March 2008
  Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat  
              1  
  2 3 4 5 6 7 8  
  9 10 11 12 13 14 15  
  16 17 18 19 20 21 22  
  23 24 25 26 27 28 29  
  30 31            

Archives

March 2009 (1)
December 2008 (4)
November 2008 (2)
October 2008 (1)
September 2008 (1)
June 2008 (10)
May 2008 (3)
April 2008 (2)
March 2008 (2)
February 2008 (9)

March 13, 2008

Gardi la regulecon kaj logikecon de Esperanto devas esti onia unuaranga devo antaŭ ĉio

En praktiko la plej grava argumento/motivacio ellerni Esperanton rilatas al la regula kaj logika funkciado de la lingvo.
Interna ideo kaj neŭtraleco ja estas belaj aferoj, sed ne ili elvokas lernemon por la plimulto de la potencialaj ontaj lingvouzantoj.
Male, la plimulto el tiuj, kiuj tro insistas pri la movada flanko, malzorgas la lingvoscipovon mem.
Sen bonaj lingvouzantoj ajna lingvo retro-evoluas, malriĉiĝas, kaj fine restas forlasite.
Entuziasmo ne sufiĉas por vivigi Esperanton. Ĝi sufiĉas nur por vivteni movadon, kies anoj baldaŭ ne plu parolos ĝuste tiun lingvon, pri kiu temas la movado mem.

Se la komunumanoj lasas la lingvon evolui nekontrolate laŭ evolumaniero karakteriza por etnaj lingvoj, Esperanto baldaŭ iĝos neregula, nelogika, kaprica, do ĝi perdos sian avantaĝon kompare al etnaj lingvon, perdos sian plej allogan trajton: la facilecon ellerni kaj uzi ĝin. Ĉu tio estas la celo de nia komunumo?

Pro certaj malzorgemaj posteul-eminentuloj Esperanto jam ĝis nun perdis multon el sia Zamenhofa reguleco kaj logikeco. Kelkaj eminentuloj opinias tiel, ke vivanteco signifas senbridan evoluon. Tio povas esti akceptata sinteno kaze de etnaj lingvoj, ĉar ilin oni ellernas kutime jam de bebaĝo, kaj neniu lingvo estas malfacila por tiuj, kiuj regas iun lingvon kiel patrinlingvon.

Sed la fenomeno Esperanto temas pri tute alio. Esperanto por supervivi devas konservi sian plej gravan avantaĝon rilate al etnaj lingvoj. Rezigni pri tiu avantaĝo signifas mortigi la lingvon.

Published at 10:27 / 9 comments / 942 visits
This post is public

March 15, 2008

Kiakaze uzi la direkto-montrilon "al", kaj kiakaze akuzativon?

Helpe de la malsupraj frazoj evidentiĝas, ke la prepozicio "al" kaj akuzativo ne ĉiam estas interŝanĝeblaj.
Por trovi la ĝustan solvon, estas necese ekuzi menson. Alia solvo estas finekzerci la korektajn uzojn, ĝis kiam tio iĝas esti rutina.

”Maria telefonis al Petro.” sed ne ”Maria telefonis Petron.”
”Petro vokis Marian.” sed ne ”Petro vokis al Maria.” (eventuale: ”Petro sendis vokon al Maria.”)
”Maria mesaĝis al Petro.”, sed ne ”Maria mesaĝis Petron.”

”Ĵurnalo informas nin.” sed ne ”Ĵurnalo informas al ni.” (eventuale: ”Ĵurnalo donas informon al ni.”)

”Petro demandas Marian.” sed ne ”Petro demandas al Maria.” (t.e. ĉar demandi signifas peti respondon: oni petas ion de iu, sed ne al iu) - eventuale: ”Petro adresas demandon al Maria.”, aŭ ”Petro demandas ion de Maria.”

”Petro ŝovas sian amikon.” sed ne ”Petro ŝovas al sia amiko.” (eventuale: ”Petro ŝovas sur tablo libron al sia amiko, kiu sidas apude.”)

Kaze de la sekvaj frazoparoj, la apartaj frazoj havas diversajn mesaĝojn:

”Petro pafis al lupo.” – eble li ne trafis lupon.
”Petro pafis lupon.” – li trafis lupon. 

”Maria rigardas al Petro.” – eble ŝi rigardas en la direkto de Petro, sed sen distingi lin.
”Maria rigardas Petron.” – Maria jam fokusis pri Petro.

Pluaj diversmesaĝaj frazoparoj:

”Petro rakontas al Maria.”
”Petro rakontas Marian.”

”Maria ridas al Petro.”
”Maria (pri)ridas Petron.”

”Petro montras Marian.”
”Petro montras al Maria.”

”Maria (for)sendas Petron.”
”Maria sendas (ion) al Petro.”

”Petro priskribas Marian.”
”Petro priskribas (ion) al Maria.”

Published at 10:20 / 2 comments / 349 visits
This post is public

( 2 posts )

 

Català | Čeština nové | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | More...