La ordeno
1.
Varma akvo
ĉesis alveni en la duŝejon subite, abrupte, kaj sapumitan korpon de
Boris
ektordis strioj de la malvarma – fridaj, tranĉaj, molestaj.Boris saltis
for de
sub tiu aĉa duŝilo, sakrante per ĉiuj obscenaj vortoj de la rusa,
konataj al li.
Ja jes, li konis multon da tiuj, do lia sakrado daŭris sufiĉe
longe, por ke la kompanoj, saltintaj
for de sub aliaj duŝiloj same sakrante, jam elspezu sian vorttrezoron
kaj
ekridegu, eksaltu, ekmontru lin per fingroj.
- Hej,
brigadestro! – kriis inter la rideksplodoj hakmaŝinisto, korvohara
tataro
Zagit. – Nur por la neruso – enskribu vian vortaron! Eĉ duonon mi ne
kaptas!
- Ne – por
la tuta brigado skribu! – blekis barboza Stepan Antonoviĉ, la plej aĝa
ministo,
sen tri monatoj pensiulo, kun la vizaĝo
cikatrita.
– Vidu min, oldulon – eĉ mi ne ĉion kaptas!
Ridegis
ĉiuj: Janĉjo-elektristo - la plej juna brigadano, la Ŝafaro – du
korpulentaj
larĝŝultraj blondaj fratoj-trabistoj Paulo kaj Kostja Baranov-oj[1],
etkreska sed muskolforta atleto-transportilisto Griĉjo Djomin, sed
obeza majstro
Pjotr Nikitiĉ, kurtanome - Petnik, rideganta ĝisstertore kaj saltetanta
surloke, sukcesis eĉ stumbli sur iom glita planko de la duŝejo kaj
fali,
merginte la postaĵon en malpuran flaketon, bobelantan super akvofluejo.
Tio provokis
novan rideksplodon eĉ pli tondran, ĉar ankaŭ Boris aliĝis, elĉerpinte
sian
stokon da sakraĵoj.
Intertempe
densa vaporo, aperinta ĉe la duŝiloj, signalis realvenon de varma akvo,
do la
ministoj, plu ridegante, daŭrigis lavadon. Karba polvo, kiu penetris
iliajn
harojn ĝisradike, kovris la vizaĝojn, kolojn, brustojn dum seshora
laborego en
la mino, estis nun forfluanta en malpuraj akvostrioj, lasanta tiujn
sanajn
virkorpojn, manifestanta la finon de unu plia subtera labortago. Do la
viroj
havis almenaŭ tri kaŭzojn por gaja rido. Unue, hodiaŭ Zagit havis
naskiĝtagon,
kaj la tuta brigado estis invitita de li por postlabora festeto. Due,
estis
vendredo, kaj lumis al ili la perspektivo de ĝuinda semajnfina ripozo.
Kaj
trie, tiu ĉi lasta labortago de februaro konfirmis, ke la brigado
refoje
elminigis 130 procentojn da karbo, kompare kun la monata plantasko – la
naturaj
sekvoj de tiu glorago devus esti konsiderinda monpremio, minimume du
“Lada”-aŭtoj por la brigadanoj dum la printempa aŭtodistribuo,
honorfolioj kaj
ceteraj agrablaĵoj.
Laciĝo
postlabora forfluadis el iliaj korpoj, kvazaŭ forlavata de la
akvostrioj; ĉiuj
ili denove sentis sin freŝaj kaj posedantaj sufiĉan fortprovizon por
vespera
diboĉado. Sed antaŭ tiu aspiraĵo la brigado brile pura, ruĝvanga,
lasinta
polvoplenajn kombineojn, jakojn, kalsonojn kaj piedtukojn por la
semajnfina
organizita lavado, vestinta vintrajn botojn, kurtajn ŝafpeltojn kaj
varmajn
felĉapojn, nepre devis veni al la fakestro por ordinara ĉiutaga raporto.
Fakestro
Ĥaulin jam atendis ilin. Ankaŭ li estis ruĝvanga kaj freŝaspekta, ĉar
ankaŭ li
tiun ĉi lastan tagon de l’ monato devis pasigi subtere, kontrolante la
finmonatan
situacion pri karbofrontoj, transportaj kaj ventolaj galerioj, maŝinaro
kaj
aliaj aferoj en la dekstra alo.
Ĝuste la
dekstran alon de la minejo en la profundo pli ol kilometra priservadis
lia
fako. La minejo estis maljuna – ekde 1943 ĝi, gazetlingve, “donadis
karbon al
la lando” – do ambaŭ aloj atingis tre profundajn horizontojn. Tiuj
transkilometraj horizontoj enhavis plenan “bukedon” da konataj subteraj
danĝeroj: eventualajn montofrapojn, polveksplodojn, karbekbrulojn kaj
abundon
da gaso-metano, eĉ pli eksploddanĝera ol la karba polvo. Sed la karbo!
Ĝi estis
preskaŭ unika, ĉar la plej taŭga por koaksigo kaj posta uzo en
ŝtalgisado. La
mezuristoj asertis, ke la elmineblaj karbotavoloj estas etendiĝintaj eĉ
pli
profunden, ĝis la tria kilometro aŭ eĉ pli. La karbo estis ŝtata
trezoro, kaj
la ŝtato zorgis ricevi ĝin. Ĝuste por tio, por doni karbon al la ŝtato
ĉiutage,
kvaralterne per liftoj descendadis en la danĝeran profundon centoj da
ministoj,
havantaj klarajn kaj precizajn taskojn. Ĉe lumo de kaplanternoj ili
konstruadis
novajn galeriojn kaj longigis la jam uzatajn, tiradis tien per manforto
kelkdekpersona elektrajn kablojn sesmilvoltajn, instaladis maŝinaron,
relojn
kaj konvejrojn[2],
forpumpadis supren akvon
kaj metanon, faradis eksplodprotektajn aranĝojn kaj, certe, hakadis,
hakadis,
hakadis tiun altvaloran, grasan, rebrilantan nigran substancon, nomatan
karbo.
La substanco, forhakata permaŝine de kelkaj minejaj karbofrontoj
fluadis
senĉese en konvejraj ĉenoj kaj rubandoj, karbofale plenigadis
vagonetojn, per
vagonaroj, cirkulantaj same senpaŭze, atingadis ŝakton, levita perlifte
surteren, venadis al karbogradigejo kaj de tie per sesdektunaj vagonoj
foriradis mil kilometrojn suden al la plej granda ŝtata metalurgia
uzino.
Fakestro
Ĥaulin, havanta dudeksesjaran sperton pri minista laborego, konscie
determinis
sian rolon kaj la rolojn de siaj subuloj en tiu gravega senfina
procezo. Laŭ
lia konvinko, ili estis soldatoj de l’ avano, prenantaj la plej grandan
parton
de la risko batali kontraŭ la neaŭgurebla terprofundo. Ĉiam antaŭ la
komenco de
vica alterno, disdonante la taskojn, li kvazaŭ sendadis ilin en atakon,
kaj kiam
ili revenadis por raporti pri rezultoj de la laboro, li renkontadis
ilin kiel
heroojn, se eĉ ne finplenumintajn la taskon pro iaj naturaj obstakloj,
tamen
senvundaj, vivaj post la danĝera batalo. Ĉiam
li trovis kuraĝigajn vortojn por ili –
por tiuj, kiuj honeste batalis, -
estante absolute senkompata por pigruloj kaj timemuloj, kiuj fojfoje
aperadis
en la kolektivo, por nelonge, dank’ al liaj edukmetodoj.
Ankaŭ nun
li havis sincerajn vortojn por la brigado de Boris Ŝiman, sed ĉi foje
li devis
dividi la gratulhonoron kun Levakov, la partiestro de la minejo. Ĉar la
okazo
estis elstare grava, Levakov mem descendis el la partia kabineto,
situanta en
la dua etaĝo, malsupren, al la unua, kaj estis sidanta apud Ĥaulin, dum
gaja
aro de la brigadanoj brue eniĝis la fakĉambron. Ĥaulin pergeste invitis
ĉiujn
sidiĝi, kaj ili okupis seĝojn, nur Boris starante ekraportis per sia
lingvaĵo
ne tro lerta:
- D-do,
kamarado estro, kara amiko Nikolaj Platonoviĉ, la brigado plenumis
ĉion… La
brusto de la karbofronto… formovita je tri metroj kaj duono… La
subtenilojn de
ĉefronta spaco ni sukcese transmovis al la fronto… Cent tridek tunoj
iris
supren hodiaŭ… La hakmaŝino… kaj ĉiuj ceteraj… estas en ordo. La homoj
– nu, vi
vidas mem…
- Pri la
akvo, pri la akvo diru! – flustre sufloris Petnik.
- Kion pri
la akvo? – maltrankvile demandis la fakestro. – Ĉu pli multe venas laŭ
la
transportgalerio?
- D-do ne…
- ĝene respondis Boris. – Pri la duŝo… denove varma akvo jen estas, jen
ne…
- Estas
krimo! – iniciateme intervenis partiestro Levakov. – Mi parolu kun la
vicdirektoro pri mastrumo! Niaj heroaj ministoj devas postlabore ricevi
komplete ĉiujn komfortaĵojn! Ni estas batalantaj por doni karbon al la
lando,
kaj nia Komunista partio ne toleros malkomfortajn kondiĉojn por ni, la
batalantoj!
- Ne tiom
gravas… - elbalbutis Boris, sed Ĥaulin palpebrume signis, ke li silentu.
Cetere, la
partiestro Levakov neniam estis donanta karbon al la lando. Li ne mem
afiŝis
tion, sed la tuta ministaro konis, ke, iĝinte komsomolaganto ankoraŭ
dum la
studado en la
Mininstituto, post sendefenda diplomricevo, Levakov
estis
sendita ĉi tien por okupi vakan postenon de komsomolestro. Sep jarojn
poste li
iĝis jam partiestro de la minejo, descendite subteren dum tiuj sep
jaroj ne pli
ol dudekfoje ĉe akompano de oficialaj partiaj kontrolistoj aŭ aliaj
gravaj
vizitintoj. Li tamen havis la talenton paroli elokvente kaj daŭre, sed
senofende akceptis se oni per lerta aludo aŭ urĝa interveno ŝtopis lian
buŝon
meze de la parolado. Pro tiu dua talento li estis pace tolerata same de
la
estraro kaj de la ministoj, kaj opiniata ne la plej grava plago por
normala
funkciado de la minejo.
-
Ni provizos vin, niajn heroojn, per la plej
komforta komunisma ekzistado! – daŭrigis Levakov. – Sed nun mi devas
gratuli
vin, kamarado Ĥaulin, pro tio ke vi kune kun la partio sukcesis formi
kaj eduki
tiom respondecan, tiom gloran kolektivon, kaj aparte – la brigadon de
nia
estimata kamarado Boris Ŝiman. Vi, kamarado Ŝiman estas fieraĵo de nia
minejo,
ĉar dum la lastaj kvin jaroj la glora brigado de Ŝiman ĉiumonate
plenumis kaj
superplenumis la taskojn ŝtate gravajn. Pasintsemajne la estraro de la
distrikta minkombinumo decidis lokigi foton de la brigado en la
distriktan
honortabulon – mi gratulas vin, kamarado Ŝiman!
Obeante
kaŝan signon de Ĥaulin, la brigadanoj feble ekaplaŭdis kaj la
brigadestro
ruĝiĝinte elbalbutis ion neklaran, kion oni povus kompreni kiel
“Dankon al nia komunista partio…” aŭ, samverŝajne, kiel “Al diabla avinjo tiun tabulon…”
- Hej,
buboj! – abrupte intervenis Ĥaulin. - Ĉu vi bone komprenas, kion
signifas tio?
La buboj
montris interesiĝon, kaj Petnik eĉ diris: “Ha, jes, pli-malpli…”
- Ne estu
“pli-malpli”, - plu parolis Ĥaulin. – Mi diru al vi precize: lokigo de
via foto
en la honortabulo signifas ke samtempe ĉiu el vi ricevas monpremion,
egalan al
tri monataj salajroj…
- Hura-a! –
duvoĉe ekkrietis la Ŝafaro.
- … Ĉiu el
vi ricevas ankaŭ honorministan uniformon kaj la rajton ferii somere en
du vicaj
jaroj…
- Hura-a!
- ekkriis jam la tuta brigado.
- … Estas
antaŭvidataj ankaŭ valoraj donacoj por la Tago de ministo, -
daŭrigis Ĥaulin, paŭzinte por
momento, - ankaŭ rajtigo ekstervice aĉeti la aŭtomobilojn “Volga” por
la
bigadestro kaj “Lada” – por du el inter la brigadanoj.
Ekaplaŭdegis
ĉiuj, sed Zagit demandis kun konspira rideto:
- Kamarado
estro, sed pelton por la edzino – ĉu eblas?
- Nature,
ankaŭ ĉapon kaj botojn… - respondis Ĥaulin ĉe komuna ekrido.
-
Kamaradoj! – la partiestro kaptis la okazon ekparoli. – Mi ankoraŭfoje
gratulas
vin okaze de via laborista glorago kaj volas anonci la plej gravan
novaĵon… La
estraro, la sindikatkomitato kaj la partia komitato de la distrikto
konfirmis
kamaradon Boris Ŝiman por honorigo per la ordeno de Ruĝa Standardo!
2.
- Bone vi
festis hodiaŭ… mi opinias, ke eĉ tro, - duonflustre grumblis Inga,
penante
estingi malkontenton en la voĉo. – Alinjo atendis vian donacon, Rudik
ploris –
ne volis enlitiĝi sen paĉjo. Sed jen la paĉjo – vidu lin – revenas
hejmen ĉe la
noktomezo!
En sia
ŝatata noktĉemizo kun faraonoj kaj hieroglifoj, aĉetita dum lastjara
turismado
en Egiptujo, kun la blonda ĉarma hararo, iom taŭzita, sen ajna spuro de
dormo –
evidente, ŝi estis atendanta lian revenon – Inga aspektis tiom varma,
alloga
kaj dezirata, ke Boris eĉ ne pensis pri regrumblo, tuŝinte ŝian vangon
per manplato.
La manplato estis frida kaj malseka pro neĝofalo ekstera, sed Inga ne
formovis
ĝin, nur diris jam pli pace:
- Do?
- M-morgaŭ
eŝtaŝ r-ripoztago, - pravigis sin Boris per necerta voĉo. – K-k-krome
mi
avertiŝ vin p-pri la f-feŝto de Zagit…
Ŝanceliĝante
li staris en koridoro kaj pene serĉis sur muro hokon por pendigi la
pelton. La
hoko, ĵus trovita, iel formoviĝis flanken, kaj la pelto falis planken.
Inga
klinis sin, prenis la pelton kaj pendigis ĝin, flustrante kun imita
malkontento:
-
Vi
avertis, jes! Ankaŭ mi petis, ke vi diru al Zagit mian gratulon… mi
estas
certa, ke vi forgesis! Sed mi telefonis al ŝia Flura kaj gratulis…
-
M-mi?!
– rebatis Boris incitiĝante. – M-mi n-niam forgeŝaŝ. Ĵ-ĵagit riĉeviŝ
vian
g-gratulon kaj d-dankaŝ. Vin!
-
Parolu
pli mallaŭte! – flustre mokis lin Inga. – Aŭ silentu. La infanoj dormas!
-
Ha-a,
jes-s! – elsiblis Boris, forprenite maĉgumon el la buŝo. – C-certe, mi
n-nenion
forgesis! Je-en, - li ŝovis la manon en la plastan saketon, kiu servis
por
kunpreni tagmanĝon al la minejo, kaj eligis de tie belan pupon en
diafana
skatoleto. – T-tion – por Alinjo… - sekvis plasta aŭtomobilo ruĝa, -
t-tion por
Rudik… - la trian fojon li ŝovis la manon en la saketon kaj aperis en
lia mano tri
palruĝaj tulipoj. – T-tion por vi, m-mia bona!
-
Aĥ!
– Inga prenis la tulipojn kaj tuŝetis per varmaj lipoj la frostiĝintan
vangon
de Boris. – Ĉu jam maturas ili en la forcejo? Dankon… Ĉu vi banos vin?
-
N-nature!
– elflustris Boris, dum nelerta provo
ŝin brakumi.
-
Lasu,
- ŝi diris pli promese ol proteste. – Denove Zagit aranĝis la feston en
sia
garaĝo, ĉu ne? Tia odoreto… vi devas tuj senvestiĝi kaj bani vin.
-
N-nature!
– refoje elflustris Boris. – Ĉu Zagit p-povas sidigi la t-tutan
brigadon en
s-sia ĉambreto?
-
Nu
bone, bone, - flustris Inga. – Permesu… mi helpos vin. Mi nur scivolas
– kion
la kompanio povas tiom longe pribabili dum viaj kundrinkoj?
-
Ha-a,
simpla afero… - respondis Boris, demetante la veston kun ŝia helpo. –
Do, mia
Ŝafaro, la fratoj Baranov… ili … ili povas rakonti, kiel ili instalis
vandruton[3]
super du fostoj… ili povas dum du horoj rakonti… gaje, interese…
Ŝi eniris
la banĉambron al li, duonkuŝanta, pro dimensioj de la bankuvo, en
agrable varma
akvo, prenis ŝampuon kaj komencis enfroti la konvalodoran ŝaŭmon en
lian densan
rufan hararon, flustrante : “ Jen do, pura vi estos, suneto mia…”. Tiom
teneraj
kaj agrablaj estis ŝiaj manmovoj, ke Boris eĉ ekmurmuris kontentege:
“M-m-m…”
Tiumomente
el la koridoro alvenis nelaŭta telefonsonoro. Inga haste forŝvebis en
la
koridoron, kaptis la aŭskultilon, kaj Boris kun granda bedaŭro eltiris
sian
konscion el la beata nirvano por streĉi la aŭdon al la mallaŭta parolo
de Inga:
-
Bonan…
matenon jam… - ŝi diris. – Kiu estas… aĥ, pardonu, mi ne rekonis… ne,
li dume
ne enlitiĝis… Li estas en banĉambro. Tuj mi transdonos la aŭskultilon…
Estas
Levakov, - ŝi flustris, disvolvinte telefonŝnuron ĝis la bankuvo. –
Eble io
urĝa…
Tenante
la aparaton per la maldekstra mano, ŝi donis
la aŭskultilon al Boris per la dekstra. Li kaptis ŝian manon kun la
aŭskultilo,
iom altiris ŝin al si kaj kisis la lipojn. Poste li alpremis la
aŭskultilon al
la malseka orelo kaj klare, soldattone diris:
-
Ŝiman
aŭskultas.
-
Kamarado
Ŝiman? - la senkolora voĉo de partiestro Levakov vagis en la aŭskultilo
- jen
proksima kaj klare komprenebla, jen iom for a kaj obtuza. – Boris
Semjonoviĉ,
Levakov estas…
-
Mi
jam scias, - respondis Boris.
-
Kamarado
Ŝiman, pardonu, ke mi zorgigas vin en tiom malfrua.. ne, en tiom frua
horo, -
daŭrigis Levakov karamele, - sed estas la kaŭzo… Morgaŭ kaj postmorgaŭ
vi havos
liberajn tagojn, do eble vi sukcesos plenumi la peton…
-
Kian
peton, je diablo, por la ripoztagoj? – koleriĝis Boris, perdinte la
lastajn
erojn de ĵusa nirvano.
-
Mi
petas vin, Boris …Jakovleviĉ, ne koleru… - plu parolis Levakov. – Ne
tro
temporaba estas mia peto. Ĉu vi povus fosi en via dokumentujo kaj trovi
la
atestojn pri viaj parencoj, nu, vi
komprenas - plena nomo, naskiĝloko, deveno, nacieco… Mi bezonas ĉion ĉi
lunde
matene – tio estas grava por vi, ne por mi…
-
Ja
vi ĉion scias! – eĉ pli koleriĝis Boris. Li eĉ impete faligis liberan
manon en
la bankuvon, kaj akvoŝprucoj disflugis tra la tuta banĉambro. – Mia
dosiero,
kiun vi tenas en via partkomo[4],
enhavas ĉion pri miaj gepatroj. Komplete, absolute ĉion!
Tiumomente
li rekaptis per okulrando la vizaĝon de Inga, kiu alpremis la
montrofingron al
siaj lipoj. “Pardonu… li kulpas” – montris li per la okuloj kaj manoj.
-
Jes,
jes… ne maltrankviliĝu, kamarado Ŝiman…
Boris…Semjonoviĉ,
- plu karamelis, preterlasante la koleron de Boris kaj venante al
konfida
duonflustro, – pri la gepatroj ni havas … sed pri la geavoj – ne. Do mi
petas
vin trovi ĝuste pri la geavoj…
-
S-sed
por kia diablo? - embarasita Boris
respondis same duonflustre.
-
Mi
diru al vi honeste, kamarado Ŝiman… - solene duonflustris Levakov, -
kvankam mi
ne rajtas… sed vi komprenos. La listo de honorigatoj venis en Moskvon
por
konfirmo en nia ministerio kaj posta ukazo de la ŝtatestro, jes… kaj iu
tie, en
la ministerio… eble la vicministro mem m-m… metis per ruĝa krajono
demandsignon
ĉe via familinomo. La koncerna respondeculo klarigis al mi… oni
suspektas, ke
vi estas judo… do devas esti alsendita ankaŭ atesto pri la geavoj.
-
Mi
estas belaruso, panjo via fikata! – ne plu povis toleri Boris. – Por
kia diablo
mi devas atesti miajn geavojn? Kaj ĝenerale, mi ne komprenas…
-
D-do,
mi diris al vi la peton, kamarado Ŝiman, - intervenis Levakov kun iom
da ofendo
en la voĉo. – Vi estas ebrieta, mi estas ebrieta… dormu ni trankvile,
sed
morgaŭ bonvolu tamen serĉeti… Grava afero! Ordeno!
La
aŭskultilo eligis kurtajn ekzumojn. Inga kviete forprenis ĝin, instalis
sur la
aparaton kaj metis tiun sur la plankon. Poste, same kviete ŝi brakumis
la
malsekan korpon de Boris, kaj dum ŝia daŭra kiso ien forflugis el lia
kapo ĉiuj
Levakovoj kun ĉiuj iliaj levakovaj petaĉoj…
3.
Ruiniĝo de
la karbofronto ekis subite, senatende, sed tute ne embarasige por la
brigado.
Spertego de la brigadanoj, bazita sur la sperto de antaŭaj ministaj
generacioj
kaj sur nemaloftaj eventoj dum propra minista vivo, provizis ilin per
efikaj
metodoj por kontraŭstari tiun naturan fenomenon. Ĉiu faris tute
konsciajn,
lertajn agojn rapide sed sen tumulta hastemo. Kiam aŭdiĝis suspektinda
kraketado fronte antaŭ la hakmaŝino, Boris faris kurtan ordonon per
radio, kaj
Janĉjo, kiu vaĉis sube, en la transportgalerio, malŝaltis ĉenstablon
enminan
por eviti hazardan rompon de ĉenoj per abrupta falo de eksternorma
karbopecego.
La Ŝafaro, helpata de Petnik en la supra, ventola galerio arde ekagis
per
hakiloj ĉe antaŭpreparita trabaro. Dum kelkaj minutoj ili sukcesis
instali du
firmajn trabkadrojn, protektantajn la galerion ĉeelire el la mino mem.
Farinte
tion ili, unu post alia penetris en la minon kaj inter du vicoj de
hidraŭlikaj
subtenstangoj ekimpetis suben, al la fluo de freŝa aero. Zagit jam
estis eble
nur dek metrojn for de la transporta galerio, akurate stirante la
hakmaŝinon
suben, al tiu. Ĉe la supra maŝinparto Boris konsekvence antaŭenmovis la
hidraŭlikaĵojn konkorde kun movo de la hakmaŝino, ne ĉesante observi la
fronton
kaj komandi per radio.
La unuaj
pecegoj falis sur la ĉenstablon pli supre de la hakmaŝino, kiam
kaplumoj de la
Ŝafaro kaj Petnik proksimis al Boris.
-
Hej
brigadestro! Ĉu bezonatas helpo?! - ekkriis Petnik tra muĝadon de la
motoroj.
-
Ne!
– rekriis Boris. – Eliru al Janĉjo, eble tie estas io urĝa por fari!
La tri
kaplumoj preterrampis la hakmaŝinon kvar metroj longan kaj dissolviĝis
en la
suba nigro. Restis ne tro da tiu ĝis la minfino, ĝis la kruciĝo de tiu
kun la
transporta galerio. Boris kaj Zagit moviĝis tien kun rapideco de la
hakmaŝino –
ja ne eblis aliel. La krakado ĉefronte fortiĝis, karbopecoj
diversgrandaj
faladis senĉese, kaj la karba polvo vualis la aeron, farante ĝin
preskaŭ
maldiafana eĉ por la kaplumoj. Unu pecego falis sur la hakmaŝinon,
dissplitiĝis
kaj la plej etaj splitoj ekfrapis la kaskojn.
-
Aj!
– elkriis Zagit, viŝante sangogutojn de sur la vundita vango.
-
Punkto!
– kriis al li Boris. – Stop maŝino! Tuj – en la galerion!
-
Je-es,
brigadestro! Ankaŭ vi! – respondis Zagit, malŝaltante la motorojn.
Trifoje li
kapjesis, do lia kaplumo faris tri vertikalajn movojn tien-reen,
signalante
plenankomprenon. La apenaŭ videbla kaplumo de la brigadestro faris la
samajn
movojn. Zagit preskaŭ elfalis el la mino en la galerion; post momento
sur la
hakmaŝinon falegis plata karbopeco, glitis inter du hidraŭlikaj
subteniloj de
la enmina trairspaco, lasinte por la eliro nur mallarĝan fendon. Boris,
kiu
moviĝis en la trairspaco post Zagit, sukcesis eligi el la mino nur la
supran
duonkorpon, la malsupra restis premita per la karbopeco. Li eligis
sakraĵon kun
ĝemo.
-
Hej,
Ŝafaro, helpu! – kriis Petnik kaj kaptinte la vatjakon de Boris je
ŝultroj
provis eltiri lin.
-
Ne
taŭgas! – kriis Boris. – Pneŭmartelojn portu!
-
Jam
pretas! – respondis la fratoj, kaj per du pneŭmarteloj komencis disbati
la
karbon.
-
M-m-m!
– muĝis Boris. – Karbopanjo fikata! Rapidu! Povas fali la tuta kruciĝo!
Petnik plu
klopodis ĉe la vatjako, faradis kuraĝigajn gestojn, kriegis ion
nekompreneblan,
tumultis, kaj fine estis forpuŝita de Griĉjo kaj Zagit, kiuj provis iom
levi la
pecegon. Subite inter ili sin ŝovis Janĉjo kun “ursido” – eta
pneŭmatika kriko,
uzata por ĝustigi kapon de la ĉenstablo. Du aertuboj sekvis lin. La
viroj tuj
komprenis la ideon. Ili formoviĝis
flanken dum
Janĉjo ŝovis sin en la minon kaj lerte instalis la krikon inter piedo
de la lasta
hidraŭlikaĵo kaj la karbopeco. Li turnis anson, eksiblis aero kaj la
pecego iom
post iom leviĝis je kelkaj centimetroj. Tio estis sufiĉa por ke Boris
kun vica
sakraĵo elfalu for el la mino. Kaj samtempe la pecego, levita per kriko
rompiĝis je du partoj, unu el kiuj elfalis post Boris.
-
Nu,
ĉu sendifekta?! – kriis Petnik.
-
Ha,
jes! – respondis Boris. – Nur la pantalonojn ŝiris, damnaĵo!
-
Janĉjo!
– subite ekblekis la fortulo Djomin.
Li ĵetis
sin antaŭen, streĉinte la muskolojn forpuŝis la karban duonpecegon kaj
trenis
la knabon for de la kruciĝo. Tuj sur la liberigitan lokon elfalis el la
mino la
dua duonpeco, akompanata de kelkaj pli malgrandaj. Janĉjo provis
rideti, sed
larmoj estis en liaj okuloj. Dekstra mano lia pendis iel nenature, la
sango
gutis sur malsekajn relojn de la galerio. Boris kaptis latpecon kaj per
drato
rapide fiksis la rompitan manon kaj la brakon de Janĉjo.
-
Ek
al la ŝakto! – komandis li. – Mi telefonos supren kaj postkuros vin.
La krakado
iĝis eĉ pli intensa, pecoj diversgrandaj faladis el la mino, sed feraj
subtenarkoj ĉe la kruciĝo dume rezistis la premon de karbamaso. Post du
aŭ tri
minutoj la unua arko cedis al la premo kaj, fleksiĝinte lasis la amason
en la
galerion. Tiutempe la brigado estis jam malproksime de la kruciĝo…
Ili
atendis dum timigita juna helpkuracistinjo, asistate de Boris, faris
portempan
pansaĵon al Janĉjo. Ili akompanis la
knabon al
frosta placo antaŭ la kontoro kaj sidigis lin en blankan buseton kun
ruĝa
kruco.
-
Ĉio
estos en ordo, Janĉjo, - diris Boris. - Ni venos al vi. Vespere ĉiuj ni
venos.
La buseto
startis elane de sur la monteto, kie situis ĉiuj supraj konstruaĵoj de
la
minejo, al la urbo, volvita en fumon de kutima februara frosto
tridekgrada.
Kelkmomente la brigadanoj akompanis la ruĝan krucon per rigardoj, poste
ĉiuj
ekrigardis al la nigra vango de Zagit kun blanka plastra kruco, al la
vatbuloj
eliĝantaj el la ŝirita pantalono de Boris kaj kun ridego direktis sin
en la
duŝejon.
Tie, ĉe la
enirpordo ilin jam atendis Ĥaulin, urĝe ascendinta supren el la minejo,
nigra,
nelavita samkiel ili, kaj la partiestro Levakov en malbutonumita
ŝafopelto kun
felĉapo en la maldekstra mano.
-
Ĉio
en ord’, ĉefo…- diris Boris responde al la elokventa rigardo de Ĥaulin.
– La
karboatako mezforta… gravaj damaĝoj ne estas… la galerion riparos vica
brigado…
la karbo denove iros supren… eble post tri horoj. Janĉjo rompis oston…
nu, al
la onta edziĝo li venos sendifekta.
-
Ja
ne estas rompita la membro pli grava! – elbalbutis Petnik.
Sekvis
sovaĝa rideksplodo, dum kiu Levakov
proksimiĝis al Boris.
-
Do,
kamarado Ŝiman, - diris li kun komplota rideto, - mi devas gratuli vin
okaze de
vica via glorago! La partio amas siajn heroajn filojn. Vi ne devas
serĉi la
atestojn pri viaj geavoj – tie, en Moskvo, oni jam ĉion esploris. Vi
estas
kavaliro de la ordeno de Ruĝa Standardo – denove mi gratulas! Ankaŭ
viaj
brigadanoj meritas honorigon – mi nepre levos la demandon poste, en
plenkunsido
de la kombinumestraro. Ĉiuj meritas!
-
Janĉjo…
- diris Boris, morne rigardante la partiestron. – Li meritas. Unuavice.
-
Janĉjo?
– iom embarase demandripetis Levakov. – Ĉu tiu knabaĉo-elektristo? E-e…
Epŝtejn, ĉu? Mi parolos… Sed mi dubas, ke tie… – li montris per okuloj
al la
plafono, - ke tie oni aprobos…
-
Kial
ne? – demandis Boris kun kreskanta kolero.
-
Do,
vi devas kompreni… - balbutis Levakov. – La tempo estas tia… Ĵus, kune
kun vi
oni ordenumis Ŝapiro, ĉefmekanikiston de la “Norda”, do ne plu estas
kvoto por
judoj.
-
Mi
ne komprenas, - diris Boris.
-
Kion
vi ne komprenas, kamarado Ŝiman?! – koleriĝis la partiestro. – Ni devas
havi
diversnaciajn ordenumitojn! Proporcie al la naciamplekso. Jen estas la
linio de
la partio. Kaj vi, kiel
konscia partiano, devas subteni tiun linion! Eble oni enmanigos valoran
donacon
al via Epŝtejn... Kaj ĉesu imiti nekomprenemon!
-
Jes,
- diris Boris. – Ni ĉesu.
Li levis la dekstran
manon,
jam premitan pugne, kaj donacis al Levakov, staranta kun la buŝo
ankoraŭ
ovrita, fortan baton en makzelon. Poste, nehaste turninte sin, li iris
en la
duŝejon.
dec.2007