Béla Apáti Kovács's blog/

Mi ĉiam deziris lerni lingvon.

Onidire mi tre malfacile lernis ĝin infanaĝe. Laŭ mia lingvoinstruistino, mi neniam estos kapabla ellerni iun ajn lingvon. Vane mi lernis la rusan, tamen la rezulto estis preskaŭ nulo. Krom kelkaj bagatelaj vortoj kaj esprimoj mi nenion povis ellerni.

Mankis io el mi, kio inspirus min por lerni.

En la elementa lernejo ni lernis la rusan lingvon devigite. Kiel preskaŭ ĉiu lernanto ankaŭ mi ne ŝatis ĝin. Estus stultaĵo diri, tiam mi jam sentisla grandan politikan ŝanĝiĝon, kio okazis post 1989 en la iamaj socialistaj landoj.

Mi nenion sentis. Simple mi ne ŝatis la devigitajn lingvojn. Mi estas konvinkita, se tiam la germana aŭ angla lingvoj estus instruitaj por ni, tiam el ni multaj abomenus ilin. Mi ne komprenis, kial oni necesas lerni lingvojn.

Tamen, kial mi lernis Esperanton, kiam mi transvivis tiom multe da fiaskoj dum la lernejojaroj? – Mi ne scias.

Unue, kiel lernanto mi renkontiĝis kun Esperanto kaj estis arda somero. Mi kun mia koramiko eklernis ĝin je la granda miro de niaj gepatroj, ĉar ni ne estas konataj pri tio, ke ni volonte foliumas lernolibrojn dum lerneja ferio.

Tiam okazis io. En mian kapon venis dia fajrejo, kiu ekbruligis mian koron kaj jam en la unua momento mi komencis pensi esperantisme kaj tiu ĉi sento tute renversis min. Ekde tiu momento mi vivas en nova lando, kie la Suno neniam subiras kaj tiu ĉi lando nomiĝas Esperantujo.

Mi ne scias, nun kion dirus mia lingvoinstruistino, se ŝi sciintus pri mia lingvokariero?

Eble ankaŭ ŝi ekmirus. Estus bone vidi ŝian vizaĝon.

Matene vekiĝante mi komencis cerbumi, kial mi fariĝis esperantisto? Kial mi ne akceptis laproponon de miaj geamikoj, kiuj tage kaj nokte provadis konvinki,lerni iun nacian lingvon estas pli utile. Nacian lingvon oni povas uzi kie ajn. Sed kie oni parolas Esperanton? Kiom da homoj parolas ĝin?

Tamen mi ĝojas,ke mi ne akcedptis ilian proponon kaj antaŭ 36 jaroj mi ellernis la Zamenhofan lingvon. Vere dum tio mi provadis ellerni ankaŭ aliajn lingvojn. Iometemi komprenasla germanan, rumanan lingvojn. Antaŭ multaj jaroj mi revadis ellerni ankaŭ la polan, sedĝi estistro malfacila por mi.Kvankam mi ege bedaŭras, ke mi ne sukcesis ellerni tiun ĉi belegan slavan lingvon.

Ho, mi preskaŭ forgesiĝis, en la bazlernejo kaj mezlernejo mi lernis ankaŭ la rusan. Mi estas la kulpa, kiam estis ebleco mi ne lernis. Nun jam la jaroj, jardekoj forkuris kaj tiu ĉi ebleco neniam revenos. Bedaŭrinde!

Fakte, se nun mi estus junulo, tiam mi diligente lernus ankaŭ la belegan lingvon de Puŝkin kaj Tojstoj.

Al ĉiuj gejunuloj mi mesaĝas: lernu lingvojn, ĉar sen lingvoscio oni ne povas ekzisti en la mondo. Krome mi mesaĝas: almenaŭ nur unufoje studadu ankaŭ Esperanton kaj ne opiniu pri ĝi, kiel malutila lingvaĉo. Mi garantias, kiu ellernas Esperanton, por tiu malfermiĝas grandega pordego. Ĝi montras al vi la vojon, kie malaperos la lingvaj miskomprenoj.

Paralele kun Esperanto oni povas ellerni ankaŭ aliajn naciajn lingvojn. Esperanto ne estas kontraŭ la naciaj lingvoj, eĉ ĝi helpas konservi la lingvojn kaj kulturojn de malgrandaj nacioj.

Tiun ĉi rekonon donis al mi Esperanto kaj nun jam mi ĝojegas, ke mi fariĝis esperantisto. Ne estis vana laboro ellerni ĝin kaj kiuj ekprovis forturni min miras, ke ankoraŭ mi rezulte povas uzi ĝin sur ĉiu tereno de la vivo.

La knabeto ploris kiam mi ekvidis lin. Sur lia vango malrapide rulis du larmogutoj. Mi nur rigardis lin, kaj ne sciis, kion fari? Min surpizis lia ploro. Mi vane demandadis: kial li ploras? Mi ne ricevis respondon. Kvankam mi tre sopiris ekscii la kialon. Ĉu mi povus helpi al li? Mi demandis de mi scivole. Kompreneble mi ne ricevis respondon. Vane mi atendis tion.

Ĉu li ne trovas siajn gepatrojn?

Mi ĉirkaŭrigardis kaj atendis.

Kion fari? Kiel trankviligi la knabeton, se ankaŭ mi mem ne trovas la solvon. Almenaŭ mi sciintus, kial li ploras.

La knabeto ne sekretis ĝin al mi. Mi plurfoje provadis informiĝi pri la vera kaŭzo de la ploro. Komence bone vidiĝis, kel li malkaŝos por mi lian sekreton. Sed poste li ŝanĝigis sian decidon.

Li nur mute alrigardis min forgesiĝante pri la ploro, sed post iom da tempo li denove komencis malĝoji.

La infanaj larmoj ĉiam kortuŝas min. Mi ne povas liberiĝi de ĝi. Ofte ankoraŭ post tagoj mi pensas pri tiuj ĉi tristaj larmogutoj. La ploro de la etuloj traboras mian koron, Car ĝi ankoraŭ estas vera. La plenkreskuloj multfoje nur imitas la ploron, kiel la aktoro sur la podio.

Mi ŝatus elviŝi la larmgutojn de ĉiu infano kaj garantii al ili, ke la vivo estas bela kaj bona. Sed mi scias, ni vivas en tia mondo, kie oni malamikas kaj kiu malbone rolas tiu estas perdita, la alia kruele piedpremas.

Terure!

Ankaŭ mi ŝatus plori, kiel tiu knabeto, sed jam miaj larmoj sekiĝis kaj mi trompas ankaŭ min dirante viro ne ploras.

Ho, knabeto, mi envias vin, kial ankoraŭ vi povas sincere plori kaj nun jam min ne interesas, kiu premas vian infanan koron.

Okazis antaŭ multaj jaroj, kiel juna, entuziasma esperantisto, mi ofte diskutadis pro kaj por Esperanto.

Nun jam mi mildiĝis.Mi lernis el la indiferenteco de la homoj.

Mi havis simpatian kolegon kun kiu mi ĉiam povis babiladi pri diversaj temoj, kaj mi pensis, ankaŭ li opinias same pri la mondo, kiel mi.

Sed iutage mi devis trompiĝi kaj seniluziĝi.

- Ĉu vi estas esperantisto? – li demandis.

- Jes – mi diris fiere.

- Mi trompiĝis je vi.Mi pensis, vi estas pli serioza homo. Kial lerni tiun ĉi senutilan lingvon? Diru al mi kiu parolas ĝin?

Mi komencis argumentadi, diri ekzemplojn. El la hungara kaj eksterlanda literaturo estis menciitaj famuloj, kiuj parolas Esperanton aŭ simpatias kun ĝi. Krome mi parolis pri la facileco de la Zamenhofa lingvo.

Kompreneble mi ne povis konvinki lin. Li nur ridetis moke pri mi, eĉ li ne kredis miajn vortojn. Fine li elbuŝigis:

- Esperanto estas lingvaĉo. Lernu iun ajn lingvon, nur ĝin ne! Kun via Esperanto vi estas ridinda kaj kompatinda. Diru sincere, en kiu lando vi povas uzi ĝin! Pripensu la aferon! Forĵetu por ĉiam tiun ĉi lingvomostron kaj lernu la anglan aŭ germanan lingvojn. Ili estas veraj mondlingvoj. Kie ajn vi povos uzi ilin. Tion mi garantias al vi, amiko. For la infansonĝojn! Estu viro kaj lernu mondlingvojn!

-Ĝis hodiaŭ mi ne komprenas, kial mi estas ridinda kaj kompatinda, ĉar mi scias kaj parolas Esperanton? Kio estas mia kulpo? Ja, ankaŭ per Esperanto mi povas komprenigi min en la tuta mondo.

Bedaŭrinde ekzistas tiaj homoj, pri kiuj komence oni ne pensas malbonon kaj nur post iom da tempo ni sciiĝas, ili estas la malamikoj de Esperanto. Eble ankaŭ ili ne scias, kial ili estas kontraŭ la Internacia Lingvo.

Ĉu ekzistas pli utila helplingvo ol Esperanto?

Mi longe meditis pri ĝi.

Kio estas helplingvo? Kial ĝi estas eltrovita?

Por mi helplingvo signifas, tia lingvo, kiu plifaciligas la kontakton inter diverslingvaj homoj.

Mi malfacile lernis lingvojn, sed mi ĉiam revadis komprenigi min eksterlandanoj. Laŭ mi multaj homoj same opinias, kiel mi. Ellerni iun nacian lingvon estas ege malfacila afero. Vane oni lernas ĝin dum jaroj, tamen oni neniam povas uzi ĝin perfekte, kiel kiu parolas denaske en tiu lingvo. Ĉiam oni timas de la malsukceso kaj la fiasko. Kiam mi lernis iun nacian lingvon uzante ĝin apenaŭ mi kuraĝis elbuŝigi simplajn frazetojn. Ofte mi timis,ke mi estos primokata aŭ oni miskomprenas ĝin. En tia situacio, mi multfoje preĝis al Dio, kel li donu helplingvon, kiun ankaŭ mia eksterlanda kunulo devas ellerni, se li deziras babiladi kun mi.

Onidire pli ol 3000 lingvoj ekzistas sur nia terglobo. Ĉiom ellerni neniu povas. Tia homo ankoraŭ ne naskiĝis. Mi scias sufiĉas nur kvin – ses mondlingvoj kaj oni povus komprenigi sin ie ajn. Sed ankaŭ ĝi estus giganta laboro, se oni volus scii ili perfekte. La homa vivo estas tro mallonga kaj krom la lingvolernado oni devas lerni ankaŭ aliajn gravajn aferojn.

Kio estas la solvo?

Mi nur supozas kaj esperas, la solvo estas naŭtrala, facile ellerbela lingvo, kiun iu artefarie kreis. Preskaŭ ĉiujare naskiĝas tiaj lingvoj kaj tamen el ili nur unu lingvo pruvis al la mondo, ke ĝi estas vivkapabla. Laŭ elpensi alian, pli bonan estus tre malfacile.

Certe vi jam divenis, tiu ĉi lingvo estas Esperanto. Se ĝi ricevus pli grandan atenton, tiam ĝi povus plenumi tiun ĉi rolon kaj pere de ĝi la internacia komunikado estus pli rezulta kaj superflua. La homaro povus ŝpari multe da mono,kion nuntempe ni elspezas por diversaj tradukoj, interpretadoj kaj aliaj.

Do, pripensinde, kiu lingvo fariĝu la dua gepatra lingvo de la homaro