa estas la deveno de la kanto.Germanaj kaj nederlandaj almigrintoj kunportis kun si iun kanton. Ĝi estis gaja kaj ŝerca kanto, kiun gastoj kantis ĝin dum geedzaj festoj.
Kaŝuboj adaptis la kanton por instruado de kaŝuba lingvo.
Kaŝuboj sukcesis savi sian lingvon. La lingvo daŭre vivas. En kaŝeuaj urbetoj Kartuzy kaj Chojnice, estas muzeoj, kie turistoj povas admiri belegajn artaĵojn, kaj ankaŭ aŭskulti la kaŝuban aboco-n. Se iu deziras aŭskulti la „aboco-n” bonvolu serĉi ĝin en miaj muzikaĵoj:)
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) says:
tio estas tre interesa por mi. Mi legis pri tiu popolo ankau en laromano La lada tambureto.
Gxis nun por mi la Esperanta nomo estis Kasxuboj de Günter Grass.
Mi skribos poste...
Amike
Blazio
Jacek says:
Via erudicio estas vere impona, kaj tio-ĉi tute ne estas flataĵo. En la teksto mi uzis la vorton: "kaŝeba", "kaŝebo" ĉar la prononco de tiu ĉi nomo (fare de kaŝuboj mem) pli similas al tiu formo. La vokalo en la vorto estas io meza inter "e" kaj "u'. Tamen en esperantaj vortaroj oni uzas la formon: "kaŝuba" kaj tio do estas pli korekta formo.
La fama verkisto G. Grass havas efektive kaŝuban devenon. Mi tre dankas vin por viaj komento kaj viaj rimarkoj:) Por ne fari konfuzon mi ŝanĝis la tekston. Amikaj salutoj!
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) replies:
Blazio
Mirabelinka says:
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) replies:
Tomasz Chmielik tradukis en Esperanton la romanon *La lada tambureto* de Günter Grass: tie rolas kasxuboj. Tomasz tradukis ankaux kasxubajn frazojn en Esperanton, plurloke en la romano, kun iometa modifado de la norma Esperanto
Frazo el la Kasxuba Esperanto-deialekto de Tomasx ChmIelik:
Ausxkultu, Vranka, cxu vi ne laborit ante tjom kaj tjom da jaroj en lo segej apud Sxvec?
(Ausxkuktu, Vranka, cxu vi ne laboris antaux tiom kaj tiom da jaroj en la segejo apud Sxvec?
Mi mencias, kun pardonpeto, ke *amuzi* mem estas verbo transitiva: kasxuba aboco supozeble *amuzis*. *amuzas* vin, ne *amuzigas*. (Tio estas malgrava).
Amike salutas vin
Blazio
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) edited this comment 6 months ago.
Mirabelinka replies:
Dankon :-) Mi estas aŭtodidaktino(?) kaj neniam mi estas certa. Temen de tri semajnoj mi partoprenas E-kurson en la Dua Vivo kaj kiam la instruistino demandis kion ni proponas por venonta leciono mi petis prelegon pri -ig; -iĝ ĉar tio plu estas enigmo por mi :-)
Kordankon, vere por mi similaj korektoj ĉiam estas tre valoraj do mi petas ... Bv. esti plu tiel helpema :))))
Mi ankaŭ vin tre amike salutas !
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Bala'zs) replies:
Krome, unue lernu, Hanka, se estas eble, cxiam bazan formon de vorto (ravi, bela, kulmino), ne iun el la derivitaj formoj, por ke vi mem konsciiu, kiel konstruigxas derivo-serio
Se via "unua" lernita vorto estas derivita. (ekz. rava, beligxo, kulmina), eble vi pli facile
produktas poste erarojn.
Estas interesa demando, kion fari, se jam la plimulto diras *amuzigi* anstatau *amuzi*.?
se plimulto decidas, tiam la "bonaj lernintoj" devos cedi, kaj forlasi la Fundamenton.... cxu jes?
Amike
Blazio
Przemysław Wierzbowski replies:
przemek.
Jacek says:
Mirabelinka says:
Grizalupo says:
Jacek says:
Grizalupo says:
Cezar /Kaiser pro says:
mi tradukis kristnaskan kanton de la kaŝuboj el germana traduko, kiu ne estas rimita kaj tamen bone kanteblas...
Kaŝuba kristnasko-kanto
Se vi, knabo, en kaŝuba lando,
se vi estus do ĉe ni naskita!
Ne sur fojno estus vi kuŝinta,
sur lanugoj estus vi dorminta.
Ne en stalo aĉe vi kuŝintus,
ĉe la forno starus via lito.
La sinjoro pastro mem alkurus;
Li vin, kaj la panjon, tre honorus.
Ni tre varme estus vin vestintaj!
Ĉapon portus vi ŝaffelan,
palton bluan el kaŝuba drapo,
pelte subŝtofitan, kun rubandoj.
Propran zonon ni vin donus,
por piedoj viaj ruĝajn ŝuojn,
belajn kaj per najloj firmigitajn!
Kiel reĝo estus vi vestita!
Kaj per manĝo ni vin plenŝtopintus!
Je mateno blankan panon kun mielo
kaj buteron, bonan stufitaĵon,
je tagmez' griaĵon, flavan saŭcon.
Anseraĵon, tripojn kun zingibro,
graskolbason kaj omleton oran,
kaj en kruĉoj la bieron fortan.
Kiom ni vin estus plenŝtopintaj!
Nian tutan koron ni vin donus!
Kaj ni ĉiuj fariĝintus piaj,
la genuoj niaj sin fleksiĝus,
kaj ĉielen la piedoj irus.
Kaj neniam plu grenejo brulus,
je dimanĉ' ne sangus kap' ebria-
se vi, knabo, en kaŝuba lando,
se vi estus do ĉe ni naskita!
tradukis Cezar
Rimarko: La kanto prruvas plian fojon, kion vi jam aludas...
Jacek says:
Przemysław Wierzbowski replies:
La ekzemplo estu la kaŝuba kanto "Zemia rodno", aŭskultebla ĉi tie, kiun - sen pola traduko - mi tre malprecize komprenas (krom propraj nomoj, majaj floroj, kaj kelkaj detaletoj).
Helena Tylipska says:
amike Helena
Jacek says: