Imre Havasi's blog

Fel, fel vitézek a csatára

Petőfi Sándor

En kusena lito morti.

Malrapide velki, kiel floro

Kion mordetadas la insekto.

Kiel la kandelo malrapide

Forbruli en la vaka chambro, sole.

Dio, ne chi tian morton donu !

Ne chi tian morton donu al mi !

Mi estu arbo, en kiun fulm'  batas,

Aü tiun lashtormego elradikas !

Mi estu klifo, kiun la tondro

Furioze faligas en la valon.

Kaj se la sklavaj popoloj

Disrompos siajn katenojn,

Kaj  per la rugha vizagho, rughaj flagoj,

Kaj sur tiu per la sankta devizo:

Mondlibereco

Kaj ili krios !

Krios de oriento ghis okcidento.

Kun tiu la despotizmo kolizos.

Tie mi mortfalu !

En la batalkampo.

Tie fluu la sango el mia koro.

Kaj kiam mian finan vorton sonos

Subpremu  tiun bruo de la batalo:

La vocho de trumpetoj kaj kanonoj.

Tra mia korpo

Rapidaj chevaloj

Kuregu antaüen al la trumfo,

Forlase min morte kaj piedpreme.

Se la tago de enterigo alvenos,

Niajn rompitajn ostojn oni kolektos,

Kie kun funebra akompanajho,

Kaj kun la nigraj rubandaj standardoj

Oni metos la heroojn en komuntombon,

Kiuj mortis por vi : Mondlibereco !

Hunyadi János

Dugovics a hős 1456 (la heroa…

Kiam en jaro 1456 kun kondukado de sultano Mehmed dua  la turkoj ekiris per granda armeo konkeri Hungarujon kaj la kristanan Eüropon. La roma papo Kaliksto tria preceptis la dangheron por la kristanizmo, kaj li alvokis la kristanan Eüropon, ke varbu militistan helpon kontraü la pagana atako, kaj li ordonis, ke en chiu kristana preghejo tagmeze sonorilegu, ke la kreduloj preghu pro la kristanizmo. Per varbado de Johano Capestrano itala monaho ankaü venis kun la helpo, kiuj estis chefe serboj kaj aliaj sud Eüropanoj, sed la chefforto estis la hungara armeo, kvazaü 25 000 kapoj.

La granda militestro, Hunyadi János, kun lia kristana armeo atendis la turkojn che fortikajho Belgrado. La turkoj alvenis  kun 200 shipoj, 150 000 soldatoj kaj 300 kanonoj. La batalis estis akra kaj kruela. Hunyadi per artifiko akupigis la kanonojn de turkoj, kaj per tiuj kanonis la turkojn. Fine, Hunyadi per lia kristana armeo rikoltis grandan venkon super la turka armeo,22-an de julio 1456. Ankaü la sultano vundigis.Poste ghis 60 jaroj  la turkoj ne minancis Eüropon.Domaghe, post  semajno  Hunyadi János mortis en pesta epidermo.

Je la papa ordono ankaü plue tagmeze sonis kaj sonas la sonorilegoj anoncas venkon de kristanizmo, kaj memoron de la mortpafighitaj herooj.  Papo Pius dua  donancis  por Hungarujo "Defendanto de la tuta kristanismo" titolon

amiért délben szólnak a harang…

Attila hun király (regho de l…

Unu parto de la hunoj baldaü ekloghis en la Karpatbaseno, en areo de la nunaHungarujo.Tiam ili okupis la provincon de Romio: Panonion. Kun gvido de ilia legenda granda regho Attila (434 -- 453) Li nomis sin: "Vipo de Dio". La hunoj konkeris grandan parton de Europo.Ili atingis ghis pordego de urbo Roma.  Sed pro la persona peto de la roma papo, Attila kun sia armeo ne eniris en la urbon, sed returnighis.

Estas skribite pri Attila, ke en lia unu nuptonokto, dum dormo pro nazosangado li  sufokighis. Lian  kadavron oni lokis en tri tavolan cherkon ( oro + arghento + fero ), kaj enmetis ghin en la fluejon de rivero, sub la akvon.  Poste plenumis la enterigon , kaj la soldatoj mortigis tiujn, kiuj faris la entombigon, ke neniu  retrovu la cherkon. Post morto de regho Attila la huna imperio disfalis.

Attila " vipo de Dio "

Che ni hungaroj Attila nomo estas ofta baptonomo.

Taso kafo

Tendo de turka sultano

Kiam la turka armeo proksimighis al la chefurbo Buda, apud la urbo ili bivakis. La turka sultano per delegitoj invitis je gasteco la hungaran vidvinan reghinon, la suchinfanan reghidon kaj la eminentajn hungarajn aristoktatojn, dire: li ne estas malamiko, sed li estas amiko de hungararo. La hungaroj akceptis la inviton. La sultano bonvenigis  kun granda pompo. Kiam la gastigado estis elcherpita , kaj kiel finan pladon, oni kredencis la nigran kafon. La hungaraj gastoj ankoraü ne trinkis kafon, kaj nomis tiun  nigra supo. Sed apenaü ke ili eltrinkis la kafon, la sultano katenigis sep hungarajn aristrokratojn, kaj oni sendis ilin en urbon Istambul, kaj ili tie restis kiel malliberuloj dumvivaj. La sultano forsendis la reghinon kaj reghidon, sed ili jam ne povis eniri en urbon Buda, sed ili rifughis fora en Silvanujon.

Char la tragedio venis senpere post la kafotrinko, post la agrabla amuzigho.  Nuntempe  se post la agrabla amuzigho sekvos ia malagrablajho,  Tiam oni diras: "ankoraü reestas la nigra supo !"

Buda

A hős egri nők 1552 (la heroaj…

Kiam la turkoj sieghis fortikajhon de Eger, la pli multaj nombraj atakantoj ne povis venki la malmultajn defendantojn. Ankoraü ankaü la virinoj iris sur la muregon, kaj ili vershis varmegan akvon kaj shtonon jhetis sur la malamikon. Aü ili elprenis de mano de la mortintaj viroj la glavon, kaj ili plue batalis kun ghi. Kiam la defendantoj jam estis tro lacaj, la kapitano de fortikajho, Dobó István, donis vinon por ili. La defendantoj trikis rapide, kaj de la krucho defluis la rugha vino. La turkoj vidis, ke la hungaroj trinkas io rughan sukon, kaj ili opinis, ke tiu estas sendube sango de taüro, per kiu la hungaroj ighos tre fortoj. La turkoj chesigis la sieghon de fortikajho kaj retrighis, char ili opiniis, ke estas vana la plua siegho.

Ni gustumu !  Je nia sano !

Havasi Imre: Kárpátmedence                                 Karpatbaseno

Kárpát völgye Duna tája                                        Valo de Karpat' -- Danubo

Népvándorlás hadakutja                                         Vojo de popolmigrado,

Sok -- sok népnek temetője                                    Tombo de multaj popoloj,

Itt élőknek szülőföldje                                             Patruj' de tie vivantoj.

Senkinek sem ősi földje                                          Praa land' nenies estis

Isten nem itt teremtette,                                          Dio ne chi tie kreis,

Előbb, utóbb úgy lelt rája,                                        Chiu venis antaü -- poste,

Hogy ez legyen új hazája.                                       Nova Patruj' ighis tie.

Ugy jöttünk mi magyarik is,                                     Venis ankaü ni hungaroj,

De maradt hely más népnek is.                                Sed ankaü alipopoloj.

Ezer évig jóban -- rosszban                                      Dum mil jaroj unuece

Együtt éltünk közös honban.                                    Ni kunvivis  bone -- mise.

A társnépek panaszolták,                                         La kunulpopoloj plendis,

Hogy a magyarok elnyomták.                                   Hungaroj ilin subprenis.

Azért ők is gyarapodtak                                           Sed ankaü ili multighis,

EZER ÉVIG FENNMARADTAK !                               DUM MIL JAROJ KONSERVIGHIS !

Igaz, néha veszekedtünk                                          Vere, foje ni kverelis, 

De ha kellett segitettünk :                                         Sed en malbono mi helpis:

Helyet adtunk üldözöttnek,                                        Pelito ricevis lokon,

Megélhetést ittélőknek.                                             La restinto porvivajhon.

És magyarnak mi volt sorsa ?                                    Hungar' havis kian sorton ?

Kényszere, hogy vérét ontsa:                                     Devis vershi propran sangon:

Harcoltunk a szabadságért,                                        Ni batalis por libero,

És ha kellett Európáért.                                              Se necesis por Europo.

Voltunk Nyugat végbástyája,                                       Ni estis finbastiono,

Nagyhatalmak közprédája                                           Por la potencoj rabajho

Mire végre talpraálltunk                                               Ghis kiam ni reordighis

Ismét cstatérré váltunk.                                               Denove batali devis.

Rossz emberek összefogtak                                       La misaj homoj konspiris,

Trianonban meggyaláztak.                                           En Trianon malhonoris.

Lett sok magyar elnyomottá                                         Hungaroj ighis senrajtoj

Szülőföldjén hontalanná.                                              En naskoland' senpatrujoj.

Elszakitott magyaroknak                                             Kiu garantigas pacon,

És más kisebb népcsoportnak                                     KONSERVIGHON ,prosperadon

Ki biztosit boldogulást                                                 Por disshiritaj hungaroj

EZER ÉVIG FENNMARADÁST !                                  Kaj aliaj popoletoj !

Trianonnak bünös átka                                                Malbeno de Trianono

Rá nehezedett e tájra:                                                 Pezigas chi regiono:

Gyülölködés marakodás                                              La incitado misvola

Egymás ellen vad uszitás.                                           Unu kontra la alia.

Kárpátoktól Adriáig                                                      De Karpatoj ghis Adrio

Fogjunk össze mind egyszálig                                     Ni kontentu chiu  homo !

Ne hagyjuk a gyülöletnek                                             Ne permesu por malamoj

Feláldozni népeinket !!!                                                Oferi niajn popolojn !!!

Fogjunk össze mid egyszálig (s…

 solidaru chiuj

Az úton Csiksomlyóra (sur la v…

Kiuj alvenis al la pilgrimantloko de Chikshomjo. Pro la pluraj centmil kompatemoj, la snkta meson oni celebras sub la libera chielo, en la belega valo de Karpatoj Kiel por la hispanoj Santiago de Compostela, por ni hungaroj Chikshomjo estas la pilgrimantloko, kie el la tutmondo viva hungaroj estas reprezentite.  Al ni chiuj en la vivo almenaü unufoje devas pilgrimanti tien, sendepende de la religia aparteno. Tiu estas edifa sento, kiam pluraj centmil homoj kune kantas la hungaran kaj sikulan himnon.

A Csiksomjói bucsu napja minden év Pünközsd sombatján van.

Akik megérkeztek a Csiksomlyói zarándokhelyre. A több százezer résztvevő miatt a szentmisét a szabadban, a Kárpátok gyönyörű völgyében tartják. Mint a spanyoloknak Santiago de Campastela nekünk magyaroknak Csiksomlyó a zarándokhelyünk, ahol az egész világban élő magyarság képviselve van. Mindnyájonknak az életben legalább egyszer el kell zarándokolnunk ide, a vallási hovatartozástól függetlenül. Az egy felemelő érzés , amikor többszázezer ember együtt énekli a

magyar és a székely himnuszt !

Csiksomlyo, akik megérkeztek…

Lhasza , Potala palaco

En la dudekunua jarcento chiuj homoj havas rajton libere vivi. Ankaü la Tibetanoj. La libera estas  simila kiel la varmo : Ne paroli devas pri ghi, sed devas senti tiun. Se ghi mankas tiam oni sentas malvarmon, kaj oni hejtas. La fajro donas varmon, sed ankaü bruligas kaj povas detrugi.

La orienta praa kulturo estas admirinda, ankaü la china, ankaü la tibeta. Estas bedaürinda, ke la  politiko metis ilin kontraü unu kun alia. Kio por iu estas sankta, tion la aliulo ne malhonoru, precipe se ili volas kune vivi. La formo de la libereco povas esti en aparta shtato, konfedaracio kaj  aütonomio Tio estas malbona afero, se la potenco diras al la popolo, ke al ili kio estas la bono, kaj kion devas ami.

La olimpion ne estas permesata enmiksi  en la politiko !

 La geografia situacio farigas orfa Tibeton. Sed ankaü la orfoj povas esti felichaj, se ili mem formas propran sorton.Veraj orfoj de mondo estas tiuj, kun kiuj aliuloj povas fari kion ajn, char neniu atentas pri ili. tial hodiaü ne estas pli orfa ol la tibeta popolo.

szeretet ( amo )

Pál apostol: A Korintusziakhoz irt levélből (1Kor 13,)

A legkiválóbb adomány a szeretet                   

Szólhatok az emberek vagy az angyalok nyelvén, ha szeretet nincs bennem, csak zengő érc vagyok vagy pengő cimbalom.  Lehet prófétáló tehetségem, ismerhetem az összes titkokat és mind a tudományokat, hitemmel elmozdithatom a hegyeket,  ha szeretet nincs bennem,  mit sem érek.  Szétoszthatom mindenemet a nélkülözők között, odaadhatom a testemet is égő áldozatul, ha szeretet nincs bennem, mitsem használ neke.

A szeretet türelmes, jóságos, nem féltékeny, nem kérkedik, nem is kevély. A szeretet nem tapintatlan, nem keresi a maga javát, nem gerjed haragra, a rosszat nem rója fel, nem örül a gonosnak, örömét az igazság győzelmében leli. Mindent eltűr, mindent elhisz, remél és mindent elvisel.

A szeretet nem szünik meg soha. A prófétálás végetér, a nyelvek elhallgatnak, a tudomány elenyészik.  De megmarad a hit a remény, a szeretet. De közülük a legnagyobb a szeretet !

Apostolo Paülo: El la letero al la Korintanoj  (1Kor 13,)

La plej eminenta donajho estas la amo !

Mi povas soni lingvo de la homo aü angheloj, se en mi ne estas amo, mi estas nur sonora erco aü klinga muzikilo.  Mi povas havi profetan talenton, mi povas koni la tutajn sekretojn, kaj tutajn sciencojn, per mia kredo mi povas forigi la montojn,  se en mi ne estas amo, mi valoras nenion.  Mi povas disdividi mian chion inter la malhavulo, mi povas doni ankaü mian korpon por brulanta ofero, se en mi ne estas amo, tiu ne helpas por mi.

La amo estas pacienca kaj plena de boneco. La amo ne estasjhaluza, ne fanfaronas, ankaüü ne estas fierega kaj ne estas sentakto, ne serchas sian propran profiton. Ne ekkoleras, ne imputas la malbonon.  La amo toleras, kredas, esperas kaj elportas chion.

La amo chesos neniam. La profeteco finighos, la paroladoj eksilentos, la scienco neniighos.     Sed restas la kredo, la espero kaj la amo ! Sed el ili estas la plej granda:  la amo .

-MotherTeresa

A  Szeretet Misszionáriusa. A Béke Nóbeldij és számos más magas kitüntetés tulajdonosa, ez az egyszerű albán származású szerzetesnő, aki Indiában Kalkuttában tevékenykedett az elesett, beteg szegény emberek életének javitásáért. Ami kiváltotta az egész emberiség tiszteletét

La Misiistino de Amo. Posedanto de la  Paco Nobel-Honorario kaj nombraj aliaj altgradaj honorigoj .Chi tiu simpla albana devena monah'ino, kiu agadis en la india urbo Kalkutta: por la falintaj, malsanaj, malrichaj homoj, por plibonigo de viaj vivoj. Kiu  rezultigis laüdon de la tuta homaro.

Teréz Anya élethimnusza                                    Vivhimno de la  Patrino Tereza

Az élet egyetlen     -- ezért vedd komolyan            La vivo estas unika   --  tial prenu serioze

Az élet szép         --  csodáld meg                        La vivo estas bela     --   admiru

Az élet boldogság   --  izleld                                  La vivo estas  felicho  --  gustumu

Az élet álom     --   tedd valósággá                         La vivo estas songho  --  faru al realo

Az élet kihivás  --  fogadd el                                   La vivo estas elvoko  --  akceptu

Az élet kötelesség  --  teljesitsd                             La vivo estas devo  --  plenumu

Az élet játék  --  játszd                                          La vivo estas ludo  --  ludu

Az élet vagyon -- használd fel                                 La vivo estas havajho  --  utiligu

Az élet szeretet  --  add át magad                           La vivo estas amo  --  transdonu vin mem

Az élet titok  --  fejtsd meg                                     La vivo estas sekreto  --  divenu

Az élet igéret  --  teljesitsd                                     La vivo estas promeso  --  plenumu

Az élet szomorúság  --  gyözd le                            La vivo estas malgajeco  --  venku

Az élet dal  --  énekeld                                           La vivo estas kanto  --  kantu

Az élet küzdelem  --  harcold meg                           La vivo estas luktado  --  batalu

Az élet kaland  --  vállald                                         La vivo estas aventuro  --  entreprenu

Az élet jutalom  --  érdemeld ki                                La vivo estas premio  --  meritu

Az élet élet  --  éljed                                                La vivo estas vivo  --  vivu tiun

Wass Albert 1908-1998

Hontalan vagyok,                                                 Mi estas senpatrujano,

mert vallom, hogy a gondolat szabad,                     char mi konfesas, ke la penso estas libera,

mert hazám ott van a Kárpátok alatt                       char mia patrujo estas tie sub ka Karpatoj

és népem a magyar.                                             kaj mia popolo estas hungara.

Hontalan vagyok.                                                  Mi estas senpatrujano,

mert hirdetem, hogy testvér minden ember,             char mi anoncas: estas gefraroj chiuj homoj,

s hogy egymásra kell leljen végre egyszer               kaj devas trovi unu al la alia fine foje

mindenki, aki jót akar.                                           chiu kiu volas bonon

Hontalan vagyok,                                                   Mi estas senpatrujano,

mert hiszek  jóban, igazban szépben.                      char mi kredas la bonon, veron, belon,

Minden vallásban és minden szépben                      en chiu religio kaj chiu popolo

és Istenben, kié a diadal.                                         kaj en Dio, kies la triumfo.

Hontalan vagyok,                                                   Mi estas senpatrujano,

de vallom rendületlenül, hogy Ő az út s az élet,        sed mi konfesas sen shancelige, ke Li

és maradok ez úton, mig csak élek,                        estas la vojo kaj la vivo, kaj mi restas sur

töretlen hittel ember és magyar.                              chi vojo, ghis mi vivos, kun insista kredo

                                                                             homo kaj hungaro.

gyilkos-to

Üzenem az otthoni hegyeknek:                             Mi sciigas al la hejmaj montoj:

a csillagok járása változó.                                     La irado de la astroj estas varianta.

És törvényei vannak a szeleknek,                          Kaj havas leghon la ventoj,

esőnek hónak fellegeknek,                                    la pluvoj, la negho la altecoj,

és nincsen ború örökkévalo.                                   kaj ne estas eterne nubo.

A viz szalad, a kő marad,                                       La akvo kuras, la shtono restas,

a kő marad.                                                           lashtono restas.

Üzenem a földnek: csak teremjen,                           Mi sciias al la tero: nur produktigu,

ha sáska rágja is le a vetést.                                   se akrido machas la semadon.

Ha vakond túrja is a gyökeret.                                  Aü talpo nazplugas la radikon.

A világ fölött őrködik a Rend,                                    Super la mondo gardas la Ordo.

s nem vész magja a nemes gabonának,                    kaj ne dronas la grajno de bona greno,

de híre sem lesz egykor a csalánnak,                        kaj malaperas la dorna herbacho,

az idő lemarja a gyomokat.                                       la tempo erodas la herbacho.

A viz szalad, a kő marad,                                          La akvo kuras, la sgtono restas,

a kő marad.                                                              la shtono restasm

Üzenem az erdőnek : ne féljen,                                   Mi sciigas al la arbar': ne timu,

ha csattog is a baltások hada.                                    se ankaü hakilegoj krakas,

mert erősebb a baltánál a fa,                                       char estas pli forta la arbo,

s a vérző csonkból virradó tavaszra                               char la sanganta trunko printempe

új erdő sarjad győzedelmesen.                                     denove arbaro ghermos venkinte.

S még mindig lesznek fák, mikor a rozsda                    Char chiam ekzistos arboj, kiam la

a gyilkos vasat rég felfalta már,                                     rusto elkorodis la mortigan feron,

s a sujtó kéz is szent jóvátétellel                                   ankaü la frapantal manoj polvighis

hasznos anyaggá válik a föld alatt....                             utilighis jam sub la tero...

A viz szalad, a kő marad,                                             La akvo kuras, la shtono restas,

a kő marad.                                                                 la shtono restas.

Üzenem a háznak, mely fölnevelt:                                 Mi sciigas al la domo, kie

ha egyenlővé teszik is a földel,                                      mi edukighas: oni forrazas,

nemzedékek örváltásain                                                dum sanghoj de generacioj

jönnek majd ujra boldog épitők,                                      venos la felichaj konstruistoj,

és kiássák a fundamentumot,                                        kaj elterigos la fundamenton,

az erkölcs ősi, hófehér kövére                                        kaj sur la shtonon de la moralo

emelnek falat, tetőt, templomot.                                     konstruos muron, domon, preghejon.

Jön ezer új Kőmüves Kelemen,                                     Venos mil masonistoj, kiuj,

ki nem hamuval és embervérrel                                      ne per mortero, kaj homa sango

köti meg a békesség falát,                                            ligos la muron de paceco,

de szenteltvizzel és búzakenyérrel                                 sed per la benitakvo, kaj pano

és épit régi kőböl új hazát.                                            masonos el praaj shtonoj patrujon.

Üzenem a háznak, melly fölnevelt:                                 Mi sciigas al nia praa domo:

a fundamentom Istentől való,                                          la fundament' devenas de Dio.

és Istentől való az akarat,                                              kaj de Dio devenas la volo,

mely újra épiti a falakat.                                                kiu denove  masonas la muroj.

A viz szalad, de a kő marad.                                         La  akvo kuras, sed la shtono restas.

a kő  marad.                                                                la shtono restas.

És üzenem a volt barátaimnak,                                      Kaj mi sciigas al miaj eksaj amikoj,

kik megtagadják ma a nevemet:                                     kiuj nun rifuzas mian nomon:

ha fordul ujra egyet a kerék,                                           se la rado turnighos denove,

én akkor is a barátjók leszek                                         mi estos tiam liaj amikoj.

és nem lesz bosszú, gyülölet harag.                              kaj sen vengho,malamo, kolero,

Kezet nyujtunk egymásnak és megyünk,                        Ni manpremos unu kun la alia

és leszünk Egy Cél és Egy Akarat:                                ni estos Unu Celo, Unu  Volo:

A viz szalad, de a kő marad,                                          La akvo kuras, sed la shtono restas,

a kő marad.                                                                  la shtono restas.

 És üzenem mindenkinek,                                             Kaj mi sciigas aj chiu,

testvérnek, rokonnak, idegennek,                                   al frato, parenco, fremdulo,

gonosznak jónak, hüségesnek és alávalónak,                 malbonulo, bonulo, fidelulo, achulo,

annak, akit a fájás űz, és annak                                    al li kiun la doloro pelas

kinek kezéhez vércseppek tapadnak:                             al kies manoj sangh' alternighas:

Vigyázzatok és imádkozzatok !                                     Atentu kaj preghu !

Valahol fönt a magos ég alatt                                        Je supre sur la alta chielo

mozdulnak már lassan acsillagok,                                 vovighas jam malrapide la astroj,

s a viz szalad, és csak a kő marad,                               kaj la akvo kuras, nur la shtono restas

a kő marad.                                                                 la shtono restas.

Maradnak az igazak és a jók.                                       Restas la veroj kaj la bonoj,

A tiszták és a békességesek.                                       La puruloj kaj paceculoj.

Erdők, hegyek, tanok és emberek.                                Arbaroj, montoj kaj veraj dogmaroj.

Jól gondolja meg ki mit cselekszik !                               Chiu bone pripensas kiu kion faras !

Likasszák már az égben fönt a rostát,                           Jam la diligentaj angheloj

a csillagok tengelyét olajozzák                                      en supre chiel'  faras la kribrilon

szorgalmas angyalok.                                                   kaj oleasla aksoj de la astroj.

És lészen csillagfordulás megint,                                   kaj denove estos astroturnigho.

és miként hirdeti a Biblia:                                              kiel la Biblio anoncas:

megméretik az ember fia,                                              la homoj estos mezurota,

s ki mint vetett, azonképpen arat.                                   kiu kiel semis, tiel rikoltos.

Mert elfut a viz, és csak a kő marad,                              Char forkuras la akvo, nur la shtono

de a kő marad.                                                              sed la shtono restas .           restas

vérszerződés (sangotraktado)

csodaszarvas1 1 preview

Komenco de la deveno la prauloj de la hungaroj vivis en regiono de la montaro kaj rivero Uralo. Tie ili chefe chasis, fishkaptis. La tribochefo havis du filojn, du kuraghajn junulojn. Iliaj nomoj estis Hunor kaj Magor. Ankaü ili estis bonaj chasistoj.

Unufoje la du fratoj kune kun cent junaj kunuloj forrajdis por chasadi. Ili iris dum plurajn tagojn, sed ne trovis konsiderindan kaptajhojn. Baldaü iu matene antaü ili ekstaris mirinda belega cervo. Ili  volis mortpafi ghin, sed la cervo forkuris, ili postgalopis. Chaspelis ghin tutan tagon, sed vane.  Vespere la cervo malaperis. Sed sekvatage matene la cervo denove staris antaü ili. Kaj chio komencighis kaj daüris re kaj refoje plurajn tagojn.  Dume ili alvenis al belega regiono, en chirkaü  de la maro Azovo. Tiam la cervo finfine malaperis.Ili trovis la pejzaghon tre bela  kaj abunda. Dum la reviziado en gramenejo ili ekvidis multajn belajn junulinojn, kiuj ludis kaj dancis kun la feinoj. Kiam la junulinoj rimarkis la chesistojn, ili ektimis, la feinoj forflugis, kvankam ili ighis kaptitojn de la junaj chasistoj. kiuj ne suferighis la junulinojn, sed elektis edzinon el tiuj. La gejunuloj  ne reiris en la malnovan hejmon, sed tie restis, kaj fondis novan hejmon. Ili ekloghis, sed aparte  Hunor kaj Magor kun sia aro. Idaroj de Hunor farighis la hunoj. Idaroj de Magor farighis la madjaroj (hungaroj).

Tiu estas popola legendo. Frateco de hunoj -- hungaroj estas malnova hungara tradicio.  Kaj la  realajho :

La prahungaroj vivis 1 -- 2  mil jaroj en la nuna granda rusa kamparo, chirkaüajho de la maroj Kaspi , Nigra kaj Azovo,  kune kun aliaj popoloj, chefe turkaj popoloj: hunoj, kazaroj, avaroj ktp..Perzaj arabaj, bizancaj komercistoj kaj vojaghistoj renkontis kun la prahungaroj, kaj ili skribis  pri la ekzistado kaj vivmaniero. La prahungaroj unuavice  estis nomadaj bredistoj, chefe ili bredis  chevalojn, bovojn. Sed ili okupighis ankaü pri terkulturado kaj metalprilaborado. sed estis konsiderinda la pelta besto chasado kaj pelto vendejo. Kiel chevalistoj , ili aliris grandan distancon.

Antaü ol ili estis venintaj trans la montaro Karpatoj, la relative memstaraj  sep hungaraj gentoj faris honfederacion. Tiun ili firmigis per la sangotraktado: Chiuj sep gentaj veziroj el sia sango gutigis en hanapon inter la trinkajhon, kaj poste chiuj eltrinkas ghin. La chefon de Medjer aü Madjar gento oni elektis kiel veziron por la tutaj hungaroj. Tiun veziron oni nomis Álmos. Lia filo: Árpád, kiu gvidis  la  hungarojn en la nunan Patrujon. Idaroj de Árpád estis la regantoj de Hungarujo ghis jaro 13O1..Oni nomis la hungarojn: ugor , unugor.  El tiu formighis la ungarn, hungaro, ungaro... Post la konfederacio ankaü la ceteraj gentoj transprenis la nomon de chefa gento. De tiam la hungaroj  nomas sin, ankaü nun :magyar ( madjar), Hungarlando = Magyarország ( madjarorsag ). La aliaj  popoloj tiun ne atentis, sed ili restis che la malnova nomo. En la nunan Patrjunon venis niajn praüloj en jaro 896.

Vivu Hungarujo

A Magyar Szent Korona

Tiutempe en jaro lOOO la princo, poste regho István /Stefano/ petis kaj ricevis kronon de roma papo, Silvestero doa. Tial de la chefeklezio, char li volis ke Hungarujo farighu sendependa kristana  lando, kaj ne vazalo de la grandpotencoj.

La krono, la Hungara Sankta Krono, per kiu oni kronadis chiujn hungaran reghon, unufoje en jaro lOOl, lastfoje en jaro l9l6, ankaü nuntempe ekzistas. La St Krono ne estas regha juvelo sed por la hungararo tiu estas nacia relikvio, simbolo de la hungara nacio kaj regno. Tial Ghi estas lokite en honorlokon en la Parlamentejo. Malgraü, ke Hungarujo estas republiko, ankaü sur la shtata blazono estas la St Krono.

Deveno kaj pretigo de la St Krono estas nekonata.Ceteraj signoj aludas orientan kristanan devenon.Surbaze de signoj chirkaüajho de Kaükazo, eble Armenujo en jaro post Kristo 5OO. Sur la Krono estanta defleksigo de kruco estas identa kun la defleksigo de la Tero. Imagebla, ke iel militakirajho ekposedis al la Sankta Segho, ebla okaze de Karolingaj -- Avaraj militoj en jaro 791. Nome tiam la frankoj akiris enormajn ortrezorajn predojn de avara reganto. Eble inter tiuj estis ankaü la postea hungara Krono. Chi tiu estas nur supozo. La avaroj estis en la Karpatbaseno vivanta popolo, inter jaro  4OO --- 8OO, kiuj venis de regiono de la maroj Nigra kaj Kaspi. Sed de kie ajn devenas la St Krono, dum milcent jaroj Ghi alkreskis al ni. Se Ghi ests en danghero, tiam ankaü la hungararon danghero minancis. Sendube la komuna sorto kunforghis la Nacion kaj la  St Kronon.  Unu Habsburga reganto / II. József / sekrete shanghigigis tri emajlajn bildojn sur la St Krono:  Anstataü Sankta Virgulino kaj du arkanghelojn je la bizancaj regantoj, kiuj reghis en la l2--a jarcento. Per tiu volis erarigi la originon. La hungaroj nhr tiun personon akceptisa kiel reghon, kiun per la St Krono oni kronadis. Estis kelkaj reghoj, kiujn dufoje kronadis, char unua foje la St Krono ne estis atingebla.

Aventuraj okazintajhoj el la historio de la Sankta Krono :

La miraklo helpis en jaro l3o5, kiam la St Kronon en tuko lige sur la selon pendige oni portis sur chevalo. Dum voje la St Krono defalis ie inter Viena kaj Pozsony ( 5O km). Sekvanta tago oni regalopis serchi, kaj oni retrovis laü la vojo en la fosajho.

En jaro 144O unu vidvina reghino forsteligis la St Kronon el la konservejo, por sia suchinfana filo, kaj portis Ghin al Vieno. Ili vojaghis kun du sledoj sur la frostighita Danubo. La unu sledo renvesighis per glacitruo, kaj la pakajhoj enfalis en la riveregon. Feliche la Krono estis  sur la alia sledo. Poste regho Matiaso devis elacheti per 8O OOO da ormonon.

Estis kiam nur oni konjektis, ke kie ekzistas Ghi. Post la venkita liberecbatalo, en jaro l849 oni enterigis, kaj retrovis en jaro l853.

En jaro l945 post la mondmilito dua oni forportis la St Kronon en Usonon. En jaro l977 prezidanto  Carter decidis, ke redonas por la hungaroj la St Kronon. Shatestro Brzezinski telefonis por la usona fisko: Preparu la kronon de hungaroj por transporti. Post 3O minutoj ili resonis : ni ne trovas ghin. --- tiu estas ne ebla , serchu plue ! --- diras la shtatestro. Fine, enla iu angulo oni ektrovis Baldaü ministro Syrus Vance persone portis kaj transdonis solene al la hungara shtatestro en la Parlamentejo, en jaro l979.

La Hungara Sankta Krono denove revenis,  hejmeniris ! Ni esperas, ke Chiaj aventuroj unufoje por chiam finighis !

népdalok

Al mi diras doktoro:                                      Koko de la virino, virino

Triku vinon ne akvon !                                   Surflugis la pordegon, pordegon.

Estas en akvo rano,                                    Kie tuttage ghi kokerikas::

En la vino gajeco.                                       Ke la virino tre falsa estas..

Vi pensas, ke tiel estos:                              La suno subiras, vesperighas.

Amantinon mi ne havos.                              La oriolo bele kantadas.

Sed amantinon havas mi,                            Oriolo kaj la najtingalo.

Pli belan kaj bonan ol vi,  .                           Estas bela mia karulino !

Tiu estas ne malbona,                                 La steloj elsidas sur chielo.

Kies la amantin' bruna.                                Sidighu chi tien karulino!

Sed mi amas blondulinon,                            Char mi ne rigardas tiujn stelojn

Tamen mi havas felichon.                             Nur la belegajn viajn okulojn.

Kiam bovisto mi estis,                                 Largha akvo de Balaton

Apud bovar' mi ekdormis.                             Mincan ponton havas.

Kaj kiam mi ekvekighis,                               Ne iru sur ghi amanto,

La bovaron mi ne vidis.                                 Char de ghi vi falas.

                                                                  Mi ne falas de ghi

Mi chirkaüiris herbejon,                                 En akvon de Balaton,

Mi ne trovis la bovaron.                                 Plie mi falas amantin'

Sed mi trovis tie iun:                                     Kun vi en amaron.

Karan belan amantinon.

mosolygás

   Du viroj interparolas:

   --- Laü vi,chu kio estas la plej bela afero en la mondo ?

   --- Rideto de la bela virino --- estis la decidita respondo.

   --- Vi pravas, sed per la rideto chiu virino farighas pli bela !

Szlovákoknak tisztes népe                           Popolo de slovakujo,

Magyaroknak csecs testvére,                       Al la hungaroj mamfrato,

Mint szerető édesanya                                  Kiel la bona patrino

Ugy táplált a közös haza.                             Nutris komuna Patrujo.

Ezer éves közös sorsunk,                             Dum miljaraj kuna sorto,

Együtt éltünk, együtt haltunk,                        Kune vivis, kune mortis,

Sok - sok vihart átvészeltünk,                        Multaj plagojn ni transvivis,

Életünkért megküzdöttünk !                           Por nia viv' ni batalis !

Aki mind ezt letagadja,                                  Kiu tiun ne rekonas,

Csak mint rosszat úgy mutatja,                      Nur kiel nisan akceptas,

Ellentmond a tisztességnek,                          Al la vereco, kaj ambaü

Ellensége mindkét népnek.                            Popoloj,ghi estas kontraü.

Európának nagy vihara,                                  La shtormego de Eüropo

Kalandorok délibábja                                      Afliktas niajn popolojn,

Megtévesztve népeinket                                  Per mirag' de politikoj

Szétszakitottak bennünket.                             Jam disighis niaj vojoj.

Elég már a széthuzásból !                                Nun jam estu fine fino !

És a hamis prófétákból,                                   Al la falsaj profetetoj !

Akik vetnek gyűlöletet,                                     Kiuj semadas malamon,

Népeink özt ellentétet.                                     Kaj inter ni, kontraüecon.

Tegyük félre sérelminket !                                 Ni formetu la ofendojn !

Jószomszédként fogjunk kezet !                        Ni manpremu ! Bon-najbaroj.

Lépjünk együtt közös útra :                               Pashu kune sur la vojon :    

Egy boldogabb Európába !!!                               En pli felichan Eüropon !!!