Recenzo pri la verko:

“BONA ESPERO

idealo kaj realo

Pri la aŭtoro:

Roman Dobrzyński (naskiĝinta en 1937 estas pola esperantisto kaj ekde 2005 li estas honora membro de U.E.A.

Dobrzyński esperantistiĝis en 1955. Li magistriĝis pri juro kaj poste pri ĵurnalismo per tezo pri la Esperanta gazetaro. Kiel studento li aktivis en la Esperanto-movado per verkado, redaktado kaj instruado, kaj kiel estrarano de Pola Esperanto Junularo kaj redaktoro de la revuo Kontakto (1968-1970.

De 1973 ĝis 2003 li laboris kiel ĵurnalisto de Pola Televido kaj en tiu rolo multfoje traktis Esperanto-rilatajn temojn, farante ankaŭ filmojn pri Esperanto, ekz. Bona Espero(1984). En 1995 li esperantistigis la televidan lingvokurson de BBC: Mazi en Gondolando. Dobrzyński estis membro de LKK de la ĝis nun plej granda UK en Varsovio 1987. Li estas membro de UEA ekde 1961 kaj estis komitatano kaj vicprezidanto de UEA 1989-92. Li kontribuis al la establo de Fondumo Zamenhof. En 2003 aperis lia pollingva libro Ulica Zamenhofa kun interparoloj kun d-ro.Louis Christophe Zaleski- Zamrenof Tradukoj aperis ne nur en Esperanto (La Zamenhof-strato, 1-a eldono 2003, 2-a eldono 2005), sed ankaŭ en la litova (Zamenhofo gatvė, 2004), la ĉeĥa (Zamenhofova ulice, 2005), la japana (Zamenhof doori, 2005), la portugala (A Rua Zamenhof, 2006) kaj la slovaka (Zamenhofova ulica, 2006) kaj la franca (La rue Zamenhof, 2008).

La verko: Temas pri diverstempaj interviuoj de la ĵurnalisto kun gesinjoroj Grattapaglia kiujn ekde la jaro 1974 vivas ĝuste en la bieno-lernejo “Bona Espero” kies nomo aperas kiel titolo de tiu ĉi verko. El la respondoj al plej diversaj demandoj starigitaj laŭvice al Giuseppe kaj Ursula Grattapaglia oni komprenas ke ili ,foririnte el Italio kun la du filoj tiam ankoraŭ tre ĵunaj, alvenis al Brazilo en la regiono Alto Paraiso de Goiàs estante puŝitaj de idealo, nome, realigi veran “Esperantistan Paradizon”, sed ili baldaŭ devis batali kontraŭ multaj problemoj naskiĝintaj inter ili kaj la lokaluloj aŭ aliaj personoj kiuj vigle minacis “Bonan Esperon” pri malapero. Ili devis eĉ alfronti multajn antaŭjuĝojn ĉar ili ambaŭ estis eŭropanoj kaj “ blankuloj”oni ilin moke nomis”gringoj” Sed ĉiam senperforte, kvankam foje malkuraĝigitaj, geedzoj Grattapaglia trapasis ĉiuspecajn malfacilaĵojn. Nun ili vivas en Bona Espero kaj Brazilo fariĝis ilia dua patrujo: fakte la du filoj vivas kaj labora en la ĉefurbo Braziljo. Ursula kaj Giuseppe jam estas geavoj kaj havas kvar genepojn kiuj flue parolas Esperanton kiel familian lingvon.

La verko estas bonstile kaj amikece verkita sed prezentas problemojn dum legado, fakte la demandoj estas skribitaj per grasa litertipo dum la respondoj estas skribitaj per normala sed tro hela litertipo kaj tiu eldonmaniero iom streĉiĝas la okuloj de la legantoj; tamen ĝi estas rekomendinda legaĵo por ĉiuj esperantistoj kiuj ne tute konvinkiĝis pri la utilo kaj utiligado de Esperanto en la ĉiutaga vivo kaj por la tuta esperantistaro en la mondo.

Recenzo pri la verko “Senso” de Camillo [alparolu Kamilo] Boito. Esperantigita de Jean-Luc Tortel.

La aŭtoro de tiu ĉi novelo naskiĝis en Romo la 30an de oktobro 1836 kaj mortis en Milano la 28an de junio 1914, li nur verkis du novelarojn kaj “Senso” aperis kiel lasta el liaj noveloj en la jaro1883; fakte Kamilo Boito estis arkitekto; tamen “Senso” famiĝis ankaŭ danke al samtitola filmo “Senso” aperinta en 1954 kies reĝisoro estis Luchino Visconti [Lukino Viskonti] kaj kies ĉefrolantoj estis Alida Valli kaj Massimo Girotti[Ĝirot-ti].

La travivaĵoj estas rakontataj al la leganto pere de la “sekreta kajereto” de la ĉefrolantino, fakte la venetia grafino Livia [Livja] je la epoko de nia novelo estas trideknaŭjaraĝa kaj finfine kuraĝas rakonti sian ĝistiean vivon. La memoro retroiras al la tempo de la plena juneco, kiam ,nur dudekdu jaraĝa Livia antaŭe altirita de la beleco de iu juna soldato, tuj lin forlasas por edziniĝi al maljuna kaj malforta sed tre riĉa kaj malavara grafo dum la juna, sennoma soldato mortas dum la tiel nomata “tria milito por sendependiĝo”. Livia havas apartan karakteron ŝi ĉiam estas malkvieta kaj altirita nur sense de la vira beleco. Fakte ŝi tuj forlasas la edzon kaj, en la venetia etoso varma kaj volupta, estante belega kaj plaĉa virino ŝi sukcesas altiri al si per terura pasio la oficiron de la aŭstria armeo Remigio Ruiz [Remiĝo]. La oficiro estas prezentita al la leganto kvazaŭ temus pri Adoniso aŭ Heraklo, Remigio estas tre bela kaj fortika viro, sed li estas samtempe malnobla, malmorala kaj cinika. Ĝuste tiuj ĉi malvirtoj de malheroeco altiras sense Livia-n, tiu anima malnobelo ŝajnas al Livia preskaŭ spuro de neesplorebla vireca energio. La pasio, nur sensa, puŝas Livia-n antaŭ ĉio al la adolto, poste al malespero. Kiam finfine Livia konscias ke Remigio nur celis havi de ŝi monon por povi dizerti de la armeo por vivi diboĉe kaj trankvile dum la milito daŭrigas, ŝi, sin sentinte humiligita de sia amato, decidiĝas lin denonci kaj mortpafigi lin tiamaniere. Por sin liberigi de la humiligo kaj de la honto Livia faras preskaŭ memanalizon de sia karaktero kaj poste, kiam venas malstreĉiĝon en sian menson ŝi tuj alvokas alian amanton, Gino [Ĝino] kiu vere amas ŝin.

Dum la tuta rakonto la leganto tuj povas konscii ke la verkisto estas fakulo pri arto kaj ne nur verkisto ĉar la etoso kaj la pejsaĝo mem aperas antaŭ la okuloj de la leganto kiel pentraĵoj pri Venecio, kaj la ĉefrolantoj estas preskaŭ marmoraj statuoj firmaj je ilia cinikeco.

La tradukisto sukcesis doni al la leganto freŝan kaj allogan verkon kiun oni legas preskaŭ unuspire malgraŭ aŭ danke al la maniero traduki la verkon kiun, kiel diras Profesoro Karlo Minnaja en sia antaŭparolo al la verko mem, ne estas tute komparebla kun la itala originalo; fakte la tradukinto mallongigis la frazojn kaj iom ŝanĝis la interpunkcion. Eble la tradukita verko ne atingis ĝis nun la merititan disvastigon pro du aferoj: unue oni trovas, dum la legado, tro da eliziojn ĉe la artikolo sekvata de vorto komencanta per vokalo: ekzemple: l’amo, l’okulojn,ktp kaj tio haltigas la legadon; due verŝajne iu ne itala leganto tute ne kapablas kompreni tuj la elparolo de la propraj nomoj kiuj devus esti skribita itale, jes, ja, sed kun esperanta elparolo interkrampe aŭ piedpaĝe, sed tio ne tro gravas al la bona traduko.

Rrecenzis: Silvia Garnero.

Tiu ĉi recenzo estas nun publikigita en la numero kvar (julio- aŭgusto) de la revuo "L'Esperanto", oficiala organo de la ITALA ESPERANTO FEDERACIO .

…read more

Maksimoj de konfuĉeo

Tiun ĉi dosieron sendis al mi esperantisto mia amiko, mi multe ŝatas ĝin kaj deziras ke ankaŭ vi ĝuu ĝin kiel kristnaska n donacon kun miaj bondeziroj la plej varmaj. Silvia Garnero

Pasintĵaŭde mi revenis hejmen post sufiĉe longa feriatempo; mi havis tre belajn tagojn sed la malvarmo foje sentiĝis, nur la tagon antaŭ nia foriro mi komencis senti varmon kaj, reveninte hejmen mi preskaŭ svenis pro la varmego kiu atendis min! Mi havis multe da vizitoj sed, bedaŭrinde, ne temis pri esperantistaj amikoj, tamen mi renkontis tri sinjorinojn kiuj, kvankam ne tro junaj, multe interesiĝis pri tiu stranga lingvo, nome Esperanto. Ili rakontis al mi belegan travivaĵon havitan de ilia pli aĝa nepo: tiu ĉi doktoriĝis pri juro poste iris en Anglujon por lerni bone la Anglan, sed, post tri monatoj da restado tie li ne nur ne lernis la anglan li eĉ forgesis la italan kaj bonege lernis... la piemontan dialekton kiun li kutime aŭdis sed neniam parolis hejmen! Do mi multe pripensis tiun ĉi travivaĵon kaj konklude mi povas diri ke ni ne devas timi la anglan lingvon kaj ĝin forpuŝi, ni nur devas ĉiam pli disvastigi Esperanton en nia medio kaj certe, kvankam Esperanto ne venkos, la angla ne povos malhelpi ĝin kiel ĝi ja ne malhelpis tiun junulon lerni bone sian gepatran dialekton kvankam li troviĝis en fremda lando. Karegaj Ipernity amikoj se vi hazarde legas tiun ĉi artikolon bonvolu ne nur forlasi viajn komentojn sed ankaŭ diri al mi ĉu vi trovis en ĝi multe da erarojn ĉar mi skribis tute senpripense kaj rekte en Eo. Dankon de Silvia Garnero.

Ĉi jare mi ferias en Aosta Valo, en eta vilaĝo kiu nomiĝas Gressoney Saint Jean. Kutime en Aosta Valo oni parolas la francan lingvon krom la italan, ĉi tie, male,oni parolas germanan dialekton, la vilaĝo estas tre bela kaj havas belegajn vidindajn lokojn kiel, ekzemple, la Kastelo kie iam feriis la reĝino Margerita el Savojo, belegan lageton troviĝas meze de la vilaĝo kaj tie oni povas fiŝkapti kaj, dum somero, multaj geknaboj tie ludas kaj povas rajdi sur etajn ĉevalojn. Ĉi tie estas ankaŭ muzeo pri lokaj bestoj. Dum la plej gravaj festoj viroj, virinoj kaj eĉ beboj surmetas belegajn kostumoj. Pri tiuj ĉi aferoj mi baldaŭ enmetos fotojn se mi sukcesas havigi ilin belaj.Mi multe ŝatas mian montaran ferialokon kaj esperas ke ankaŭ venontjare mi povu ferii tie ĉi kun la tuta mia familio.Salutojn al ĉiuj ipernity amikoj de Silvia Garnero.