Béla Apáti Kovács Published on June 8, 2008
by Béla Apáti Kovács

Béla Apáti Kovács's blog

Browse posts
Kial mi fariĝis esperantisto?
Posted on August 21, 2008
6 comments (latest 14 months ago)
Lingvo sen landlimoj
Posted on August 3rd, 2008
3 comments (latest 14 months ago)
Dimanĉa posttagmezo
Posted on July 27, 2008
6 comments (latest 15 months ago)
Kies lingvo estas la plej utila
Posted on June 22, 2008
5 comments (latest 6 months ago)
Lingvoinsulo en Eŭropo
9 comments (latest 16 months ago)
Surstrate
Posted on May 25, 2008
3 comments (latest 17 months ago)
Kapoŝvara Esperanto Centro
Posted on May 11, 2008
3 comments (latest 17 months ago)
Ni eltrovu pontolingvon!
Posted on May 3rd, 2008
8 comments (latest 18 months ago)
La kato, kiu volis lerni la hundolingvon
Posted on April 24, 2008
8 comments (latest 18 months ago)

More information

This post is public
All rights reserved
  1. Read 650 times

Lingvoinsulo en Eŭropo

Sunday June 8, 2008 at 03:39PM

Ni hungaroj nepre devus ellerni Esperanton. Nia lingvo la hungara estas izolita en Eŭropo. Niaj lingvaj pranencoj vivas fore de ni kaj ankaŭ ili estas etlingvoj. Multaj el ili enfondiĝis la lokajn lingvojn dum jardekoj sur la teritorio de la imama teritorio de Sovetio.

Nia plej multnombra lingva pranenco estas la finno. La simileco inter la du lingvoj estas malgranda. Nur ĉe la gramatikaj radikoj estas trovebla pranenceco, kaj krome kelke da praaj vortoj pruvas, ke ambaŭ lingvoj devenas el sama familio.

Do, la hungara lingvo estas malgranda insulo en la oceano de la lingvoj kaj ĝi estas atakita, influita ĉiutage fare de aliaj lingvoj.

Dum jarcentoj la hungara lingvo transvivis diversajn reformojn, kiuj ebligis ĝian renoviĝon. Tiuj ĉi reformoj ĉiufoje donis novan vivforton al ĝi. Sed en la dua parto de la dudeka jarcento ĉio fariĝis pli rapida. La distancoj mallongiĝis inter kontinentoj kaj kulturoj. Tiu ĉi fenomeno daŭras ankoraŭ nun. Ĝi estas sentebla ankoraŭ ĉe la naciaj lingvoj. La malgrandajn lingvojn kaj kulturojn subpremas la grandaj. Vole nevole en la hungaran lingvon enŝteliĝas fremdaj vortoj kripligante ĝin.

Neŭtrala lingvo estus kapabla defendi la naciajn lingvojn kaj kulturojn. Ĝi helpus elimini la lingvan malegalecon.

Se ni deziras konservi la hungaran lingvon ankoraŭ por la sekvaj jarcentoj, tiam ni hungaroj unuanime devas apogi la ideon de Esperanto.

 

9 Comments / add your comment?

Dimitrije Janicic says:
Estimata amiko,
Mi dankas al vi por mallonga klarigo de naturo de via lingvo. Kvankam miaj amikoj, hungaroj, parolis min pri tio, tamen ĉi tiu teksto estas por mi informa kaj utila.
Posted 17 months ago. ( permalink )
ՀԻՆ ՀԱՌԱՉ says:
Mia amiko loĝas en Hungario ekde nelonge. Li laboras en fremda entreprenego kaj tute ne bezonas la hungaran por la vivo. Kaj tre suferas pro sia lingva izoliteco.
Posted 17 months ago. ( permalink )
Maksim Griŝin says:
Nu, en Rusio ankaŭ multe nuntempe parolas pri la danĝeroj por la rusa lingvo... Sed ĝi ja ne estas tiel insulita... Do afero nun koncernas ĉiujn fortajn lingvojn de la mondo. Pri la malfortaj lingvoj estas aparta malĝoja situacio nun ne tuŝebla...

Sed estas sciencistoj kiuj trankviligas eferveskuloj kaj alvokas ne trogi la danĝerojn. Jam multfoje historie estis jam la lingvo rusa atakita per multegaj fremdaj vortoj.
Se vi scias, eĉ elito en Rusio en pasintaj jarcentoj malbone parolis en la rusa kaj preferis la francan kiam temis pri la vivo kaj kuturo, la germanan, kiam teknikumis, la anglan kiam ekonomikumadis :)
Multegaj vortoj sininimaj estas en la nuna rusa ek de tiam alirintaj el diversaj eŭropaj lingvoj kaj ili najbaras kun malnovaj rusaj vortoj... Ĉiuj alkutimiĝis al tio fakto ek de infaneco. Kaj eĉ ne supozas ke vortoj ĉiutage uzitaj de ili estas nedenaskaj rusaj
Oni diras ke lingvoj vivantaj kaj uzataj, sukcese digestas alvenaĵojn...
Estas ion simile ankaŭ en Esperanto, kiu prenas vortojn el multaj lingvoj sed adaptas ilin kaj bonvenas hejmen.
Posted 17 months ago. ( permalink )
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Balázs) replies:
Estas sciinde, cxu Esperanto adaptados "skemisme", kiam gxi estos parolata amase.
Se oni volas ne tro sensismteman adaptadon, oni devas (lerni kaj) instrui konsekvencan manieron de adaptado, almenau se oni volas, ke la skemeco de Esperanto (au alia planlingvo)
konservigxadu.

Blazio
Posted 16 months ago. ( permalink )
Lars Sözüerpro says:
Jen rilate al la temo:
En la Skanzeno
Posted 17 months ago. ( permalink )
Vjaĉeslav Slavik Ivanov replies:
Tiuj mapoj ĉiam donas malĝustan impreson. La grandegaj spacoj en Siberio aŭ en Norda Svedio estas ja apenaŭ loĝataj, kontraste al suda Finnlando, urba Udmurtio, Hungario kaj kelkaj aliaj lokoj.
Estas interese, ĉu oni iam atingis manieron pli informplene desegni la lingvo/etno-mapojn?.. Ĉu eble per denseco de koloro aŭ ankoraŭ iel?..
Posted 16 months ago. ( permalink )
Lars Sözüerpro replies:
La sveda pac-esplora instituto SIPRI iam eldonis (kaj eble ankoraŭ eldonas) atlason, en kiuj plej diversaj datumoj estas montrataj per la grandeco de la koncerna areo. Mi ne memoras ĉu inter la mapoj de la atlaso estis lingva mapo (mi supozas ke ne ĉar ĉio estis rilata al ŝtatoj). Ion tian vi imagas, ĉu ne?
Posted 16 months ago. ( permalink )
Lars Sözüerpro replies:
Mi vane serĉadis en la reto indikojn pri tiu atlaso, sed mi trovis tre similan projekton:
www.sasi.group.shef.ac.uk/worldmapper
En ilia tema indekso aperas ankaŭ 'lingvoj', sed tiu kategorio estas malplena :-(
Eble ili planas tiajn mapojn.
Ĉiukaze treege interesa retejo!
Posted 16 months ago. ( permalink )
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Balázs) says:
Cxu la bildo kun la mapo estas el urbeto Zalaegerszeg (zalaegerseg)?

Blazio
Posted 16 months ago. ( permalink / translate )

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of comments related to this post.

 

Català | Čeština nové | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | More...